Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/692 E. 2023/637 K.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: .../692 Esas - 2023/637

T.C.

SAKARYA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022./692 Esas

KARAR NO : 2023/637

BAŞKAN : ....

KATİP : ...

DAVACILAR : ...

DAVACILAR VEKİLİ : ...

...

DAVALI : ...

VEKİLLERİ : ...

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/07/...

KARAR TARİHİ : 29/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı tarafın iddiaları;

Davalı idarenin yapmış olduğu Ferizli Söğütlü İlçeleri Kanalizasyon Şebeke, Kollektör ve Söğütlü İlçesi İçmesuyu İnşaatı İşi ihalesi neticesinde davacılar ile davalı İdare arasında 18/05/2016 tarihinde sözleşme düzenlendiğini, 27.5.2016 tarihinde yer teslimi yapıldığını, davalı İdare’nin edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle idarenin kusuru ile işin süresinde bitirilemediğini, sözleşmenin davalı idare tarafından 12/09/2018 tarihinde feshedildiğini,

Davalı idare kusurlu davranışlarıyla işin uzamasına ve iş programının aksamasına neden olduğunu,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 29/2. Maddesinde belirtilen koşulların gerçekleşmesine rağmen idarenin davacı şirkete istenen 210 günlük ek süreyi vermeyerek haksız şekilde fesih yoluna gittiğini,

Davalı idarenin yer teslimini zamanında bir bütün olarak yapmadığını, yer teslimi gerçekleşmemiş yerler için idarece proje değişikliğine gidildiğini,

Proje kapsamında hat açılacak yerlerin gösterilmediğini, çalışma için cadde ve yolların kapatılmayarak davacıların uygun olmayan şartlarda çalışmaya zorlandığını, davacının esnaf ve vatandaşlarla karşı karşıya bırakıldığını,

Fiilen yer teslimi yapılan bazı alanlarda Özellikle terfi merkezleri ve terfi hatlarında kamulaştırmalar yapılmadığından bu alanlarda çalışma yapılamadığını,

Projenin sürekli revize edilerek çalışmanın idarece aksatıldığını,

Davalı idarenin sözleşme ve şartnameye aykırı davrandığını, idareden kaynaklı sebeple gecikmeye rağmen Şartnamenin 6., 11., 12.,13. ve 29. Maddelerine aykırı davranılarak davacının ek süre taleplerinin reddedildiğini,

Kamu İhale Kanunu 62. Madde gereği kamulaştırma yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı nazara alınmadan davaya konu işin ihale edildiğini ve davacı ile sözleşme imzalandıktan sonra kamulaştırma işlemlerinin sözleşmede belirlenen iş takvimi içerisinde yapılmaya çalışıldığını,

İdarenin sadece Ferizli İlçesindeki %90’ sert ve kayalık zeminden oluşan sahada sınırlı izin vermesi nedeniyle davacının sınırlı alanlarda tek noktadan tek ekiple çalışılma yapılabildiğini, idarenin sınırlaması sebebiyle ekiplerin verimli çalıştırılamadığını, imkan bulunmasına rağmen kış ve yaz aylarında da çalışma isteğinin davalı tarafından ret edildiğini, davalının sebep olduğu aksamalar ve sınırlamalar sebebiyle işin bütün olarak yürütülemediğini ve ek maliyetler doğurduğunu,

İdare Tarafından Ödenmesi Gereken Hakedişlerin Zamanında Ödenmeyerek Sözleşmeye Aykırı Hareket Edildiğini, idare, süresinde hak edişleri ödemeyerek işin zamanında bitirilmemesinde kusuru olmasına karşın Genel Şartnamenin 29. Maddesine aykırı olarak davacı şirketin ek süre talebini kabul etmediğini,

Davalı idarenin çeşitli bahanelerle hakedişlerden haksız kesintiler yaptığını,

... firmasından vana alımı için sözleşme imzalanmasına rağmen davalının mal kabulüne yanaşmadığını ve AVK isimli farklı bir firmadan vanaların alınmasını istemeleri sebebiyle aynı kalitede vanayı daha yüksek fiyatla satan AVK isimli firmadan satın almak zorunda kaldıklarını ve bunun da süreci uzattığını,

Söğütlü ilçesinde güçlükle başlanan çalışmanın Söğütlü Belediyesi ve davalı İdarenin baskı ve yazışmaları sonucunda sözleşmeye aykırı şekilde durdurulduğunu,

Sözleşmeye konu işin bitirilmesi için İdare ile mücadele etmek zorunda kalındığını,

Projenin mevcut alt yapı ile uyumlu olmaması nedeniyle sıkıntılar yaşandığının ve zararlar oluştuğunu, bu sebeple de zaman kaybedildiğini,

Söğütlü bölgesinde sözleşme ekinde projesi verilen kanalizasyon işinde bu imalatın yapılması teknik olarak imkansız olması nedeniyle projenin hatalı olduğu ve revize edilmesi gerektiği hususu davalıya bildirilmesine rağmen cevap dahi verilmediğini,

Davalının kullanılan malzemenin muayene kabulünde gecikmeye sebep olduğunu

İmar planları ve imar uygulamaları zamanında yapılmayarak işin aksamasına sebep olunduğunu,

Kazı ve dolgu için projenin dışına çıkılarak yaptırılan iş bedeli 1.100.000 TL'nin davacı şirkete ödenmediğini,

Davalı idarenin sözleşme ve şartname kapsamındaki hak ve yetkilerini kötüye kullandığını,

Davalının talimatları ile ek işler yapılmasına rağmen bedellerinin ödenmediğini,

İşin revize bitim süresi 21.8.2018 günü olarak belirlenmesine rağmen davalı idarenin 13.9.2018 tarih ve 6323 sayılı kararı ile herhangi bir süre uzatımı yapmayarak ve usule uymayarak 4735 sayılı Kanun’un 20/a. Maddesi uyarınca işin süresi içinde bitirilmediğinden bahisle sözleşmeyi feshettiğini,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 29/2. Maddesinde, “Sözleşmesinde belirtilen mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır.” düzenlemesine ve Şartnamenin 6. Maddesinde ek süre verilecek haller düzenlenmiş olmasına rağmen idarece; bu madde kapsamında davacı şirkete ek süre taleplerine rağmen ek süre vermeyip işin süresinde bitirilmediğinden bahisle sözleşmenin feshedilmesinin haksız olduğunu

belirterek;

1.Sakarya Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (SASKİ) Genel Müdürlüğü ile HBV İnş. Taah. Mim. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. Tic. ve Ltd.Şti. arasında 18.05.2016 tarihinde akdedilen sözleşmenin davalı tarafça hukuka aykırı ve haksız şekilde feshedildiğinin tespitini,

2.Yoksun kalınan kar bedeli için (Belirsiz Alacak Davası olarak) şimdilik 100.000,00-TL,

3.Haksız fesih nedeniyle harç, stopaj kesintileri, noter masrafı, karar pulu, KİK payından oluşan zararları için şimdilik 30.000,00 TL,

4.Şantiye, iş makineleri ve sair tüm ekipman, teknik personel ve SGK prim giderleri olarak fazladan ödenen bedeller nedeniyle oluşan zararı için şimdilik 15.000 TL,

5.Davalı Şirket tarafından sözleşme uyarınca verilmiş ve davalı tarafından hukuka aykırı olarak nakde çevrilmiş ... Keçiören şubesinden alınan 1.000.000 TL Türk ... Bankası Kazımkarabekir şubesinden alınan 770.000 TL tutarındaki tutarında ki teminat mektubu bedeli ile teminat mektubunun icraya konulması nedeniyle şimdilik 40.000 TL’sinin, mektubun nakle çevrildiği tarihinden itibaren işletilecek en yüksek avans faiziyle,

6.Sözleşme kapsamında davacı tarafından yapılan işler dolayısıyla davacı Şirket’in hak kazandığı fiyat farkı alacağının bilirkişi marifetiyle yapılacak inceleme neticesinde belirlenecek tutara göre talep arttırmak üzere tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı idareden ihtarname ile talep edildiği 17.12.2020 tarihten itibaren işletilecek ticari işlere uygulanan avans faiziyle birlikte şimdilik 3.000 TL’nin,

7.Sözleşme tarihinden geçici kabul işlemlerinin gerçekleştiği tarihe kadar davalı tarafından davacı Şirket’e yaptırılan fazla imalatların tespiti ile davalı idareden ihtarname ile talep edildiği 17.12.2020 tarihten itibaren işletilecek ticari işlere uygulanan avans faiziyle birlikte şimdilik 1000 TL’nin, sözleşme ve şartnameye göre iksaların ahşaptan yapılacağının belirlenmesine karşılık davalı İdarenin iksaların çelikten yapılması yönündeki yazılı talimatı üzerine davacı tarafından çelik iksa yapılmasına karşın ödemenin ahşap iksa üzerinden yapılması nedeniyle davacıya yapılan eksik ödeme için fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla davalı idareden ihtarname ile talep edildiği 17.12.2020 tarihten itibaren işletilecek ticari işlere uygulanan avans faiziyle birlikte bilirkişi marifetiyle yapılacak inceleme neticesinde belirlenecek tutara (Belirsiz Alacak Miktarına) göre talep arttırmak üzere şimdilik 1.000 TL’nin,

8.Projenin dışına çıkılarak kazı ve dolgu ödenmeyen bedel için bilirkişi marifetiyle yapılacak inceleme neticesinde belirlenecek tutara (Belirsiz Alacak Miktarına) göre talep arttırmak üzere şimdilik 2.000 TL,

9.Hukuka aykırı olarak hak edişinden kesilen para cezalarının tespiti ile kesinti tarihinden itibaren işletilecek ticari işlere uygulanan avans faiziyle birlikte şimdilik 2.000 TL’nin,

10.İlk çalışma sahası terk edilmiş olması nedeniyle iş sahadaki farklılaşmadan kaynaklı hazırlatılan proje bedellerinin tespiti ile ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari işlere uygulanan avans faiziyle birlikte şimdilik 2.000 TL’nin,

11.Projelerin değişmesi nedeniyle davacının boru olmak üzere sair masraf kalemleri yönünden fazladan yapmak zorunda kaldığı harcamaların tespiti ile davalı idareden ihtarname ile talep edildiği 17.12.2020 tarihten itibaren işletilecek ticari işlere uygulanan avans faiziyle birlikte şimdilik 2.000 TL’nin,

12.Geçerlilik süreleri fazladan uzatılan ALL-Risk sigortalarından kaynaklı davalı Şirket uhdesinde oluşan zararın tespiti ile şimdilik 2.000 TL’nin ödeme ihtarname tarihi olan 17/12/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte, davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı tarafın savunmaları:

Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını zira davadan önce davacının ... ... Noterliğinin 17.12.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının Yoksun kalınan kar bedeli olarak 5.000.000,00-TL nin , Harç, noter masrafı, karar pulu, KİK payından oluşan 1.000.000,00 TL nin, şantiye, iş makinaları, ve sair tüm ekipman, teknik personel ve SGK prim giderleri olarak 1.000.000 TL nin ve Teminat mektupları ve ödenen faizler nedeniyle 6.000.000 TL nin, Teminat mektubunun nakde çevrilmesi nedeniyle yapılan icra takiplerinden doğan 5.000.000,00 TL nin, Uzatılan All-risk sigortasından kaynaklı olduğu iddia edilen 50.000 TL nin talep olarak ileri sürüldüğünü ve alacak taleplerinin belirli olduğunu, davacının tüm taleplerinin kendisi açısından bilinir ve belirlenebilir olduğunu, belirsiz alacak davası olarak açılan bu davaların hukuki yarar dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini,

Davalı idare tarafından davacılar aleyhine, "Ferizli-Söğütlü İlçeleri Kanalizasyon Şebeke, Kollektör ve Söğütlü İlçesi İçmesuyu İnşaatı" ihalesi kapsamında teminatların güncellenmesine ilişkin Sakarya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasında açılan ve en son Sakarya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sırasına kaydedilen itirazın iptali davasında davacı şirketlerin tamamen kendi kusurları neticesinde sözleşmenin feshine neden oldukları ve davalı idarenin sözleşmenin feshinde haklı olduğu belirlenerek davalı idare lehine karar verildiğini,

Eldeki dava ile bahsi geçen dava aynı hukuki vakıaya dayandığından ve her iki davanın taraflarının ve uyuşmazlık konularının aynı olması sebebiyle derdestlik bulunduğunu, bu sebeple davanın usulden reddinin gerektiğini,

Sakarya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması gerektiğini,

Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını,

Sözleşmenin imzalandığı 18/05/2016 tarihinden sonra onuncu günde 27/05/2016 da yer teslimi yapılmış olmasına rağmen davacıların işe başlamadığını, çalışmanın 01.08.2016 tarihinde 1 ekip olarak 66 gün gecikme ile başlatıldığını, şantiye defterinden bu hususun anlaşıldığını,

Davacıların sözleşme, özel teknik şartname ve sair şartnamelere aykırı olarak imalatları eksik, kusurlu, fen ve sanat kurallarına aykırı şekilde yaptıklarını,

İdarenin yazılı uyarılarına rağmen süre uzatımı nedeniyle sözleşme ve ekleri gereği sunmak zorunda olduğu revize iş programını yaparak idareye sunmadıklarını,

Yer teslimi yapılan terfi merkezlerinde sözleşmeye aykırı olarak hiçbir imalat ya da çalışma yapmadıklarını, boru döşeme imalatlarında iş programının çok gerisinde kaldıklarını, Tamamlanan terfi hatlarının işletme testleri ve üzerlerindeki sanat yapılarının yapılmadığını,

Davacıların verilen tüm süre uzatımlarına rağmen işi süresinde tamamlayamadıklarını, işin ancak %49 oranında tamamlanabildiğini,

Davacılar tarafından yaptırılan Sakarya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş ve Ferizli Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosyalarındaki tespitlerde bilirkişilerce sözleşme konusu imalatların yapılmadığı veya yarım bırakıldığı ve işin 0,39 oranında gerçekleştirildiği hususlarının tespit edildiğini,

Sakarya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../ ... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda; verilen ek süreye rağmen fesih tarihi itibariyle işin sadece %50 seviyesinde tamamlanabildiği, idarece yapılan ihtarlara rağmen işin sözleşmeye ve teknik şartnameye uygun olarak tamamlanmadığı, fazla imalat bulunmadığı, yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmediği ve feshin sözleşme hükümlerine ve yasaya uygun olduğu hususlarının tespit edildiğini,

Sözleşmenin feshinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20nci maddesine uygun olduğunu,

Davacıların talebi üzerine yapımı en uzun süre alacak olan Kollektör TM2 Terfi Merkezi (Yer Teslim Tarihi: 08.02.2018) imalatları için 195 takvim günü süre uzatımı verilmesine rağmen imalat yapılmadığını, toplam süre boyunca ancak işin %49 kadarlık bir kısmının bitirildiğini,

Kamulaştırma işlemleri tamamlanan terfi merkezleri iş devam ederken yükleniciye teslim edildiğini, ancak Söğütlü İlçesindeki 2 adet terfi merkezi (TM3), (TMPK4) ve Ferizli İlçesi Damlık Mahallesindeki fosseptiğin kamulaştırma işlemleri öngörülen süreden uzun sürmesi nedeniyle iş kapsamından çıkarıldığını, yüklenicinin yer teslimi yapılan terfi merkezlerinde dahi herhangi bir imalat yapmadığını,

İşin başından bu yana terfi merkezleri imalatlarına başlanılmadığı gibi, kesonlar ve paket terfiler için herhangi bir kabul davet dilekçesinin de idareye ulaşmadığını,

Söğütlü İlçesinde kanalizasyon ve içmesuyu imalatı yapılacak olan yollardan kapalı olanlan imar yollarının açılması için Ferizli ve Söğütlü Belediyelerine başvuruda bulunulmasına rağmen Belediyeler tarafından bu yolların açılamayacağı bildirildiğinden ortaya çıkan teknik zorunluluk karşısında kapalı olan imar yollarının proje kapsamından çıkarıldığını,

Karayolları Bölge Müdürlüğünce anayol gövdesinden ve tretuvar altından açık kazı metoduyla geçiş yapmak uygun görülmediğinden taleplerinin reddi sebebiyle bahse konu kanalizasyon hatları iş kapsamından çıkarıldığını,

İş programının çok gerisinde kalındığının aşikâr hale geldiği, kanalizasyon ve içme suyu imalatlarının yapımına ivedilikle başlanılarak tamamlanması hususu davacılara tebliğ edilmiş olmasına rağmen davacıların mahallinde herhangi bir çalışma yapmadıklarını,

Yüklenicinin kendi kusuru ile neden olduğu gecikmeler için herhangi bir süre uzatım hakkının olmayacağını,

Söğütlü İlçesi sınırları içerisinde yapılacak Terfi Merkezleri için işin başında davacılardan zemin iyileştirme projeleri istenilmesine karşın davacıların yer tesliminden 16 ay sonra projeleri sunduğunu,

Davacıların sözleşme ve şartname kapsamında kendilerine ait yükümlülükleri yerine getirmediklerini,

Söğütlü İlçesinde içmesuyu hatlarının yapımına engel herhangi bir kamulaştırma sorunu olmadığını,

Yüklenicinin tamamen kendi kusurlu davranışı ile malzeme temininde gecikme yaşadığını,

Yüklenici tarafından 2017 yılı Temmuz ayında Söğütlü ilçesi Kumköprü mevkiinde yapılan kanalizasyon şebeke imalatında kullanılan çelik palplanşların şartnameye uygun olmadığından imalatın durduğunu, yüklenicinin şartnameye uygun malzeme temin etmemesi sebebiyle bu işin de tamamlanamadığını,

Yüklenicinin Söğütlü İlçesi Acılık Caddesinde müvekkil idare onayı olmadan başlanılan kanalizasyon şebeke imalatında da şartnameye uygun olmayan çelik palplanş kullandığını bu sebeple bu imalatların da tamamlanmadığını,

Davacılar tarafından neden belirtmeksizin peyderpey çalışma yapılması, çalışma alanlarında alt ve üst yapı imalatlarına zarar verilmesi, Birim Fiyat Tarifi ve Şartnamelere uygun olmayan malzeme kullanımında ısrar edilmesi, yeterli güvenlik önlemlerinin alınmaması gibi sebeplerle vatandaşlardan ve ilgili Belediyelerden sürekli şikâyet geldiğini,

Taraflar arasındaki sözleşmenin 9uncu maddesinde mevsim koşulları sebebiyle çalışılmayacak günler olarak 01.01 15.03 arasındaki günler olarak düzenlendiğini,

Yüklenicinin hiçbir alacağının olmadığı, yüklenicinin başka firmalara verilen temliklerle bu iş ile ilgili diğer kurumlara olan borçları da dâhil olmak üzere İller Bankası tarafından gerekli ödemelerin yapıldığını, bunun delil tespiti dosyalarında bilirkişilerce de tespit edildiğini,

Taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında düzenlenen 11 adet hakediş belgesinin ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalandığını,

İdare tarafından yüklenici firmadan haksız yere bir kesinti yapılmadığını,

Sözleşme kapsamındaki işlerde idare tarafından her zaman değişiklik yapılabileceği gibi bir kısım işlerin sözleşme kapsamından çıkarılabileceği hususunun Yapım İşleri Genel Şartnamesinde açıkça düzenlendiğini,

Birim Fiyat Tarifleri ve Teknik Şartnamelere göre proje alanındaki alt yapının korunmasının yüklenicinin yükümlülüğünde olduğunu,

Yüklenici tarafından malzeme kabulü başvuruları yapıldığında sözleşme, şartname ve mevzuata uygun olan süreler içinde idare tarafından kabul komisyonu oluşturulup uygun olması halinde malzemenin kabulünün yapıldığını,

Yapılan fesih işleminin yükümlülükteki 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddelerine uygun olduğunu,

Davacıların kusurlu davranışları ile yarım bıraktıkları işin tamamlatılması için İdare tarafından ikmal ihalesi yapılmasının mevzuata uygun olduğunu,

Yükleniciye ödenmeyen herhangi bir imalat alacağı bulunmadığını,

Daha önceki dosyalar kapsamında alınan bilirkişi raporlarında sahadaki imalatlar ile kayıtlardaki imalatlar arasında herhangi bir fark olmadığının belirlendiğini,

Sözleşme dışı fazla imalat bulunmadığını,

Davacılar tarafından ihale konusu işi proje ve diğer teknik belgeler çerçevesinde fen ve sanat kuralları göz önünde bulundurarak, basiretli bir iş adamı gibi davranmak suretiyle gerçekleştirme zorunluluğu bulunmasına rağmen işin tamamen davacılar tarafından 16.05.2018 tarihinde durdurulduğunu, kesin iş bitim tarihi 21.08.2018 tarihi olmasına rağmen arada geçen bu zamanda çalışma yapılmayıp şantiye sahasının davacılar tarafından boşaltılarak terk edildiğini,

Kesin iş bitim tarihinde Yapı Denetim Görevlilerince Durum Tespit Tutanağı düzenlendiğini, 28.08.2018 tarih ve ... sayılı yazı ile işin 12 (oniki) takvim günü içerisinde geçici kabule hazır hale getirilmesi aksi halde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu madde 20/a hükmü gereği ayrıca bir protesto çekmeye gerek kalmaksızın teminatların gelir kaydedilerek sözleşmenin feshedileceği hususunu ihtar edildiğini, davacıların davet edilmelerine rağmen 11.09.2018 tarihinde mahallinde yapılacak incelemelere katılmadığını ve 11.09.2018 tarihinde tekrar Yapı Denetim Görevlileri tarafından tutulan Durum Tespit Tutanağında 27.08.2018 tarihinde düzenlenen Durum Tespit Tutanağı ile aynı olduğu işin yaklaşık % 49 mertebesinde olduğunun tespit edildiğini, bu sebeple 12.09.2018 tarih ve...sayılı Genel Müdürlük Oluru ile sözleşmenin feshedildiğini,

Sözleşme konusu işin tamamen davacıların kusuru ile süresinde tamamlanmadığını ve yapılan fesih işleminin yasaya ve yapım işleri genel şartnamesinin ilgili maddelerine uygun olduğunu,

Davacının tüm maddi taleplerinin reddinin gerektiğini, şantiye, iş makinesi ve sair ekipman ile teknik personel ve bunlara ilişkin sgk prim bedellerinin yapılacak işin gereği olduğundan zarar olarak talep konusu edilemeyeceğini, ayrıca davacılara ödenen hakedişler kapsamında söz konusu kalemlerin de ödenmiş olduğunu,

Eksiksiz ödenen hakedişlerin yüklenici iş ortaklığı yetkili temsilcisi tarafından ihtirazı kayıt konulmaksızın imzalandığını, bunun dışında bir imalat bulunmadığına göre fiyat farkı alacağının da söz konusu olmadığını, davacılarca ahşap iksa kullanılacak alanlarda çelik iksanın kullanılacağı ve bu hususta herhangi bir fiyat farkı ya da ödeme talep edilmeyeceğinin idareye bildirildiğini, teminat mektuplarının Kanunun öngördüğü şekilde idare tarafından gelir kaydedildiğini, davacıların ihtirazi kayıt olmaksızın imzaladıkları hak edişlerinden yapılan tüm kesintilerin sözleşme ve şartnameye uygun olduğunu, talep edilen zemin iyileştirme proje bedelinin sözleşme bedeli içinde yer alan ve hakedişlerle ödenen bedeller olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık:

1. Taraflar arasındaki sözleşmenin davalı idare tarafından feshinin haklı olup olmadığı,

2. Davacının işin tamamlanmamasında kusurunun bulunup bulunmadığı, varsa kapsam ve mahiyeti ,

3. Davalı idarenin işin yapılması sürecinde gecikmeye yol açacak kusurunun bulunup bulunmadığı, varsa kapsamı ve mahiyeti,

4. Tarafların sözleşmeye ve yasaya uygun hareket edip etmedikleri,

5. Davacının tazminat ve alacak taleplerinin haklı olup olmadığı, varsa bu tazminat ve alacaklarının miktarının ne olduğu hususlarındadır.

Sakarya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyasının bir sureti UYAP sistemi üzerinden celb edilmiş, incelenmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları hakkında bilirkişi incelemesi yapılmak üzere Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır.

Dosyanın ve Sakarya .... Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının kapsamı ile dosyaya sunulmuş olan ihale evrakı ve daha önce yapılmış olan tespitler ile aradan geçen zaman nazara alınarak keşif yapılmasına gerek görülmemiştir.

Bilirkişi İnşaat Mühendisi ... 24/06/2023 tarihli raporunda sonuç olarak;

İdarece yapılan fesih işleminin taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmeye ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddelerine uygun olduğu,

İdarenin gerek davalı tarafın süre uzatımı taleplerini incelerken verdiği kararların, gerekse işin fesih işlemlerine kadar ki süreçteki tutumunun (verilen süre uzatımında günlük ödenek değil işin yapılabilirliğinin göz önünde bulundurulması, davalı iş ortaklığının işteki gecikmeden dolayı devamlı uyarılması, davalının iddiasının aksine, tespitler yapılacağı için, hakediş düzenleneceği için, devamlı davalı yana davet çıkartılması, davacı İdarenin davalı iş ortaklığının bilgisi dışında hiçbir işlem yapmaması), taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme, yükümlülükteki 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddelerine uygun olduğu,

İdarenin her defasında, davalı iş ortaklığının sözleşmede yazılı tebligat adresine yazı ile iş mahallinde hangi tarihte tespit yapılacağını tebliğ ettiği, tespite katılması için şirket yetkilisinin görevlendirilmesi bildirildiği, davalı yanın ise davetlerin hiç birine icabet etmediği, bu durumda davacı İdarenin, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme, yükümlülükteki 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddelerine uygun hareket ettiği,

Kamu İhale Kanunu 62. maddesi gereği davalı idarenin ihaleden önce kamulaştırma yapma zorunluluğu bulunmadığı

İdare tarafından da yer teslimi ve kamulaştırma işlemlerin Yapım İşleri Genel Şartnamesi 6. madde hükümleri doğrultusunda yapıldığı, kamulaştırması yapılamayan kısımların işin uhdesinden çıkarıldığı, beklemeden dolayı davalı yüklenicinin mağduriyeti doğrultusunda ek süreler verildiği, 27.05.2016 tarihinde yapılan yer teslimine ait tutanağında bir itiraz şerhi bulunmadığı, davalı İdarece yapılan yer teslim işleminde bir hata bulunmadığı,

Davalı İdarenin, şartnameye uygun bulmadığı imalatların ve kusurlu malzemenin bedelini ödememe hakkı bulunduğu,

Davalı İdarenin süre uzatımı konusunda yer teslimlerini dikkate aldığından davacı tarafın süre hak kaybına uğramadığı, aksine sözleşme kapsamından çıkarılan imalatların yapımı için sözleşmeye koyulan iş sürelerinin geri alınmamasının davacının lehine bir durum oluşturduğu,

idare tarafından delil olarak sunulan tahakkuka bağlanmış toplam 11 adet hakedişin davacı tarafça itiraz kaydı düşülmeden imzalandığı, 11 nolu hakedişin 23.05.2018 tarihine kadar olan imalatları kapsadığı, davaya konu işin 12.09.2018 tarihinde fesih edildiği, 12.09.2018 tarihine kadar yapılan işleri kapsayan fesih kesin hakedişinin halen düzenlenmediği,

Y.İ.G.Ş. hükümleri doğrultusunda kesin hesabın bağlanarak davacının varsa alacağı imalat /imalat fiyat farkının davacı tarafa ödenmesi gerektiği, Belirtilmiştir.

Bilirkişinin raporunda bahsettiği kesin hesap hususu taraflardan sorulmuş, Davalı idare yargılama sırasında 12 nolu kesin hak ediş raporunu sunmuş, 11 nolu hakedişten sonra feshe kadar ek bir imalat bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu konu davacıdan 04/10/2023 tarihli duruşmada ayrıca sorulmuş, davacı vekili 11 nolu hak ediş tarihinden fesih tarihine kadar şirketçe yapılan imalat bulunmadığını yazılı olarak bildirmiştir. Dolayısıyla davacının kesin hesap ve 12 nolu hakediş kapsamında ödenmesi gereken ayrıca bir alacağının bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Dosyanın kapsamı alınan raporun içeriği Sakarya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin dosya kapsamı ile dosyada mevcut ihale evrakı, hakediş raporları ve (11) nolu hakedişten sonra herhangi bir imalat bulunmadığı yönündeki beyan ve daha önceki tespitler nazara alınarak davacı vekilinin rapora yönelik itirazları reddedilmiş, rapor hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı taraf davalı ile aralarındaki sözleşmenin davalı idare tarafından haksız olarak feshedildiğini belirterek bu temelde alacak ve tazminat talebinde bulunmuştur. Alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalı idarenin yer tesliminin, süre uzatmalarının, süreşteki işlemlerinin yasaya ve sözleşmeye uygun olduğu, buna karşılık davacının süre uzatımlarına rağmen işi süresinde tamamlamadığı, uzatmalar ile birlikte süre sonunda işin sadece %49 oranında tamamlanabildiği, gecikmenin davacının kusurundan kaynaklandığı, işin verilen süreye rağmen tamamlanmaması sebebiyle davalı idarenin sözleşmeyi feshinin ve feshe bağlı işlemleri yürütmesinin yasaya ve sözleşme hükümlerine uygun olduğu, davalının sözleşmenin devamında 11 adet hakedişi itiraz kaydı olmaksızın imzaladığı, davacı tarafından da kabul edildiği üzere 12 nolu hakedişten kaynaklı bir alacağının da olmadığı, bu haliyle davacının davalıdan talep edebileceği bir tazminat yada alacağının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Yapım işleri ve hizmet alımı ihalelerinde hakediş raporlarına “ihtirazı kayıt” uygulamasını düzenleyen genel şartname hükmü (md.39/e) Danıştay 13. dairesinin; 06.06.2023 tarih ve E:2023/404, K:2023/2398 sayılı ve 06.06.2023 tarih ve E:2023/403, K:2023/289 sayılı kararları ile iptal edilmiş ise de; taraflar arasında 18/05/2016 tarihinde sözleşmenin imzalanması ile anılan genel şartname ve dolayısıyla ihtirazi kayıt hükmü (md.39/e) sözleşmenin eki vasfında olduğundan Danıştay'ın 06/06/2023 tarihli iptal kararı bu sözleşme açısından ihtirazi kayıt şartının uygulanmasını etkilememektedir. Danıştayın iptal kararı karar tarihinden sonra imzalanan sözleşmeler yönünden nazara alınacaktır. (Yargıtay 6. HD .../1098 Esas 2023/3164 Karar)

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın reddine,

2. Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 269,85. TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 3.145,65. TL'nin yatıran tarafa iadesine,

3. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 32.000,00. TL nisbi vekalet ücretinin davacılardan müştereken müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,

4. Ara buluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 1.360,00. TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

5. Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6. Artan gider avansının karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,

7. Gerekçeli kararın HMK nun 321/2 maddesi gereğince talep aranmaksızın taraflara tebliğine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/11/2023

Katip ...

e-imzalıdır.

Başkan ...

e-imzalıdır.