Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/638 E.

T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/11/2024
KARAR TARİHİ : 06/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı dava dilekçesinde özetle; Davacının çiftçilikle uğraştığını kendi tarlalarında davalı şirketten temin ettiği tohumlarla davalı şirkete ait çırçır fabrikasında istendiğinde iade edilmek ya da iade edilmediği takdirde istendiği yıldaki serbest piyasadaki cari fiyatları üzerinden bedelleri ödenmek üzere satılması için ürünlerini teslim ettiğini, toplamda 1.734.680 KG pamuğun davalı taraf olan şirkete emanet bırakıldığını, TTK m. 5/A hükmüne göre ticari davalardan konusu paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talebi dolaısıyla zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu, görüşmediği anlaşılamadığını, davalı şirketin aynen veya nakden ifaya yanaşmaması sebebiyle ekonomik sıkıntılar yaşayan davacının dava açmak zorunda kaldığını, HMK m. 107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılan davalı şirkete emanet olarak bırakıldıktan sonra satışı yapılın bedeli ödenmeyen pamuk bedelinin davalı şirketin .....tarihinde temerrüte düştüğü de dikkate alınarak İzmir Ticaret Borsasında belirli ticari fiyatlar ve ürünleri teslim edildiği esnadaki nakliyat ücretinin ayrı ayrı tespiti ve aynen ifa edilmeyen cins borcu ve ücretler için şimdilik 10.000,00 TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek TTK 1530/7 uyarınca faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf ile müvekkili şirket arasında gerçekleşmiş ürün emaneti veya alım-satım sözleşmesi olmadığı gibi ticari faaliyet de söz konusu olmadığını, davacı tarafın çiftçi olduğunu öne sürdüğünü ve dava dilekçesinde "Tapu kayıt kayıtları, ÇKS (Çiftçi Kayıt Sistemi Kayıtları), Çınar İlçe Tarım Müdürlüğü kayıtlarına" dayandığını, ancak bu kayıtlara ilişkin belge sunmadığı gibi ilgili kurumlarda herhangi bir kayıt ve faaliyet söz konusu olmadığını, davalı şirketin davacı ile "ürünlerini istendiğinde iade etmek yada iade edilmediği takdirde istendiği yıldaki serbest piyasadaki (İzmir Ticaret Borsasında belirli) cari fiyatları üzerinden bedelleri ödemek üzere" bir sözleşme yapmadığı gibi, davacı tarafın teslim ettiğini öne sürdüğü ürünlerin davacının nam ve hesabına emanet alınmadığını, davacı taraf, alacak iddiasına dayanak olarak sadece ürünlerin şirkete teslimatına ilişkin kantar fişlerine dayandığını, bahsi geçen fişleri henüz sunmadığını, kantar fişlerinin sunulması halinde bu fişlere ilişkin ayrıntılı izahta bulunma ve itiraz hakkını saklı tuttuklarını, bahsi geçen kantar fişleri, ürünlerini şirkete ait fabrikaya nakleden çiftçiler için düzenlenen teslim fişleri olup bu ürünlerin tesliminin, sahiplerinden ziyade akrabaları, çalışanları veya yardımcı elemanları tarafından yapılmadığını, kantar fişlerinde teslim eden olarak davacının isminin geçmesinin ürünlerin ona ait olduğunu göstermediğini, açıklanan nedenlerle usul ve esasa ilişkin itirazlarının kabulüyle; müvekkili şirket aleyhine açılan haksız davanın reddine, yargılama giderlerinin ve avukatlık vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, pamuk ürününün davalı şirkete satışının gerçekleştirilmesi nedeniyle doğan alacak talebinden ibarettir. .....tarihinde yürürlüğe giren 6102 Sayılı TTK' nın 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, aynı kanunun 5. maddesinde ise ticari davalarda görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu düzenlenmiştir. 6102 Sayılı TTK'nın 4 maddesinde her iki tarafında ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın bu kanundan ve tek tek belirtilen kanunlardan doğan hukuk davaları ile kanunda sayılan bu davalar mutlak ticari davadır. Nisbi ticari dava ise , her iki tarafın tacir olup uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olan davalardır. Davacı vekili .....tarihli celsede bulunduğu beyanında; dava konusu pamuk ürünlerinin müvekkili tarafından davalı şirketin deposuna toplandıkça sevk edildiğini, müvekkili ile davalı şirket arasındaki ilişkinin kapsamının satış işi ilişkisi olduğunu, dava konusu pamuk ürünlerinin müvekkili tarafından davalı şirketin deposuna toplandıkça sevk edildiğini, 2023 yılının pamuk sevki işlemi tamamlandıktan sonra sevki yapılan tüm pamuk ürünleri hesaplanarak bu pamuk ürünlerinin davalı şirkete satıldığını ve davalı şirket de müvekkilden satın almış olduğu pamukların Aydın ve Kahramanmaraş ticaret borsalarında pazarlandığını beyan etmiştir. Bu kapsamda taraflar arasında kurulduğu iddia olunan sözleşmenin vedia sözleşmesine vücut vermediği, satım sözleşmesinin kurulduğunun ve bu sözleşme kapsamında pamuk ürünlerinin toplama işlemi neticelendiğinde satışı yapılmak üzere davalı şirkete emanet bırakıldığının, satış işlemi gerçekleşmesine rağmen ürün bedellerinin davalı tarafından davacıya ödenmediğinin davacı vekil tarafından iddia olunduğu dikkate alındığında davacı taraf iddiaları kapsamında dava konusunun satım sözleşmesi olduğu anlaşılmıştır. Somut olayda, davalı tacir ise de, davacıya yönelik vergi dairesinden ve ticaret sicil müdürlüğünden gelen yazı cevaplarına göre, davacının vergi mükellefi olmadığı ve ticaret sicil kaydının bulunmadığı dikkate alındığında tacir olmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın satım sözleşmesinden doğan alacak isteminden kaynaklandığı ve TTK.'nun 4. maddesinde düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığı dikkate alındığında uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Elde ki dava dosyası Çınar .....Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine mahkememize gönderilmiştir. Açıklanan nedenlerle Çınar .....Asliye Hukuk Mahkemesine karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.'nun 114/1-c maddesi ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, Daha önceden görevsizlik kararı veren ÇINAR .....ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ GÖREVLİ OLDUĞUNA, 2-Dosyanın Çınar .....Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderilmiş olması nazara alınarak, mahkememiz kararının istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi hususunda merci tayini için dosyanın DİYARBAKIR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA GÖNDERİLMESİNE. 3-HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, 4-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim