Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2026/148 E.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/148 Esas KARAR NO : 2026/436 Karar DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 12/02/2026 KARAR TARİHİ : 04/06/2026 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin .... Bankası ... Şubesine ait ... TL bedelli ... seri numaralı ... tarihli çeki kaybettiğini tüm aramalara rağmen bulamadığını, söz konusu çeklerin kötü niyetli şahısların eline geçmesi halinde paraya çevrilebileceği ve müvekkilinin zarara uğrayabileceğinden çeklerın 3. Şahıslara karşı tedbiren ödemeden men'i ile iptaline ve akabinde çekin iptalini talep ve dava etmiştir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çek hakkında ilanların yapıldığı görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava; davacının elinde iken zayi olduğunu iddia ettiği çeke ilişkin kıymetli evrakın iptali davasıdır. TTK'nın 757/1. maddesi ''İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' hükmünü içermektedir. Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 23/01/2015 tarih, 2014/19118 esas ve 2015/925 karar sayılı ilamı; 15/04/2015 tarih, 2015/571 esas ve 2015/5258 karar sayılı ilamı; 03/06/2015 tarih, 2015/2751 esas ve 2015/7625 karar sayılı ilamlarında belirtildiği üzere keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır. Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 17/04/2013 tarih, 2012/8365 esas ve 2013/7471 karar sayılı ilamı; 26/06/2012 tarih, 2011/9069 esas ve 2012/10993 karar sayılı ilamı; 17/12/2013 tarih, 2013/9917 esas ve 2013/23042 karar sayılı ilamı; 18/11/2013 tarih, 2013/6068 esas ve 2013/20772 karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere bu davanın açılabilmesi için davacının keşideci değil, hukuki hamil olması gerekir, keşidecinin doğrudan doğruya çek iptali davası açma hakkı bulunmayıp keşidecinin keşide ettiği çekin bedelini hamile ödeyerek çeki geri alması da kendisine hamil sıfatı kazandırmaz. Kıymetli evrakın iptaline ilişkin davanın, TTK’nun 563/2. (6102 sayılı TTK 651/2) maddesi uyarınca, zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, bir diğer söyleyişle ancak kıymetli evrakın yetkili hamili tarafından açılabilmesinin olanaklı olması nedeniyle davacının çekle işleyen hesap sahibi sıfatıyla bu nitelikteki davayı açmasına yasal olanak bulunmamaktadır. Öte yandan, çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekli ise de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut olmayıp, ancak anılan usul gereğince hareket etme olanağı bulunmaktadır. Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 04/11/2015 tarih, 2015/5060 esas ve 2015/11577 karar sayılı ilamı. Dolayısıyla davada taraf sıfatı olmayan üçüncü kişilerin hükmü istinaf etme imkanları da bulunmamaktadır.Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 17/06/2019 tarih, 2018/2811 esas ve 2019/4422 karar sayılı ilamı Somut olayda; dava konusu çekin hamilinin davacı olup, dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, iptali istenen çekin bankaya ibraz edilmediği, gerekli ilanların Ticaret Sicil Gazetesi'nde yaptırıldığı, ilana ilişkin gazete nüshalarının dosyamız arasına alındığı, çekin ibraz süresinden 3 aydan fazla bir süre geçtiği, mahkememize çekle alakalı olarak herhangi bir başvuru olmadığı ve davaya konu senedin de ortaya çıkmadığı anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali koşullarının gerçekleştiği göz önüne alınarak dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davanın KABULÜNE, ... ... Bankası ... Şubesine ait ... -TL bedelli ... seri numaralı ... keşide tarihli çekin ZÂYİ NEDENİYLE İPTALİNE, 2-Teminatın HMK'nın 392/2. maddesindeki şartlar oluştuğunda davacıya İADESİNE, 3-Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 4-Gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, HMK 345. Maddesi uyarınca gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/06/2026 Katip ... ¸ e-imzalıdır Hakim ... ¸ e-imzalıdır