Konya BAM 6. HD 2022/1438 E. 2024/950 K.

T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/07/2022

NUMARASI : Esas Karar

ASIL DOSYADA

İSTİNAF EDEN DAVACI :

VEKİLİ : Av.

İSTİNAF EDEN

DAVALILAR : 1-

VEKİLLERİ : Av.

Av.

: 2-

: 3-

VEKİLİ : Av.

DİĞER DAVALI : 4-

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVA : Haksız Rekabetin Tespiti ve Men'i

BİRLEŞEN KONYA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN

ESAS- KARAR SAYILI DOSYASINDA

İSTİNAF EDEN DAVACI :

VEKİLİ : Av.

İSTİNAF EDEN

DAVALILAR : 1-

VEKİLLERİ : Av.

Av.

: 2

: 3-

: 4-

: 5-

VEKİLİ : Av.

DİĞER DAVALI : 6-

VEKİLLERİ : Av

Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 09/05/2024

YAZIM TARİHİ : 13/05/2024

Davacı tarafından davalılar aleyhine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ve bu dosya ile birleşen Konya ..asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası ile açılan haksız rekabetin tespiti ve men'i ve tazminat davasında 05/07/2022 tarihinde tesis edilen karara karşı davacı ve bir kısım davalıların istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

ASIL DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 1950 yılında makine imalatına başlayan müvekkili şirketin yaklaşık 65 yıllık bir geçmişinin bulunduğunu, sektörün en eski ve lider firması olduğunu, yurtdışı ihraç ağırlıklı olarak çalıştığını ve ülke ekonomisine büyük katkı yaptığını, sac metal işleme ve şekillendirme makine imalatında iddialı olan müvekkili firmanın ağırlıkla CNC Abkant Pres, CNC Giyotin Makasları, CNC Punch Presleri, CNC Plazma kesim ve Fiber lazer kesim makineleri ürettiğini, davalıların müvekkili şirketin eski çalışanlarından olduğunu, aynı sektörde faaliyet gösteren şirketi kurarak haksız rekabet halinde olduklarını, .....'nin 6-7 sene müvekkili şirkette önce Elektrik Mühendisi sonra da İmalat Müdürü olarak çalıştığını, daha sonra şirketin kurumsallaşma çalışmalarından rahatsız olduğunu ve şirketin kurumsallaşmasını istemeyerek şirketten ayrıldığını, ayrılması akabinde yine şirkette pazarlama bölümünde çalışan .....ve ..... ve müvekkili şirket müşterisi olan..... ile birlikte ..... Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.'yi kurduğunu, davalılardan ..... ve .....'ın, ortağı oldukları ..... şirketinin kurulduğu ve çalışmaya başladığı sırada müvekkili şirketin personeli olarak görev yaptıklarını, müvekkili, ..... şirketinin kuruluşundan ve ortaklarından daha sonra haberdar olduğunu, şirket aleyhine yaptıkları davranışlarından ötürü iş akitlerinin noter marifetiyle sonlandırıldığını, davalıların müvekkili şirket çalışanı oldukları dönemde kendi kurdukları firma için pazarlama ve satış yaptıklarını daha sonra elde edilen bilgiler ve mail yazışmaları ile tespit edildiğini, davalıların çalıştıkları son aylarda hem ....'den maaş aldıklarını, hem de ....'nin imkanlarıyla yurt dışına gönderildiklerinde kendi şirketleri için pazarlama yaptıklarını, davalıların hem müvekkili şirkette çalıştıkları hem de ayrıldıktan sonraki dönemde müvekkili ile haksız rekabet halinde bulunduklarını, davalı tarafın aynı makinelerin üretimini yaptıklarını, müvekkili şirketin üretimini yaptığı makineler konusunda Türkiye'nin en eski firması (...... Makine ve .... Makine) olarak 45 yıldır üretmekte olduğu, özellikle tasarımları müvekkiline ait olan Konvansiyonel özel vasıflı CNC Abkant Pres, CNC Giyotin Makasları, davalı tarafından müvekkilinden herhangi bir izin alınmadan taklit edildiğini ve üretildiğini, bu ürünlerin davalı şirketin internet sitesi ve basılı katalogları ile tüm pazara sunulduğunu, ayrıca pazarlama bölümünde çalışmış davalıların eliyle bizzat müvekkili şirketinin müşterilerine pazarlandığını, davalıların teknik resimlerinin (makine ve parça çizimlerinin), idari yönetim bilgileri, sipariş ve teklif formları, personel giderleri v.s.tamamının müvekkili firma ile birebir aynısı olduğu ve lisanssız bilgisayar programları kullandıklarının tespit edildiğini, yine davalı tarafın elinde bulunan tedarikçi bilgilerini kullanarak müvekkili şirketin mal tedariki yaptığı firmalardan mal sipariş ettiğini, ...... Döküm Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş., .... Makine Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., ...., ..... Makina- ....., ....Makinâ- ...., ... Makina-.....ve..... Makina.....'ın bu firmaların (.... hariç) müvekkili firmanın ana tedarikçisi olup, sadece müvekkili şirket için üretim yaptığını, başka bir firmanın bu tedarikçileri tanıma ve ondan mal sipariş etme imkanlarının bulunmadığını, siparişlerinde talep ettiği ürünlerin birebir müvekkili şirketin ürettiği ürünler için gerekli olan ölçüde ve ona göre hazırlanmış ürünler olduğunu, ayrıca yine davalı tarafın bu tedarikçilerden müvekkili şirkete verilen bedel üzerinden siparişlerinin fiyatlandırılmasını dahi talep ettiğini, bunların da ayrı bir haksız rekabet sebebi olduğundan bahisle; Tazminat ve ceza davalarına ilişkin hakları başta olmak üzere fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile; öncelikle tedbiren davalının İnternet sitesinin kapatılmasına, bilgisayarlarında bulunan müvekkili şirkete ait teknik resimlere el konulmasına, basılı katalogların toplatılmasına karar verilmesini, akabinde haklı davamızın kabulü ile haksız rekabetin tespitine ve men'ine, davalının elinde bulunan ürünlere, bu ürünleri üretmekte kullandığı her türlü makine ve araca, teknik resimlere el konulmasına, internet sitesinde yer alan haksız rekabete ilişkin reklam ve yayınların kaldırılmasına ve basılı kataloglarına el konulmasına, ayrıca haksız rekabet konusu makinelere ithalat ve ihracat sırasında ihtiyaten el konulmasına, yargılama giderlerinin (tespit dosyalarındaki giderler de dahil edilerek) davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davasının yersiz ve haksız olup reddinin gerektiğini, kendisinin davalı ..... Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de halen ortaklığının veya yöneticiliğinin bulunmadığını, aynı sektörde çalışan pek çok şirketin bulunduğunu, kendisinin de bu şirketlerden birinde çalıştığını, kaldı ki, davacı şirketin noterden ihtar göndererek iş akdini fesh ettiğinin ilgili dava dilekçesinde belirtildiğini, kendisinin de bunun üzerine başka şirket de ortaklık yaparak çalışmaya başladığını, çalışma ve şirket açma müteşebbis olarak iş yapma istihdam etme hürriyetinin anayasal güvence altında olduğunu, haksız rekabet ettiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacı şirketin çalışanlarını ayarttığı ve transfer ettiği iddialarını kabul etmediğini, kaldı ki davalı Şirkette hiçbir zaman imza ve temsil yetkisinin olmadığını ve Yönetim Kurulu'nda da hiçbir zaman yer almadığını, aynı sektörde çalışan şirketlerin ürettikleri ve kullandıkları makinelerin genellikle birbirine benzediklerini, dolayısıyla davacı şirketin makinelerinin aynısının üretildiği iddiasının da doğru olmadığını, davacı firmanın kullandığı materyallerin anonim olup birçok firmanın aynı ve benzerini kullandığını, davacı firmanın özgün ürünleri olmadığını, davacı firmaya ait hiçbir patentin bulunmadığını, sektördeki teknik resimlerin, idari yönetim bilgilerinin, sipariş ve teklif formlarının benzemesinin gayet doğal olduğunu, bunların matbuu Word Excel formatında basit tablolar olduğunu, ayrıca bu formların davacı şirkete ait herhangi tescil tasnif numaralarının bulunmadığını, her personelin kendi tuttuğu kendi işini takip açısından tuttuğu formlar olduğunu, lisanssız bilgisayar programı kullanıldığı iddiasının gerçek dışı olup davacı şirket ile de alakasının bulunmadığını, zira, bilgisayar programının davacı şirkete ait olmadığını, bu programın davacı şirkete ait olmadığının bilirkişi raporunda saptandığının ve kayıt altına alındığını, mesnetsiz iddialardan ibaret olduğunu, internet sitesinin aynı olduğu iddiasının da kesinlikle gerçek dışı olduğunu, aynı sektörde çalışıldığı için aynı ürünlerin tedarik edilmesinin de gayet doğal olduğunu, davacı şirketin tekel oluşturmak için tedarikçilere baskı yaptığını itiraf ettiğini, bahsi geçen tedarikçilerin bu sektörde aynı benzer makineleri üreten tüm firmalara hali hazırda çalıştığını, ancak davacı firmanın haksız rekabeti kendinin oluşturarak kendilerine tedarikçiler ile baskı kurduğunu, dava dilekçesindeki tüm iddialarla ilgili olarak daha önce Konya ..Asliye Hukuk Mahkemesinin .... D.İş, Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesinin.... D.İş, Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyalarında beyan ve delillerini sunduğunu, bu beyan ve delillerini aynen tekrar ile yersiz ve haksız davanın reddini talep etmiştir

Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının yersiz ve haksız olup reddinin gerektiğini, kendisinin davalı ..... Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de halen ortaklığının veya yöneticiliğinin bulunmadığını, aynı sektörde çalışan pek çok şirketin bulunduğunu, kendisinin de bu şirketlerden birinde çalıştığını, kaldı ki, davacı şirketin noterden ihtar göndererek iş akdini fesh ettiğinin ilgili dava dilekçesinde belirtildiğini, kendisinin de bunun üzerine başka şirket de çalışmaya başladığını, çalışma hürriyetinin anayasal güvence altında olduğunu, haksız rekabet ettiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacı şirketin çalışanlarını ayarttığı ve transfer ettiği iddialarını kabul etmediğini, kendisi açısından böyle bir şeyin söz konusu olmadığını, kaldı ki davalı Şirkette hiçbir zaman imza ve temsil yetkisinin olmadığını ve Yönetim Kurulu'nda da hiçbir zaman yer almadığını, aynı sektörde çalışan şirketlerin ürettikleri ve kullandıkları makinelerin genellikle birbirine benzediklerini, dolayısıyla davacı şirketin makinelerinin aynısının üretildiği iddiasının da doğru olmadığını, sektördeki teknik resimlerin, idari yönetim bilgilerinin, sipariş ve teklif formlarının benzemesinin gayet doğal olduğunu, bilgisayar programının davacı şirkete ait olmadığını, internet sitesinin aynı olduğu iddiasının da kesinlikle gerçek dışı olduğunu, aynı sektörde çalışıldığı için aynı ürünlerin tedarik edilmesinin de gayet doğal olduğunu, dava dilekçesindeki tüm iddialarla ilgili olarak daha önce Konya .Asliye Hukuk Mahkemesinin .... D.İş, Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesinin..... D.İş, Konya .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyalarında beyan ve delillerini sunduğunu, bu beyan ve delillerini aynen tekrar ile yersiz ve haksız davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ..... Makine San. ve Tic. A.Ş. ve ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, müvekkili .....'nin davalı müvekkili şirketi kurma nedenini husumete dayandırma çabası içerisine girerek haksız rekabet iddialarını güçlendirmeye çalıştığını, buna dayanak olarak da "kurumsallaşmadan rahatsız olma" şeklinde gerçekle ilgisi bulunmadığı gibi ispatı da mümkün olmayan bir nedenle müvekkili .....'nin davacı şirketten ayrıldığını ifade ettiğini, davacı tarafın, haksız rekabetin tespitine ve men'ine ilişkin bu davada uğramış olduğu zarara ilişkin olarak somut herhangi bir delil ortaya koymadığını, davacının uğramış olduğunu iddia ettiği zararını somutlaştırmadığından işbu davanın reddinin gerektiğini, müvekkili .....'nin davacı şirket ile olan iş akdine son vererek davalı şirketi kurmasının haksız rekabet fiili teşkil etmediğini, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren işçinin işvereni ile rekabet etmesini engelleyen bir hüküm bulunmadığını, davalı ..... ile davalı .....'ın müvekkili şirketin hissedarlarından olup müvekkili şirketi temsil yetkisine haiz bağlı tacir yardımcısı(ticari temsilci, pazarlamacı) sıfatına sahip olmadıklarını, Anonim şirketlerde temsil yetkisi ve görevinin yönetim kuruluna ait olduğunu, temsile yetkili olanların görevlerini yaptıkları sırada işledikleri haksız fiillerden şirketin sorumlu olduğunu, Anonim şirketin haksız fiil niteliğinde olan haksız rekabet hallerinden sorumlu tutulabilmesi için haksız fiili işleyen kimsenin temsil yetkisine sahip olması ve bu fiilleri görevi sırasında işlemesinin gerektiğini, aksi takdirde Anonim şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, davacının, üretim bandını sıkıntıya sokmak ve know-how ve sair bilgilerini ele geçirmek amacıyla kendi çalışanlarına davalılar tarafından transfer teklifinde bulunulduğu ve kendi bünyesindeki çalışanların izin günlerinde davalı şirkette çalıştığı yönündeki iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacı şirket tarafından iddia olunan transfer faaliyetlerinin tümünün asılsız olduğunu, transfer edildiği iddia olunan personellerden ....., ...... ve ......l'in müvekkili şirkette hiç çalışmadıklarını, transfer edildiği iddia olunan,...., ....., .....,..... ve ....'un .....'ın kuruluş ve üretim faaliyetlerinden önce şahsi sebepleri nedeniyle ....'den ayrıldıklarını, davalı müvekkili şirketin üretmiş olduğu ürünlerin davacı .... adına tescilli olmayıp piyasadaki birçok üretici firma tarafından teknik zorunluluk nedeniyle benzer olarak üretildiğini, hangi marka olursa olsun tüm makinelerin ana gövdesi teknik zorunluluk nedeniyle birbiriyle aynı olup, küçük farklılıklar barındırdığını, Abkant Press ve Giyotin Makas makineleri de teknik özellikleri ve kapasiteleri nedeniyle, bütün üretici firmalar tarafından birbirine benzer şekilde üretildiğini, bu makineler arasında farklılığın yalnızca dış aksam, görüntü ve renk üzerine olduğunu, müvekkil ..... ve diğer davalıların sektördeki bilgi, birikim ve tecrübelerinin davacı .... firmasındaki çalışma dönemlerinden çok öncesine dayandığını, davalıların, davacının kendisine ait olduğunu iddia ettikleri unsurlara meslekleri gereği sahip olduklarını, ayrıca, davacı şirketin kendisine ait olduğunu iddia ettiği unsurların davalıların katkı ve emekleriyle oluşturulduğunu, davalıların kendi bilgi, birikim ve tecrübelerini kurmuş oldukları şirkete aktarlamalarının da doğal olduğunu, tespit konusu yapılan ürünlerin büyük çoğunluğunun, fabrikanın devralınmış olduğu .... Makine'ye ait olduğunu ve bunların .... ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde, davalıların edinmiş oldukları tüm bilgileri kullanarak kendi müşterilerinin yanıltıldığını, pazar payı ile karlılığının azaltıldığını iddia ettiğini, ancak davacının görmüş olduğu zarara ilişkin soyut açıklamalar dışında bir argüman ortaya koyamadığını, müvekkili şirketin internet sitesi, basılı ve elektronik kataloglarının, logosunun dacavı firma ile birebir aynı olduğu iddia edildiğini, davacının bu iddiasına delil olarak Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... D. İş sayılı dosyasını gösterdiğini, ilgili dosyada alınan bilirkişi raporunda: Web siteler arasında teknik benzerlik bulunmadığı, Logolar arasında benzerlik bulunmadığı, Hidrolik Abkant Preslerle ilgili ifadelerin benzerlik gösterdiği, "www.......com" web sitesinde Konvensiyonel NC Serisi Hidrolik Abkant Pres alt kategoride görünmemesine rağmen web sitesindeki katolog içerisinde görünmekte olup, teknik özellikler ve ürün resimleri incelendiğinde .... Makina San. A.Ş.'nin katoloğu ile büyük oranda benzerlik gösterdiği, Giyotin Makaslarla ilgili olarak genel özelliklerde aynı ifadelerin geçtiği, Tespit konusu web siteler ile katologlar incelendiğinde ürün teknik özelliklerinin büyük oranda benzerlik gösterdiği, bazı ürün modellerine ait teknik özelliklerin farklılık gösterdiğinin tespit edildiğini, dava konusu ürünlerin benzer teknik özellikler ile birçok firmada üretildiğini ve bu firmaların web siteleri ile katologlarında yer aldığını, Konvensiyonel NC Serisi Hidrolik Abkant Pres ürünün fotoğrafı raporda belirtildiği üzere birebir aynı olsa da teknik özelliklerin farklı olduğunu, davacının gerçeğe aykırı olarak yüzlerce makine ürettiği ve ürünlerinin TÜV ve CE belgeli olduğu şeklinde yanıltıcı reklam yaptığının ileri sürüldüğünü, davacının, bu iddiasının Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... D.İş dosyası ile ispatlanacağını ifade ettiğini, ilgili değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin "davacı vekilin dilekçe ekinde verilen, aleyhine tespit istenen tarafa ait e-katalog bilgileri ve internet sayfa kaynak kod (source) çıktıları incelenerek" oluşturulduğunu, davacının, davalının, kendi tedarikçilerinden aynı ürünleri talep ederek haksız rekabet halinde olduğunu iddia ettiğini, davalı müvekkili şirketi temsile yetkili yönetim kurulu üyesi olan davalı müvekkil .....'nin, sektörde uzun yıllar çalışmış olması nedeniyle piyasadaki tedarikçi şirketlerle bağlantısının bulunduğunu, davacının da ifade ettiği gibi müvekkili .....'nin davacı şirket bünyesinde imalat müdürü olarak çalıştığı gibi aynı zamanda davacı firmanın bütün satın alma işlerinin de bizzat yaptığını, davacı tarafın, bir taraftan tedarikçilerin anlaşma gereği sadece kendisine üretim yaptığını ifade ederken aynı zamanda davalı müvekkil şirketin bu tedarikçilerden ürün temin ettiğini söylediğini, davacının bu çelişkili söylemlerinin, davalı müvekkili şirketin bütün faaliyetlerini kötü niyetli olarak haksız rekabet fiili olarak nitelendirme çabasının bir sonucu olduğunu, müvekkili şirket tarafından .... tedarikçilerinden tek bir ürün dahi temin edilmediğinden bahisle; davacının davasının reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin karar başlığında ismi geçen ilk dört davalıya karşı haksız rekabetin tespiti ve meni davası açtığını, davanın Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası üzerinden görülmekte olduğunu, o dava dosyası üzerinden haksız rekabet nedeni ile müvekkilinin uğradığı maddi ve manevi zararların giderimi yönünden bir talepte bulunmadıklarını, karar başlığında geçen altı davalının müvekkiline karşı haksız rekabet içerisinde olmaları nedeni ile müvekkilinin maddi ve manevi yönden zarara uğradığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 300.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 301.000,00 TL tazminatın müştereken ve müteselsilen altı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 09.06.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini 2.040.001,25 TL'ye çıkarmıştır.

CEVAP:Davalı ..... Makine San. ve Tic. A.Ş. ve ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; Birleştirilen işbu davanın haksız rekabetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olduğu belirtilse de aynı zamanda tespit ve men'e dair talepleri içerdiğini, dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmının 1. ve 2. bentleri ile bu bentlerle ilgili orlaya konan vakıaların asıl davanın konusunu teşkil ettiğinden ve müvekkilleri yönünden asıl dava ile bu davanın tarafları aynı olduğundan derdestlik itirazında bulunduklarını ve müvekkilleri yönünden, davacının, anılan bentlerdeki taleplerinin reddine karar verilmesini talep ettiği, tazminat talebinin koşullarından biri olan hukuka aykırı fiil unsurunun, haksız rekabet filleri söz konusu ise gerçekleşmiş olacağının, haksız rekabet fiillerinin var olmadığının ise asıl davada ortaya çıkacağını, davacının, müvekkili .....'nin 6098 sayılı TBK.'nun 553. maddesine aykırı davranarak kendisini zarara uğrattığını iddia ettiğini, anılan TBK. hükmünün iş akdinin devamı süresinde işletme ile tacir yardımcıları arasındaki rekabet yasağını düzenlediğini, bu sebeple bu yasağa aykırılık haksız rekabet fiili olarak değerlendirilemeyeceğini, kaldıki müvekkili .....'nin , iş akdinin bitiminden sonraki bir tarihte müvekkili şirketi kurduğunu, davacının, müşterileri nazarında güven ve itibar kaybına maruz kaldığından bahisle 300.000 TL manevi tazminat talebinde bulunduğunu, davacının güven ve itibar kaybı varsa eğer bunun sorumlusunun kendisi olduğunu, serbest ticaret yapan müvekkillerine haksız ve mesnetsiz olarak haksız rekabet iddiasında bulunduğu gibi bu iddiasını tüm piyasaya duyurduğunu, davacının, müvekkili şirketi piyasada yalnızlaştırmak ve varlığına son vermek maksadıyla piyasada kurmuş olduğu baskı ve koparmış olduğu yaygaranın başlı başına haksız rekabet oluşturduğunu, bu filleri nedeniyle dava hakları saklı tuttuklarından bahisle; davacının davasının reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....Davacının, haksız rekabetin tespitine ve men'ine, davalının elinde bulunan ürünlere, bu ürünleri üretmekte kullandığı her türlü makine ve araca, teknik resimlere el konulmasına, internet sitesinde yer alan haksız rekabete ilişkin reklam ve yayınların kaldırılmasına ve basılı kataloglarına el konulmasına, ayrıca haksız rekabet konusu makinelere ithalat ve ihracat sırasında ihtiyaten el konulmasına, yargılama giderlerinin (tespit dosyalarındaki giderler de dahil edilerek) davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, davalı tarafın davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, Mahkememiz dosyası ile birleşen Konya..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. - .... K.sayılı dosyada davacının; Davalıların davacıya karşı haksız rekabet içerisinde olmaları nedeni ile maddi ve manevi yönden zarara uğradığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 300.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 301.000,00 TL tazminatın müştereken ve müteselsilen altı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği, davacı vekilinin tazminat talebine ilişkin birleşen davada davasını ıslah etmiş ve ıslah harcını mahkememize veznesine yatırdığı, Mahkememiz dosyası ile birleşen Konya..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. - .... K.sayılı dosyada davalıların; Davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.

Haksız rekabete ilişkin düzenlemelerin 6102 sayılı TTK'nun 54. Ve devam eden maddelerinde düzenlendiği, TTK'nun 54.maddesinde; "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. " şeklinde düzenleme yapıldığı, TTK'nun 55. Maddesinde; haksız rekabet sayılan hallerin düzenlendiği, haksız rekabet halinde ne tür hukuki yollara başvurulabileceğinin düzenlendiği TTK'nun 56. Maddesinde;"(1) Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men'ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. Davacı lehine ve (d) bendi hükmünce tazminat olarak hâkim, haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir. (2) Ekonomik çıkarları zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek müşteriler de birinci fıkradaki davaları açabilirler, ancak araçların ve malların imhasını isteyemezler. (3) Ticaret ve sanayi odaları, esnaf odaları, borsalar ve tüzüklerine göre üyelerinin ekonomik menfaatlerini korumaya yetkili bulunan diğer meslekî ve ekonomik birlikler ile tüzüklerine göre tüketicilerin ekonomik menfaatlerini koruyan sivil toplum kuruluşlarıyla kamusal nitelikteki kurumlar da birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı davaları açabilirler. (4) Bir kimse aleyhine birinci fıkranın (b) ve (c) bentleri gereğince verilmiş olan hüküm, haksız rekabete konu malları, doğrudan veya dolaylı bir şekilde ondan ticari amaçla elde etmiş olan kişiler hakkında da icra olunur" şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Tarafların bildirmiş oldukları deliller ilgili yerlerden celbedilmiş, Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı UYAP dosyası, Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı UYAP dosyası, Konya .Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla).... D.İş sayılı UYAP dosyası, Konya C.Başsavcılığı'nın ...Sor.sayılı UYAP dosyası, Konya C.Başsavcılığı'nın ... Sor.sayılı UYAP dosyası, Konya ..Asliye Ceza Mahkemesi'nin .... Esas sayılı UYAP dosyası dosyamız arasına alınarak tarafların bildirdikleri tanıklar dinlenilmiştir.

Mahkememizce Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak; Dosyanın konusunda uzman bir mali müşavir, bir makine mühendisi ve bir haksız rekabet konusunda uzman (hukukçu) üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilerek; Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda bilirkişi heyet raporu düzenlenmesinin istenildiği, Hacı Bayram Veli Üniversitesi İBF Mali Bölüm Öğretim Görevlisi Prof.Dr......, Makine Mühendisi ..... ve Marka vekili Av....., tarafından düzenlenen 28.10.2019 tarihli heyet bilirkişi raporunda; Davalı şirketlerin ve davalılardan ....., ....., .....'nin eylemlerinin TTK 55.maddesinde sayılan haksız rekabet eylemleri kapsamında bulunduğu, dosyaya ticari defter ve kayıtlar sunulmadığından bu yönde bir inceleme yapılamadığı, dosyada mevcut bilgiler ışığında davalı ... .... tarafından haksız rekabet teskil eden bir eylemin bulunmadığının bildirildiği, mahkememiz dosyasının konusunda uzman mali müşavir ....'a tevdi edilerek; Davacı tarafın ticari defterlerinde inceleme yapılarak, davacının maddi anlamda zararının bulunup bulunmadığına yönelik rapor düzenlenmesinin istenildiği, Mali Müşavir .... tarafından düzenlenen 13.04.2021 havale tarihli bilirkişi raporunda; Davacı .... Makine Sanayi A.Ş.'ne ait incelenen 2013-2014 yılları yevmiye defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinin e-defter olduğu, e-defter uygulamasında açılış tasdikinin aranmadığı, 2016 ve 2017 yılları yevmiye e-defterlerinin kapanış beratlarının süresinde yapıldığı, bunun dışında incelenen ticari defterlerin muhasebe usul ve esaslarına uygun şekilde tutulduğu tespit edildiğini, davalı şirket ortaklarının ve kritik konumda bulunan personelin davacı şirketten ayrılan personellerden olması, SGK dökümleri, dosyadaki mail yazışmaları dosyaya eklenen belgeler, bilirkişi raporları ve tanık ifadeleri birlikte değerlendirildiğinde davalının haksız rekabet konusu fiilleri işlediği hususunun mahkemenin takdirinde olduğunu, mahkemenin haksız rekabete hükmetmesi halinde birleşen dava açısından davacının uğradığı maddi zarar tutarının tespit edilmesi hususu olduğunu, davalı şirketin 2015 yılında kurulduğu ve davacı şirketten ayrılan bir kısım personelin davalı şirket ortağı olduğu düşünüldüğünde davalı şirket ticari defterleri ve satış faturalarına konu malların incelenmesinden davacının haksız rekabet fiilini işleyip işlemediği ve işledi ise davacıya verdiği zarar hususlarının tespit edilebileceğinin, ancak davalı yanın ticari defterlerini sunmadığı için davalı ticari defterlerini incelemek sureti ile davacının uğramış olabileceği maddi kaybın tespit edilemeyeceğini, mahkemenin haksız rekabet fiilini işlediği kanaatinde olması halinde, haksız rekabet fiilinin başlangıcının 2015 yılı olacağını, dolayısı ile davacının uğramış olabileceği zararın bu tarihten sonra olduğunun anlaşıldığını, ancak davacının dosyaya sunduğu ticari defterlere göre 2014 yılı net satışları toplamı 27.254.886,52 TL iken 2015 yılı net satışları toplamının 30.009.496,82 TL, 2016 yılı net satışları toplamının 36.180.102,13 TL olduğunun yıllar itibari ile cirosunda artış meydana geldiğini, bu veriden hareket ederek davacının zarara uğrayıp uğramadığının tespitinin ispatının çok zor olan bir durum olduğunu, zira ciroyu ve kârı etkileyen birçok unsur bulunduğunu, sadece ciro rakamından hareketle davacının zarara uğradığı veya zararının olmadığı gibi bir çıkarımda bulunulamayacağını, davacı yanın bir kısım müşterilerinin haksız rekabet fiili sonucu davalının müşteri portföyüne dahil olduğunu bu müşteri tipine 2016 yılında mal satamadıklarını, müşteri portföyünü kaybetmemek için bir kısım ihracaat yaptıkları müşterilerine satış iskontosu yapmak zorunda kaldıklarını iddia ettiğini, davacının müşterisi iken 2016 yılında satış yapmadığı şirketlerden COMEO'in 2013 yılı satış toplamı 68.969,01 USD iken 2014 yılı satışları toplamının 486.842,00 USD olduğunun ancak haksız rekabet konu olan 2015 yılında bu şirkete herhangi bir satış yapılmadığını, yine Haksız rekabete konu fiili işlediği iddia edilen Şirket ortaklarından ..... ....'in ortağı olduğu şirkete ...... Gmbh'ye 2013 yılında 65.230,00 Euro tutarında 2014 yılında 219.357,00 Euro tutarında mal satılmışken 2015 yılında bu şirkete herhangi bir satış yapılmadığı tespitinin yapıldığını, davalı şirkete ait ticari defterler dosyaya sunulmadığından bu şirketlere 2015 yılında yapılan muhtemel satışların davalılar ..... A.Ş. veya ..... Ltd Şti üzerinden yapılıp yapılmadığı tespitlerinin yapılamadığını, davacı şirketin 2015 yılı net satışlarına göre vergi ve sonrası net karının %9,03 iken, 2016 yılında vergi sonrası net karının %6,47 olduğunu, davacının, davalının muhtemel haksız rekabeti sonrasında kaybettiği net satış hasılatı üzerinden 2015 yılında %9,03; 2016 yılında net %6,47 oranında net kâr kaybının bulunduğunun bildirildiği, dosyanın kök rapor düzenleyen mali müşavir bilirkişisi ....'a tevdi edilerek; Tarafların itirazlarının değerlendirilerek ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, Mali Müşavir .... tarafından düzenlenen 06.12.2021 havale tarihli bilirkişi ek raporunda; Mahkemenin COMKFLO, .... Gmbh şirketleri ile davacı şirket arası ticari ilişkinin sonlanmasının davalının haksız rekabet kapsamındaki davranışlarından olduğunu bu şirketlerle olan ticaretin gerçekleştiği son yıl(2014) satış rakamları referans alınarak 2015 yılı için davacının net kâr kaybının hesaplanması gerektiği kanaatinde ise yapılan hesaplamaya göre; COMEÇ'in 2014 yılı satışları toplamı 486,842,00 USD, 2015 yılında 2014 yılı satış rakamlarının referans alınırsa: 486.842,00 USD x %9,03(2015 yılı net kârlılık) = 43.961,83 USD .... ...n Gmbh 2014 yılı satışları toplamı 219.357,00 Euro 2015 yılında 2014 yılı satış rakamları referans alınırsa: 219.357,00 Euro x %9,03(2015 yılı net kârlılık)=19.807,94 EURO hesaplama yapıldığını, kök rapordaki görüş ve kanaatlerinde bir değişiklik olmamakla beraber, mahkemenin davacının cirosunda meydan gelen azalmanın veya oluşan zararın davalının hareketi ile uygun illiyet bağı içerisinde olduğu, davacının, 2015 yılında karlılık oranının %9,03 olarak tespit edilmiş iken, haksız rekabet sonrası 2016 yılı kârlılık oranının %6,47'ye düştüğünü ve aradaki kâr kaybının hesap edilmesi gerektiği kanaatinde olursa; 2016 yılında davacının net satış hasılatı toplamının: 36.180.102,13 TL, 2016 yılında elde edilen net kârın: 2.342.628,48 TL, 2016 yılında net kârlılık oranının:%6,4749, 2015 yılındaki net kârlılık oranının:%9,0322, 2015 yılı kârlılık - 2016 yılı kârlılığın:%2,5573, 2016 yılı net satışlarına göre kâr farkının 36.180.102,13 TL x %2,5573 = 925.233,75 TL olduğunun bildirildiği, Ankara Nöbetçi Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyanın daha önceki bilirkişilere tevdi edilerek rapordan sonra dinlenen tanık beyanları ile tarafların ana rapora itirazları da değerlendirilmek ve mali müşavir bilirkişinin de raporu dikkate alınmak suretiyle tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, Ankar Hacı Bayram Veli Üniversitesi İBF Maliye Bölümü Öğretim Görevlisi Prof.Dr....., Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Prof.Dr......ve Marka vekili Av......, tarafından düzenlenen 11.05.2022 tarihli heyet bilirkişi ek raporunda; Kök rapora yapılan itirazların, tanık beyanlarının ve mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen raporların birlikte değerlendirmesinde; Kök rapordaki görüş ve kanaatlerinde bir değişiklik olmamakla beraber, mahkemenin davacının cirosunda meydan gelen azalmanın veya oluşan zararın davalının hareketi ile uygun illiyet bağı içerisinde olduğu, davacının, 2015 yılında karlılık oranının %9,03 olarak tespit edilmiş iken, haksız rekabet sonrası 2016 yılı karlılık oranının %6,47'ye düştüğünü ve aradaki kâr kaybımn hesap edilmesi gerektiği kanaatinde olursa 2016 yılı net satışlarına göre kâr farkının 925.233,75 TL olduğunun hesaplandığının, mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan bu hesaplamalar kök raporlarındaki değerlendirmelere uygun olduğunu, kök raporlarındaki TTK 55.maddesinde sayılan haksız rekabet eylemleri kapsamında bulunduğu yönünde belirtilen kanaatlerini desteklediğini, mahkemenin haksız rekabet eyleminden bir kayba uğrandığı yönünde kanaate varacak olması halinde Mali Müşavir Bilirkişisince düzenlenen raporda ortaya konulan hesaplamalar ve kâr farkı hesabının dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgelere uygun olduğunun bildirildiği, bilirkişi raporlarının ayrıntılı ve denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alınmıştır.

Bilirkişi raporu, tanık beyanları, tespit dosyaları ve Konya ..Asliye Ceza Mahkemesi'nin .... Esas dosyası ve toplanan diğer delillerin hep birlikte değerlendirilmesi sonucu davalılardan ..... Makine San.Ve Tic. Aş., ....., ..... ve ..... tarafından sadece şirket ismi silinmek suretiyle davacıya ait ürün kataloglarının aynısının kullanıldığı, davacı çalışanlarından davacı firmanın çizimlerinin getirtilmesine yönelik ticari dürüstlük kuralına uygun olmayacak şekilde davacının tanınmışlığından istifadeye yönelik eylemde bulundukları, yine davalıların davacı şirketin müşterilerine mail göndermek suretiyle davacı şirketin yetersiz olduğuna dair kötüleme ve ticari işlerini yanlış, yanıltıcı, gereksiz yere incitici açıklamalarda bulundukları, yoğun bir şekilde davacı çalışanlarına iş teklifinde bulundukları ve davacının sırlarını ifşaya teşvik ettikleri, davalı şirket ..... Makine San.Ve Tic. Aş. tarafından TÜV ve CE belgesi olmamasına rağmen bu belgelere sahipmiş gibi üçüncü kişileri yanıltıcı şekilde tanıtım yaptıkları, her iki şirketin kurucu ve ortaklarının ve yerleşim yerinin aynı olduğu, davalılardan..... dışındaki diğer davalıların eylemlerinin 6102 sayılı TTK'nun 55/1-a, 55/1-b, 55/1-c, 55/b-1 maddesi kapsamında haksız rekabet olduğu, davalılardan..... yurtdışında oyduğu, davalı şirket ortaklığı dışında herhangi bir haksız rekabet teşkil edecek eyleminin varlığı davacı tarafça ispat edilemediği anlaşılmıştır.

Davacı taraf Mahkememiz dosyası ile birleşen Konya..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2016 tarih ve... Es. .... Kar. sayılı dosyadan maddi manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

6102 sayılı TTK'nun 56/1-d maddesi gereğince haksız rekabetin varlığı halinde kusur varsa zarar ve ziyanın tazminine ve TTK'nun 56/1-e maddesi gereğince TBK'nun 58.maddesinde öngörülen şartların varlığı halinde manevi tazminata karar verilmesi gerekmektedir.

Davalıların eylemleri haksız rekabet oluşturduğundan davacı şirketin maddi zarara uğramış olduğu ve 6102 sayılı TTK'nun 56/1-d maddesi gereğince maddi tazminat talep etme hakkına sahip olduğu, davacının gerçek zararını ispat etmesi gerektiği, aksi takdirde 6098 sayılı TBK'nun 50.ve 51. Maddeleri gereğince takdiren hakkaniyete uygun bir maddi tazminatın belirlenmesi gerektiği, (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi7nin 22/03/2018 tarih ve 2017/911 Es.2018/234 Kar.sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 10/06/2019 tarih ve 2018/2784 Es.2019/4189 Kar. Sayılı ilamı benzer doğrultudadır.) mahkememizce tarafların ticari defterlerinde inceleme yapılmasına karar verildiği, davacı tarafın ticari defterlerinde inceleme yapıldığı ancak davalı tarafın ticari defterlerinin dosyaya sunmadığı gibi yerini de bildirmediğinden davalı şirket kayıtlarında inceleme yapılamadığı, Mali Müşavir .... tarafından düzenlenen 13.04.2021 havale tarihli ve 06.12.2021bilirkişi raporu ve ek raporuna göre davacının 2015 yılında karlılık oranının %9,03 olarak tespit edilmiş iken, haksız rekabet sonrası 2016 yılı kârlılık oranının %6,47'ye düştüğünü ve aradaki kâr kaybının 2016 yılı net satışlarına göre kâr farkının 36.180.102,13 TL x %2,5573 = 925.233,75 TL olduğunun bildirildiği, davalıların haksız rekabete konu eylemleri nedeniyle davacının belirlenen miktarda zarara uğradığı, bilirkişice belirlenen zararın tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile haksız rekabete konu eylemlerin ağırlığı ve TBK'nun 50 ve 51. Maddeleri de göz önüne alındığında hakkaniyete uygun olduğu, davacı vekilinin tazminat talebine ilişkin... Esas sayılı birleşen davada davasını ıslah ettiği, davalılardan..... dışındaki diğer gerçek kişi davalıların davalı şirketlerle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır.

Diğer taraftan 6102 sayılı TTK'nun 56/1-e maddesi gereğince haksız rekabet sebebiyle ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya zarar görme tehlikesi ile karşılaşan kimse TBK'nun 58. Maddesinde öngörülen şarların varlığı halinde manevi tazminat talebinde bulunabileceği, haksız rekabet eylemi nedeniyle manevi tazminata hükmedilebilmesi için davacının ekonomik menfaati yönünde zararın veya zarar tehlikesi ile kusurun mevcudiyetinin yeterli olduğu, (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi'nin 23/03/2021 tarih ve 2019/1062 Es.2021/261 Kar.sayılı ilamı benzer doğrultudadır.), davalılardan..... dışındaki diğer davalıların kusurlu eylemleri nedeniyle davacının daha önceki yıllara ilişkin karlılık oranında ciddi bir düşüşün olduğu, ekonomik zarar gördüğü, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile haksız rekabete konu eylemlerin ağırlığı ile hakkaniyet ilkesi dikkate alınarak davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği,

Her ne kadar mahkememiz kısa kararının 4. 6. ve 8. Maddelerinde hüküm kurulurken sehven davalı ..... Dış Ticaret Ltd. Şti. hakkında hüküm tesis edilmediği, HMK.'nun304.maddesinde; (1) Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir." şeklinde düzenleme yapıldığı, mahkememizin kısa kararının hüküm kısmının 4., 6. ve 8. maddesindeki yapılan yanlışlığın maddi hatadan kaynaklandığı ve düzeltilmesinin kısa kararla çelişki oluşturmayacağı anlaşılmakla davanın ve mahkememiz dosyası ile birleşen Konya..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2016 tarih ve... Es. - .... Kar.sayılı dosyasından açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın ve mahkeme dosyası ile Birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2016 tarih ve... Es. .... Kar. sayılı dosyasından açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davacıya ait katalogların davalılardan ..... Makine San. Ve Tic. Aş., ....., ....., ..... tarafından sadece şirket ismi silinmek suretiyle aynısının kullanılması ve davacı çalışanlarından davacı firmanın çizimlerinin getirtilmesine yönelik ticari dürüstlük kuralına uygun olmayacak şekilde davacının tanınmışlığından istifadeye yönelik, davalıların davacı şirketin müşterilerine mail göndermek suretiyle davacı şirketin yetersiz olduğuna dair kötüleme ve ticari işlerini yanlış, yanıltıcı, gereksiz yere incitici açıklamalarda bulunmalarına yönelik, davalıların yoğun bir şekilde davacı çalışanlarına iş teklifinde bulunmaları ve davacının sırlarını ifşaya teşvik etmelerine yönelik, davalı şirket tarafından TÜV ve CE belgesi olmamasına rağmen bu belgelere sahipmiş gibi üçüncü kişileri yanıltıcı şekilde tanıtım yapmalarına yönelik eylemlerinin 6102 sayılı TTK'nun 55/1-a, 55/1-b, 55/1-c, 55/b-1 maddesi kapsamında haksız rekabet olduğunun tespitine ve bu haksız rekabetin men'ine, davacıya ait katalogların davalılar tarafından kullanılmasının önlenerek davalılar elinde bulunan kataloglara el konularak imhasına, davacının davalıların ellerinde bulunan ürünlere, bu ürünleri üretmekte kullandığı her türlü makine ve araca, teknik resimlere el konulmasına, internet sitesinde yer alan haksız rekabete ilişkin reklam ve yayınların kaldırılmasına yönelik talebinin reddine, 925.233,75 TL Maddi tazminatın davalılardan ..... Makine San.ve Tic. A.Ş., ....., ....., ..... ve ..... Dış Ticaret Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ..... Makine San. ve Tic. A.Ş., ....., ....., ..... ve ..... Dış Ticaret Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya Verilmesine, davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, karar kesinleştiğinde, gideri davalılardan ..... Makine San. ve Tic.A.Ş., ....., ....., ..... ve ..... Dış Ticaret Ltd. Şti.' den alınmak suretiyle Türkiyede ulusal çapta yayın yapan yüksek trajlı bir gazetede ilanına, Davacı tarafından davalılardan..... hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı- birleşen dava davacısı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuyla tespit olunduğu halde, 43.961,83 USD ve 19.807,94 EURO'luk kâr kaybı hatalı olarak maddi zarar hesabına dahil edilmediğini, haksız rekabetin başladığı 2015 yılı itibari ile müvekkili şirketin satışları birden sıfırlandığını, hayatın olağan akışı içerisinde bu denli bir ticari duraksamanın haksız rekabetten kaynaklı olmadığını iddia etmek oldukça güç olacağını, yapılan inceleme neticesinde müvekkili şirketin 2015 yılı net kârı %9,03 iken, 2016 yılındaki kârı 6,47 olarak tespit edildiğini, mahkeme hatalı ve eksik değerlendirme ile müvekkili şirket zararlarının hesabı yönünden sadece 2016 yılını dikkate aldığını, manevi tazminat tutarı, haksız rekabet fiilini caydırıcı kılmaktan çok uzak olduğu gibi müvekkili şirketin zararlarına denk bir tutar da olmadığını, defter ibrazından kaçınan davalı şirketler gerçek zarar hesabının yapılabilmesinin de önüne geçtiklerini, tazminat taleplerimiz dava tarihi bakımından 2015 ve 2016 yıllarına ilişkin olmakla birlikte haksız rekabetin etkileri halen devam ettiğini, haksız rekabet fiilinin devam ettiğine dair davalılardan ..... Makine San. ve Tic. A.Ş.'ye ait kurumsal internet sitesinde (https://www.......com/tr/) işbu istinaf dilekçesi tarihi itibari ile hala müvekkili şirkete ait tasarımların kullanılmaya devam olunduğunun görüldüğünü beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın tümden kabulünü talep etmiştir.

Davalı-birleşen dava davalısı ..... vekili istinaf dilekçesinde özetle; hatalı, eksik çelişkili bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, belirlenen tazminat miktarının fahiş olduğunu, davacı şirketin cirosunda meydana gelen azalmanın nedeni raporla da sabit olduğu üzere bir çok faktöre bağlı olduğunu, ortaya konmuş herhangi bir manevi zarar da söz konusu olmadığını, bu zarara ilişkin verilen maddi tazminatının da kabul etmediklerini, yine mevzuata aykırı eksik vekalet ücreti tayin edildiğini, reddedilen kısım üzerinden AAÜT'ye göre belirlenmesi gerekirken düşük miktarda hesaplama yapıldığını beyanla taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ve birleşen dava davalıları ..... Dış Ticaret Ltd. Şti., ....., .....,...... vekili istinaf dilekçesinde özetle; haksız rekabetin somut olayda oluşup oluşmadığı konusunda yeni bir bilirkişi raporu alınması taleplerinin hiç bir gerekçe gösterilmeden reddedildiğini, davacı şirketin 2015 yılında COMEQ ve davalı .... firmaları ile tek taraflı olarak ticaretini kesip kesmediğinin bilirkişi marifetiyle belirlenmesi yönündeki taleplerinin değerlendirilmediğini, ilk derece mahkemesinin kısa kararında davalı müvekkili ..... Dış Tic. Ltd. Şti hakkında hiç bir hüküm tesis edilmediği halde gerekçeli kararın 4. 6. 8. 10/a. 11/b. 12/c. 13/b. 13/ç maddelerinde davalı müvekkili ..... Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında usule aykırı olarak hüküm tesis edildiğini, dava konusu olayda haksız rekabet oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, 28.10.2019 tarihli raporun 6. sayfasındaki değerlendirme başlığı altında; "davada, davacı şirkete ait ürün kataloğu ve aynı sektörde bulunan değişik firmaların ürün katalogları mevcut olup, bu kataloglar incelendiğinde davaya konu makinaların piyasada kullanılan üniversal ürünler olduğu gözlemlenmiştir." denildiğini, davacının cirosunda meydana gelen azalma veya net kar kaybının sebebi haksız rekabet değil, davacı şirketin 2015 yılında COMEQ ve davalı .... firmaları ile ticaretini tek taraflı olarak kestiğinden dolayı olduğunu, haksız rekabet ile davacı şirketin ciro/net kar kaybı arasında illiyet bağı olmadığını, ciro/net kar kaybını etkileyen tüm etkenler; özellikle de davacı şirketin 2015 yılında Konya 4. Organize Sanayi Bölgesinde yeni bir fabrika yaptığı dikkate alınmadan rapor hazırlanmış ve bu rapora göre eksik inceleme sonucu karar verildiğini, davalı müvekkileri ..... ve ..... yönünden haksız rekabet oluşmadığından reddinin gerektiğini, birleşen davalı ..... Dış Ticaret Ltd. Şti. Hakkındaki davanın reddinin gerektiğini, davacı şirket tekelleşme gayreti içinde olduğunu, davalıların elinde bulunan katalogların imhasına dair ilk derece mahkemesi kararının yersiz ve haksız ve dayanaksız olduğunu, maddi tazminata karar verilmesinin yer ve dayanaksız olup miktar itibariyle de çok fahiş olduğunu, şartları oluşmada halde manevi tazminata karar verilmesinin de yersiz olduğunu, ıslah ile birlikte toplam harçlandırılan miktar olan 2.041.001,35 TL'den kabul edilen miktar olan 925.233,75 TL' ye çıkarılınca geri reddedilen miktar olarak 1.115.767,60 TL kaldığını, buna göre davalılar lehine AAÜT'ne göre vekalet ücretinin reddedilen miktar olan 1.115.767.60 TL üzerinden hesaplanası gerekirken bu miktar üzerinden hesaplanmayarak yanlış hesaplandığını, yine davalı müvekkili .. .... lehine manevi tazminat yönünden 5.100 TL olarak hesaplanan vekalet ücretinin eksik ve hatalı olduğunu, davacı lehine kısmen kabul edilen miktar esas alındığında 5.100 TL vekalet ücreti olamayacağı gibi reddedilen miktar esas alındığı takdirde de vekalet ücreti 5.100 olamayacağını beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; haksız rekabetin tespiti ve meni, birleşen dava ise haksız rekabet nedenine dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya kapsamına göre asıl ve birleşen davada davalı olan .....,..... ve .....'nın davacı şirkette çalıştıkları, bu davalıların birleşen davada davalı olan yabancı uyruklu .....'le birlikte 18/06/2015 tarihinde davacı şirketle aynı sektörde faaliyet gösteren davalı ..... Makine San. ve Tic. A.Ş. ile birleşen davada davalı olan ..... Dış Ticaret Ltd.Şti.'yi kurdukları ve davacı şirketten ayrıldıkları, davacının davalıların haksız rekabette bulunduklarını iddia ederek asıl ve birleşen davada haksız rekabetin tepiti ve meni ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, ilk derece mahkemesince 3 kişilik bilirkişi kurulundan alınan kök raporda davalı şirketlerin ve davalılar .....,..... ve .....'nin eylemlerinin TTK'nın 55.maddesinde sayılan haksız rekabet eylemleri kapsamında bulunduğunun belirtildiği, daha sonra mahkemece mali müşavir bilirkişiden maddi tazminat miktarının hesabı için kök rapor ve ek rapor alındığı, mahkemece mali müşavir bilirkişinin raporlarından sonra önceki bilirkişi kurulundan rapordan sonra dinlenen tanık beyanları, tarafların ana rapora itirazları ve mali müşavir bilirkişinin raporu dikkate alınarak ek rapor tanzim edilmesinin istendiği, bilirkişi kurulu tarafından verilen ek rapor hükme esas alınarak yazılı olduğu şekilde karar verildiği, mahkemenin kısa kararında birleşen dava davalısı ..... Dış Ticaret Ltd.Şti. hakkında herhangi bir karar verilmediği, gerekçeli kararda ise bu durumun HMK'nın 304.maddesi kapsamında maddi hataya dayalı olduğu belirtilerek gerekçeli kararda birleşen dava davalısı ..... Dış Ticaret Ltd.Şti. hakkında da hüküm kurularak bu davalının da hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminattan müşterek ve müteselsilen sorumluluğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

HMK’nın 298/2. maddesinde gerekçeli kararın, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 10.4.1992 gün ve 1991/7 esas 1992/4 sayılı kararında da kısa karar ile gerekçeli kararın çelişik bulunmasının bozma nedeni sayılacağı içtihat edilmiştir. Bu sebeple ilk derece mahkemesince tefhim edilen kısa kararın aksine gerekçeli kararda birleşen dava davalısı ..... Dış Ticaret Ltd.Şti. hakkında da hüküm kurulması HMK'nın 304.maddesi kapsamında maddi hatanın düzeltilmesi olarak kabul edilemeyeceğinden kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunmaktadır. Bu durum kamu düzenine ilişkin olduğu için ilk derece mahkemesi kararının bu yönden kaldırılması gerekmektedir.

Öte yandan; HMK'nın 266 ve devamı maddeleri uyarınca hakim; çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hakim, kendisinin sahip olmadığı özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişiye başvurur. Bu nedenle, bilirkişinin kendisinden sorulan husus hakkında, özel ve teknik bir bilgiye sahip olması, başka bir deyişle o konuda uzmanlaşmış olması gerekir.

HMK’nın 281.maddesinde, tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda istinaf denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hakim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Somut olayda mahkemece alınan bilirkişi kurulu rapor ve ek raporuna ve mali müşavir bilirkişi rapor ve ek raporuna karşı yapılan itirazlar dikkate alınarak daha önce rapor veren bilirkişiler haricinde içlerinde sektör bilirkişisi ve mali müşavir bilirkişinin de bulunduğu haksız rekabet ve tazminat hesabı konusunda uzman 5 kişilik bilirkişi kurulundan davalıların eylemlerinin haksız rekabet olup olmadığı, haksız rekabet olması halinde davacının maddi tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse ne miktarda maddi tazminat talep edebileceği konularında gerekçeli, açıklayıcı ve denetime elverişli yeni bir bilirkişi raporu alındıktan sonra tüm deliller değerlendirilerek asıl ve birleşen dava ile ilgili bir karar verilmesi gerektiğinden kamu düzenine aykırılık hususu da gözetilerek istinaf talebinde bulunan davacı ile davalılar ....., ..... Dış Ticaret Ltd. Şti, ....., ..... ve.....'in istinaf başvuru taleplerinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre istinaf talebinde bulunanların diğer istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacı ile davalılar ....., ..... Dış Ticaret Ltd. Şti, ....., ..... ve.....'in istinaf başvuru taleplerinin KABULÜ ile; Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/07/2022 tarih ... Esas... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3. İstinaf başvurusunda bulunan davacı . birleşen dava davacısı tarafından yatırılan toplam 161,40 TL istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,

4. İstinaf başvurusunda bulunan birleşen dava davalısı ..... Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından yatırılan toplam 16.654,56‬ TL istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,

5. İstinaf başvurusunda bulunan davalı . birleşen dava davalısı ..... tarafından yatırılan toplam 15.881,38‬ TL istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,

6. İstinaf başvurusunda bulunan davalı . birleşen dava davalısı ..... tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,

7. İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret. i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

8. İstinaf başvurusunda bulunanlar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

9. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4. maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 09/05/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

Başkan .

e-imzalıdır

Üye .

e-imzalıdır

Üye.

e-imzalıdır

Katip .

e-imzalıdır