Konya BAM 6. HD 2023/1231 E. 2024/804 K.

T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/07/2023

NUMARASI : Esas - Karar

DAVACI : ... - (T.C Kimlik No: ...)

VEKİLİ : Av. ... -

İSTİNAF EDEN DAVALI : ... - (T.C Kimlik No: ...)

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 29/04/2024

YAZIM TARİHİ : 29/04/2024

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 12/07/2023 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak Konya .. İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borcun sebebi olarak 700.000,00 TL Bedelli, 04.10.2021 tanzim, 03.01.2022 vade tarihli senet gösterildiğini ve müvekkilinin mal varlıkları üzerine haksız hacizler uygulandığını, müvekkilinin Konya CBS .... Soruşturma sayılı dosya ile dolandırıcılıktan suç duyurusunda bulunduğu ...’nin, müvekkilini ... ile tanıştırdığını ve 100.000,00 TL para istediğini, ...'yi daha önceden tanıyan müvekkilinin parayı verdiğini, daha sonra bu şahıslara 100.000,00 TL daha verdiğini, akabinde 700.000,00 TL daha veren müvekkilinin bu şahıslara toplamda 900.000,00 TL ödeme yaptığını, müvekkilinin bu kadar parayı ... ve ...'ye verme sebebinin ...'nin yurt dışından uygun fiyata telefon getireceğine yönelik gerçeğe aykırı beyanlarla müvekkilini kandırması, dolandırması olduğunu, elinde avucunda para kalmayan müvekkilinin yeniden para bulmak için arkadaşının tanıştırmış olduğu davalıya gittiğini, davalının kuyumculuk adı altında tefecilik yaptığını, müvekkilinin istemiş olduğu 380.000,00 TL'yi verdiğini ancak müvekkilinden ve ...'den 380.000,00 TL'ye karşılık olarak 700.000,00 TL'lik senet aldığını, hatta davalının ...'nin imzalayıp müvekkiline verdiği 380.000,00 TL'lik senedi de teminat olarak kendi uhdesine aldığını, ancak müvekkilinin almış olduğu 380.000,00 TL'yi ödeyemediğini, davalı tarafından tehdit ve korkutmayla bu sefer lehtar, bedel, düzenleme, vade kısımları boş bir senet daha aldığını, davalının 700.000,00 TL'lik senet ve diğer boş senetleri iade etme vaadiyle "evini bana devredeceksin, ben de sana elimdeki tüm senetleri iade edeceğim" şeklinde beyanda bulunduğunu, buna karşılık olarak müvekkilinin 05.05.2022 tarihinde Konya İli, Selçuklu İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, .. Parsel, A Blok 2. Kat 3 No.lu Bağ. Böl. numaralı taşınmazı davalıya devrettiğini, ancak davalının bu devre rağmen elindeki senetleri müvekkiline vermediğini, müvekkilinin borcunu ödemiş olmasına rağmen 700.000,00 TL'lik bedelsiz senedin Konya ..İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu ve müvekkilinin tüm mal varlıkları üzerine haksız ve hukuka aykırı olarak haciz konulduğunu, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, tam tersine alacağı olduğunu belirterek; Konya... İcra Dairesi ... Esas sayılı takip hakkında TEMİNATSIZ olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek takibin dava sonuna kadar durdurulmasına, müvekkilinin Konya ..İcra Dairesi ... Esas sayılı takipte davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibe dayanak bononun iptaline, kötüniyetli davalı aleyhinde alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinden borç para istediğini, müvekkilinin ise yardımcı olma gayesiyle davacıya borç para verdiğini ve borç karşılığında davacıdan senet aldığını, müvekkilinden alınan borç miktarının 700.000,00 TL olduğunu, 380.000,00 TL şeklindeki beyanın hiçbir dayanağı bulunmadığını, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan tahkikat neticesinde delil yetersizliği nedeniyle müvekkili hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, davacı tarafın verilen karara kararına itiraz ettiğini, itirazının Konya ..Sulh Ceza Hakimliğinin ... Değişik İş dosyasından reddedildiğini, davacı tarafın, 380.000,00 TL borcuna karşılık yaklaşık 1.000.000,00 TL'lik ev verdiğini iddia ettiğini, davacının bu iddiasının Savcılık Makamınca da makul karşılanmadığını, davacının ilk olarak müvekkilinden 700.000,00 TL borç aldığını ve ödemediğini, davacının yeniden borç istemesi üzerine, davacının kendisine ait olan Hocacihan mahallesinde bulunan dairesini satmayı teklif ettiğini ve daireyi müvekkiline 1.000.000,00 TL'ye sattığını, davaya konu alacağın senede bağlı olduğunu, davacının, müvekkiline olan senede bağlı borcunun olmadığını kesin bir delille ispatlayamadığı için soyut ispattan yoksun delillerle iş bu davayı ikame ettiğini belirterek, davanın reddi ile reddolunan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "…Her ne kadar davacı tarafın Konya Cumhuriyet Başsavcılığına tefecilik ve dolandırıcılık suçlaması ile yapmış olduğu suç duyurusu hakkında Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma dosyasında taraflar arasındaki uyuşmazlık hukuki ihtilaf olarak nitelendirilerek 03.11.2022 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ve bu karara müşteki vekilince yapılan itiraz Konya . Sulh Ceza Hakimliğinin 06.01.2023 tarih ve ... D.İş sayılı kararı ile reddine karar verilmiş ise de TBK'nın 74.maddesi gereğince bu karar hukuk mahkemeleri için bağlayıcı olamayacağından, kovuşturma kararının gerekçesi de nazara alınarak dosyamızda taraflarca dayanılan deliller toplanmasına karar verilerek taraf tanıkları dinlenmiştir.

Mahkememizce toplanan tüm deliller, tapu kaydı, dinlenen tanık beyanları ve özellikle davalı tarafın, tapu devrinin davacının davalıdan tekrar borç istemesi üzerine tapu bedeli elden davacıya ödenerek yapıldığı savunmalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca tapu satış bedeli olan 1.000.000,00 TL'nin miktar olarak bankadan değil de elden ödenmesi ticari teamüllere aykırı olup; kuyumculuk yapan ve tacir olan davalıdan beklenilmeyecek bir davranış şeklidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.06.2019 tarih ve 2017/19-827 Esas, 2019/689 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere hayatın olağan akışına dayanan kişi artık iddiasını ispatla yükümlü olmayacağından, aksini iddia edenin bu iddiasını ispatlamak zorunluluğunda olduğunun kabulü gerekmektedir. Dosyamızda dinlenen tanıklar da davacının davalıdan aldığı borcu ödemek için çevresinden para topladığını, hatta evini sattığını beyan etmişlerdir. Tüm dosya kapsamı ve özellikle mahkememizce oluşan vicdani kanaate göre dava konusu bononun davacıya ait evin tapudan davalıya devir ve satışı yapılarak ödendiği ve takibe konu bononun bedelsiz kaldığı anlaşıldığından davacının davasının kabulüne, takip yapmakla kötü niyetli olduğu kanaatine varıldığından takip miktarı olan 755.865,75 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline…" gerekçesiyle; davanın kabulüne, Konya .. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takipten ve takibe konu edilen 04/10/2021 keşide tarihli 03/01/2022 vade tarihli 700.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, davacının tazminat talebinin kabulü ile, takip miktarı olan 755.865,75 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 151.173,15 TL kötü niyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesine özetle; mahkemenin sadece evin parasının elden ödenmesine odaklanarak davayı kabul etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının müvekkilden aldığı borcu ödemediğini, dilekçelerinde kendisini haklı göstermek adına müvekkili tarafından tehdit edildiğini belirttiğini, her ne kadar mahkeme Konya Cumhuriyet Başsavcılığının .... soruşturma dosyasından kovuşturmaya yer olmadığına dair karara davacı vekilinin itirazı üzerine Konya ..Sulh Ceza Hakiminin 06.01.2023 tarih ve .... D.İş sayılı red kararı verilmesinin kendisini bağlamayacağını belirtmiş olsa da; ceza mahkemesi kararının fiili olaylar (vakıalar) yönünden hukuk hakimini bağlayacağını, mahkemenin, savcılık soruşturmasında elde edilen maddi olgular ile bağlı olduğunu, savcılık dosyasında, davacının telefon ticareti ve bundan mütevellit paraya ihtiyacı olması nedeniyle müvekkilinden para aldığını bilen kişilerin bilgi sahibi olarak dinlendiğini, davacının iddia ettiği mevzuların hiç birisinin ispat edilemediğini, davacı tarafın gerçek dışı beyanlarla müvekkilinin alacağını tahsil etmesini engellemeye çalıştığını, davacının ilk olarak müvekkilinden 700.000,00 TL borç aldığını ve borcunu ödemediğini, tekrar müvekkilinden borç para istemesi üzerine müvekkilinin de kendisine borcunu ödemediğini belirttiğini, bunun üzerine davacının müvekkiline, kendisine ait olan Hocacihan mahallesinde bulunan dairesini satmayı teklif ettiğini ve müvekkilinin de davacının dairesini 1.000.000,00 TL'ye satın aldığını, mahkemenin, sözde müvekkilinin davacıya 380.000,00 TL vermesini ve davacının bu parayı ödeyememesini hayatın olağan akışına aykırı görmezken, başka bir deyişle bu hususu normal kabul ederken; ev satın alması karşılığında müvekkilinin davacı tarafa 1.000.000,00 TL vermesini hayatın olağan akışına aykırı olduğu şekilde nitelendirdiğini ve davacının iddialarını ispatladığını düşündüğünü, davacının hür iradesiyle Tapu Müdürlüğünde dairesini müvekkiline sattığını, ancak davacının, tapuda satış iradesinden vazgeçerek tapu devrinin gerçek olmadığını iddia ettiğini, davacının, tapu sicil müdürlüğünde dairesini müvekkiline devrederken parasını aldığını beyan ettiğini, mahkemenin gerekçesinde dayanak gösterdiği Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 18.06.2019 tarih .... Esas ve ...Karar sayılı ilamının davaya konu olayla ilgisi bulunmadığını, menfi tespit davasında borçlunun, ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebileceğini, borçlu, borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükünün davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşeceğini, borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükünün kendisine düşeceğini, borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşeceğini, mahkemenin, davacının birinci derece akrabası olan kişileri tanık olarak dinlediğini, tanıkların davaya konu olayla ilgili bilgi ve görgüsünün duyumdan ibaret olduğunu, beyanların hükme esas alınmaması gerektiği savunmalarının dikkate alınmadığını, tanık ifadelerinde belirtildiği üzere her ne kadar davacı taraf, müvekkilinin davaya konu senedi zorla aldığını iddia etmiş olsa da bu iddiaya yönelik tehdit şantaj ve sair suç duyurusunda bulunulmadığını belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi talebi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava menfi tespit talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı taraf, Konya ..İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olan 04/10/2021 tanzim, 03/01/2022 tarihli 700.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklanan borç karşılığında davacıya ait Konya İli, Selçuklu İlçesi, ...Mahallesi,... Ada, .. Parsel, A Blok 2. Kat 3 No.lu Bağ. Böl. numaralı taşınmazı davalıya devredildiğini, borç bu şekilde ödenmesine rağmen davalının sözkonusu senedi iade etmeyerek icra takibine konu ettiğini ileri sürerek menfi tespit talebinde bulunmakta, davalı taraf ise davacının devrettiği taşınmazın bedelinin peşin olarak davalıya ödendiğini, taşınmaz satışının dava konusu senetle bir ilgisi olmadığını, senetten kaynaklanan borcun ödenmediğini savunarak davanın reddini talep etmektedir.

Dosyada mevcut ilgi ve belgelere göre davacı adına kayıtlı taşınmazın dava konusu bononun vade tarihinden sonra, 05/05/2022 tarihinde davalıya devredildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı adına kayıtlı taşınmazın davacının davalıya olan borcuna karşılık devredildiğinin kabulü gerekmekte olup davalı aksi yöndeki savunmasını ispatlamakla yükümlüdür. Davalı taraf, davacı adına kayıtlı taşınmazın borç karşılığında devredilmediği, taşınmaz bedelinin nakit olarak davacıya ödendiği yönündeki savunmasını ispatlayacak herhangi bir yazılı delil bildirmemiştir. Ancak davalı taraf, dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmıştır. Mahkemece davalı tarafa davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK 353/1-a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalının istinaf talebinin KABULÜ ile; Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/07/2023 tarih, ... Esas, .. Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3. İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 12.908,30 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,

4. İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret. i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5. İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 29/04/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır