Konya BAM 6. HD 2023/1192 E. 2024/792 K.

T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/05/2023

NUMARASI : Esas Karar

İSTİNAF EDEN DAVACI :

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALILAR : 1- ... - T.C Kimlik No: ...

: 2- ... - T.C Kimlik No: ...

: 3- ... - T.C Kimlik No: ...

: 4- ...

: 5-

: 6- ...

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 26/04/2024

YAZIM TARİHİ : 26/04/2024

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 23/05/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile .... Turizm Ltd Şti'nin taraf olduğu, diğer şirket ve kişilerin ise kefil olduğu karşılıklı edimler içeren sözleşme imzaladıklarını, bu sözleşme ile müvekkili şirketin kendisine düşen Konya İli Selçuklu İlçesi ... Mah ... ada da bulunan 36 stüdyo dairenin devir ve teslimi edimini yerine getirdiğini, ancak muhatapların daire bedelleri için belirlenen bedel karşılığı olan 4.860.000,00 TL için vermiş oldukları çeklerden 25.06.2015 tarih ..... seri nolu İşbank Halk Caddesi Şubesine ait 200.000.00 TL bedelli çek ile 15.07.2015 tarih .... seri nolu İşbank Halk Caddesi Şubesine ait 1.125.000,00 TL bedelli çeklerin ödenmediğini, yine bu sözleşme ile müvekkiline verilecek olan 1.000 adet devre tatil sözleşmesine biçilen 2.360.000,00 TL bedelin müvekkilinin bu devre tatilleri kullanamamış olması nedeniyle karşılıksız kaldığını, yine bu sözleşmeye ek olarak yapılan ek sözleşme gereğince verilecek olan 1.000 adet devre tatil hakkını da kullanılamadığının, bu ek sözleşmeden doğan 1.000 adet devre tatil hakkının da karşılıksız kaldığını, bu şekli ile muhatabın sebepsiz zenginleştiğini, kefillerin ise bu zenginleşmeye aracılık ettiklerini, kefaletleri nedeniyle de sorumluluk altına girdiklerinden bahisle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, müvekkilinin davalılar ile yapmış olduğu sözleşme gereği kendisine verilen ve ödenmesi yapılmayan 25.06.2015 tarih 2000550 seri nolu İşbank Halk Caddesi Şubesine ait 200.000.00 TL bedelli çek ve 15.07.2015 tarih ... seri nolu İşbankHalk Caddesi Şubesine ait 1.125.000,00 TL bedelli çekler toplamı olan 1.325.000,00 TL alacaklarının sözleşme imza tarihinden itibaren son çekin ödenme gününden sonraki 15 gün olan 30.07.2015 tarihinden itibaren hesaplanacak aylık ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ... ve ...'ın süresi içerisinde davaya herhangi bir cevap vermedikleri, yargılama aşamasında davalılar vekilinin duruşmadaki beyanında; müvekkillerinin hissedarı bulunduğu ...Şirketindeki hisselerin davacı şirketin hissedarı ...'e noterde satış yapıldığını, bu hisselerin şirket kayıtlarına ve ticaret sicil kayıtlarına işlenmesi için müvekkilleri tarafından ... ve ..... Şirketine Antalya ..ATM'nin .... Esas sayılı dosyasından dava açtıklarını, bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

Diğer davalılar ..., .... .. San. Tic. A.Ş., .... .... Tic.Ltd.Şti. ve .... Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin davaya karşı herhangi bir cevap vermedikleri anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "....mahkememizce re'sen seçilen SMMM bilirkişisi ...'e tevdi edilerek; Davacı tarafın 2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ait ticari defterlerinde uyuşmazlık konuları ile sınırlı olarak rapor düzenlenmesinin istenildiği, SMMM bilirkişisi .... tarafından düzenlenen 26.10.2022 havale tarihli bilirkişi raporunda; Tacir olan taraflar arasında ticari bir ilişkinin bulunduğunun defter kayıtları, belge ve beyanlardan anlaşıldığını, 2016 yılı defterlerini incelemeye sunmayan davacı şirketin 2015, 2017, 2018, 2019, 2020 ve 2021 yılı defterlerinin açılış tasdiklerinin; 2020 yevmiye defteri dışında incelenen yılların yevmiye defteri kapanış tasdiklerinin sürelerinde yapıldığının, davacı şirket defter kayıtlarına göre 2021 yılı sonunda davalı .... .... Hayv. Tic. Ltd. Şti.'nin 572.922,84 TL borçlu olduğunun, dava konusu olup davalı .... ..Tar. Hayv. Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilmiş olan, 15.04.2015 tarihli ..... seri nolu 125.000,00 TL tutarlı ve 15.07.2015 tarihli ..... seri nolu 1.125.000,00 TL tutarlı çeklerin ödenmek üzere bankaya ibraz edilmediğinin, dava konusu olup davalı .... San ve Tic. A.Ş. tarafından keşide edilmiş olan 25.06.2015 tarihli .... seri nolu 200.000,00 TL tutarlı çekin ödenmek üzere bankaya ibraz edilmediğinin bildirildiği, davalıların defter incelemeleri için yazılan talimat evraklarının mahkememize bila ikmal iade edildiği, davalı tarafın süresi içerisinde ticari defterlerini dosyaya sunmadığı gibi ne şekilde hazır edileceğine yönelik beyanda da bulunmadığı bu nedenle ticari defterlerini sunmaktan kaçındığı, her ne kadar davacının ticari defter kayıtlarına göre davalı şirketin davacı şirkete 572.922,84 TL borçlu olduğu yer alsa da alacağa konu çeklere ilişkin ticari defterlerde hiç bir kayıt bulunmadığı, davacı tarafın 2016 yılına ilişkin ticari defterlerini sunmadığı, bunun yanında dava konusu alacağa ilişkin verilen çeklerin bankaya iade edilerek bankaca iptal edildiği, kambiyo senetlerinin borçlunun elinde olmasının veya dava konusu olayda olduğu gibi çekin iptal edilmek suretiyle bankaya teslim edilmiş olmasının ödemeye karine teşkil edeceği, (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 10/02/2020 tarih 2020/352 Es. 2020/379 Kar. sayılı ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi'nin 17/06/2021 tarih 2019/1537 Es. 2021/941 Kar. sayılı ilamı benzer doğrultudadır.) bu durumda alacağın varlığını davacının ispat etmesi gerektiği, davacının davalı şirket yönünden alacağın varlığını ispat edemediği, diğer davalıların sözleşme gereğince kefil olduklarını, kefaletten kaynaklı olarak borçtan sorumlu oldukları iddia edilmiş ise de davacı tarafın alacağın varlığını ispat edemediği gibi kefillerin kefaletlerinin 6098 sayılı TBK'nun 581. Ve devam eden maddeleri gereğince şekil şartlarına uymadığından geçersiz olduğu anlaşıldığı...." gerekçesiyle davanın tüm davalılar yönünden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davaya konu 36 stüdyo dairenin devir ve teslimi edimini yerine getirdiğini, ancak muhatapların daire bedelleri için belirlenen bedel karşılığı olan 4.860.000,00 TL için vermiş oldukları çeklerden 25/06/2015 tarih ..... seri nolu İşbank Halk Caddesi Şubesine ait 200.000.00 TL bedelli çek ile 15/07/2015 tarih ..... seri nolu İşbankHalk Caddesi Şubesine ait 1.125.000,00 TL bedelli çeklerin ödenmediğini, yine bu sözleşme ile müvekkile verilecek olan 1.000 adet devre tatil sözleşmesine biçilen 2.360.000,00 TL bedelin müvekkilin bu devre tatilleri kullanamamış olması nedeniyle karşılıksız kaldığını, şu halde müvekkilin muhatapların edimlerini yerine getirmemiş olmaları nedeniyle malvarlığında oluşan eksilmenin, muhatapların ise sebepsiz olarak zenginleştikleri bedelin tahsili amacıyla iş bu alacak davasını açmalarının zorunlu olduğunu, davalıların süresi içinde davaya cevap vermediklerini, davalı şirket defterlerinde inceleme dahi yapılamadığını, müvekkili şirket defterlerinden 2016 yılı defterine ulaşılamamış olsa müvekkili defterleri üzerinde yapılan incelemede davalı şirketin caride müvekkili şirkete borçlu olduğunun tespit edildiğini, mahkemece müvekkilin sözleşme ile kendisine yüklenen taşınmazları devir yükümlülüğünü yerine getirdiğinin gelen tapu kayıtları ile tespit edildiğini, müvekkili şirkete verilen ancak başka bir çekle değiştirmek sureti ile ödenmeyen çeklerin bankaya iadesi nedeniyle çeklerin ödendiğinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını, mahkemece çeklerin iadesine neden olan sonraki çeklerin ödenip ödenmediğinin dahi araştırılmadığını, nitekim sonraki çeklerin de ödenmediğini, dolayısıyla çeki ödediklerini davalıların ispatlaması gerektiğini, aynı şekilde kefillerin de imzalarını kefil olarak attıklarını ve kefilliklerinin tartışılamayacağını beyanla nihai kararının ortadan kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; alacak istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla yükümlüdür.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir”. Alacak davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafa yani davacıya düşer. Zira hukuki ilişkinin varlığını iddia eden ve bundan dolayı alacaklı olduğunu ileri süren taraf davacı olduğu için TMK.’nın 6. maddesi (HMK. md. 190) uyarınca ispat külfeti davacı alacaklıdadır. Kuşkusuz bu kuralın uygulanabilmesi için davalı borçlunun dava konusu hukuki ilişkiyi inkar etmesi ve borcun hiç doğmadığını ileri sürmesi gerekmektedir.

Somut olayda; davacının davalı .... ... San. Tic.Ltd.Şti. ile imzaladığı sözleşme uyarınca 36 adet stüdyo dairenin devir ve teslimini üstlendiğini, diğer davalıların bu sözleşmeye kefil olduklarını, davalılar tarafından verilen 25.06.2015 tarih ..... seri nolu İşbank Halk Caddesi Şubesine ait 200.000.00 TL bedelli çek ve 15.07.2015 tarih... seri nolu İşbankHalk Caddesi Şubesine ait 1.125.000,00 TL bedelli çeklerin ödenmediği belirterek alacak talebinde bulunduğu, T.İş Bankasından gelen yazı cevabına göre söz konusu çeklerin keşidecileri olan .... San. Tic.A.Ş. ve .... .San.Tic.Ltd.Şti. tarafından bankaya iade edilerek iptal edildiğinin bildirildiği, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 04/11/2020 tarih ... Esas 2.... Karar , Yargıtay 19.Hukuk (Kapatılan) Dairesi'nin 10/10/2017 tarih .... Esas .... Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği gibi çeklerin borçlunun elinde olmasının ve bankaya iade edilmesinin çeklerin ödendiğine karine olduğu, davacının bunun aksini ispat edemediği, açıkça yemin deliline de dayanmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,

2. Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,8‬0 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3. İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret. i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

4. İstinafa başvuran davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4.maddesi gereğince kararın dairemiz tarafından tebliğe çıkarılmasına,

6. Dava dosyasının temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen kararın HMK'nın 361/1 maddesi gereğince; taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde dairemize, temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz kanun yoluna başvurma talebinde bulunulabileceğine 26/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır