Konya BAM 6. HD 2023/997 E. 2024/710 K.

T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/05/2023

NUMARASI : Esas - Karar

DAVACILAR : 1-

: 2-

VEKİLİ : Av.

İSTİNAF EDEN DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 18/04/2024

YAZIM TARİHİ : 18/04/2024

Davacılar tarafından, davalı aleyhine Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 02/05/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı, davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 21/06/2022 tarihinde davalının sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç üzerinde bulunan müvekkillere ait Abkant pres ve Giyotin makas makinelerinin taşınması esnasında davalının kusuru ile kaza yaptığını, kaza sonucunda makine gövdesinin parçalandığını, elektrik aksamlarının kullanılmaz hale geldiğini ve makine üzerinde bulanan hidrolik pistonlarının makine gövdesinden ayrı olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine davalının müvekkillerine, kendi aracına ait kasko sigortasının olduğunu sigorta şirketine başvurarak makine zararının ve kendi aracına ait zararının da giderileceğini ancak paranın müvekkillerin hesabına yatırılacağını söyleyerek senet vermelerini istediğini, müvekkillerin de davalıya güvenerek 25.07.2022 vadeli 45.000 TL bedelli bonoyu teminat olarak davalıya verdiklerini, daha sonra müvekkillerin, davalının aracına ait kasko sigortası olan ..... Sigorta şirketine başvurduklarını, hasar dosyası açıldığını, ancak sigorta şirketinin kendilerine ödeme yapmayacağını bildirmesi üzerine müvekkillerinin davalıdan bonoyu istediklerini, davalının senedin bedelini talep ederek senedi vermediğini, müvekkillerinin davalıya herhangi bir borcunun olmadığını belirterek; müvekkillerin alacaklısı ..... olan 25.07.2022 vadeli 45.000 TL bedelli bono nedeniyle davalıya borçlarının bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için neyin teminatı olarak verildiğinin, davacıların teminat olarak verildiğini iddia ettikleri bononun, eldeki davaya konu bono ile ilgisinin bulunmadığını, bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge ile teminat senedi olduğunun kanıtlanması gerektiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28/03/2018 tarih 2017/1140 E. 2018/563 K. Sayılı ilamının bu yönde olduğunu, dava konusu bonoda "Teminat senedi" ibaresinin bulunmadığını, davacılar, davaya konu senedi müvekkile güvenerek verdiklerini beyan etmişler ise de bu iddialarının doğru olmadığını, davacıların tacir olduklarını ve basiretli bir iş adamı gibi hareket etmeleri gerektiğini, davaya konu bononun ödenmemesi nedeniyle müvekkilince davacılara karşı Konya .. İcra Dairesinin ... E. sayılı icra takibinin başlatıldığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "....davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu bono fotokopisinden anlaşılacağı üzere bononun teminat senedi olarak verildiği, davalı vekilince her ne kadar takibi yapılan senedin farklı bir senet olduğu belirtilmiş ise de, icra müdürlüğünden gelen senetlerin benzer olduğu, senedin üzerinde yer alan avalist ....’ın sonradan senede eklenebileceği, ayrıca teminat ibaresini içeren kısmın sonradan kesilmesinin mümkün olduğu, davalı tarafından teminatın yerine getirildiğine ilişkin bir iddia ve delil sunulmadığı, ayrıca senedin başka bir senet olduğuna ilişkin bir delilin de davalı tarafından dosyaya kazandırılmadığı..." gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile; Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas nolu dosyasında takibi yapılan, keşidecisi...., aval vereni ..... ve ..... olan, Lehtarı ..... olan 25.06.2022 düzenleme tarihli 25.07.2022 ödeme tarihli 45.000 TL’lik bono nedeniyle davalıların davacıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların tacir olduğunu, müvekkilinin takibe koyduğu bono ile davacının dava dilekçesinin ekine koyduğu bonoların aynı bono olmadığını, bu sebeple davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, her ne kadar gerekçeli kararda "ayrıca senedin başka bir senet olduğuna ilişkin bir delilin de davalı tarafından dosyaya kazandırılmadığı" şeklinde hüküm kurulmuşsa da ispat yükünün davacı tarafta olduğunu ancak mahkeme tarafından ispat yükü usule ve kanuna aykırı şekilde müvekkili üzerine bırakıldığını, davaya konu bonoların düzenlenme tarihinin başka olması, diğer bonodan farklı olarak ek avalist olarak ..... isimli şahsın bulunması ve bono üzerinde teminat senedi olduğunu belirten bir ibare yer almamasının başlı başına bononun aynı senet olmadığına delil teşkil ettiğini, bono borçlusu borçlu olmadığını, senedin teminat senedi olduğunu ya da temeldeki olayın geçersiz olduğunu kendisinin ispatlaması gerektiğini, ancak davacı tarafça dosyaya bu nitelikte bir belgenin sunulmadığını, bu hususta Yargıtay içtihatlarının olduğunu, borçlu tarafça takibe dayanak senedin teminat ibaresinin yazılı olduğu kısmın kesildiği iddia edildiğini, bu iddianın şikayet niteliğinde olup, kesilen kısma ilişkin olarak dosyaya başkaca bir delil ibraz edilmediğini, asıl olanın takibe dayanak bono olduğunu belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine, Konya .. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyada takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir. Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir. Kambiyo senetleri birer ödeme aracıdır. Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir. Ancak, Türk Borçlar Kanunu'nun 30-39. Maddelerinde düzenlenen irade bozukluğu hallerinde iddianın tanık dahil her türlü delille ispatlanması mümkündür.

Eldeki davada davacılar, davaya konu bononun teminat olarak verildiğini, davaya konu bononun dosyaya fotokopisini sundukları bono olduğunu, ancak davalının, senedin boş olan kısımlarını sonradan doldurup teminat senedi olarak yazılı olan kısmı keserek ve bonoya avalist olarak .....'ın ismini de ekleyerek işleme koyduğunu; davalı ise davaya konu bononun davacıların fotokopisini sundukları bono ile aynı olmadığını savunmaktadır.

Mahkemece ..... Sigortaya yazılan müzekkereye verilen cevapta davacıların bahsettiği trafik kazası nedeniyle taraflara herhangi bir hasar ödemesi yapılmadığının bildirildiği, mahkemece karardaki gerekçelerle davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

Mahkemece davalının savunmasında iddia ettiği üzere davacıların davalıya başka bir bono verip vermediğinin, davaya konu bononun davacıların dosyaya fotokopisini sundukları bono ile aynı bono olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmakla; mahkemece davalıya davacılar tarafından düzenlendiğini iddia ettiği ve davaya konu bonodan farklı olduğunu belirttiği bonoyu sunmak üzere süre verilmesi, ayrıca davaya konu bono üzerinde yazıldığı iddia edilen ".... ....... Plakalı aracın üzerinde bulunan makinelerin devrilmesi sonucu exper ödemesi tarafımıza ödenmesi durumunun teminat senedidir" yazılı kısmın sonradan kesilip kesilmediği hususunda bilirkişi raporu aldırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Kabule göre de mahkemece, takibe ve davaya konu bono nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi gerekirken; maddi hataya dayalı olarak "...davalıların davacıya borçlu olmadığının tespitine...." şeklinde karar verilmesi de hatalı olduğu anlaşılmakla davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, eksiklikler giderilerek karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/05/2023 tarih 2... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3. İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 768,48 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,

4. İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret. i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5. İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 18/04/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır