Konya BAM 6. HD 2023/1368 E. 2024/1151 K.

T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/07/2023

NUMARASI : Esas - Karar

İSTİNAF EDEN DAVACI : ... - (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI : ...

DAVA : Genel Kurul Kararının Yok Hükmünde Olduğunun Tespiti

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 10/06/2024

YAZIM TARİHİ : 11/06/2024

Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... Esas -.... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin davalı Kooperatifin 01.11.2008 tarihli yönetim kurulu kararı ile kooperatif inşaatının kalıp işçiliğini yapan ve bunun karşılığında peşin ödemeli üye olan ....'dan bu üyeliği 04.03.2010 tarihinde borçsuz olarak devraldığını, 2008'den 2014 yılına kadar üyelik aidatı talep edilmediğini, 2014 yılında 15.000,00 TL talep edildiğini ancak itiraz ettiğini, 2015 yılında ise, mahkeme masrafı adı altında 2.500,00 TL ödendiğini yine bundan sonra da aidat alınmadığını, ancak 26.08.2018 tarihli genel kurulun 4. maddesi ile aidat ödenmesine karar verildiğini ileri sürerek, anılan kararın iptali ya da yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafça süresi içerisinde cevap dilekçesi verilmemiş ancak, davalı temsilcileri verdikleri beyan dilekçeleri ile aşamalardaki sözlü beyanlarında, her ne kadar 01/11/2008 tarihli yönetim kurulu kararı ile kalıp işçiliği karşılığı 65.000,00 TL bedel biçilen bir dairenin .... 'ya anahtar teslimi verilmesine ve başkaca herhangi bir ödeme yaptırılmamasına karar verilmiş ise de, gerek kooperatif ana sözleşmesinde hüküm bulunmaması gerekse 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 42. maddesi gereği taşınmaz devirlerinin genel kurulun tekelinde olması ve bu yönde bir genel kurul kararı olmaması nedenleriyle yönetim kurulu kararının hukuken geçersiz olduğunu, Yargıtay bozma ilamı üzerine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sırasına kaydedilen dava dosyasında 32 üyelik ve dairelik kooperatife 47 üyenin kaydedildiğini, bunlardan 21 adedinin üyeliğinin hukuken geçerli olmadığının tespiti için açtıkları davanın halen derdest olduğunu, her ne kadar davacı o dosyada taraf değilse de böyle karmaşık bir durumda davacıdan veya benzeri diğer kişilerden aidat istenmesinin kooperatifi içinden çıkılmaz hukuki süreçlere sürükleyeceğinden üyelerden şimdilik aidat istenilmediğini, üyelik tespiti kararları bittikten sonra gerekirse ihraç işlemleri yapılmasının düşünüldüğünü, dava konusu edilen genel kurul kararının bir önceki 03/12/2017 tarihli genel kurul toplantısındaki 3 nolu kararın tekrarı mahiyetinde olduğunu, davacının genel kurul toplantısına usulüne uygun şekilde davet edildiğini ve eşinin genel kurula vekil olarak katıldığını, dava konusu karara davacının muhalefet şerhinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "...Dava taraflarının iddia ve savunmaları ile dosya kapsamındaki deliller ve özellikle kaldırma kararı sonrasında aldırılan 17/05/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının davalı kooperatifteki üyeliğinin peşin ödemeli sabit üyelik niteliğinde değil, normal üyelik niteliğinde olduğu, dava konusu genel kurulda alınan üyelerden aidat alınmasına yönelik genel kurul kararının kooperatif ana sözleşmesine, kooperatif defter ve kayıtlarına ve kooperatifin mali durumuna uyumlu olduğu, üyeler arasında bulunması gereken eşitlik ilkesine aykırı bir niteliğinin bulunmadığı, kaldırma kararında da işaret edildiği üzere davacının genel kurul kararına muhalif kaldığını gösterir şerhinin toplantı tutanağında yer almadığı, dolayısıyla iptal talebi yönünden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, yokluğun tespiti talebi yönünden de yukarıda ifade edilen gerekçeye göre davacının talebinin yerinde olmadığı..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda müvekkilinin ve üyeliği devraldığı kişinin peşin bedelli üye olmadığı ve bu hususta genel kurul kararı bulunmadığının belirtildiğini ancak, peşin bedelli üyelikler ile ilgili olarak genel kurul kararı olmaması halinde, genel kurulun bu durumu zımnen benimseyip benimsemediğine bakılması gerekeceğini, davalı Kooperatif ile ilgili olarak aynı gerekçelerle açılan bir diğer davada Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi.... Esas sayılı dava dosyası ile mahkemece davanın (davacının 2009-2010 yılı genel kurul hazırun listesinde ve 2009-2010 yılı genel kurul davet listesinde isminin olduğu, ayrıca karar defterinde üyeliğe kabul edildiği) gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verildiğini ve kararın onandığını ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Davacı tarafça, dava konusu 26.8.2018 tarihli genel kurulda tüm üyelerden ve dolayısıyla davacıdan aidat alınmasına dair kararın iptali veya yok hükmünde olduğunun tespiti istemine ilişkin olarak açılan işbu davada, yukarıda özetlendiği şekilde karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece daha önce verilen kararın Dairemizin 2... E-2... K. sayılı ilamı ile ''.... Öncelikle, davacı tarafça, dava konusu genel kurul toplantısında alınan kararın iptali de talep edilmiş ise de, davacının muhalefetini toplantı tutanağına geçirmediği oysa, bu hususun iptal davası açılabilmesi için dava şartı olduğu ve bu itibarla, davacının iptal davası açmakta aktif husumet ehliyetinin de bulunmadığı anlaşılmakla, mahkemenin bu yöne ilişkin tespit ve değerlendirmesi yerindedir.

Her ne kadar davalı tarafça, dava dilekçesinin tebliğinden sonra süresi içerisinde cevap dilekçesi verilmemiş ise de, mahkemece ihtarlı ara kararlara verilen beyan dilekçeleri ve ibraz edilen delillerle açıklamalarda bulunulduğu anlaşılmakla davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf isteminin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, somut uyuşmazlıkta tüm kooperatif kayıtları getirtilerek, davacının ve davacının üyeliği devraldığı kişinin peşin ödemeli üye olup olmadığı hususunda kooperatif defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden...'' gerekçesiyle, kaldırılmasına karar verildiği, Dairemiz kaldırma kararı sonrası mahkemece kooperatif kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak benimsenen bilirkişi raporu uyarınca davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 15.09.2021 tarih 2021/723 Esas 2021/104 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "....1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca ortaklar, hak ve yükümlülüklerde eşit konumdadır. Yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde, bu hususu, genel kurul gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunması gerekmekte veya genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça ya da zımnen benimsemesi icap etmektedir. Bu nedenle, sabit ve peşin bedel ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa alınmadaki bu farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de, kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam eder. Genel kurulca açık yetki verilmedikçe ya da benimsenmedikçe, 1163 sayılı Kanun'un 23. maddesine aykırı şekilde yönetim kurulunun diğer ortaklardan farklı statüde ortaklığa kabul kararı vermesine veya akçalı konularda bir ortağı farklı statüde konumlandırmasına geçerli hukuki sonuç bağlanamaz...."

Somut uyuşmazlıkta ise, mahkemece Dairemiz kaldırma kararı uyarınca davalı kooperatif kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi heyetince düzenlenen raporda; Davalı kooperatif üye kayıt defterinde davacının, üye kayıt defterinin 15. sayfasında ....'nun ismi çizilerek yazılmak sureti ile kayıtlı olup, 30.07.2008 tarihinde 17.000,00 TL, 30.12.2009 tarihinde 48.000,00 TL olmak üzere toplam 65.000,00 TL ödediği, düşünceler kısmında ''17.000,00 TL olan ödememi daha evvelki kalıp işçiliği karşılığında işlenmiştir. İki blok'un kalıp işçiliği karşılığında aidatı ödenmiştir.'' yazdığı, karar defterinde 01.12.2008 tarihli alınan kararda ''Gündem: Kalıp işçiliğine karşılık daire üyeliği. Karar: Kooperatifimizin kalıp işçiliği karşılığında birinci blok giriş itibariyle sağ taraf güneybatı no: 7 cepheli dairenin 65.000,00 TL bedel konması suretiyle birinci ve ikinci blokların tamamının kalıp işçiliğine karşılık ....'ya verilmiştir. Verilen daire anahtar teslimi olarak teslim edilecektir. Hiçbir ödetme yapılmayacaktır....'' belirtildiği, üye kayıt defterinin 24. sayfasında 04.03.2010 tarihinde alınan kararın '' Konu: Hisse devri. Karar: Kooperatifte hissesini devretmek isteyen ... D. .... dilekçeleri ile müracaatta bulunmuşlardır.

1. İnşaatın kalıp işçiliği karşılığında üye olarak bulunan ....... alacağı dairenin tamamının borcunu ödeyerek hissesini ...'ya devretmiştir. ... Bu devretme yönetimle görüşülerek karara bağlanmıştır. ...'' şeklinde olduğu, davalı kooperatife ait 01.01.2011. 31.11.2011 tarihli detay mizanda, davacının 431 ortaklara borçlar hesabında 65.000,00 TL alacak kaydının bulunduğu, 28.09.2015 tarihli tahsilat makbuzunda davacıdan 2.500,00 TL tahsil edildiği tespit edilmiştir.

Dava konusu 26.8.2018 tarihli genel kurul toplantısının 4. gündem maddesinde ''Aidatlarını 03.12.2017 tarihli olağanüstü genel kurulda tespit edilen daire bitiş bedellerine tamamlamayan ve daire almak isteyen üyelerin görüşülmesi ve karara bağlanması maddesine geçildi....Kooperatifimizin farklı ortaklık tipleri olduğundan ortakların kat irtifakı tapularının alınabilmesi için giriş kat daireler 165.000, orta kat daireler 175.000, dubleks daireler için 231.000 ödenmesini başvuruları için 10 gün süre tanınmasını, ödenecek meblağının Eylül, Ekim, Kasım, Aralık 2018, Ocak ve Şubat 2019 tarihlerinde senet karşılığı ödenmesini, ödemesini geciktiren ortaklara aylık %2 gecikme zammı uygulanmasını teklif etti. Başka teklif olmadığından teklif oylamaya sunuldu oylama oy çokluğu ile kabul edildi'' şeklinde karar alındığı,

03.12.2017 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının 3. maddesinde belirtilen şartlarda yönetime sözleşme yapma yetkisinin verildiği, anılan maddenin b bendinde '' Daireler için hesaplanan bitiş maliyetini (normal daireler için 165.000 TL, dubleks daireler için 231.000 TL ) ödeyen üyelere dairelerin kat irtifakı tapularının verilmesine...'' şeklinde karar alındığı,

Kooperatif tarafından bila tarihli yazı ile davacıdan, kooperatifin normal daireleri için üye olmuş üyelerin ödemiş oldukları aidatlar toplamının ortalama 80.000 TL olduğu, hisse ile ilgili toplam 65.000 TL aidat ödenmiş olmakla birlikte 15.000,00 TL ödenmemiş aidat olduğunun tespit edildiği ve ödenmesi gerektiği belirtilerek talepte bulunulduğu, davacının 01.10.2014 tarihli cevabi dilekçesi ile, daireyi Durmuş Ali Doğrudan borçsuz olarak devraldığı aidat ya da herhangi bir borcunun bulunmadığının belirtilerek itiraz edildiği, davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen 30.10.2014 tarihi yazıda da, davacıya sabit fiyatla daire satışı konusunda hukuki eksiklikler olup, sabit fiyatla daire satışı geçersiz olduğundan eksik kalan 15.000,00 TL ödemenin yapılması gerektiğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar bilirkişi raporunda davacının ve üyeliğini devraldığı ....'nun üyeliğe kabulünde yapılan 2008-2009-2010 yılları genel kurullarında peşin bedelli üyelik hususunda alınmış herhangi bir karar tespit edilemediği belirilmiş ise de, aynı raporda, kooperatif karar defterinde davacının üyeliğini devraldığı ....'nun kooperatife yaptığı hizmet karşılığında peşin bedelli üyelik kazandığı ve bu üyeliğin davacıya devrolduğunun da bildirildiği ve davacı tarafça, davalının ne kendisinden ne de üyeliği devraldığı kişiden 2008 yılından 2014 yılına kadar hiçbir şekilde aidat talep edilmediği, sadece 2014 yılının Ekim ayında 15.000 TL istendiği, davacının itirazı üzerine yeni bir işlem yapılmadığı yine, 2015 yılının Eylül ayında yargılama gideri olarak 2.500,00 TL talep edildiği ve 28.9.2015 tarihli tahsilat makbuzu ile ödendiğinin beyan edildiği anlaşılmış, dosya kapsamı itibariyle de davalı kooperatif tarafından aksinin ve uzun bir süre aidat talep edilmemesi için haklı sebeplerin varlığının ispat edilemediği, ileri sürülen hususların da haklı sebep olarak kabul edilemeyeceği kanaatine varılmıştır. (Yargıtay HGK'nun 2013/1734 E-2015/1252 K.)

Bu durum karşısında, dosya kapsamı, toplanılan deliller ve alınan bilirkişi raporu nazara alındığında, davacının peşin bedelli üye olduğunun kabulü gerektiği kanaatine varıldığından, Yargıtay 23. HD'nin 2013/1318 E-2066 K., 2015/3830 E-5053 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, peşin bedelli üye olarak kabul edilmesi gereken davacının daha önce oluşan ve uygulanan üyelik statüsünün davacı yararına olan sonuçlarının ortadan kaldırılması anlamına gelen, kazanılmış haklarını bertaraf eder mahiyette bulunan kararın usul ve yasaya uygun olmadığı ve davacı yönünden yok hükmünde olacağı kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile yanılgılı değerlendirmeye dayalı ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın kabulü ile dava konusu genel kurul toplantısında aidat alınmasına dair 4 no'lu kararın davacı yönünden yok hükmünde olduğunun tespitine dair aşağıda yazılı olduğu şekilde yeniden hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

A) Davacı vekilinin istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/07/2023 tarih,.... Esas - .... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

1. İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 269,85 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

2. İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından taraflara ücret. i vekalet taktirine yer olmadığına,

3. İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 738,00 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile yapılan 87,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 825,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

B) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince davacı talebi ile ilgili YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,

1. Davanın KABULÜ ile; davalı kooperatifin dava konusu 26.8.2018 tarihli genel kurul toplantısında alınan, aidat alınmasına ilişkin 4 nolu kararın davacı yönünden YOK HÜKMÜNDE OLDUĞUNUN TESPİTİNE,

2. Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3. Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince takdir edilen 17.900,00 TL maktu ücret. i vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan 35,90 TL peşin harç, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 430,90 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.466,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333 ve HMKGAT'nin 5/1. maddeleri gereğince yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gider avansını yatıran tarafa iadesine,

C) İlk derece mahkemesince yazılan 17/10/2023 tarihli harç tahsil müzekkeresinin bila infaz iadesinin istenmesine, iade işleminin ilk derece mahkemesince yapılmasına,

D) Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359/4. maddesi gereğince kararın tebliği işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına,

E) Kararın temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen kararın HMK'nın 361/1 maddesi gereğince taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Dairemize, temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz kanun yoluna başvurma talebinde bulunulabileceğine 10/06/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...

e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır