Konya BAM 6. HD 2022/1802 E. 2023/2428 K.

T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/11/2022

NUMARASI : Esas Karar

DAVACI : ... (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLİ : Av. .

İSTİNAF EDEN DAVALI :

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 11/12/2023

YAZIM TARİHİ : 14/12/2023

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan kooperatif genel kurul kararının iptali davasında 02/11/2022 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; avalı kooperatifin 11/09/2021 tarihinde yapılan 2019 ve 2020 yılları olağan genel kurul toplantısının usulüne uygun ve süresi içerisinde yapılmadığını, yerel gazetede ve ilçe belediye tarafından ilan edilmediğini, Kulu dışında bulunan kooperatif üyelerine haber verilmediğini, davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından 11/09/2021 tarihinde saat 14:00' da yapılması gereken toplantının 15:00' dan sonraki bir saatte yapıldığını, Kooperatifler Kanununun 45. maddesi gereğince olağan toplantının her hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılmasının zorunlu olduğunu, davalı kooperatif genel kurul toplantısının 2021 yılının ilk 6 ayı içerisinde yapılmamış olduğundan iptalinin gerektiğini, ayrıca Kooperatifler Kanunun yine 45. maddesi gereğince toplantı tarihi, yeri ve gündeminin toplantıdan 15 gün önce ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine davalı kooperatifçe her hangi bir bildirimde bulunulmadığını, mahkemece görevlendirilecek bilirkişice bunların tespitinin yapılacağını, davalı kooperatifin genel kurul toplantısını hiçbir şeklide ilan etmediğini, bir çok üyesinin toplantıdan haberdar olmadığını, kooperatif üyelerinin hak kaybı yaşadığını, usulsüz olarak yapılan genel kurul toplantısına katılmayan üyeler yerine kooperatif yönetiminin kendilerinin imza attığını, ayrıca kooperatif muhasebe biriminde çalışan ve kooperatif üyesi olmayan ....ve ...' un genel kurul toplantısına katılarak oy kullandığını, kooperatif yönetimi ile aralarında davaların bulunduğunu ve bu davalara ilişkin dosyaların celbini talep ettiğini, kooperatif yönetimi ve denetimi hakkında görevi kötüye kullanma suçundan dolayı Kulu Asliye Ceza Mahkemelerinde kesinleşmiş ve derdest bir çok dava olduğunu, bu suçlarla ilgili cezaları bulunmasına rağmen halen kooperatif yönetiminin görevini sürdürdüklerinden bahisle haklı davasının kabulü ile 11/09/2021 tarihli davalı kooperatifin 2019 ve 2020 yılları olağan genel kurul toplantısının iptaline, yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın bu aşamadan sonra genişletilmesine ve yeni delil sunulmasına muvafakatlerinin bulunmadığını, davacının davasının yersiz olduğunu, 2019 ve 2020 yıllarına ait genel kurulların usul ve yasaya uygun olarak yapıldığını, davaya konu olan 2019 ve 2020 yıllarına ait genel kurulların pandemi nedeniyle 2021 yılında gerçekleştirildiğini, kooperatif genel kurulu toplantısına üyelerin davet edilmesinde yerel gazete ve ilçe belediyesi ilan vasıtaları ile davet usulünün zorunlu olmadığını, kooperatife kayıtlı üyelerin posta yolu ile toplantıya davet edilmelerinin yeterli olduğunu, müvekkili kooperatifin tüm üyelere posta yolu ile davetiye gönderdiğini, pandemi döneminde çıkarılan kanun ve yönetmeliklerle genel kurul gibi toplantıların mücbir sebebe dayalı olarak ileri bir tarihe ertelendiğini, bu nedenle toplantının zamanında yapıldığını, bu durumun Konya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden de sorulabileceğini, genel kurulda sadece üye olan kişilerin imza attığını, üye olmayanların oy kullanmadıkları gibi imza da atmadıklarını, kooperatifin muhasebeci ... ile ...' un kooperatif çalışanı olmaları sebebiyle toplantıya katıldıklarını, ancak bu kişilerin oy kullanmadıkları gibi her hangi bir imza da atmadıklarını, gerekirse bu kişilerin mahkemece tanık olarak dinlenebileceğini, davacıya söz konusu kooperatif toplantısı için davetiye gönderildiğini, davacının toplantıya katılarak imza da atmış olduğunu, 2021 yılında yapılan genel kurullarda yönetim kurullarına seçilen kişilerin seçilme hakkını engelleyen bir mahkeme kararının bulunmadığını, davacının genel kurul toplantısının iptali davasının yersiz olduğunu, toplantının iptalini gerektirecek hukuki bir gerekçenin bulunmadığını, kooperatif başkanlığınca usul ve yasaya uygun olarak yapılan genel kurul toplantılarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yaptığı gözlem ve tuttuğu tutanaklar ile resmi olarak tescillendiğini, kooperatifin yaptığı iş ve işlemlerde bakanlığa bağlı olduğunu, bakanlık onayı olmadan hiç bir işlem yapamadığından bahisle hukuki dayanaktan yoksun olan davacının davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince "... 2019 ve 2020 yıllarında ülkemizde ve tüm dünyada yaşanan pandemiden dolayı İçişleri Bakanlığının 01.06.2021 tarihli genelgesi ile "kooperatiflerin genel kurul dahil yapacakları geniş katılımlı her türlü etkinliklerinin 15 Haziran 2021 tarihine kadar erteleneceği" yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 03.06.2021 tarihli yazılarında da "Kooperatiflerin, Merkezi Yönetim İl İdaresi veya İl/İlçe Umumi Hıfzısıhha Kurulları tarafından aksi yönde alınmış herhangi bir kararı bulunmaması durumunda 2019 mali yılı ve 2020 mali yılı olağan genel kurullarının 15.06.2021 salı gününden itibaren tercihleri doğrultusunda ayrı ayrı ve birleştirilerek 31 Aralık 2021 tarihine kadar yapabilecekleri" bildirildiğinden davalı kooperatifin 2019 ve 2020 yıllarına ait genel kurul toplantısının Kooperatif Kanunun 45/1. maddesine uygun olarak birleştirilerek 11.09.2021 tarihinde yapılmasında herhangi bir kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davalı kooperatifin toplamda 104 üyesi olup, toplantı nisabı 26 kişidir. Kooperatif Kanunun 51/1. maddesine göre genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur. Yani normal karar nisabı salt çoğunluktur. Ancak kooperatifin dağılması veya diğer bir kooperatif ile birleşmesi ve ana sözleşmenin değiştirilmesi için toplantıda fiilen oy kullananların 2/3.ünün oyu gereklidir. Kooperatif Kanunun 48. Maddesine göre her ortak genel kurulda yalnızca bir oy kullanabilir ve aynı kanunun 49.maddesine göre de bir ortak yazı ile izin vermek suretiyle genel kurulda oyunu başka bir ortağa kullandırabilir yani genel kurul toplantılarında bir ortak başka bir ortak adına vekaleten bir oy kullanabilir. Bu çerçevede davaya konu genel kurul toplantısı irdelenecek olursa, toplantıda hazirun listesinde 70 numarada bulunan....'nın, 82 numarada kayıtlı olan .. .. adına, ...'ın ise ... adına temsilen oy kullandıkları, .....'nın kooperatif üyesi olmasından dolayı temsilen oy kullanmasında yasal bir engel olmadığı ancak ... adına oy kullanan ...'ın kooperatif üyesi olmamasından dolayı temsilen oy kullanmasının Kooperatifler Kanunun 49.maddesine aykırı ve oyunun da geçersiz olduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu 11.09.2021 tarihli genel kurul hazirun tutanağına göre her ne kadar 26 kişi ile davalı kooperatifin genel kurulu yapılmış gözükse de; hazirun listesinde ... yerine imza atan ...'ın aslında kooperatif üyesi olmadığından toplantının 25 üye ile yapıldığı, yani kooperatif kanunun 45/3. maddesinde belirtilen en az 1/4 toplantı nisabının olmadığı anlaşılmıştır.

Kooperatifler Kanunun 45/4. maddesine göre toplantı tarihi, yeri ve gündemine ilişkin hususların toplantının yapıldığı yer mülki amirliğine bildirilmesi zorunluluk olmasına rağmen, davalı kooperatifçe bu hususun yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davalı kooperatifin 11.09.2021 tarihinde yapılan 2019 ve 2020 yıllarına ait olağan genel kurul toplantısı ve alınan kararların Kooperatif Kanunun 45/3. ve 45/4. maddelerine aykırı olduğu kanaatine varıldığından davacının davasının kabulüne ..." gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı kooperatifin 11/09/2021 tarihli 2019 ve 2020 yıllarına ait genel kurul toplantısında alınan kararların iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının hakkaniyetten uzak hukuki temeli olmayan bir karar olduğunu, genel kurulun usulüne uygun olarak toplandığını ve alınan kararların kanun ve yönetmeliğe uygun olarak alındığını, genel kurulda üye olan kişilerin bizzat oy kullanarak imza attığını, üye olmayan kişilerin ne oy kullanmış ne de imza atmış olduğunu, usulsüz bir işlem olmadığını, genel kurul toplantısının Konya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne bildirildiğini, yetkili bakanlığın müdürlüğünden yetkililerin toplantılara katıldığını, sanayi kooperatifi genel kurul toplantılarının ilçe kaymakamlığına bildirilmesi zorunluluğu olmadığını belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafça, davalı kooperatifin 11.09.2021 tarihinde yapılan 2019 ve 2020 yıllarına ait olağan genel kurul toplantısının yasaya, usule ve ana sözleşmenin 40. maddelerine aykırı olarak yapıldığı iddiasına dayalı olarak genel kurulda alınan kararların iptalinin talep edildiği, davanın Kooperatifler Kanunun 53. maddesinde belirlenen 1 aylık hak düşürücü süre içinde açıldığı, davalı kooperatifin 104 ortağı olduğu görülmüş olup, toplantı nisabı 26 (1/4) olacaktır.

İlk derece mahkemesince; Kooperatifler Kanunun 45/4. maddesine göre toplantı tarihi, yeri ve gündemine ilişkin hususların toplantının yapıldığı yer mülki amirliğine bildirilmesi zorunluluk olmasına rağmen, davalı kooperatifçe bu hususun yerine getirilmediği; davaya konu 11.09.2021 tarihli genel kurul hazirun tutanağına göre her ne kadar 26 kişi ile davalı kooperatifin genel kurulu yapılmış gözükse de; hazirun listesinde ... yerine imza atan ...'ın aslında kooperatif üyesi olmadığından toplantının 25 üye ile yapıldığı, yani kooperatif kanunun 45/3. maddesinde belirtilen en az 1/4 toplantı nisabının olmadığı, gerekçeleri ile yazılı şekilde karar verilmiştir.

Mahkemece, Kooperatifler Kanunun 45/4. Maddesine göre toplantının, bakanlığa yada mülki amirliğe yasada düzenlenen sürede bildirilmediği karar gerekçesinde ifade edilmiş ise de, davalı kooperatifin 11.09.2021 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının 11.08.2021 tarihinde Konya Valiliğine (Çevre ve Şehirilik İl Müdürlüğü) bildirildiği, toplantıda bakanlık temsilcisinin de hazır bulunduğu, görülmüştür.

Kooperatifler Kanunu'nun Genel Kurul toplantısına çağrıda, Şekil başlıklı 45/3.maddesinde : Toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır.

Temsil başlıklı 49/1. Anasözleşmede açıklama bulunduğu takdirde, bir ortak yazı ile izin vermek suretiyle Genel Kurul toplantısında oyunu ancak başka bir ortağa kullandırabilir. Bir ortak Genel Kurulda birden fazla ortağı temsil edemez. Hükümleri düzenlenmiştir.

Davalı kooperatifin 11.09.2021 tarihli genel kurul toplantısında kooperatif ortağı ...'ın, ...'a verdiği adi yazılı vekaletname ile ...'ın genel kurul toplantısına katıldığı sabit olduğu, temsilcinin, ortak olmasa bile temsil ettiği ortak adına genel kurul toplantısına katılabileceği (benzer Y.23.HD 2013/3859 E.-2013/4974 K.sayılı kararı), ancak yasanın 49/1.maddesi gereğince ortak olmayan temsilcinin oy kullanmayacağı, dolayısıyla, 11.09.2021 tarihli genel kurul toplantısında, kooperatifler yasasının 45/3.maddesi ve ana sözleşmenin 33.maddesinde düzenlenen 1/4 toplantı nisabının bulunduğu anlaşıldığından, mahkemenin davanın kabulüne dair gerekçelerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Kooperatifler Kanunu'nun 53.maddesi; "Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.

1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri;

... " hükmü çerçevesinde yapılan değerlendirmede, davacının 11.09.2021 tarihli genel kurul toplantısında hazır bulunarak karara muhalefetini şerh ettirdiği, 1 aylık hakdüşümü süresi içerisinde açtığı dava ile genel kurul toplantısına çağrının usulünce yapılmadığı, ortak olmayanların kararların alınmasında oy kullandığı, kooperatif yönetim ve denetim üyeleri hakkında ceza kovuşturmaları bulunduğu sebeplerini ileri sürdüğü, genel kurul toplantısında alınan kararlara ise "yönetim kurulu üyeliklerine seçilen kişilerin seçilmesinin, Kulu C.Başsavcılığının .. soruşturma numaralı, .. E. ... iddianame numaralı iddianamenin işlem yapılmak üzere Kulu ASCM'ne gönderildiği, ayrıca Kulu ASCM'nin ...E.sayılı dosyası ile dava açılması ve Kulu ASHM'nin .. E sayılı dava dosyasında verilen kararın kesinleşmesi ile uygun olmadığı" sebeplerine dayalı olarak muhalefet şerhi yazdırdığı, görülmüştür.

Kooperatifler K.nun 45.maddesinde Genel kurulun, anasözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılacağı, ana sözleşmenin 28.maddesinde "olağan ve olağanüstü toplantılara çağrı; taahütlü mektupla, ayrıca gerektiğinde gazete ile gazete olmayan yerlerde mahalli örf ve adete göre ilan yoluyla yapılır." hükmünün düzenlendiği, 11.09.2021 tarihli genel kurul toplantısına çağrının posta yolu ile yapıldığının sabit ise de posta irsaliyesinde gösterilen adreslerin, kooperatif ortaklarının tebliğe elverişli adresleri olup olmadığı ve tebliğ sonucunun denetlenmediği, mahkemece bu hususta bir araştırma yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle öncelikle belirtilen hususlarda araştırma yapılarak, çağrının usulüne uygun şekilde yapıldığının anlaşılması halinde, davacının dava dilekçesinde ve muhalefet şerhinde ileri sürdüğü kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırılık, kapsamında kalan iptal sebeplerine yönelik inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğininden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalının istinaf talebinin KABULÜ ile Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/11/2022 tarih, .. Esas,... Karar, sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3. İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,

4. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücret. i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5. İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4. maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 11/12/2023 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır