Konya BAM 6. HD 2022/1861 E. 2023/2011 K.

T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/10/2022

NUMARASI : Esas - Karar

İSTİNAF EDEN DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 16/10/2023

YAZIM TARİHİ : 17/10/2023

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 25/10/2022 tarihinde tesis edilen karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 16.03.2020 tarihli sözleşme düzenlendiğini, sipariş sözleşmesinin içeriğinde ve 31.08.2020 tarihli ihtarnamede de görüleceği üzere YTU 1300 SERVO satıh taşlama makinesi kullanıma uygun olmadığı gerekçesiyle iade edildiğini, söz konusu sözleşmede taşlama makinesi için 225.000 TL fiyat belirlendiğini, davacı şirket nezninde yer alan 2.el honlama makinesi için 35.000 TL fiyat belirlenerek aradaki bedel mahsup edilerek 190.000 TL'ye anlaşıldığını, akabinde ise kargoyla 2.el honlama makinesi ve banka aracalığıyla da 190.000 TL'nin davalı şirket hesaplarına gönderildiğini, ancak belirtilen 190.000 TL iadesi yapılmış olsa da davacıya ait 2.el honlama makinesinin davacıya teslim edilmediğini, davacı şirket yetkilisi davalı şirket yetkilisi ile sözleşme imzalandıktan sonra iletişime geçerek dava konusu makinenin yüklemesinin gerçekleştiğini ve kargoya verildiğini bildirdiğini, makine adrese ulaştığında yetkili kişi tarafından gerekli bildirimde de bulunulduğunu, malın ayıplı çıkmasına karşı, edimler karşılıklı olarak iade edilmesi talep edilmesine karşı, davalı şirketin kötü niyetli olarak müvekkile ait honlama makinesinin iadesinden kaçındığını, bunun üzerine ise davacı şirket de kendisine ait ikinci el honlama makinesi için 28.08.2020 tarih, .... numaralı 35.000 TL bedelli iade faturasını kestiğini, ancak davacı şirkete makine teslimi veya herhangi bir bedel ödemesi yapılmadığını belirterek, sipariş sözleşmesine konu 2.el honlama makinesinin iadesini ancak iadesi mümkün olmaması halinde taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen 2.el honlama makinesine karşılık fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 35.000 TL tutarının dava açıldığı tarihten itibaren ticari avans faiz işletilerek iadesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk süresi içerisinde davanın açıldığını, bu sebeple reddini talep ettiklerini, ayrıca davacı tarafından davalı şirkete hiçbir şekilde 2. el honlama makinesinin teslim edilmediğini, davacı tarafından bu hususta hiçbir yazılı delil dosyaya ibraz edilmediğini, dosya kapsamına göre davaya konu alacak açısından usulüne uygun bir arabuluculuk faaliyetinin de bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...davacı ile davalı arasındaki sözleşmeye istinaden davalı tarafında ikinci el honlama makinasının davalıya teslim edilmemesi nedeniyle, honlama makinesinin iadesine yönelik alacak davası açıldığı, davalı tarafça honlama makinasının kendilerine iade edilmediği beyanı karşısında, tarafların ticari defterleri incelenerek davanın çözümüne gidilmesi amacıyla 19.04.2022 tarihli duruşma zaptında görüleceği üzere davacı vekiline delil avansını tamamlamak için iki hafta kesin süre verildiği, davacı tarafça verilen kesin süreye rağmen delil avansının tamamlanmadığı anlaşılmıştır. Davacı tarafça honlama makinesinin davalı tarafa teslim edildiğine ilişkin hüküm kurmaya yeterlilikte bir delilin bulunmaması ve tarafların ticari defterleri incelenemediğinden, başkaca bir delile ulaşılamaması nedeniyle, ispatlanamayan davanın reddi..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece dava dilekçelerinde ve sonraki beyanlarında öne sürülen delillerinin hükme esas alınmadan eksik inceleme ile karar verilmesi yoluna gidildiğini, sözleşmenin delil başlangıcı olarak kabul edilmemiş ve değerlendirilmemiş olduğunu, sözleşme içeriğinde açıkça belirli olan makina teslimi hususlarının göz ardı edilerek hüküm kurulmuş davanın reddine karar verilmiş olduğunu, mahkemece tanıkların dinlenmemiş yalnızca ticari defterlerin sunulmamış olmasını gerekçe ederek davanın reddine karar vermiş olduğunu, teslim tesellüm evraklarının da mahkemece göz ardı edilmiş ve evrakların gerçeği yansıtırlığının dahi tartışma konusu edilmemiş olduğunu, yalnızca ticari defterlerin incelenmesi ile hüküm kurulması mümkün olmadığı gibi defterlerin sunulamamış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; taraflara arasında yapıla sözleşmeye konu makinenin iadesi aksi taktirde bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında yapılan sözleşme ile davalı şirketin imalatını yaptığı YTU 1300 SERVO tipli Satıh Taşlama Makinesinin, davacıya 225.000,00 TL bedelle satışının yapıldığı, makine satış bedeli 190.000,00 TL'sinin davalıya ödendiği, kalan kısmın davacıya ait ve 35.000,00 TL bedel biçilen 2.el Poleks Honlama Makinesinin davalıya teslimi ile ödeneceği, satışa konu makinenin kullanılmasında yaşanan sorunlar nedeniyle, tarafların anlaşması üzerine Satıh Taşlama Makinesinin davalıya iade edildiği, satış bedelinden 190.000,00 TL'nin de davacıya geri iade edildiği, esasen bu hususlarda uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davacıya ait 2.el honlama makinesinin davalı taraf teslim edilip edilmediği, edilmiş ise davacıya geri iade edilip edilmediği noktasında toplandığı görülmüştür.

Davacı taraf sözleşmede takasa konu 2.el makinanın davalı tarafa teslim edildiği, ancak kendilerine geri iade edilmediği iddiasında bulunmakta, davalı taraf ise takasa konu, 2.el honlama makinenin kendilerine teslim edilmediği savunmasında bulunmuş olup, öncelikle sözleşme konusu 2. El honlama makinesinin davalı tarafa teslim edildiğinin ispat yükü davacı taraf üzerinde bulunmaktadır.

18.03.2023 tarihli Sipariş Sözleşmesinin, Özel Şartlar kısmında, belirlenen şekilde, ödemenin tamamı makina teslimatından önce yapılacaktır şartının bulunduğu, davalı tarafından düzenlenen satış faturasında da kendilerine teslim edilmedi savunmasında bulundukları takasa konu 2.el honlama makinesi bedeli düşülmeden, sözleşme konusu makinenin tam bedeli üzerinden fatura kesilmiş olduğu, sözleşme konusu makinenin davacıya teslim edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, bu nedenlerle ödeme yerine geçmek üzere davacıya ait 2. El honlama makinesinin davalıya teslim edildiğinin kabulünün gerekeceği, davacının takas konusu kendisine ait 2.el makinenin davalıya teslim edildiğini ispatladığı, 2. El makinenin davacı tarafa iade edildiğinin ise davalı tarafça ispatlanması gerektiği ancak davalının, makinenin davacıya teslim edildiğini usulünce ileri sürülmüş delillerle ispatlamadığı, ancak davalının yemin deliline de dayandığı, yemin delilinin HMK'nın 225 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, yeminin kesin delillerden olduğu, yemin deliline dayanan taraf, iddia veya savunmasının diğer delillerle ispatlanmamış olması nedeniyle bu delile sıra gelmiş olduğunu başka türlü bilemeyeceğinden; mahkeme, yemin teklif etmek hakkı bulunduğunu istek sahibine hatırlatmakla yükümlü olduğu, bu nedenle davalıya yemin teklifi hakkı da hatırlatılarak sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2022 tarih... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3. İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

4. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücret. i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5. İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6. Konya .. İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden tehiri icra talebi ile ilgili İİK'nın 36/5 maddesi gereğince yatırılan teminatın yatırana iadesine,

7. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 16/10/2023 tarihinde oy çokluğuyla HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

(Muhalif)

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır

MUHALEFET ŞERHİ: Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye konu makinenin iadesi, aksi halde bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşme ile, davalı tarafından imalatı yapılan makinenin davacıya 225.000,00 TL bedelle satıldığı, satış bedelinin 190.000,00 TL'sinin ödendiği, kalan kısmın davacıya ait ve 35.000,00 TL değerinde olduğu taraflarca kabul edilen ikinci el makinenin davalıya teslimi ile ödeneceğinin ve sonrasında makinenin kullanılmasında yaşanan sorunlar nedeniyle makinenin davalıya, satış bedeli olan 190.000,00 TL'nin de davacıya iade edilmesinin kararlaştırıldığı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, davacıya ait ikinci el makinenin davacı tarafından davalıya teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise, teslim edilen işbu makinenin davalı tarafından davacıya iade edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

İspat yükü ile ilgili genel kuralı düzenleyen TMK’nın 6. maddesinde “Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” hükmü,

'' İspat Yükü'' başlığını taşıyan HMK’nın 190. maddesinde de; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” hükmü,

HMK'nın 200. maddesinde de '' Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz.

Bu madde uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda birinci fıkradaki düzenleme hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati hâlinde tanık dinlenebilir. '' hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise; Sözleşme konusu ikinci el makinenin davalı tarafa teslim edildiğini ispat yükü davacı üzerinde olup, Yargıtay 19. HD'nin 2015/7492 E-2016/4347 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere, mal teslimi hususu hukuki işlem niteliğinde olduğundan malın teslimi tanıkla ispat edilemez.

Bu durum karşında, davacı tarafça salt taşıma faturası düzenlenmesinin makinenin davalıya teslimini ispatlamayacağı, teslim olgusunun ispatı yönünden tanık dinlenemeyeceği ve davacı tarafça yemin deliline de dayanılmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatinde olduğumdan sayın heyetin aksi yöndeki çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.

Üye 1

e-imzalıdır