Konya BAM 3. HD 2024/703 E. 2024/866 K.

T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

KARAR TARİHİ : 07/05/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/12/2023

NUMARASI : Esas Karar

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 1-

VEKİLİ : Av.

2-

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 07/05/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 08/05/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14.08.2022 tarihinde davacının sevk ve idaresinde ..... plakalı araç ile bölünmüş yol olan Yeni İstanbul Caddesinden İyikan Sokağı istikametine ilerlerken, Ulusal Sokaktan gelmekte olan ve kendisine fasılalı kırmızı ışık yanan .....'ün sevk ve idaresindeki ..... plakalı araç ile çarpıştığını, bu çarpışma sonucunda davacının aracının kullanılamayacak hale geldiğini, kazanın ardından kaza yerine gelen trafik polislerince tutulan 14.08.2022 tarihli kaza tespit tutanağı ile 2918 Sayılı KTK'nu madde 57/1-a bendi olan ''Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.'' kuralının ihlal edildiğinden bahisle tutanak tanzim edildiğini ve tüm kusurun davacıya yüklendiğini, olay yerinin gerektiği gibi incelenmediğini, tutulan rapor ve uygulanan madde bendi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hatalı ve bir o kadar da yanlı olarak tutulduğunu, kaza tespit tutanağında sadece davacının geldiği yöndeki 'DUR' levhası belirtildiğini, tutanak bu yönden tanzim edildiğini, karşı aracın kavşağa giriş yaptığı Ulusal Sokak tarafında olan 'kırmızı fasılalı ışık' ne tutanakta ve ne de krokide belirtilmediğini, kırmızı fasılalı ışığın da dur anlamında olduğunu, davacının kazada hiç bir kusurunun bulunmadığını belirterek, araç hasar bedeli olarak fazlaya ilişkin talep ve haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 100 TL'nin, aracın kullanılmamasından doğan zararlar için fazlaya ilişkin talep ve haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 50 TL'nin, davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketine usulüne uygun olarak başvuru yapılmadığını, davacı taraf sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, davacının iddialarının somut delilden yoksun olduğunu, aracın görülerek hasar durumunun tespitinin yapılamadığını, davacı şirketin sorumluluğu, kaza tarihi itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, sigorta tazminatları kapsamına KDV'nin dahil olmadığını, araç mahrumiyet bedelinin de teminat dışında olduğunu belirterek davanın usulden reddine veya esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazada kusurun tamamen davacıya ait olduğunu, davacının tali yoldan gelerek "DUR" levhasına riayet etmeyerek hızlı bir şekilde davalının aracına sağ kısımdan çarptığını, bu durumda kusurun sadece davacıya ait olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; "Somut olayda; davacı ile davalının karıştığı trafik kazasından davacıya ait araçta zarar oluştuğundan bahisle mahkememizde alacak davası açıldığı, mahkememizce davacıya tanınan kesin süreye rağmen sigorta şirketine başvuru yapıldığını ispatlayacak şekilde bir belgenin sunulmadığı, davacı vekili tarafından sunulan 26/09/2023 tarihli dilekçe ile de, dava öncesi sigorta şirketine başvuru yapılmadığına ilişkin beyanda bulunulduğu, dolayısıyla davalı .... Sigorta Şirketi yönünden dava şartlarının oluşmadığı, gerçekleşen kazada tarafların yüzdesel kusur durumunun tespiti amacıyla mahkememizce uzman bilirkişiden rapor alındığı, alınan rapora göre; Otomobil Sürücüsü .....’nın kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu; düzenlenen kusur raporu ile kaza tespit tutanağı arasında bir çelişki bulunmaması nedeniyle,

..... plakalı otomobil sürücüsü .....’ün herhangi bir kusurunun bulunmadığı yönünde kanaat oluştuğu, davalı .....'ün her hangi bir kusurunun bulunmaması nedeniyle davalıdan tazminat talebinde bulunulamayacağı kanaatine varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklinde davacının .... Sigorta A.Ş. 'ye yönelik davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine, davacının .....'e yönelik davasının reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkemece verilen kararın usule, yasaya ve somut olaya aykırı olduğunu, davanın trafik polisleri tarafından tutulan trafik kaza tespit tutanağı iptali konulu olması nedeniyle dava öncesi sigorta şirketine başvuru yapılmadığını, arabuluculuk başvurusu yapıldığını, mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verebileceğini ancak dava şartı noksanlığının giderilmesinin mümkünse bunun tamamlanması için kesin süre vermesi gerektiğini, 06/11/2023 tarihli bilirkişi raporunun esas alınarak ve kaza tespit tutanağı ile çelişkili olmadığının gerekçe gösterilerek davalının hiçbir kusurunun bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, söz konusu bilirkişi raporuna itiraz edildiğini ancak itirazların mahkemece ciddiye alınmadığını, kaza tespit tutanağındaki eksikliğin ve aykırılığın bilirkişi raporunda da devam ettiğinin ve bilirkişi raporunda delillerin ve olay yerinin hiç incelenmediğini, bu nedenle de kusur yönünden hazırlanan raporun yanlı, eksik ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin geldiği yolun trafik ışıklarından kalkış yapıp demir yolundan geçtikten sonra kavşağa ulaşan kısa mesafeli bir yol olması nedeniyle, müvekkilinin bu kadar kısa mesafede hızlanması ve yola çıkması mümkün olmadığını aksinin hayatın olağan akışına tamamen aykırı olduğunu, öncelikle araştırılması gerekenin karşı taraf aracın hızı olduğunu beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Usulden ret kararı verilen sigorta yönünden

Bu kapsamda;

2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken;

26.04.2016 tarihli Resmi Gazete' de yayımlanan 6704 Sayılı Yasanın 5. maddesi ile 2918 Sayılı Yasanın 97. maddesinde yapılan değişiklik sonucunda, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması ve bu başvurudan itibaren en geç 15 gün içinde başvurunun yazılı olarak cevaplanmaması veya cevabın talebi karşılamadığına dair uyuşmazlık olması durumunda zarar görenin dava açabileceği düzenlenmiştir.

Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına karşı artık doğrudan dava açamayacakları, öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracakları ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerinini düzenlendiği,bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanların sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorunda oldukları anlaşılmaktadır.

Dava açmak için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde de vurgulanmıştır.

6100 Sayılı HMK 114. maddede dava şartları düzenlenmiş olup, 114/2. maddede de diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. Aynı kanunun 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Somut olayda davacı tarafın, davalı sigorta şirketine karşı dava açmadan önce KTK'nın 97.maddesi gereğince davalı tarafa başvuru dava şartını yerine getirmediği anlaşılmaktadır.Yukarıda belirtilen yasal düzenleme uyarınca yasada belirtilen başvuruya ilişkin bu dava şartı dava açılmasının hem süre hem esas bakımından ön koşuludur.

KTK'nın 97.maddesine değişiklik sonucu getirilen, dava açılmadan önce sigortaya başvuru şartı noksanlığının, dava açıldıktan sonra giderilebilecek bir dava şartı noksanlığı olup olmadığı hususunun değerlendirilmesinde ise, dava açılmadan önce davadaki talebe ilişkin olarak ilgili birime başvuru yapılmasına ilişkin olarak getirilen düzenlemeler, mahiyeti gereği mutlaka davadan önce yerine getirilmesi gereken bir dava şartıdır. Çünkü bununla amaçlanan dava yoluna başvurmadan uyuşmazlığın çözümünü sağlamak, yargı yolu ile taleplerin karşılanmasının maliyetini azaltmak ve yargıdaki iş yükünü azaltmaya yöneliktir.

Bu yol ile çözüm sağlanamadığı taktirde ancak dava yoluna gidilmelidir. Bu sebepledir ki dava açıldıktan sonra, bu dava şartının tamamlanabileceğinin düşünülmesi halinde kanun maddesinin mahiyetine ve kanunun getiriliş amacına aykırı bir durum söz konusu olacak ve yasanın amaçladığı hususu genişleterek yorumlamak söz konusu yasa maddesinin getirilmesi ile amaçlanan ilkeleri ihlal edeci nitelikte olacaktır.

Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

Keza söz konusu değişikliğin madde gerekçesinde;

"2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda değişiklik yapılması suretiyle, trafik kazalarında zarar görenlerin daha hızlı ve eksiksiz tazminat alabilmesi ve yargı üzerinde oluşan yükün hafifletilebilmesini teminen zarar görenlerin sigorta şirketine başvurmasının ardından, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununun tahkime ilişkin başvuru şekli ve süresinin dikkate alınmasını öngören bir düzenleme Tasarıya yeni çerçeve 6 ncı madde olarak eklenmiştir." şeklinde belirtildiği,

KTK nın 97'nci maddenin değiştirilmeyen hâlindeki düzenlemede;

"Zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunulabileceği gibi dava da açabilir." hükmünün düzenlendiği yapılan değişiklikle sigortası kapsamında dava yoluna gitmeden önce ilgililerin sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiğinin emredici bir şekilde düzenlendiği, yani başvuru yapmadan önce dava yoluna gidilemeyeceğinin, daha önce ihtiyari olan hususun bu sefer zorunlu bir başvuru haline dönüştürüldüğü anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 97. maddesinde yapılan değişiklik ile dava açılmadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olduğunun belirtilmesi, zarar görene seçimlik bir hak tanınmamış olması nedeniyle bu hususun HMK'nin 114/2.maddesinde belirtilen diğer kanunlarda düzenlenen dava şartları kapsamında değerlendirilmesi ve yargılama esnasında tamamlanması mümkün olmayan dava şartı niteliğinde olduğunun kabulü gerekir.

Dava şartına aykırılık, HMK 115/2 madde uyarınca davanın usulden reddini gerektirir. Aksi durumun kabulü 6704 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğin ruhuna ve amacına aykırı düşecek niteliktedir.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi doğrudur.

Esasa yönelik kusur incelemesi

Kaza tespit tutanağında davacı tam kusurlu tespiti yapılmışşKaza tespit tutunağında davacı tam kusurlu tespiti yapılmış

Mahkememizce adli trafik bilirkişisi ....'ten, hasar sigorta bilirkişisi .....'dan rapor alınmış, bilirkişiler 06/11/2023 tarihli raporda sonuç olarak; ..... plakalı Otomobil Sürücüsü .....’nın bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun 84.maddesinin asli kusurlardan kod No:8’e denk gelen Madde-57/1-A (Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.) asli kural ihlali olup %100 oranında kural ihlalinin olduğu;

..... plakalı otomobil sürücüsü .....’ün ise herhangi bir kural ihlali yapmadığı;

davacıya ait .... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği.raporun dosya kapsamına uygun bulunmasına göre itiraz yersizdir.

Bu halde, Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,

1. Davacı tarafından alınan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

2. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

3. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4. HMK'nın 359/3. fıkra gereği kararın tebliği ile 302/5. fıkrası gereği harç tahsil müzekkeresi yazılması ve tebliğ işlemlerinin İLK DERECE MAHKEMESİ tarafından yapılmasına,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 08/05/2024

Başkan Üye Üye Katip

E imza E imza E imza E imza

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.