Konya BAM 3. HD 2024/239 E. 2024/499 K.

T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

KARAR TARİHİ : 20/03/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ : 16/11/2023

NUMARASI : Esas Karar

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 1

VEKİLİ : Av.

2-

3-

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 20/03/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 20/03/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 21/10/2020 - tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait .... plakalı araçta ağır hasar meydana geldiğini, perte çıktığını,müvekkiline ait aracın tüm bakımlarının yetkili servislerde yapıldığını, davalı sigorta şirketi tarafından araca 140.000,00 TL değer biçilerek sovtaj bedeli olarakta 119.300,00 TL olmak üzere kusur oranından sonra kalan bedel olarak 20.700,00 TL ödemenin yapıldığını, müvekkiline ait aracın 2016 model, Opel Mokka 1.6 136 FDW Cosmo marka olduğunu, müvekkili tarafından yapılan piyasa araştırmasında aracın emsal değerinin 240.000,00 TL civarı olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin hiçbir kusuru olmaksızın karıştığı kazada aracını kaybettiğini ve aracın piyasa değerinden çok daha düşük miktar ödenmesi sebebiyle hak kaybına uğradığını... plakalı aracın piyasa değeri tespit edilerek, sigorta tarafından Müvekkiline ödenen miktarla aracın gerçek değeri arasındaki farkın davalılardan müştereken ve Müteselsilen tahsiline karar verilmesini, Davalı sigorta şirketi tarafından değeri düşük gösterilerek eksik ödenen “pert farkı” ile ilgili 100,00 TL ve araç mahrumiyetini kapsayan maddi tazminat ile ilgili 100,00 TL nin, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, (davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limiti aşılmamak üzere) olay tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı ifade edilen ....plakalı aracın müvekkili şirket tarafından.... nolu 21/12/2019-2020 vadeli Trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, Talep sahibi sigortalı aracın piyasa rayiç değer bedelinin ödenmesi için müvekkiline başvuruda bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından eksper görevlendirildiğini, yapılan incelemelerde aracın hasar tarihindeki piyasa rayiç değerinin 140.000,00 TL sovtaj bedelinin de 119.300,00 TL ve hasar tutarının da 60.491,95 TL olarak tespit edildiğini bu durumun ekspertiz raporu ile sabit olduğunu, Davacı ile müvekkili şirket tarafından imzalanan mutabakatnamede mezkur araç için belirlenen 140.000,00t rayiç bedelinden 20.700,00 TL sovtaj değeri düşülerek ödenmesi konusunda mutabik kalındığını, müvekkili - şirketin sorumluluğunun kalmadığını, başvurunun reddine karar verilmesini talep ettiğini, ayrıca, sigorta bilgi ve gözetim merkezime müzekkere yazılarak,dava konusu aracın dava konusu kazadan evvel başkaca kazasının olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kusur ve hasar konusunda bilirkişi incelemesinin yapılması gerektiğini, davacının zararının karşılandığını belirterek,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar .... ve .... vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkilinin %100 kusurlu olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kaza tespit tutanağında buna ilişkin belirlemenin bulunmadığını,davada kusur oranlarının tespiti için bilirkişilerden rapor alınmasını talep ettiğini, müvekkilinin kazada kusurunun bulunmadığını, davacının bütün zararlarının sigorta şirketinden tanzim edildiğini, davaya konu aracın ticari araç olmadığını, hususi olarak yer aldığını, davacının araç mahrumiyet bedelinin doğmadığını, davaya konu aracın eksper tarafından 140.000,00 TL olarak belirlendiğini, davacının kaza tarihinde kasko sigortasının bulunup bulunmadığının ve zararın kasko şirketi tarafından karşılanıp karşılanmadığının ilgili yerlere müzekkere yazılarak araştırılmasını talep ettiğini, avans faizini de kabul etmediğini, belirterek,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; 21/10/2020 tarihinde ....plakalı araç ile .... lakalı aracın karıştığı trafik kazasının meydana geldiği, Mahkememizce de hükme esas alınan 14/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davalı sürücü ....'ın, %100 oranında kusurlu olduğunun, davaya konu .... plakalı otomobilde, dava konusu kaza sonucunda araçta meydana gelen gerçek hasar miktarının 100.700,00 TL olacağının, davacının, araç yokluğu nedeniyle oluşan zararının 3.000,00 TL olacağının, davalı sigorta şirketi davaya konu araçta meydana gelen hasar miktarı ile ilgili davacı tarafa 20.700,00 TL ödemede bulunduğunun, kusur oranına göre, davacının, davalılar, ... ve ..., müştereken ve müteselsilen talep edebileceği kalan tazminat miktarının 83.000,00 TL, davacının, davalı sigorta şirketinden talep edebileceği kalan tazminat miktarının 80.000,00 TL olduğu, ancak, poliçedeki teminat miktarı 41.000,00 TL ile sınırlı olduğundan talep edebileceği miktarın 20.300,00 TL olacağının belirtildiği, 14/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının, davalı sigorta şirketinden talep edebileceği kalan tazminat miktarının 40.000,00 TL olduğu, ancak, poliçedeki teminat miktarı 41.000,00 TL ile sınırlı olduğundan, davacının, davalı sigorta şirketinden 20.300,00 TL talep edebileceğinin belirtildiği, davacı vekilinin 28/10/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini toplam 103.700,00 TL'ye çıkardığını beyan ettiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile 40.000 TL değer kaybı yönünden maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak ve 20.300 TL ile üzerinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılar.... ve .... açısından kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi olan 09/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi üzerinden davacıya verilmesine, 3.000 TL araç mahrumiyeti yönünden maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi üzerinden davalılar.... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın KISMEN KABULÜ İLE 40.000 TL değer kaybı yönünden maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak ve 20.300 TL ile üzerinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılar.... ve .... açısından kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi olan 09/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi üzerinden davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3.000 TL araç mahrumiyeti yönünden maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi üzerinden davalılar.... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ve reddedilen kısım yönünden kararın kaldırılması gerektiğini, bilirkişi raporu ve ek raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması hatalı olup ek raporda aracın kaza tarihindeki hasarsız değerinin gerekçesiz bir şer şekilde fahiş miktarda düşürülmesinin hukuka aykırı olduğunu, gerekçeli kararda davalı sigorta şirketi lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olup usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca araç değer kaybında talep edilen maddi tazminata uygulanacak faiz oranı avans faiz oranı olması gerekirken mahkemece yasal faize hükmedilmesinin de hatalı olup kaldırılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak 26.05.2022 tarihli bilirkişi raporu ve 28.10.2022 tarihli bedel artırım dilekçesi dikkate alınarak davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar.... ve .... vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece husumet itirazları hakkında karar verilmediğini, bu hususa itiraz ettiklerini, sigorta şirketine yöneltilmesi gereken davanın müvekkillerine yöneltildiğini, müvekkillerinin sorumluluğu bulunmadığını, sigortalı aracın modeli, yaşı vb. durumları nazara alındığında doğmuş olan zararın davacı tarafından belirlenebileceği mümkün olduğundan belirsiz alacak davası olarak davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığını, dosyada alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin kazada %100 kusurlu olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kaza tespit tutanağında buna ilişkin belirleme bulunmadığını, ayrıca kaza tespit tutanağındaki kusur tespiti ile yetinilmesinin mümkün olmadığını, dava dosyasına talep etmiş olmalarına rağmen olay yerini gören kamera görüntülerinin getirtilmediğini, dava dosyasında keşif yapılmadan, keşif mahallinde taraflar ve varsa tanıkları dinlenilmeden dosyanın bilirkişiye tevdiinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunun bilimsel verilere uygun olmadığını, davacının kaza sonrasında müvekkilinin sigortacısı .... Sigorta Şirketine başvuru da bulunarak sigorta şirketinden kazada meydana gelen bütün zararlarını tanzim ettiğini, davacının başka herhangi bir zararı ve alacağı kalmadığını, davanın reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile PERT FARKI VE ARAÇ MAHRUMİYET zararı istemine ilişkindir.

1. Kusur itirazının incelenmesinde:

Olaya ilişkin tutulan kaza tespit tutanağı ve mahkemece alınan kusur raporunda davalı sürücünün kırmızı ışıkta geçtiği %100 kusurlu olduğu anlaşılmakla itirazın reddi gerekmiştir.

2. Hasar raporuna ilişkin itirazın incelenmesinde:

Davalı sigortanın ekspertiz raporunda aracın perte ayrılmasının gerektiği belirtilmiş ve buna göre ödeme yapılmıştır.

Makine Mühendisi ....'nun 14/05/2022 tarihli raporuna göre; iki aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazasında, davalı sürücü....'ın, %100 oranında kusurlu olduğu, davaya konu ... plakalı otomobilde, dava konusu kaza sonucunda araçta meydana gelen gerçek hasar miktarının 100.700,00 TL olacağı, davacının, araç yokluğu nedeniyle oluşan zararının, 3.000,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketi davaya konu araçta meydana gelen hasar miktarı ile ilgili davacı tarafa 20.700,00 TL ödemede bulunduğu, kusur oranına göre, davacının, davalılar, ... ve ..., müştereken ve müteselsilen talep edebileceği kalan tazminat miktarının; %100x(100.700,004+3.000,00)-20.700,00= 83.000,00 TL olacağı, kusur oranına göre, davacının, davalı anadolu sigorta şirketinden talep edebileceği kalan tazminat miktarının; %100x(100.700,00)- 20.700,00 ) = 80.000,00 TL olduğu, ancak, poliçedeki teminat miktarı 41.000,00 TL ile sınırlı olduğundan, (41.000,00-20.700,00) = 20.300,00 olacağı yönünde rapor beyan etmiştir.

Makine Mühendisi ....'nun 14/04/2023 tarihli ek raporuna göre; iki aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazasında, davalı sürücü....'ın, %100 oranında kusurlu olduğu, davaya konu ....-119.300,00)=60.700,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketi davaya konu araçta meydana gelen hasar miktarı ile ilgili davacı tarafa 20.700,00 TL ödemede bulunduğu, davacının, araç yokluğu nedeniyle oluşan zararının, 3.000,00 TL olacağı, kusur oranına göre, davacının, davalılar, ... ve ...den, müştereken ve müteselsilen talep edebileceği kalan tazminat miktarının; (araçta meydana gelen Gerçek hasar miktarı+ araç mahrumiyetinden doğan zarar edilen miktar olup)=100x(60.700,004 +3.000,00)-20.700,00=43.000,00 TL olacağı, kusur oranına göre, davacının, davalı....... Şirketinden talep edebileceği kalan tazminat miktarının;(araçta meydana gelen gerçek hasar miktarı-(sigorta şirketinin ödediği miktar olup) %100x(60.700,00)-20.700,00 = 40.000,00 TL olduğu, ancak, poliçedeki teminat miktarı 41.000,00 TL ile sınırlı olduğundan, davacının, davalı sigorta şirketinden;(poliçedeki teminat sigorta şirketinin ödediği bedel olup) 41.000,00-20.700,00= 20.300,00 TL olacağı yönünde rapor beyan etmiştir.

14/04/2023 tarihli ek raporunda; kusur oranına göre, davacının, davalı sigorta şirketinden talep edebileceği kalan tazminat miktarının(araçta meydana gelen gerçek hasar miktarı) 40.000,00 TL olduğu, ancak, poliçedeki teminat miktarı 41.000,00 TL ile sınırlı olduğundan, davacının, davalı sigorta şirketinden 20.300,00 TL talep edebileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Bu halde alınan raporlardaki tespit edilen bedeller arasında fahiş fark bulunmaktadır. Bu çelişki yeniden alınacak raporla giderilmelidir.

Mahkemece raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi cihetine gidilmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Bu durumda mahkemece, dosyanın İstanbul Teknik Üniversitesinden veya daha önce bilirkişi atananlar dışında Karayolları Fen Heyetinden seçilecek 3 kişilik HASAR konusunda uzman bilirkişi kurulundan, tüm dosya kapsamına göre, kazanın oluş şekli, dikkate alınarak rücuen alacak miktarının tespiti hususunda, önceki bilirkişi raporlarının da irdelendiği ayrıntılı, gerekçeye ve denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru olmayıp davalı vekilinin istinafı yerindedir.

Nitekim Yargıtay 17 HD nin 2019/6050 esas 2020/4014 karar, 2019/6050 esas 2020/4014 karar, 2019/3775 esas 2020/3384 karar sayılı ilamları.

3. İbra itirazının incelenmesinde:

Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 111.maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Yasa’nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Yasada belirtilen 2 yıllık süre hak düşürücü süre olup, mahkemece re'sen dikkate alınmalıdır.

Somut olay nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından davacıya davadan önce ödeme yapılmıştır. Eldeki davanın açılma tarihine göre, KTK'nın 111. maddesinde öngörülen 2 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı da görülmekte olup ayrıca davacı taraf ibraname sebebi ile ödemeyi kabul ederken itiraz hakkı ve diğer bütün hususlarda dava hakkı saklı kalmak kaydıyla ibranameyi verdiğine dair ihtirazi kayıtla ödemeyi aldığını belirtmiş olup, ihtirazi kayıt ile imzalanan ibraname artık bir ibraname değil "makbuz hükmünde" olduğu için ibraname ile borcun sona erdiği yönündeki istinaf talebi de yerinde değildir.

4. Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede:

6100 sayılı HMK'nun 26/1 maddesinde "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde artan pert bedelini talep etmiş olup mahkemece değer kaybına hükmedilmiştir.

Dava dilekçesinde talep edilmeyen değer kaybının hükümde yer verilmesi mümkün olmadığı, bu yöndeki kararın, dava dilekçesindeki talebin aşılması mahiyetinde olacağı, değer kaybına ilişkin açılmış ve harcı yatırılmış bir dava bulunmadığı halde yazılı şekilde talepten fazlasına olacak şekilde ayrıca değer kaybına hükmedilmesi kamu düzenine aykırı nitelikte olup bu husus resen gözetilmiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı vekili ve davalılar vekilinin istinaf talebinin HMK.nın 353/1.a.6.maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacı vekili ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan sebeplerle KABULÜ ile Yerel Mahkeme kararının HMK.m.353/1. a/6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,

2. Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

3. İstinaf yasa yoluna başvuran taraflarca peşin olarak yatırılan, başvuru harcı dışında kalan istinaf karar harçlarının talep halinde taraflara iadesine,

4. Dosya üzerinde inceleme yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

5. İstinaf yasa yoluna başvuranlar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

6. Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

7. Konya .. İcra Dairesinin .... Esas sayılı dosyasına ...Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan; .... Bankası A.S. / Mevlana Sb., 09/01/2024 tarihli, ... numaralı 23.250,00 TL bedelli teminat mektubunun İİK 36/5 maddesi gereğince talep halinde ilgilisine iadesine

HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle KESİN olarak karar verildi. 20/03/2024

Başkan

e-imzalı

Üye

e-imzalı

Üye

e-imzalı

Katip

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.