Karar Detayı

T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

KARAR TARİHİ : 10/10/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/04/2024

NUMARASI : Esas Karar

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 1-

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 2- ....

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 10/10/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 10/10/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ......plaka sayılı 2016 Model Volkwagen Tiguan AC Steyşın marka aracın sahibi olduğunu ve ......plaka sayılı araç 23.09.2022 tarihinde Eski garaj istikametine doğru Topraklık caddesinde sol şeritte seyir halindeyken aynı yöne sağ şeritte gitmekte olan ...... plaka sayılı aracın sürücüsü sinyal vermeden, aniden, geçiş yasağı olan alanda karşı yöne U dönüşü yapmak üzere sol şeride geçmeye çalışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelişinde ...... plaka sayılı araç sürücü tam kusurlu olduğunu, aracın ilk defa tramer kaydı oluştuğunu, bu kazaya neden olan ...... plaka sayılı araç, davalılaradan .... Sigorta A.Ş. Tarafından ...... numaralı poliçe ile tanzim edildiğini ZMMS ve davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından ...... numaralı poliçeyle tanzim edildiğini İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası da mevcut olduğunu, .... Sigorta A.Ş. Tarafından müvekkilinin hesabına 08.05.2023 tarihinde 21.038,67 Tl. miktarında para yatırıldığını, arabuluculuk görüşmeleri sonunda anlaşma sağlanamadığını, bu sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 100,00 Tl. araç değer kaybı alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin haklarımızın saklı tutulmasına; mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar talep ve dava etmiş, duruşmada da bu beyanlarını tekrar etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete KTK gereği yapılması gereken başvuru yapıldığını, inceleme sonucunda davacının aracındaki değer kaybı hesaplandığını ve davacıya toplam 21.038,67 TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçe teminatı ve sigortalı araç sürücülerinin kusuru oranı ile sınırlı olduğunu, davacının ticari faiz talebi yerinde olmadığını, zira sigortalı araç ticari araç olmamakla sigortalı da tacir olmadığını, bu sebeplerle mahkemenizce res’en göz önüne alınacak sebeplerle; davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle müvekkili şirket yönünden usulden reddini, mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan reddini ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini mahkememizden talep etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete gönderilen dava dilekçesi ekinde zarara ilişkin hiçbir bilgi ve belge yer almadığını, müvekkili sigorta şirketine yöneltilen dava bakımından cevap dilekçeleri ekinde sunulan poliçe ve teminat kapsamı bakımından değer kaybı teminat kapsamı dışında bırakılmış olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğundan kazanın oluşumunda kusur oranlarının tespiti gerektiğini, müvekkili şirket dava açılmasına sebebiyet vermediği gibi temerrüdü de sözkonusu olmadığını, bu nedenle faiz talepleri reddi gerektiğini, bu sebeplerle haksız davanın Talep teminat kapsamı dışında olduğundan reddini, aksi halde dosyanın meydana geldiği iddia edilen değer kaybı konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile rapor alınmasını, kusurun ve hasarın ispatlanamaması halinde davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile ücreti-i vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; "Mahkememizce davanın esası hakkında yapılan değerlendirmede;

Davacı vekili kaza nedeniyle araçta oluşan değer kaybını talep etmiştir. Davaya konu olan kazada davacıya ait araç hasara uğramıştır. Aracın kaza sonrası onarıldıktan sonra mübadele ( rayiç ) değerinin, olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü araç tamamen onarılmış olsa bile bu aracın tahribatın izlerini taşıyacağı aşikardır. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden daha düşük olacaktır. Bu da aracın cari değerini düşürecektir.

Zararı tazminle yükümlü olan kimse, tazmin borcunu doğuran eylemin meydana gelmesinden önceki durumu iadeye mecburdur. Kural olarak; araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gören kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark değer kaybını gösterir. Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda yapılan hesaplama da emsal Yargıtay içtihatlarına uygun olarak bahsi geçen şekilde yapılmış ve hükme mesnet alınmıştır. Davacı tarafa davaya konu araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından 07/05/2023 tarihinde 21.038,67 TL ödeme yapıldığından bilirkişi tarafından hesaplanan 70.000,00 TL değer kaybından söz konusu ödeme düşülerek 48.961,33 TL değer kaybı bedelinin davalı..... sigortadan tazminine karar verilmiştir.

Davalı ..... sigorta şirketi bakımından temerrüt 2918 Sayılı KTK'nın 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.2.b maddesi gereğince trafik sigortacısının zarar giderim yükümlülüğünün süresi, rizikonun ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü olarak belirlenmiştir. Davacı vekili tarafından yapılan talep davalı sigorta şirketine 06/01/2023 tarihinde tebliğ edilmiş, bu nedenle temerrüt sigorta şirketi bakımından 19/01/2023 tarihinde gerçekleşmiştir.

Her ne kadar dava ve değer arttırım dilekçesinde istenilen faiz türü olarak avans faiz gösterilmiş ise de; kazaya karışan davacıya ait aracın araç tescil belgesinde kullanım amacı hususi olarak gösterildiğinden Mahkememizce yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Her ne kadar davalı ... Sigorta'ya yönelik iş bu maddi tazminat davası açılmış ise de ; Dava konusu ...... plakalı aracın söz konusu sigorta şirketine 12.02.2022-12.02.2023 tarihleri arasında ..... numaralı İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, İhtiyari Mali Mesuliyet limiti maddi /bedeni kaza başına 1.000.000,00 TL olmakla birlikte ,Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası Genel Şartları A.5.A Maddesinde belirtilen araç değer kaybının teminata dahil olmadığı, cevap dilekçesi ekinde sunulan ...... numaralı İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin 2. Sayfasında teminat kapsamının belirlendiği, buna göre 4. Maddede Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.5.a maddesinde belirtilen Araç Değer Kaybı teminata dahil değildir şeklinde düzenleme ile de değer kaybı teminat kapsamı dışında bırakılmış olduğundan söz konusu sigorta şirketinin meydana gelen zarardan sorumluluğu bulunmadığından söz konusu sigorta şirketi yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." şeklinde açılan davanın davacı vekilinin 05.04.2024 tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda kabulü ile; davacının uğramış olduğu 47.965,69 TL değer kaybı maddi zararının 19.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .... Sigorta'dan alınarak davacıya verilmesine, açılan davanın davalı ... Sigorta yönünden reddine, dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı .... Sigorta AŞ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ve müvekkili şirketin raporu arasında çelişki bulunduğunu, itirazlarının baki kalması kaydı ile değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanmasının gerektiğini, her halükarda Anayasa Mahkemesinin iptal kararının esas alınarak hesaplamanın reel piyasaya göre yapılması gerektiği iddiasının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Değer kaybına itiraz

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Genel Şart Kapsamındaki Teminat Türleri A-5.maddesinde, maddi zararlarında sigorta teminatı kapsamında olduğu belirtilmiş ve maddi zararın “Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.” Şeklindeki düzenleme ile trafik kazası sonucu zarar gören üçüncü kişiye ait araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin zararların, genel şartların ekindeki hesaplama yöntemine ilişkin çizelgeye göre eksper tarafından belirleneceği belirtilmiştir. Genel şartlar Ek-1 de değer kaybının belirlenmesine ilişkin çizelge ve teminatı dışında kalan bazı haller belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta sözleşmesinin ayrılmaz eki niteliğinde olan genel şartlarda yapılan düzenlemelerin zarar gören üçüncü şahıslar yönünden bağlayıcı olup olmadığı hususuna ilişkindir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 91 ila 101.maddeler arasında düzenlenmiştir. Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracın işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belirli limitlere kadar karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, (Trafik Sigortası) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. Maddesinde; “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Bu madde gereğince ZMSS yapılması yasal bir zorunluluk olmakla birlikte bu tür sigorta sözleşmeleri, sigorta ettiren ile sigortacı arasında karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamaları ile kurulur ve bir sigorta poliçesine bağlanır.Yoksa yasa gereği kendiliğinden oluşan bir sigorta türü değildir. (Işıl Ulaş Uygulamalı Sigorta Hukuk) "KTK'nın 93. maddesinde; (Değişik:17/10/1996-4199/34 md) Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır." hükmü mevcuttur.

Sigorta şirketlerinin sigorta sözleşmeleri kapsamındaki sorumlulukları sigorta poliçelerinin ayrılmaz parçası olan genel şartlarda düzenlenmiştir.

Genel Şartlar: Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından her sigorta branşı için hazırlanmış olan ve sigorta şirketlerinin bunun aksine hareket edemeyecekleri, teminatın kapsamı, istisna edilen haller, hasar prosedürü, sigortalının görev ve yükümlülükleri, anlaşmazlık halinde uygulanabilecek hükümler, prim ödemesi, rücu durumu gibi sigorta sözleşmesinin esaslarını belirten koşullardır.

Genel açıklamalar bu şekilde olmakla birlikte KTK'nun tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller: başlıklı 95.maddesinde “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.” hükmüne göre; Karayolları Trafik Kanununda düzenlenmeyen, sigortacının zarar görenlere karşı ileri süremediği tazminatın kaldırılması veya miktarının azaltılmasını gerektiren hallerde, ancak sigortalısına rücu edebileceği düzenlenmiştir. Yani sigorta şirketi KTK'nun da düzenlenmeyen teminat kapsamında olmayan halleri ve rücu koşullarının varlığını zarara uğrayan kişilere karşı ileri süremez, koşullarının varlığı halinde sigorta sözleşmesinin eki olan genel şartlarda düzenlenmiş teminat dışı haller ve rücu halleri mevcut ise sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan akidi sigortalıya rücu edebilir.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Bu kapsamda Davalı vekilinin mahkemece aldırılan hasar raporundaki değer kaybına yönelik itirazlarının incelenmesinde; 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden YUKARIDA İZAH EDİLDİĞİ ÜZERE TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.

Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,hesaplamanın bu yönteme göre yapılmasına,

03.03.2023 tarihli Adli Trafik bilirkişisi ile Motorlu Araç Değer Kaybı, Motorlu Araç Sigortaları/hasar Tespiti alanında uzman bilirkişisi tarafından sunulan heyet raporunda özetle; ...... Plakalı Otomobil Sürücüsü .......’in bu kazanın

oluşumunda 2918 sayılı KTK nun asli kusurlardan Madde-67 (Manevraları düzenleyen

genel şartlara uymamak) Asli kural ihlali olup % 100 (yüzde yüz) ORANINDA KURAL

İHLALİNİN olduğu; ......plakalı Otomobil Sürücüsü .....’in ise bu kazada herhangi bir

kural ihlali yapmadığı,

......plakalı aracın kaza tarihindeki değer kaybı tutarı bakiye miktarının

48.961,33 TL olduğunun belirlenmesine davacı tarafın 100.000 TL'lik sigorta teminat limitinden kalan 47.965,69 TL üzerinden davasını artırmasına göre itiraz yersizdir.

Bu halde, dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı .... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,

1. Alınması gereken 3.276,53 TL harçtan peşin alınan 819,14‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 2.457,39 TL harcın davalı .... Sigorta AŞ.den tahsili ile hazineye gelir kaydına,

2. Davalı .... Sigorta AŞ tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

3. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4. HMK'nın 359/3. fıkra gereği kararın tebliği ile 302/5. fıkrası gereği harç tahsil müzekkeresi yazılması ve tebliğ işlemlerinin İLK DERECE MAHKEMESİ tarafından yapılmasına,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 10/10/2024

Başkan Üye Üye Katip

E imza E imza E imza E imza

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.