Konya BAM 3. HD 2023/2152 E. 2023/2681 K.

T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

KARAR TARİHİ :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ : 11/05/2023

NUMARASI : Esas Karar

DAVACI :....

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI : ... -

VEKİLİ : Av. ...

DAVA : İtirazın İptali ( Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 06/12/2023

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 06/12/2023

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında .... nolu İşveren Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi'nin akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmesine göre davalının davacı müvekkili şirketin işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda 3. şahıslarca talep edilecek maddi ve manevi tazminatları poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla karşılamayı taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin işyerinde 08/12/2010 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu işçi olarak çalışan ...nın vefat ettiğini, söz konusu kazanın müvekkili şirket tarafından Konya .. Noterliği'nin 15/02/2011 tarihli ve ....yevmiye sayılı ihtarnamesi ile 17/02/2011 tarihinde davalıya ihbar edildiğini, meydana gelen iş kazası nedeniyle hak sahiplerine bağlanan gelir ve yapılan tedavi giderlerinin kusur oranına göre müvekkili şirketten tahsili için SGK tarafından Konya .. İş Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası üzerinden alacak davası ikame ettiğini, iş bu davada davalı ... şirketine ihbarda bulunulduğunu ve müvekkili şirket aleyhinde alacağa hükmedildiğini, toplamda 149.827,94-TL'nin müvekkili şirket tarafından ödendiğini, davalı ... şirketinin işveren mali sorumluluk sigorta poliçeleri nedeni ile ödemek zorunda olduğu ancak bu güne kadar ödemediği ve müvekkili şirket tarafından ödenmek zorunda kalınan bedellerin ferileriyle birlikte rücuen tahsili için Konya .. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası ile borçlu şirket hakkında ilamsız takip yapıldığını, ancak davalı şirket tarafından haksız ve kötü niyetli olarak ödeme emrine itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı ... şirketinin müvekkili şirket ile akdetmiş olduğu sigorta sorumluluk sözleşmesine aykırı davranarak söz konusu takibe itiraz ettiğini, takibe itiraz üzerine Konya Arabuluculuk Bürosu başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, bu nedenlerle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davalının haksız ve mesnet olarak (45.020,00-TL ödeme haricinde kalan) 63.650,00-TL asıl alacak ile 1.830,00-TL faize yaptığı itirazın iptali ile toplamda 65.480,00-TL üzerinden takibin devamına, davalının asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da bu beyanlarını tekrar etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin merkezinin Ümraniye olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, davalı tarafından talep edilen alacakların zaman aşımına uğradığını, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında 10.12.2009 başlangıç tarihli 10.12.2010 bitiş tarihli İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi akdedildiğini, 08.12.2010 tarihinde iş kazasının meydana geldiğini, iş bu kaza sebebi ile dava dışı ....nın vefat ettiğini, dava dışı SGK başkanlığı tarafından kurum alacağının tahsili talepli Konya .. İş Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhinde davanın ikame edildiğini, müvekkilinin söz konusu davada ihbar olunan sıfatıyla yer aldığını, Konya .. İş Mahkemesin'de görülen kurum alacak davasının karara bağlandığını ve 19.648,46-TL alacağın davalılardan tahsiline karar verildiğini, bunun dışında bakiye kurum alacağından bahis ile davacı tarafından Konya .. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas Sayılı icra dosyası kapsamında takip başlatıldığını ve iş bu takip uyarınca takip dosyasına müvekkili şirket tarafından 20.12.2018 tarihinde 45.020,00-TL ödeme yapıldığını, ayrıca müvekkili şirketin aynı kazaya ilişkin Konya .. İş Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamına istinaden Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına 276.400,00-TL ödeme yaptığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında şahıs başına bedeni zarar teminatının 200.000-TL olduğunu, müvekkili şirketin poliçe teminat bedelini aşan miktarda ödeme yaptığını, icra ve inkar tazminatının yasal şartlarının oluşmadığını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirme neticesinde dosya kül halinde incelendiğinde; davalının Konya . İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı doyasına yapmış olduğu itirazın iptalinin gerekip gerekmediği ve davacının iş bu davada talep edilen kadar davalıdan alacaklı olup olmadığına yönelik yapılan yargılamada alınan raporlar ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalının Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 39.834,54-TL asıl alacak, 1.149,20-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 40.983,74-TL üzerinden iptaline karar verilmesi gerekmekle davanın kısmen kabul, kısmen reddine ilişkin olarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE;

Davalının Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 39.834,54-TL asıl alacak 1.149,20-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 40.983,74-TL üzerinden iptali ile takibin devamına, 39.834,54-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %19,50 ve değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

Taraf vekillerinin karşılıklı tazminat taleplerinin şartları oluşmadığından dolayı reddine" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, kaza sonucu sigorta şirketince 200.000,00 TL limit üzerinde ödemeler yapıldığından bakiye taleplerin teminat dışında kaldığını, davacı tarafın ödemeleri ve bakiye taleplerinin teminat dışı olduğunu, müvekkili şirketin gerçek zararı karşıladığını, poliçe limitlerine dikkat edilmediğini, kusur durumunun açıkça şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkarılması gerektiğini, ceza dosyasında dahi kusurla ilgili şüphelerin mevcut olduğunu, müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, kararda hükmedilen faiz ve yargılama giderlerinin de hatalı olduğunu, bilirkişi raporlarının denetime elverişsiz ve makul gerekçelerden uzak düzenlendiğini, gerekli inceleme ve tahkikat yürütülmediğinden eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna göre davaya konu istemleri davalı ... şirketinin sorumlu olduğu poliçe limitini aşmadığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemece alacağın likit olduğu kabul edilerek davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davalının Konya .. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasına, haksız ve mesnetsiz olarak (45.20,00 TL ödeme haricinde kalan) 63.650,00 TL asıl alacak ile 1.830,00 TL faize yaptığı itirazın iptali ile toplamda 65.480,00 TL üzerinden takibin devamı ile, %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava; işveren mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanı kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf talebi yönünden;

Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.

İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; ilamsız takip yapılmış olması, borçlunun bu takibe itiraz etmesi, itirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2017/(19)11-1663 E., 2021/1070 K. sayılı kararında da değinilmiştir.

Dava yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi gereğince ispat yükü, Kanun’da özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.

Bu açıklamalar göstermektedir ki, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde davacının takip talebinde 149.822,94 TL asıl alacak ile 4.322,29 TL işlemiş faiz talebinde bulunduğu, borcun sebebi olarak davaya konu iş kazası nedeniyle davacı şirket tarafından ödenen bedellerin gösterildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı ... şirketinin sözkonusu işkazası nedeniyle sigorta tazminatı olarak 160.165,46 TL'lik asıl alacak ödemesi yaptığı belirtilmiş olup mahkemece ödenen bu asıl alacak bedeli toplam poliçe limiti olan 200.000 TL'den mahsup edilerek bakiye 39.834,54-TL asıl alacak ile bu alacağa temerrüt tarihinden takip tarihine kadar işleşim 1.149,20-TL faizle sorumlu olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde 39.834,54 TL'nin dışındaki alacakların da limite bağlı olmayan feri nitelikteki alacaklardan olmasından dolayı davalının sorumluluğunun devam ettiğini, bu alacakların davacı şirketin ödeme yaptığı tarihten itibaren işleyen faizlerin ve ferilerinden oluştuğunu ileri sürmüş ise de yukarıda açıklandığı üzere itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan takip talebinden talep edilenden fazlaya hükmedilemeyeceği gibi talep edilenden farklı bir şeye de hükmedilmesi mümkün olmadığından, davacı şirketin rücuen talep ettiği miktarların 39.834,54 TL'nin dışındaki alacakların asıl alacak niteliğinde olmadığından ve istinaf talebinde ileri sürülen bu alacakların takip talebinde talep edilmemiş olması nedeniyle itirazın iptali davasına da konu edilemeyeceğinden mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davalı vekilinin istinaf talebi yönünden;

Davanın konusunun sözleşmeden kaynaklanan para alacağına ilişkin olması , tarafların tacir olmaları ve davacının yerleşim yerinin Konya olması nedeniyle somut olayda Konya asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğundan davalının bu yöndeki istinaf talebi yerinde değildir.

Sorumluluk sigortaları TTK nun 1473. Ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup ; uygulanması gereken zamanaşımı süresi TTK nun 1482.maddesinde sigortacıya yönlendirilecek tazminat istemlerinin sigorta konusu olaydan itibaren 10 yılda zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiş olup;İşveren Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 15.maddesinde de zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu düzenlenmiştir. Olayın 08.12.2010 tarihinde gerçekleştiği ,davacının ödemeyi 10.10.2018 de tarihinde yaptığı, icra takip dosyasının açılma tarihi de 28.1.2015 tarihi olduğu anlaşılmasına göre;olay tarihinden itibaren 10 yıllık süre içerisinde rücuya ilişkin takip başlatıldığı anlaşılmakla davalının zamanaşımına yönelik savunmaları ve istinaf sebebi yerinde değildir.

Davalı vekilince sigorta teminat limitinin üzerinde ödeme yapıldığı iddia edilmiş ise de ödenen bedelin faiz ve ferileri ile birlikte teminat limitinin üzerine çıktığı, ancak limitin belirlenmesinde faiz ve ferileri dikkate alınamayacağından bu yöndeki istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Kazada hayatını kaybeden işçinin yakınları tarafından davacı ve davalı ... hakkında açılan tazminat davasında verilen kararın kesinleştiğinden müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği yönündeki istinaf talebinin yerinde olmadığı, tarafların tacir olmaları nedeniyle avans faizine hükmedilmesinde ve sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarih itibariyle temerrüt faize hükmedilmesinde isabetsizlik olmadığından davalı vekilinin istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu halde, dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,

Davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1. b. 1 maddesi gereği ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2. Alınması gereken 2.799,60 TL harçtan peşin alınan 700,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.099,6‬0 TL harç giderinin davalı ...'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafça yatırılan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4. İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden taraflar üzerinde bırakılmasına,

5. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına

6. HMK'nın 359/3. fıkra gereği kararın tebliği ile 302/5. fıkrası gereği harç tahsil müzekkeresi yazılması ve tebliğ işlemlerinin İLK DERECE MAHKEMESİ tarafından yapılmasına

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; (238.730,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 06/12/2023

...

Başkan

...

e-imzalı

...

Üye

...

e-imzalı

...

Üye

...

e-imzalı

...

Katip

...

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.