Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/291 E. 2024/323 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

BEYANLAR:

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 17.04.2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortalısı ... ait ... plakalı aracın 14.10.2010 tarihinde karışmış olduğu kaza sonucu ölümlü ve yaralamalı kaza gerçekleştiğini, kaza sebebiyle hak sahiplerine kusur oranları gözetilerek, başvuru sonucu ve mahkeme ilamı gereği ayrı ayrı ödemeler yapıldığını, araçta yolcu olarak bulunan ... mirasçıları adına Av. ... müvekkili şirkete başvurusu sonucu 07.03.2011 tarihinde 42.084,00 TL ... mirasçılarına ödendiğini, Konya . İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasında ... rücu amacıyla takip başlatıldığnı , davacının borca itiraz etmediğini, takibin kesinleştiğini ve neticede ... tarafından dosya borcu ferileri ile birlikte 46.159,00 TL olarak ödendiğini, kazada vefat eden ... mirasçıları bakiye alacak için müvekkili şirket aleyhine dava açtığını, Yunak Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas , ... K. Sayılı ilamı, Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu , müvekkili şirket tarafından 14.01.2015 tarihinde 159.821,00 TL tazminat icra dosyasına ödendiğini, yapılan ödemenin ardından sigortalı araç sürücünün alkollü olması nedeniyle ZMMS Sigortası Genel Şartları B 4- d maddesi gereğince ... aleyhine Konya . İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile ödedikleri 159.821,00 TL tazminatın rücusu maksatlı ilamsız icra takibi yapıldığını ve ödeme ile dosya kapandığını, ödemeyi yapan Erdal İşbilir 19.11.2015 tarihinde borçlu olmadığının tespiti istemiyle menfi tespit davası açtığını, açılan menfi tespit davasında, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi 15.06.2020 tarihli, ... E., ... K. Sayılı karar ile davanın kabulüyle yeknesak olarak ... müvekkil sigorta şirketine borçlu olmadığının tespitine karar verildiğini, taraflarınca temyiz yoluna başvurulmuşsa da Yargıtay . Hukuk Dairesi ... E. , ... K. Sayılı karar ile söz konusu karar 17.01.2023 tarihinde onanarak kesinleştiğini, davalı tarafından hukuka ve usule aykırı olarak başlatılan Konya . İcra Dairesi ... E. Sayılı ilamsız icra takibi nedeniyle iş bu menfi tespit davasını açma zorunlulukları doğduğunu beyanla; öncelikle takibin ve icra işlemlerinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalının haksız ve kötüniyetle yapmış olduğu takip bedelinin %20 si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, davacı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespit edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce; dava dilekçesi ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

HMK nun DAVA ŞARTLARI başlıklı 114. maddesi; "(1)Dava şartları şunlardır: a)Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması. b)Yargı yolunun caiz olması. c)Mahkemenin görevli olması. ç)Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması. d)Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması. e)Dava takip yetkisine sahip olunması. f)Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması. g)Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması. ğ)Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi. h)Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması. ı)Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması. i)Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması. (2)Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." hükmünü amirdir.

HMK nun DAVA ŞARTLARININ İNCELENMESİ başlıklı 115. maddesi; "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2)Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. (3)Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." hükmünü amirdir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "3.Dava şartı arabuluculuk" başlıklı 5/A- (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) maddesinde "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Eldeki dava menfi tespit davası olup işbu dava bakımından arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartıdır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18 A maddesinde yer alan" (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki hüküm nazara alınarak eldeki davada dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş olup bu doğrultuda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Her ne kadar davacı tarafça sunulan 29.04.2024 tarihli dilekçe ile 24.04.2024 tarihinde arabuluculuk için müracaat edildiği beyan edilmiş ise de Emsal olayda Konya 05/07/2021 tarihinde Konya . Asliye Hukuk Mahkemesine açılan davanın yapılan yargılaması neticesinde 09/12/2021 tarih ... esas ve ... sayılı karar ile görevsizlik kararı verilmiş, dosya Konya . Asliye Ticaret Mahkemesine gelmiş anılan Mahkemenin 01/02/2022 tarih ... esas ve ... karar sayılı kararı ile özetle "...05/07/2021 tarihinde açılmış, görevsizlik kararından sonra dosyada mevcut arabuluculuk son oturum tutanağından da anlaşılacağı üzere görevsizlik kararından sonra 09/12/2021 tarihinde arabuluculuğa başvurulmuştur. Esasen davanın açıldığı tarih olan ( Görevsiz mahkeme Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosya ile açılan davanın açılma tarihi olan) 05/07/2021 tarihinde arabuluculuk zorunlu olup davacı vekili bu şartı yerine getirmeden davayı görevsiz mahkemede açıp akabinde dosya-mahkememize intikal ettikten sonra bu eksikliği gidermesi, mümkün olmadığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir" şeklindeki gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmiş iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 13/03/2023 tarih ... esas ve ... sayılı kararı ile "..konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalar açılmadan önce, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak getirilmiştir. Yukarıda anlatılan dava şartının dava açılmazdan önce yerine getirilmediği, HMK'nın 114/2 maddesinde diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğuna hükmedilmesi nedeniyle yukarıda anlatılan dava şartının iş bu dosyada yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesi gerektiği, aynı yasanın 115/2 maddesinde dava şartı noksanlığının giderilmesinin mümkün bulunması halinde, dava şartının tamamlanması için kesin süre verileceğine ilişkin hüküm getirilmiş ise de dosya 'çeriğinden dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmadığı anlaşıldığından, dava şartı noksanlığının giderilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle de ilk derece mahkemesince verilen üsulen red kararı usul ve yasaya uygün olduğundan, davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine" şeklindeki gerekçe ile esastan reddedilmiştir. Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 26.09.2023 tarihli ... esas ve ... sayılı kararında da "görevsizlik kararı üzerine davaya görevli mahkemede bakılan dava yeni bir dava olmayıp önceki davanın devamı niteliğinde olduğundan ve aksi yönde istisnai nitelikte bir hüküm de bulunmadığından mahkemece görevsiz mahkemede açılan davadan önce arabuluculuğa başvurulmadığından davacının temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir." şeklinde değerlendirmelere yer verildiği görülmektedir.

Dolayısıyla somut olayda dava şartı arabuluculuğa sonradan müracaat edilmesi ile dava şartı eksikliği yerine getirilemeyecektir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:

1. Davanın Arabuluculuk Dava Şartı Yerine Getirilmediğinden Usulden Reddine,

2. Dava reddedildiğinden 427,60 TL maktu harcın 6.776,23 TL peşin harçtan düşülerek bakiye 6.348,63‬ TL'nin davacıya iade edilmesine,

3. Davacı tarafça yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davalının yaptığı masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

6. Karardan sonra yapılacak masrafların davacı tarafa yüklenmesine

7. Davalı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu tarafların yokluğunda 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2024

Katip Hakim