Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/213 E. 2024/262 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

-{YÜCE TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR}-

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :

KARAR NO :

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

{}Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizde yapılan açık yargılama sonunda, mahkememizin 25/10/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararında belirtilen nedenlerle davanın reddine ilişkin istinaf kanun yolu açık olan bu kararımıza karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine KONYA Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 12/02/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile kesin olarak kararın kaldırılmasına karar verilmesi üzerine mahkememize gelen dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle; mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

-{HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:}-

{}DAVACI TARAFIN İDDİASI: DAVACI TARAF VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİ İLE ÖZETLE; müvekkilinin davalı taraf ile yem alışverişi konusunda anlaşarak dava konusu takibe dayanak olan 13/02/2023 tanzim tarihli 15/03/2023 vade tarihli 1.150.000,00 TL bedelli senedi davalı tarafa verdiğini, ancak davalı tarafın müvekkiline teslim etmesi gereken yemi teslim etmediğini, davalı tarafça bununla ilgili fatura düzenlenmediği gibi yemleri teslim ettiğine ilişkin herhangi bir mal teslim fişi de düzenlenmediğini, bu nedenle işbu senedin bedelsiz kaldığını, müvekkili hakkında icra takibine girişilene kadar müvekkilinin malların kendisine teslim edileceğini düşündüğü için menfi tespit davası açmadığını, davalı tarafın haksız ve kötü niyetli bir şekilde icra takibine giriştiğini, müvekkili ile davalı arasında yem alışverişi haricinde bir ilişkinin mevcut olmadığını, aksi durumun varlığının davalı tarafça ispatlanması gerektiğini, dava konusu senede ilişkin malların teslimine ilişkin varsa belgesinin davalı tarafça sunulması gerektiğini, tüm bu nedenlerle müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığına ve fazlaya ilişkin menfi tespit istemlerinin kabulüne, davalı haksız ve kötü niyetli olduğundan takip konusu miktarın %20' si oranında davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

{}DAVALI SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalıya dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi vermemiştir. Ancak davalı vekili 27/09/2023 tarihli duruşmada aynen; "Davanın temeli kıymetli evrak olduğundan davacı taraf tüm iddialarını senetle ispatla mükelleftir davacı tarafın tanık dinletmesine açıkça muvafakatimiz da bulunmamaktadır, bu nedenle davanın reddini talep ediyoruz" şeklinde beyanda bulunmuştur.

İşbu dava; bonoya dayalı olarak başlatılan icra takip dosyasından dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.

Mahkememizce; dava dilekçesi, dosya içerisindeki diğer dilekçe ve belgeler, Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya örneği, takip ve dava konusu bono örneği, ticaret sicil müdürlüğünden ve esnaf sicilinden gelen cevabi yazılar, mahkememizin önceki günlü kararı ve Konya BAM .HD nin kararı ilamı, davacının tacir olup olmadığına ilişkin kaldırma kararından sonra yazılan müzekkerelere verilen cevabi yazılar ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

Mahkememizin 25/10/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararında belirtilen gerekçelerle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş idi.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 12/02/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamında; “...............Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise; Mahkemece, davacının tacir olup olmadığının araştırılması, tacir olduğunun tespiti halinde ise, taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı ilk derece mahkemesi kararının davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” denilerek sözü geçen kararımız davacı yararına kaldırılmıştır.

Mahkememizce her ne kadar davacının tacir olup olmadığı ile ilgili kaldırma kararı öncesinde araştırma yapılmış olsa da kaldırma kararına istinaden Çine Esnaf ve Sanatkarlar Odası ile Çine Vergi Dairesine de müzekkere yazılarak davacının tacir olup olmadığının bildirilmesi istenilmiştir. Gelen müzekkere cevaplarından davacının tacir olmadığı ve bu nedenle birinci sınıf defter tutmaya tabi olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilince kaldırma kararından önce tanık dinletme talebinde bulunulmuş ise de; davada senetle ispat kuralı bulunduğundan ve davalı tarafça tanık deliline açıkça muvafakat edilmediğinden bu talep davanın niteliği ve değerine göre 27/09/2023 tarihli duruşmada oybirliğiyle reddedildiği ayrıca davacı tarafça bu davada yemin deliline de dayanılmadığı anlaşılmıştır.

{}HUKUKİ DELİLLER{}

HMK nun İspat Yükü başlıklı 190. maddesi; “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” hükmünü amirdir.

TMK nun İspat Yükü başlıklı 6. maddesi; “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” hükmünü amirdir.

HMK nun Senetle İspat Zorunluluğu başlıklı 200. maddesi; “ (1) Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz. (2) Bu madde uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda birinci fıkradaki düzenleme hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati hâlinde tanık dinlenebilir.” hükmünü amirdir.

HMK'nın Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması başlıklı 222. maddesinde; "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." hükmünü amirdir.

{}DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE{}

Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirmede; davacı vekilince davalı aleyhine açılan bu davada Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe konu 13/02/2023 keşide, 15/03/2023 vade tarihli 1.150.000,00 TL bedelli bononun taraflar arasındaki yem alışverişinden kaynaklı olarak verildiği, davalı tarafın müvekkiline teslim etmesi gereken yemleri teslim etmemesi sebebiyle bononun bedelsiz kaldığı ileri sürülerek, davacının bu bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti talep edilmiş olup; HMK'nun 190. ve MK'nun 6. maddeleri gereğince davada ispat yükü davacı taraftadır. Takibe ve davaya konu bononun metninde senedin nakden veya malen olduğuna dair herhangi bir ibare bulunmadığı gibi, davacının iddiasının dayandığı yem alışverişine ilişkin taraflar arasında herhangi bir yazılı sözleşme de bulunmamaktadır. Davaya konu bono bedel kaydı içermediğinden kayıtsız şartsız borç ikrarı içeren senet olarak değerlendirilir ve kural olarak ispat yükü bononun bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa aittir. Her ne kadar davacı tarafça davaya konu bononun davalıya yem alış verişi nedeniyle verildiği ileri sürülmüş ise de; bu iddialar doğrultusunda herhangi bir yazılı belge ibraz edilememiştir. Davalı vekilince HMK 200/2. maddesi gereğince tanık dinletilmesine muvafakat edilmediğinden, davanın değeri ve niteliği nazara alınarak bu talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Mahkememizce yapılan araştırmada davacı ... ' un tacir olmadığı tespit edildiğinden HMK 222. maddesi gereğince ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmamış, ispat yükü kendisinde olan davacı tarafa dava dilekçesinde delil olarak dayanmadığından yemin delili de hatırlatılamamıştır. Bu nedenlerle davacının davaya konu bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığı iddialarını ispatlayamadığı kanaatine varılarak, davanın reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

-{HÜKÜM:}- Yukarıda gerekçesi açıklanan nedenlerle;

1-DAVACININ İSPATLANAMAYAN DAVASININ REDDİNE.

2. Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 19.732,75 TL harçtan mahsubu ile fazladan alınan 19.305,15 TL harcın Harçlar Kanunu 31. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine.

3. Davacının yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.

4. Davalının yaptığı herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına.

5. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktara göre takdir ve hesaplanmış olan 157.103,04 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine.

6. İşbu hükümden sonra gerekli olan 20,00 TL karar tebliğ giderinin davacı tarafından karşılanmasına ve hükümden sonraki bu masrafların davacının kendi üzerinde bırakılmasına.

7. HMK nun 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde tarafların sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra varsa tarafların yatırdığı avanstan artanının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine.

8. İşbu gerekçeli kararın 30/04/2024 tarihinde yazıldığına.	

Dair gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere yapılan duruşma sonunda oy birliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/04/2024

Başkan Üye Üye Katip