Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/369 E. 2024/351 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVA : İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇE YAZIM TARİHİ :

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkil birliğin 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 10A ila 10F maddeleri ile Islah Amaçlı Hayvan Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümleri ve bu kanun ve yönetmelik gereği hazırlanan ana sözleşmesine göre kurulduğunu, ıslah amaçlı yetiştirici birliği olduğunu, Kooperatifler Kanunundan kaynaklanan uyuşmazlıkların ticari dava niteliğinde olacağı ve bu uyuşmazlıklarda Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olacağının açıklandığını, müvekkilinin alacağını ana sözleşme hükümlerine göre alınan aidat ve hizmet bedeli gibi kalemlerden oluştuğundan dosyada görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin Birlik ana sözleşmesi gereği, üye yetiştiricilerine vermiş olduğu hizmetlere karşılık; giriş aidatı, yıllık aidat, soy kütüğü hizmet bedeli, tohumlama ve küpeleme bedeli gibi ücretler aldığını, Birlik ana sözleşmesinin 12. maddesinde, asıl üyelerden giriş aidatı ve yıllık aidat alınacağı, 13. maddesinde ise birliğin yürüteceği ıslah faaliyetleri ile ilgili üyelere verilecek hizmetlere karşılık yıllık hizmet bedeli alınacağının belirtildiğini, soy kütüğü hizmet bedelinin, yıllık en fazla; 50 baş ineğe kadar inek başına 40 litre, 51-500 arası baş ineğe kadar inek başına 30 litre, 501 baş ve üzeri inekten sonrası için inek başına 20 litre süt bedeli karşılığı alınacağının belirtildiğini, davalının Birliğe üye olduğu dönemde de bu şekilde, aidat ve soy kütüğü hizmet bedeli faturalandırılarak iki taksit şeklinde tahsil edildiğini, davalı ... , bila tarihli üyelik başvuru formu ile Birliklerine üyelik başvurusunda bulunduğunu, Yönetim Kurulu kararı ile üyeliğinin kabul edildiğini, sonrasında hayvan sayısının yetersizliğinden dolayı üyeliğinin sona erdirildiğini, yetiştiricinin 27.01.2015 tarihli dilekçesi ile tekrar üyeliğinin devamını talep etmesi üzerine, Yönetim Kurulu kararı ile tekrar üyeliğe kabul edildiğini, o tarihten itibaren yetiştiricinin üyeliği devam etttiğini, davalının müvekkili birliğine, 04.10.2018 tarihinden itibaren; aidat, soy kütüğü hizmet bedeli, küpeleme, suni tohumlama vb. hizmetlere karşılık birikmiş borcu bulunduğunu, yapılan ihtarlara rağmen yetiştiricinin borçlarını ödememesi üzerine Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazı üzerine takibin durduğunu, davalı aleyhine İİK 67/2 maddesi gereğince takip konusu miktarın %20'sinde az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama sürecinde mal kaçırma ihtimali ve böyle bir durumda ileride verilecek kararın infazının mümkün olmama ihtimali göz önüne alınarak, uygun görülecek teminat karşılığında davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul mallar ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyati haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi vermemiştir.

DELLİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; davacı birliği üyesi olan davalının aidat vs hizmet bedellerini ödemediği iddiasıyla başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali davası olduğu,

Taraflar arasındaki ihtilafın ise; eldeki davada Mahkememizin görevli olup olmadığı, davalının birlik üyesi olup olmadığı, birlik üyesi ise aidat vs herhangi bir borcu olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

(1) T.C. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 14/09/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında:

"Türkiye Damızlık Yetiştiriciliği Merkez Birliği Ana Sözleşmesinin 35.maddesinde genel kurul kararlarına karşı 30 gün içerisinde Merkez birliğinin bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesine başvurulabileceği hükmü mevcut olup, aynı hüküm Bolu İli Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Ana Sözleşmesinin 35.maddesinde de mevcuttur. Ana sözleşmenin 68.maddesinde ise birliklerin kuruluşu, organları, çalışma usul ve esasları ile dağılma ve tasfiyesine ilişkin olarak 5996 sayılı kanun, yönetmelik ve yönetmeliğe istinaden hazırlanan bu ana sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Kooperatif kanun hükümlerinin uygulanacağı ön görülmüş olup, davacı kooperatif niteliğinde kuruluş değildir.

Taraflardan, davacı yan tacir olmayıp gerçek şahıstır. Ayrıca dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun madde 4/1 kapsamındaki nispi ticari dava olmadığından ticaret mahkemesi görevli değildir.

07/01/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde , mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununda olduğu gibi her iki tarafında ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu düzenlendikten sonra 5/3. maddesinde, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu hüküm altına alınmıştır.

O halde, dava tarihi itibariyle somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5. maddesi uyarınca, iş bu davaya bakma görevi Ticaret Mahkemesine ait olmayıp, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. " denilmiştir.

(2) T.C. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 28/11/2018 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Gerek 08/04/2011 tarihli resmi gazetede yayınlanan yerel yönetmelik ve gerekse davalı tarafından kuruluşa esas alınan yönetmelik incelendiğinde, davalı birliğin amacının üyelerinin bilimsel ve teknik anlamda yetiştirilmesi, desteklenmesi ve geliştirilmesinin hedef alındığı, amacın ticari bir teşekkül kurmak olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle davalı birliğin mesleki destek amacıyla kurulmuş olduğu, ticari nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır.

Birliğin ticari teşekkül olmaması karşısında, davanın TTK'nun 4.maddesinde düzenlenen ticari nitelikte bir dava olmayıp, davalı hakkında açılan iş bu davanın HMK kapsamında genel yetkili mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemelerince görülmesi gereken bir dava olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesinin Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakması gereken davaya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakması doğru olmamıştır. Görev kamu düzenini ilgilendirdiğinden mahkemece re'sen gözönünde bulundurması gerekir. (Yargıtay .Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Kararı,Yargıtay . Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar, Yargıtay .Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Kararı)" denilmiştir.

(3) T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 28/11/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Somut olayda, tarafların her ikisi de tacir olup dava tacirler arasında satış sözleşmesinden, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla Nisbi ticari dava olduğundan davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Mahkemece davanın esasına girilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi yerinde olmamıştır. Bu nedenlerle davacının istinaf talebinin kabulü ile HMK 353/1.a.3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, deliller değerlendirilerek karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

Taraflar arasındaki davanın birlik üyesi olan davalının aidat vs borcunun ödememesi sebebiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davası olması sebebiyle eldeki davanın mutlak ticari dava mahiyetinde olmadığı,

T.C. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 14/09/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 28/11/2018 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere davacı birliğin amacının üyelerinin bilimsel ve teknik anlamda yetiştirilmesi, desteklenmesi ve geliştirilmesinin hedef alındığı, amacın ticari bir teşekkül kurmak olmadığı, bu nedenle davalı birliğin mesleki destek amacıyla kurulmuş olduğu, ticari nitelikte olmadığı, birlik ana sözleşmesinin 68/2 maddesinde ise birliklerin kuruluşu, organları, çalışma usul ve esasları ile dağılma ve tasfiyesine ilişkin olarak 5996 sayılı kanun, yönetmelik ve yönetmeliğe istinaden hazırlanan bu ana sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Kooperatif kanun hükümlerinin uygulanacağının öngörüldüğü, bir başka ifade ile davacı birliğin kooperatif niteliğinde kuruluş olmadığı,

Yine yukarıda detayı verilen T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 28/11/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında da ifade edildiği üzere davanın birlik tarafından açıldığı, 6102 Sayılı Kanunun 16/1 maddesinde ifade edilen iktisadi işletme tarafından da açılmadığı, izah edilen sebeplerden dolayı davacının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari dava olarak da nitelendirilemeyeceği değerlendirilmekle,

Davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan usulden reddine, davaya bakmakla görevli Mahkemenin T.C. Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine dair Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1. Davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1. c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, davaya bakmakla görevli Mahkemenin T.C. KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,

2. Görevsizlik Kararımız Kesinleştiğinde ve Mahkememizin görevsiz olduğu yönünde hüküm kurulması durumunda; 6100 Sayılı Kanunun 20/1. Maddesi gereğince iki haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talepte bulunulması halinde DOSYANIN GÖREVLİ T.C. KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, aksi takdirde dava açılmamış sayılacağının ve bu konuda resen karar verileceğinin İHTARINA,

3. 6100 Sayılı Kanunun 331/2. Maddesi gereğince yargılama giderlerinin GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEMECE DEĞERLENDİRİLMESİNE,

4. 6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

DAİR; Tarafların yokluğunda, kararın 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı.23/05/2024

Katip Hakim