Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/704 E. 2023/601 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

MAHKEMEMİZİN KÖK DAVASI ... ESASI YÖNÜNDEN:

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇE YAZIM TARİHİ :

Davacı/karşı davalı taraf (anlatım kolaylığı için bundan sonra kısaca davacı denilecektir) vekilinin davalı/karşı davacı taraf (anlatım kolaylığı için bundan sonra kısaca davalı denilecektir) aleyhine açtığı alacak davası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle ve davalı taraf vekilinin de davacı taraf aleyhine açtığı itirazın iptali davası da Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sırasına kaydedilmekle ve sözü geçen ... Esas sayılı dava dosyası da aralarındaki hukuki, fiili ve şahsi bağlantı nedeniyle mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmekle, iki dava dosyasının birleştirilmesi üzerine, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası yönünden davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Davacı müvekkili ile davalı ... arasında Konya . Ana Jet Üstü Komutanlığı'nda bulunan 2 adet uçak kapısı, l adet araç kapısının gramer dişli takımı, kapı matorları, ısıtıcı kabloları, hareket sensörleri ile uyarı lambalarının temini ve montajı için 67.496,00 TL bedelli bir sözleşme imzalandığını, yapılan anlaşmaya göre peşinat miktarı muhatap firma yetkilisi ...'ye müvekkili ... Yapı tarafından teslim edildiğini, ancak davalı tarafça söz konusu iş için gerekli malzemeleri ekonomik sebeplerle temin edemediğini belirterek ek ödeme talep edildiğini, davacı müvekkili şirketin söz konusu işin zamanında teslim edilmesi adına davalı tarafın ek ödeme talebini kabul ederek ödemeyi gerçekleştirdiğini, davalı tarafa miktarı 25.000,00TL olan 17.10.2020 ve 31.01,2021 keşide tarihli 2 adet çek verilerek toplamda 530.000,00 TL ödeme yapıldığını, karşı tarafça 04.01.2021 tarihli 79,272,40 TL tutarlı fatura kesilerek davacı müvekkili şirkete gönderildiğini, ancak yapılan ödemeye rağmen davalı tarafça gerekli malzemeler temin edilemediğini, montaj işlemlerinin yapılmamış ve bu sebeple söz konusu işin tesliminin gerçekleştirilemediğini, müvekkili şirket ile davalı arasındaki sözleşmenin feshedildiğini, davalı DR DOOR Otomatik Kapı Sistemlerinin işin teslimini gerçekleştirememesi sebebiyle müvekkili şirket gecikme cezasıyla karşı karşıya kaldığını, davacı müvekkili tarafından birçok kez davalı ile iletişime geçildiğini ancak sonuç alınamadığını, bu sebeple söz konusu iş başka firmalara daha yüksek fiyatlara yaptırılmak zorunda kalındığını ve müvekkili şirketin zarara uğradığını, sözleşmede belirtilen işlerin /tam zamanında gerçekleşmemesi üzerine müvekkili şirket tarafından 27/02/2021 tarihli 59.684,40 TL tutarlı iade faturası kesildiğini, görüleceği üzere davalı tarafça sadece 19.588,00 TL'lik iş gerçekleştirildiğini, davalıya fazladan ödenen miktarın taraflarına ödenmesi için öncelikle 05.03.2021 tarihinde ihtarname gönderildiğini, karşı tarafça da 10.03.2021 tarihinde cevap verildiğini, 23.03.2021 tarihinde ise arabuluculuk başvurusu yapıldığını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden sonra 02.04.2021 tarihinde davalı tarafça anlaşılamayarak arabuluculuk son oturum tutanağı düzenlendiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı borçluya fazla ödenen 30.412,00 TL'ni davalıdan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası yönünden davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Müvekkili ile davacı arasında akdedilen 03.06.2020 tarihli sözleşme uyarınca müvekkili üzerine düşen edimleri tamamen yerine getirdiğini, buna rağmen karşı tarafın bakiye borcunu ödemediği gibi, ödemiş olduğu miktardan da bir kısmını iade istediğini, davacının bu taleplerinin yersiz ve haksız olduğunu, iade faturasının taraflarınca kabul edilmediğini, bu konudaki taleplerine istinaden müvekkiline çekmiş olduğu Konya . Noterliği 05.03.2021 tarih ... y. no’lu ihtarnameye de tarafımızca Konya . Noterliği 10.03.2021 tarih ve ... y. no'lu cevabi ihtarname ile itiraz edildiğini, öncelikle faturada yazılı tüm malzeme belirlenen iş için sarf edilmiş ve karşı tarafa teslim edildiğini, (. Ana Jet üssünde bulunan işe konu belirlenen yere montajı yapılmıştır.) Buradan taraflarına geri iadesi yapılan bir malzeme olmadığını, davacının neyi iade ettiği, neyin parasını geri istediğinin belirsiz olduğunu, düşüncelerine göre davacı ihtarında belirttiği ihale aldığı kurumla arasındaki ihtilaf dolayısı ile uğradığı zarardan (gecikme cezasından) müvekkilini sorumlu görmekte ve bu zararını da müvekkiline ödetmeye çalıştığını, oysa davacının kendi kayıtlarına göre bile kendisi ile çeliştiğini, 3 Haziran 2020 tarihinde akdedilen sözleşmeye istinaden 03.09.2020 tarihli bir çek vermeleri gerekirken 17.10.2020 tarihli çek verdiklerini, buna gerekçe olarak da işe o tarihe kadar başlayamayacaklarını gösterdiklerini, davacıdan, iş yapacağı fiziki ortamın hazır olması için haber bekleyen müvekkilinin bu meyanda kendisinde bulunmayan ve başka iş için de kullanılması pek mümkün olmayan malzemeleri ... ve ... Kapı Sistemleri şirketlerinden temin ettiğini, ödemelerini de yaptığını veya gelecek evrak tarihine göre taahhütte bulunduğunu, müvekkilinin yaptığı tüm bu hazırlığa rağmen, davacıdan "gel, işe başla, işi yap" şeklinde bir davet vuku bulmadığını, bunun üzerine müvekkilinin davacı ile görüştüğünü, davacı şirket görevlileri henüz işin ... Kapı Sistemleri (...) tarafından yapılacak kısmına sıra gelmediğini, müvekkilinin biraz daha beklemesi gerektiğini ifade ettiğini, müvekkilinin de bir kısım malzemeyi sadece bu iş için aldığını, o firmalara bu malzemelerin ödemesini yapması gerektiğini, aksi takdirde kur farkı veya fiyat farkı çıkabileceğini izah ettiğini, bunun üzerine yine bu iş kapsamında ikinci bir çek daha müvekkiline verildiğini, (31.01.2021 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çek) davacının iddia ettiği gibi müvekkilinin malzemeleri temin edememesi söz konusu olmadığını, ... ve ... şirketlerinin faturaları ve fatura tarihlerinin ortada olduğunu, müvekkilinin davacının iş görülecek ortamı, müvekkilinin iş yapacağı kısma hazır hale getirerek müvekkilinin davet etmesi üzerine ilgili mekanda hızla üzerine düşen işi tamamladığını, iş bitiminde de 04.01.2021 tarih ... no’lu faturayı düzenleyerek borçluya gönderiğini, müvekkilinin elindeki hazır malzemelerle . Ana Jet Üssü'ne giderek "ben bu işi buraya yapacağım" demesi üssün ortasına kapı sistemini kurması gibi bir durum söz konusu olmadığını, kendisine böyle bir ödev de yüklenemeyeceğini, ihale alan ihale kapsamında projesini yapanın davacı olduğunu, müvekkiline ne zaman "gel" demişse müvekkilinin

o tarihte derhal giderek işin kendisine düşen kısmını yaptığını, teslim edilen ve montajı yapılan işlerin tümü hem fotoğraf hem video olarak kayıtlı olduğunu, sistemler çalışır durumda olduğunu, sözleşmeye uygun ve davet edilen tarihte yapılıp bitirilmiş işler olduğunu, müvekkili tarafından yapılan ve teslim edilen işlerden herhangi bir parçanın sökülmesi, hatalı veya standart dışı olması, kendisine iadesi gibi bir durum olmadığını, ki sözleşmenin feshinden ya da bir iadeden (iade faturasının doğruluğundan) bahsedilsin. yalnızca sözleşmede 0.75 kW olarak belirtilen inverter, davacının yanlış aksettirmesi neticesi 7.5 kW olarak değiştirildiğini, bunun da zaten faturaya yansıtıldığını, bu husus da 03.06.2020 tarihli sipariş onay formunda davacının kendisinin onayladığı bir husus olduğunu, sonradan 0.75 değil de 7.5 olacağını ifade etmeleri üzerine müvekkili tarafından (iki birim arasında çok yüksek bir fiyat farkı olduğu için) bu fark yansıtılmak suretiyle iş tamamlandığını, tüm bu aşamalarda müvekkiline "şunu yap, şu tarihte yap, şunu yapma" şeklinde tüm işi tarif üzerine yaptıran davacının para ödememek için, fatura tarihinden 2 ay sonra kendince birtakım bahaneler ileri sürerek ihtar çektiğini, bu nedenlerle cevap dilekçelerinin kabulü ile usul ve yasaya aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen T.C. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden davacı vekilinin dava dilekçesi ile özetle: 04/01/2021 tarihli 79.272,40 TL bedelli faturadan kaynaklı bakiye alacağın tahsili için başlatılan Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı takibine davalı tarafça haksız olarak itiraz edildiğini, bu faturadan kaynaklı bakiye alacağın ödenmediğini iddia ederek itirazın iptalini ve davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Birleşen T.C. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden davalı vekilinin cevap dilekçesi ile özetle: Öncelikle davanın hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına taraflarınca 04.05.2021 tarihinde itiraz edildiğini, karşı tarafın 21.05.2021 tarihinde dava şartı zorunlu arabuluculuk müessesine başvurduğunu, 09.06.2021 tarihinde ise anlaşmama üzerine son oturum tutanağı düzenlendiğini, karşı tarafın itirazı öğrendiği tarihin 21.05.2021 olarak kabul edilse dahi, hak düşürücü süre geçtikten sonra yani 08.06.2022 tarihinde dava ikame edildiğini, burada hak düşürücü sürenin, arabuluculuk son oturum tutanağının düzenlendiği tarihten değil, itirazın öğrenildiği tarihten itibaren başladığını, izah olunduğu üzere davalı-birleşen dosya davacısı itirazın iptali davasını hak düşürücü süre içerisinde açmamış olduğundan davanın öncelikle usulden reddinin gerektiğini, müvekkili şirket ile davalı-birleşen dosya davalısı arasında Konya . Ana Jet Üs Komutanlığı'nda bulunan 2 adet uçak kapısı, 1 adet araç kapısının gramer dişli takımı, kapı motorları, ısıtıcı kabloları, hareket sensörleri ile uyarı lambalarının temini ve montajı için 67.496,00 TL bedelli bir sözleşme imzalandığını, davalı-birleşen dosya davacısı tarafından söz konusu iş için gerekli malzemeleri ekonomik sebeplerle temin edemediğini belirterek ek ödeme talep edildiğini, müvekkili şirketçe bu talebin kabul edildiğini ve ödeme yapıldığını, bu ödemenin 17.10.2020 ve 31.01.2021 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli 2 adet çek verilerek toplamda 50.000,00 TL olarak gerçekleştirildiğini, karşı tarafça 04.01.2021 tarihli 79.272,40 TL tutarında fatura kesilerek müvekkili şirkete gönderildiğini, ancak yapılan bu ödemeye rağmen davalı tarafça gerekli malzemeler temin edilemediğini, montaj işlemleri yapılamadığını, bu sebeple de işin tesliminin gerçekleştirilemediğini, müvekkili şirketle davalı-birleşen dosyanın davacısı arasındaki sözleşme 05.03.2021 tarihinde feshedildiğini, sözleşmede belirtilen işlerin tam ve zamanında gerçekleşmemesi üzerine müvekkili şirket tarafından 27.02.2021 tarihli 59.684,40 TL tutarlı iade faturası düzenlendiğini, davalı-birleşen dosyanın davacısı tarafından sadece 19.588,00 TL'lik iş gerçekleştirildiğini, davacı müvekkilinin usulüne uygun tutulan ticari defter ve belgelerinden de anlaşılacağı üzere davacı müvekkilinin 30.412,00 TL alacaklı konumda olduğunu, bu nedenlerle birleşen dosyaya cevaplarının kabulü ile asıl davanın kabulünü, birleşen davanın reddini, müvekkili lehine %20'den aşağı olmamak üzerine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin birleşen dosya davacısı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

(a) Ana Dava Yönüyle; Taraflar arasında görülmekte olan ana davanın T.C. Konya . Ana Jet Üs Komutanlığının 2 adet uçak kapısı, 1 adet araç kapısının kapı motorları, ısıtıcı kabloları, hareket sensörleri ile uyarı lambaları işinin yapımı dolayısıyla davalı/birleşen dosya davacısı olan yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini eksik yerine getirdiği iddiasıyla iş sahibi davacı/birleşen dosya davalısı tarafından fazla yapılan ödemenin iadesi talepli alacak davası olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın ise yüklenici tarafından sözleşme gereğin yüklendiği edimlerin eksiksiz olarak yerine getirilip getirilmediği, iş sahibi tarafından fazladan yapılan ödeme dolayısıyla herhangi bir alacağı olup olmadığı, var ise miktarı ve yükleniciden talep edip edemeyeceği,

(b) Birleşen Dava Yönüyle; Ana davaya konu sözleşme dolayısıyla yüklenici tarafından fazla yapıldığı iddia edilen imalat bedelinin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın ise yüklenici tarafından fazla yapılan bir imalat olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilinin talep edilip edilemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMI

1.T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 04/05/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Sözleşmede iş bedeli toplam olarak kararlaştırıldığından götürü bedellidir. Götürü bedelli sözleşmelerde 6098 sayılı TBK’nın 480 ve devamı maddelerine göre yüklenici işi götürü bedelle yapmak zorundadır. Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında götürü bedelli işlerde işin tamamının yapılmamış olması halinde hakedilen bedelin; gerçekleştirilen imalâtın, işin tamamına göre fiziki oranının tespit, ve bu oranın götürü bedele oranlanmak suretiyle hesaplanacağı kabul edilmektedir." denilmiştir.

2.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 15/03/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Eser sözleşmesi feshedilmediği sürece yapılan işin yüklenici tarafından yapılmış olduğu bir karinedir. Bu karinenin aksi iddia eden tarafından isbat edilmelidir." denilmiştir.

3.T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Eser sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda eksik işlerin varlığı ve kimin tarafından tamamlandığı konusunda ispat yükünün kimde olduğu noktasında kanuni ve fiili karinelerden faydalanılmalıdır. TMK'nın 6. maddesine kanunda aksine özel bir düzenleneme olmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Bu durumun usul hukukuna yansıyan hali HMK'nın 190. Maddesinde belirtilmiş olup buna göre iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendii lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altındadır. Bu ilkelerin eksik işlerin varlığı ve kimin tarafından yapıldığının kanıtlanması bakımından değerlendirildiğinde kural olarak eksik işlerin varlığını iş sahibi; bunların giderildiğini ise yüklenici ispat etmek zorundadır. (Emsal Yargıtay . HD'nin 10/02/2014 tarih, ... esas ve ... karar sayılı ilamı). Eser sözleşmesi yapıldıktan sonra işin yüklenici tarafından yapıldığı ve tamamlandığı karine olarak kabul edilmelidir. Ancak bunun aksini iddia eden ispat etmelidir. ( Emsal Yargıtay . HD'nin 16/03/2017 tarih, ... esas ve ... karar sayılı ilamı). Yine eser sözleşmesi kural olarak feshedilmediği veya işten el çektirilmediği kanıtlanmadığı sürece imalatın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmelidir. Bir başka anlatımla iş sahibi eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin son erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür. ( Emsal Yargıtay . HD'nin 16/05/206 tarih, ... esas ve ... karar sayılı ilamı)." denilmiştir.

4.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 18/09/2018 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Dava, taraflar arasında mal alım sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. TTK'nın 1530.maddesi mal tedarik sözleşmesine ilişkin olup olayda uygulama yeri bulunmamaktadır. İcra takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizine hükmedilmesi TBK'nın 117.maddesi koşullarına bağlı olup icra takip tarihinden önce davalıya temerrüt ihtarı gönderilmesi gerekir. Taraflar arasında da sözleşme ile ödeme günü kararlaştırılmadığı için davacı alacaklı icra takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizi talebinde bulunamaz." denilmiştir.

5.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 02/06/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Bu ilke ve kurallar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; istenebilecek alacak miktarı bilirkişi raporu da alınmak suretiyle yapılan yargılama sonucu belirlenmiştir. Bu durumda likit bir alacak bulunduğundan söz edilemeyeceğinden mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmesi doğru olmamıştır." denilmiştir.

6. T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 14/03/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Kötü niyet tazminatı, İcra ve İflas Kanunun 67/2. maddesi uyarınca‘…takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir…’şeklinde tanımlanmıştır. Borçlu lehine kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için davanın kısmen veya tamamen reddedilmiş olması, alacaklının icra takibine geçme ve itirazın iptali davası açmasında kötü niyetli ve haksız olduğunun ispatı gerekir. Davacının icra takibinde haksız olmasının yanı sıra takibin kötü niyetle yapıldığının ispatı da şarttır. Somut uyuşmazlıkta, ilk derece mahkemesince reddedilen faiz miktarı üzerinden davacı aleyhine %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmiş ise de; davacının icra takibi yapmakta kısmen haklı olduğu, davalı borçlu tarafından davacının kötüniyetli olarak takip başlattığı ispat edilemediğinden gerek asıl gerekse birleşen davalarda, reddedilen faiz miktarı üzerinden davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerektirmiştir. Ne var ki, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 6100 HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca kararın düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

1.GÖREV AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Taraflar arasında akdedildiği hususunda ihtilaf bulunmayan T.C. Konya . Ana Jet Üs Komutanlığının 2 adet uçak kapısı, 1 adet araç kapısının kapı motorları, ısıtıcı kabloları, hareket sensörleri ile uyarı lambaları işinin hukuki niteliği itibariyle 6098 Sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesine vücut verdiği, bu sebeple mutlak ticari dava olmadığı, nispi ticari dava açısından yapılan değerlendirmede iş sahibinin 6102 Sayılı TTK'nın 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişisi tacir olduğu, davalı gerçek kişinin ise ilgili kurumlardan gelen yazı cevaplarından gerçek kişi tacir olduğu ve dava konusu işin tarafların ticari işletmesiyle alakalı olduğu anlaşılmakla davanın nispi ticari dava olduğuna kanaat edilerek işin esasına geçilmiştir.

2.TARAFLAR ARASINDA AKDEDİLEN SÖZLEŞMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE HÜKÜMLERİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Taraflar arasında akdedildiği hususunda ihtilaf bulunmayan T.C. Konya . Ana Jet Üs Komutanlığının 2 adet uçak kapısı, 1 adet araç kapısının kapı motorları, ısıtıcı kabloları, hareket sensörleri ile uyarı lambaları işinin hukuki niteliği itibariyle 6098 Sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesine vücut verdiği anlaşılmıştır. Yine dosya içerisinde yer alan ve taraflar arasında ihtilaf bulunmayan sözleşmeye dayanak işin mahiyetinin izah edildiği "Sipariş Onay Formunun" incelenmesinde; 4 adet 4000 KG Hız Kontr Jet Seri Motor adet fiyatı 7.600,00 TL, 4 adet Tepe Lambası adet fiyatı 100,00 TL, 4 adet Emniyet Fotoseli adet fiyatı 350,00 TL, 120 adet ... Çelik Dişli adet fiyatı 35,00 TL, 8 adet uzaktan kumanda adet fiyatı 35,00 TL, 1 adet besleme trafosu panosu adedi 120,00 TL, 5 adet montaj bedeli adedi 600,00 TL, 260 adet Kablo Reziztans adedi 30,00 TL, 1 adet Kablo Rezizstans ilave 260 metre 4.200,00 Tl, 1 adet dereceli termostat adedi 200,00 TL, 3000 KG Jet Seri Yanar Kapı Motoru adedi 7.000,00 TL olmak üzere KDV dahil yüklenici tarafından 69.620,00 TL fiyat verildiği, taraflarca yapılan pazarlık neticesinde toplam iş bedelinin KDV dahil olmak üzere 67.496,00 TL anlaşıldığı, sözleşmenin açıklamalar kısmında ürünlerin kendinden soğutmalı olarak 0,75 KW invertörlü olarak kararlaştırıldığı, yukarıda detayı verilen T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 04/05/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında tüm iş bedelinin taraflar arasında götürü bedel olarak kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

3.TOPLANAN DELİLLER VE MAHALLİNDE YAPILAN KEŞİF ESNASINDAKİ TESPİTLER AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış, dava konusu işin T.C. Konya . Ana Jet Üs Komutanlığında bulunan 2 adet uçak kapısı, 1 adet araç kapısının kapı motorları, ısıtıcı kabloları, hareket sensörleri ile uyarı lambaları işinin yapımı olması dolayısıyla T.C. Milli Savunma Bakanlığı Lojistik Genel Müdürlüğünden dava konusu işe ilişkin ihale dosyası, şartnameler, geçici ve kesin kabuller ile işin teslimine ilişkin tüm evraklar temin edilmiş ve akabinde refakate alınan bilirkişiler eşliğinde mahallinde keşif icra edilmiştir.

Mahkememizce mahallinde yapılan 05/04/2022 Tarihli keşifte davacı/birleşen dosya davalısı şirket temsilcisi Fatih Harmancının alınan beyanında (1) nolu kapıda yer alan motorun davalıya ait olduğu(1,5 KW gücünde sözleşme dışı yapılan), 0,75 KW motorların kayar kapıyı çekmemesi sebebiyle davalı tarafından sökülerek götürüldüğü, kalan işleri bir başka firmaya yaptırdıklarını ifade ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce mahallinde yapılan 05/04/2022 Tarihli keşifte davalı/birleşen dosya davacısı temsilcisi Mehmet Erikçi alınan beyanında; (1) nolu kapıdaki motorun kendilerine ait olduğunu, 0,75 KW motorlar ile 7,5 KW 1 adet motorun kurulumunun yapıldığını ancak davacı tarafından kendilerine iade edilmediğini ifade ettiği anlaşılmıştır.

4.TARAFLAR ARASINDAKİ İHTİLAFIN TESPİTİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamının incelenmesinde taraflar arasında 03/06/2020 tarihli sözleşme gereğince kararlaştırılan işler yönüyle 0,75 KW motor dışındaki işler açısından bir ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın kayar kapı motorlarının 0,75 KW mi yoksa 7,5 KW mi olarak kararlaştırıldığı, davalı/birleşen dosya davacısı tarafından 1,5 KW motor ile 7,5 KW motor teslim edilip edilmediği ve 0,75 KW motorların iade edilip edilmediği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

5.BİLİRKİŞİ RAPORLARI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce bilirkişi heyetinden keşif esnasında yapılacak tespitler, taraflar arasındaki sözleşme, ihale dosyası, davalı tarafından dosyaya ibraz edilen USB bellek içerisindeki video ve fotoğraflar ile tarafların iddia ve savunmaları nazara alınarak(0,75 KW inverter yerine 7.5 KW inverter fiyat farkı götürü bedele eklenmek suretiyle);

(a)Taraflar arasında akdedilen ilk sözleşme gereğince davalı/yüklenici tarafından yapılan/tamamlanan iş oranın ne olduğu, tamamlanan iş oranı üzerinden bedelin götürü olarak kararlaştırılması sebebiyle ( örneğin işin tamamı tamamlanmış ise bedeli KDV dahil 67.496,00 TL, yarısı tamamlanmış ise %50 üzerinden 33.748,00 TL gibi oranlanmak suretiyle hesaplanacak) hak ettiği ücretin,

(b) Birleşen dosya yönüyle yüklenicinin taraflar arasında akdedilen ilk sözleşme dışında yüklenicinin var ise yapmış olduğu ek işlemlerin neler olduğu bu işlemler sebebiyle hak etmiş olduğu ücretin hesaplanması hususunda heyet raporu aldırılmıştır.

(c) Mahkememizce hükme esas alınan 02/05/2023 Tarihli 1 inşaat mühendisi, 1 makine mühendisi ve 1 elektrik-elektronik mühendisi bilirkişiden teşekkül ettirilen Ek-2 Bilirkişi Raporunda; Taraflar arasında 03/06/2020 tarihli sözleşme gereğince kararlaştırılan işler yönüyle 0,75 KW motor dışındaki işler açısından bir ihtilaf bulunmadığı, yüklenici tarafından diğer edimlerin yerine getirildiği, ihtilafın kapı motorlarının gücü ile ilgili olduğu, akdedilen sözleşme gereğince teslim edilecek ürünlerin 0,75 KW olarak kararlaştırılmış olmasının kabulü halinde iş tamamlama oranının % 97,17 TL olduğu, sözleşmede kararlaştırılan götürü bedel üzerinden yapılan hesaplamada hak ediş tutarının 67.241,64 TL olduğu, 1 adet 1,5 KW kayar kapı motor fiyatının 9.000,00 TL olduğu, 1 adet 7,5 KW kayar kapı motor fiyatının ise 10.000,00 TL olduğu, sözleşme gereği yapılan iş miktarı ile fazla yapıldığı iddia edilen iş miktarın olmak üzere toplam hak edişin 86.241,64 TL olduğu rapor edilmiştir. Söz konusu bu Ek-2 raporun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

(ç) Hükme Esas Alınmayan Raporlar Açısından Yapılan Değerlendirmede:

Her ne kadar bilirkişi heyeti tarafından 03/09/2022 Tarihli bilirkişi heyet raporunda yüklenici tarafından işin tamamlanma oranı %41,56 olarak ifade edilmiş ise de; bilirkişi heyetinin bu kanaate taraflar arasında kapı motorlarının gücünün 7,5 KW olarak kararlaştırıldığı kabul edilerek varıldığı LAKİN taraflar arasında ihtilaf bulunmayan sözleşmeye dayanak işin mahiyetinin izah edildiği "Sipariş Onay Formunun" incelenmesinde iş sahibi ile yüklenicisinin kapı motorlarının gücünü açıkça ve yazılı olarak 7.5 KW değil de 0,75 KW İnvertörlü olarak kararlaştırdığı görülmekle bilirkişi heyetinin bu yöndeki tespitine ve raporuna itibar edilmemiş, taraflar arasındaki yazılı sözleşme nazara alınarak yeniden hesaplama yapılması için ek rapor aldırılmıştır.

Her ne kadar bilirkişi heyeti tarafından 24/01/2023 Tarihli bilirkişi heyet raporunda yüklenici tarafından işin tamamlanma oranı %111,53 olarak ifade edilmiş ise de; Bilirkişi heyetince taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği yükümlülükler ile yüklenici tarafından fazla yapıldığı ifade edilen imalatlar bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle bu kanaate varıldığı, Mahkememizce sözleşme kapsamında yapılan iş ile yüklenici tarafından fazla yapılan imalat bedellerinin ayrı ayrı hesaplanması için ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

(d) Raporlar Arasında Çelişki Bulunup Bulunmadığı ve Netice: Her ne kadar 03/09/2022 Tarihli bilirkişi heyet raporu ile 24/01/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu ve Mahkememizce hükme esas alınan 02/05/2023 Tarihli bilirkişi Ek-2 heyet raporu arasında çelişki olduğu düşünülebilir ise de yukarıda detayıyla izah edildiği üzere raporlar arasında bir çelişki mevcut olmadığı, raporlar arasındaki işin tamamlanma oranındaki farklılığın taraflarca kapı motorlarının hangi KW güçte takılacağı hususundaki Mahkeme kabulünden kaynaklandığı anlaşılmış olup bu durum bir çelişki oluşturmadığından ve 02/05/2023 Tarihli bilirkişi raporu Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

6.YEMİN DELİLİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:Toplanan deliller, mahallinde yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporlarından yüklenicinin 0,75 KW motor gücü nazara alınarak taraflar arasında ihtilaf bulunmayan sözleşmeye dayanak işin mahiyetinin izah edildiği "Sipariş Onay Formunda" belirtilen işlerin %97,17 oranında tamamladığı ve bu işlere ilave olarak 1 adet 1,5 KW kayar kapı motoru ile 1 adet 7,5 KW kayar kapı motoru imal ederek iş sahibine teslim ettiği anlaşılmıştır. Mahkememizin 05/04/2022 Tarihli Keşif Zaptından ve dosya içerisinde yer alan ürünlerin teslime ilişkin video kayıtları ile fotoğraflardan 0,75 KW motor gücündeki kapı motorlarının yüklenici tarafından iş sahibine teslim edildiği ihtilaf dışıdır. Her ne kadar ilk takılan 0,75 KW motorların yüklenici tarafından sökülüp götürüldüğü iddia olunmuş ise de bu iddia yüklenici tarafından kabul edilmemiştir. Bu sebeple Mahkememizin 04/07/2023 tarihli duruşmasında iş sahibine"0,75 KW motorların ve 7,5 KW motorun davalı/yükleniciye iade edilip edilmediği" hususunda yemin delili hakkı hatırlatılmış, iş sahibi vekilinin 12/07/2023 tarihli dilekçesiyle yemin deliline dayanmayacakları açıkça ifade edilmiştir.

7.NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, ihale dosyası, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

(a) Ana Dava Dosyası Yönüyle Yapılan Değerlendirmede: Her ne kadar iş sahibi davacı/birleşen dosya davalısı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti tarafından yüklenici davalı/birleşen dosya davacısı tarafından dava konusu işin eksik yapıldığından bahisle fazla ödendiği iddia edilen 30.412,00 TL'nin tahsili için eldeki dava açılmış ise de iş sahibi tarafından 17/10/2020 ve 31/01/2021 keşide tarihli iki adet çek ile 50.000,00 TL ödeme yapıldığı, ödeme miktarı hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, yukarıda detayıyla izah edildiği üzere taraflar arasında ihtilaf bulunmayan sözleşmeye dayanak işin mahiyetinin izah edildiği "Sipariş Onay Formunun" incelenmesinde iş sahibi ile yüklenicisinin kapı motorlarının gücünü açıkça ve yazılı olarak 0,75 KW İnvertörlü olarak kararlaştırdığı, yüklenici tarafından bu sözleşme gereğince işin tamamlanma oranının % 97,17 TL olduğu, sözleşmede kararlaştırılan götürü bedel üzerinden yapılan hesaplamada hak ediş tutarının 67.241,64 TL olduğu ve iş sahibi tarafından fazla yapılan bir ödeme bulunmadığı anlaşılmakla iş sahibi tarafından açılan ana davanın reddine karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuştur.

(b) Mahkememiz dosyası ile birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede(T.C. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas-... Karar sayılı dosyası); Yukarıda detayıyla izah edildiği üzere taraflar arasındaki sözleşme gereğince kapı motorlarının gücünün yazılı olarak ve açıkça 0,75 KW olarak kararlaştırıldığı, yüklenici tarafından edimin yerine getirildiği, kapıların montajı sonrasında motorların çekiş gücünün yeterli olmaması üzerine iş sahibi tarafından yükleniciden ayrıca 1,5 KW gücünde motor sipariş ettiği, Mahkememizce 05/04/2022 tarihli mahallinde yapılan keşifte yüklenici tarafından imal edilen bu motorun (1) nolu kapıya monte vaziyette ve kullanımda olduğunun tespit edildiği, nitekim keşif mahallinde hazır bulunan gerek iş sahibi temsilcisi gerekse de yüklenici temsilcisinin bu durumu ikrar ettiği, bu hususun yanı sıra iş sahibi tarafından yükleniciden ayrıca 7,5 KW gücünde bir adet daha motor sipariş edildiği, 02/05/2023 tarihli bilirkişi raporunun 4/6 sayfasında yüklenici tarafından imal edilen 7,5 KW gücündeki motorun T.C. Konya . Ana Jet Üs Komutanlığına götürülerek monte edildiği ve testlerinin yapıldığının tespit edildiği, dosya içerisinde yer alan video kayıtları, ilgili kurumdan gelen ihale dokümanları, geçici ve kesin kabul tutanakları ile yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 15/03/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında 7,5 KW gücündeki motorun yüklenici tarafından iş sahibine teslim edildiğinin kabulünün gerektiği, her ne kadar iş sahibi tarafından gerek 0,75 KW gücündeki motorlar ve gerekse de 7,5 KW gücündeki motorların yüklenici tarafından sökülerek götürüldüğü iddia olunmuş ise de bu iddianın yüklenici tarafından kabul edilmediği, bu hususta iş sahibine yemin delili hakkı hatırlatıldığı lakin iş sahibi tarafından yemin deliline dayanılmadığı, yüklenicinin fazla imalat olarak yapmış olduğu 1 adet 1,5 KW kayar kapı motor fiyatının 9.000,00 TL olduğu, 1 adet 7,5 KW kayar kapı motor fiyatının ise 10.000,00 TL olduğu anlaşılmakla davacı ...'nin davasının kısmen kabulüne, T.C. Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında davalı(borçlu) tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin asıl alacak olan 19.000,00 TL üzerinden devamına fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar yüklenici tarafından fazla imalat bedeli yönüyle başlatılan icra takibinde takip öncesi işlemiş faiz alacağı talebinde bulunulmuş ise de yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 18/09/2018 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında iş sahibinin icra takibi öncesinde yüklenici tarafından temerrüde düşürülmediği, bu sebeple asıl alacağa takip tarihi olan 20/04/2021 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda yıllık avans faizi uygulanmasına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Yine her ne kadar gerek iş sahibi gerekse de yüklenici fazla imalat bedeli yönüyle başlatılan icra takibi açısından kötüniyet ve icra inkar tazminatı talebinde bulunmuşlar ise de yukarıda detayo verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 14/03/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında yüklenicinin takibe geçmesinde kötüniyetli olduğu iş sahibi tarafından dosyadaki mevcut delil durumuna göre ispat edilemediğinden, yine yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 02/06/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı emsal alındığında yüklenici açısından ise kabul edilen miktar yönüyle alacak likit olmadığından tarafların tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilerek aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

A-Mahkememiz esas davası yönünden yapılan değerlendirmede: Davacı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti'nin davasının REDDİNE,

B-Mahkememiz dosyası ile birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede(T.C. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas-... Karar sayılı dosyası);

1. Davacı ...'nin davasının KISMEN KABULÜNE,

a) T.C. Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında davalı(borçlu) tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin asıl alacak olan 19.000,00 TL üzerinden DEVAMINA,

b) Asıl alacağa takip tarihi olan 20/04/2021 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda yıllık avans faizi UYGULANMASINA, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

2. Yasal şartların oluşmadığına kanaat edilmekle davacının ve davalının icra inkar ve kötüniyet tazminatı taleplerinin AYRI AYRI REDDİNE,

C-Yargılama giderleri yönünden yapılan değerlendirmede;

1. Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası yönünden;

a)Harçlar Kanunu gereğince alınan 519,37TL harçtan alınması gereken 269,85 TL maktu harcın mahsubu ile fazla alınan ‬249,52‬ TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

b)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

c)-Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabulculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

d)-Davalı tarafından yapılan 8,50TL vekalet harcı giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

e)-Davalı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

2. Birleşen T.C. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden;

a)-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.297,89TL karar ve ilam harcından peşin alınan 370,58TL harcın ve 153,41TL icra harcının mahsubu ile 773,90TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

b)-Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre (19.000,00/30.682,89) hesaplanan 817,39TL'sinin davalıdan, 502,61TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

c)-Davacı tarafından karşılanan 80,70TL başvuru harcı, 370,58 TL peşin harç ve 153,41TL icra harcı olmak üzere toplam ‬‬604,69‬TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

ç)-Davacı tarafından karşılanan 13,00TL posta ve tebligat gideri, 250,00TL bilirkişi ücreti gideri, 11,50TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 274,50 TL 'den davanın haklılık oranına göre (19.000,00/30.682,89) hesaplanan 169,98TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlasının davacı üzerinde bırakılmasına,

d)-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

e)-Davalı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 11.682,89‬ TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

Ç-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

DAİR; Taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/10/2023

Katip Hakim