Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/552 E. 2024/51 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ:

DAVALI : 1-

VEKİLLERİ:

DAVALI : 2-

VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkili davacı ile davalı ... Ziraat Aletleri arasında "Serin ve Kuru Muhafaza edilen taşınan Atıştırmalık Ürünleri Şartnamesi Sözleşmesi" akdedildiğini, anılan sözleşmenin "ÖDEME ve TAHSİLAT" Başlıklı 7. Maddesinin 1. Fıkrasında ŞİRKET, NAKLİYECİ hak edişlerinden oluşan alacaklarını, fatura tarihinden itibaren 60. (Altmışıncı) gün ŞİRKET' in ödeme gününde havale şeklinde yapılır." şeklinde hüküm konulduğunu, davalı ... Ziraatın sözleşme hükümlerine göre zamanında yapması gereken ödemeleri geciktirdiğini, davalı ... Ziraatın gecikmiş ödemeleri ile alakalı olarak davacı müvekkili şirket tarafından Konya 9. Noterliği aracılığıyla 06.09.2021 Tebliğ Tarihli, 03.09.2021 Keşide Tarihli ve ... Yevmiye numaralı ihtarname gönderilmiş olduğunu, bu ihtarnamede "Keşideci Müvekkili tarafından taraflarına başlangıç tarihi 02/03/2021-18/06/2021 Tarihine kadar keşide olunan faturalardan kaynaklı olarak sözleşmenin 7. Maddesinin 1. Fıkrasına kadar taraflarına ödenmesi gereken 201.871,37-YTL'lik ödeme keşideci müvekkil şirkete ödenmemiştir." içerikli ve 7 (yedi) iş günlük ödeme süresi İçeren ihtarname gönderilmiş olduğunu, davalı ... Ziraat tarafından herhangi bir ödeme gelmemesi üzerine davalı yan aleyhine 28.09.2021 tarihinde 372.259,35 TL üzerinden Konya . İcra dairesinin ... esas sayılı dosyası icra takibine geçildiğini, davalı yan tarafından itiraz edildiğini, Davalı tarafından Konya . Noterliğinin 07/ 10/2021 Keşide Tarihli ve ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesinde; "Firmanızca yerine getirilmeyen sözleşme koşullarından biri de kesin teminat mektubu verilmesi hususudur. Şöyle ki; Taraflar arasında sözleşmenin Teminat başlıklı 8. Maddesinde "Taahhüdün ifa garantisi olarak Nakliyeci 400.000,00TL tutarında garanti süresini kapsayacak süreli Banka teminat mektubu sözleşme akdi sırasında Şirket'e verilecektir... Kesin teminat mektubu veya nakit teminat verilmediği takdirde, ilk hakkedişinden teminat mektubu mahsup edilerek adına açılacak teminat hesabına kaydedilir" hükmü yer almaktadır. Tarafınızca kesin teminat mektubu verilmemiş olduğundan teminat tutan hakkedişiniz teminat hesabına kaydedilmiştir." şeklinde açıklama da bulunulduğunu ve vadesi gelmiş bir borçlarının olmadığı beyan edildiğini, teminat hesabına kaydedilen faturalar ise liste olarak sunulmuştur. İş bu faturaların tarih Aralıkları 21.05.2021-23.06.2021 'dir. davalıların ihtarname içeriği ile sözleşme hükümlerine göre ilk hakkedişten itibaren teminat mektubu mahsup edilerek teminat hesabına kaydedileceği belirtildiği davalıların 2020 Takvim yılından kalan bakiye borcunun 486.306,20TL'dir. Davalıların 05.01.2021, 19.01.2021, 11.02.2021, 17.02.2021 ve 03.03.2021 Tarihinde yapılan ödemeler toplamda 480.979,30-TL olduğunu, ayrıca 16.03.2021 tarihinde davalılar tarafından 83.029,76-TL ödeme de gönderildiğini, bu durumda davalılar tarafından sözleşme hükümlerine göre ilk hak edişten itibaren teminat hesabına bloke konulması gerekirken davalılar tarafından daha sonrada yapılan ödemeler nazara alındığından, davalıların sözleşme hükümlerine aykırı davrandıkları ayrıca davacı müvekkil şirket tarafından başlatılan icra takibinden sonra 21/05/2021-23/06/2021 tarihli arasındaki faturalardan kaynaklı hak edişlere bloke konulmasına rağmen bu tarihler arasında 11/06/2021 tarihinde 237.734,34-TL ve 18/06/2021 Tarihinde 149.734,94-TL ödeme yaptığını, davalıların ihtarnamesine karşılık olarak davacı müvekkili şirket tarafından Konya . Noterliğinin 08/ 10/2021 Keşide Tarihli ve ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesinde; "Keşideci müvekkil adına 28/09/2021 Tarihine kadar ödenmeyen 372.259,35-TL'lik alacağı için Konya . İcera Müdürlüğü ... Esas Sayılı icra takibine başlanılmış olduğunu Tarafınızla yapılan sözleşme, karşılıklı edimleri içeren, iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir. Taraflardan biri kendi edimini yerine getirmeden karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemez. Bundan mütevellit sözleşmenin amir hükmüne aykırı davranışınız hukuken sabittir. Ayrıca iş bu ihtarnamenin keşide edildiği 08/10/2021 tarihine kadar ve icra takibinin dışındaki 31/07/2021 Tarihli 230,10TL 20.738,34TL Bedelli; 01/08/2021 Tarihli 1.357,00TL Bedelli; 04/08/2021 Tarihli 6.406,40TL Bedelli; 07/08/2021 Tarihli 1.180,00TL 24.037,32TL Bedelli Faturalarında vadesi geçmiş olduğu halde ödenmediğini ve iş bu faturalarla birlikte vadesi geçen toplam borcun 426.208,51-TL olduğu" ihtar edildiğini, anılan ihtarnamenin devamında ise davalılar ile daha önceki ticari işlerden kaynaklı olarak verilen 25/09/2019 Tarihli, ... Numaralı 100.000,00-TL Bedelli teminat mektubunun iadesinin talep edildiğini, davalılar tarafından ise Konya 1. Noterliğinin 11.10.2021 Tarihli ve 09100 Yevmiye Numaralı ihtarnamesinde "Akdin Feshi başlıklı 9. Madde, 'Cezai Şartlar' başlıklı 22. Madde sözleşmeye derpiş edilen diğer hükümler kapsamında; taraflarca imzalanan Serin ve Kuru Muhafaza Edilen Taşınan Atıştırmalık (bisküvi, çikolata, gofret, kek vb.) - Ürünleri Taşıma Sözleşmesi'ni haklı olarak feshettiğimizi, 400.000,00-TL teminatınızın gelir kaydedildiği. .. " şeklinde açıklama da bulunulmuş olduğunu, müvekkili şirket tarafından ise Konya . Noterliğinin 12/ 10/2021 Keşide Tarihli ve ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesinde; "Öncelikli olarak ... .... Tic. A. Ş.' ye 25/09/2019 Tarihli ve ... Mektup Numaralan Kesin Teminat Mektubu verilmiştir. İş bu teminat mektubu tarafınızla yapılan önceki işten Kaynaklı verilmiş olup, önceki işin bitmesinden Kaynaklı olarak iş bu teminat mektubu iş bu sözleşme için tekrardan alınmıştır. Bundan mütevellit tarafınızca 07.10.2021 Tarihli ... emliye Numaralı ihtarnamenizde 400.000, 00-TL teminatın eksik olduğu Yönündeki iddialarında basiretli bir tacir olarak davranmadığınız aşıkardır. Bundan mütevellit iş bu iddianızın hukuken muteber değildir" şeklinde açıklamada bulunulmuş olduğunu anılan ihtarnamenin devamında ise, "11.10.2021 Tarihli ve ... Yevmiye Numaralı İhtarnamenizin 3. Kısmında Taraflar arasındaki sözleşmenin teminat başlıklı 8. Maddesinde Taahhüdün ifa garantisi olarak 400.000,00 TL tutarında garanti süresini kapsayacak süreli banka teminat mektubu sözleşme akdi sırasında verilecektir... Kesin teminat mektubu ve nakdi teminat verilmediği takdirde, ilk hakkedişten teminat miktarı mahsup edilerek, adına açılacak teminat hesabına kaydedilir." şeklinde açıklamada bulunmaktasınız. Öncelikli olarak ihtarnamemizin 3. Maddesinde belirttiğimiz üzere tarafınızda zaten ... Bankasından 25.09.2019 Tarihli ve ... Mektup Numaralan Kesin Teminat Mektubu verilmiştir. Teminatın gelir olarak kaydedilmemesini kabul etmemekle birlikte; 100.000,00-TL tutarındaki teminatın mahsup edilmesi halinde dahi 300.000,00- TL üzerinden mahsubun gerçekleşmesi gerektiği mamafih iş bu ihtarnamenin keşide edildiği tarihe kadar 425.809,83-TL vadesi geçen ödemenizin olduğunu hususları kül halinde değerlendirildiğinde 125.809,83-TL'lik vadesi geçen borcunuzun olduğu aşikardır. Ayrıca sözleşmede ilk hakkedişten teminat miktarı mahsup edileceğini belirtmenize rağmen 1.191.392,60-TL ödeme yaptığınız da muhasebe kayıtlan ile sabittir. " şeklinde açıklama da bulunulmuş olduğunu, davalılar tarafından ise Konya . Noterliğinin 22/ 10/2021 Keşide Tarihli ve ... Yevmiye Numaralı ihtarnamede ise; "... Bankasının 25.09.2019 Tarih ve ... mektup numaralı teminat mektubu ise şirketinizce "Soğuk ve Kuru Muhafaza Edilen Ürünlerin ve Et Sütü Ürünleri Meyve Suyu Pekmez, Sirke ve Şalgam Ürünlerinin Nakliyesi" sözleşmesine İstinaden verilmiş olup iş bu sözleşmenin sona ermiş olması nedeniyle Şirketinize iade edilmiştir. Farklı sözleşme için verilen, Serin ve Kuru Muhafaza Edilen ve Taşınan Atıştırmalık (bisküvi, çikolata, gofret, kek vb.) Ürünleri Taşıma Sözleşmesi'ndeki teminat tutarını karşılamayan teminat mektubunun bu sözleşmede belirtilen teminat yerine sayılması şirketiniz temennisi niteliğinde olup; sözleşmesel hukuki bir geçerlilik ihtiva etmemektedir. Açıklamalarında bulunulduğunu, davalı yanın ... Ziraat, diğer davalı ... Holdingin iştiraki olan bir şirket olduğunu davaya konu olan sözleşme her ne kadar davalı ... Ziraat İlaç yapılmış olmasına rağmen, davacı müvekkili tarafından kesilecek olan faturaları İse dava dışı Konya Şeker Sanayi Ticaret Anonim Şirketi belirlemektedir. Bundan mütevellit davalılar tarafından keşide edilen Konya 1. Noterliğinin 22/ 10/2021 Tarih ... Yevmiye numaralı ihtarnamesinde; "... Tic. A.Ş. ile ... ... Tic. A.Ş. iki aynı tüzel kişiliğe haiz şirketlerdir. Bu nedenle ... Tic. A.Ş. Tarafından yapılan ödemenin ... ... Tic. A.Ş. 'yle ilişkilendirilemeyeceği de tevile gerek olmaksızın açıktır." Şeklinde iddia da bulunulmuş olduğunu, davalı tarafından yapılan iddianın yersiz olduğunu, Zira davalı ... Ziraat Ve dava dışı ... Şeker firmaları davalı ... Holdingin iştirakleri olduğunu Davacı şirket İle dava dışı Konya Şeker arasında herhangi bir sözleşme olmasa da ekte sunulan e-posta yazışmalarında da görüleceği üzere, davacı şirket tarafından tanzim edilecek olan faturaların hangi firmaya kesileceğini hem davalı ... Ziraat hem de dava dışı ... belirlemekte olduğunu Bundan mütevellit davalı ... Ziraatin teminatın eksik olduğu, bu yüzden hakkedişlere el konulduğunu belirterek davacı şirketin herhangi bir alacağının olmadığını belirtmesinin hukuki temelinin bulunmadığını, Zira dava dışı ... Ticaret Anonim Şirketi Hakkında, Konya . İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile İcra takibine geçilmiş ve takipçe kesinleşen miktar olan 156.849.04-TL ödenmiş Konya . İcra dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile takibe geçilmiş ve kesinleşen miktar olan 34.776.00-T1,, ödenmiştir. Bu hususların ... Holding'in diğer iştiraki olan ... Ticaret A.Ş. Hakkında da Konya . İcra dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçilmiş ve kesinleşen 9.817,90 TL nin ödendiğini, davalı yan ... şirketinin, dava dışı Konya Şeker firması ile alakası olmadığını belirtmesine rağmen 24/05/2021 Tarihli e-posta yazışmasında teminat mektubunun iadesi noktasında 'Çağrı Akdere adlı kişinin (Okonyaseker.com.tr adlı hesabı kullandığının da sabit olduğunu Bundan mütevellit davalı taraf diğer dava ve dava dışı firmaların aynı tüzel kişilikleri olduğunu belirtmesine rağmen ekte sunulan tüm vesikalarda da görüleceği üzere tüm şirketlerin iştirak şirketi olduğu, şirketlere kesilecek olan faturalan ise hem davalı hem de dava dışı şirketlerin karar verdiği açıkça görüldüğünden aralarında organik bağ olan davalılar tüzel kişilik yapılarını hukuka aykırı olarak kullandıklarını, yukarıda anlatılan hususlar çerçevesinde davalılara arasında tüzel kişi perdesinin kaldırılarak davacı müvekkilinin hak etmiş olduğu alacağına kavuşması amacıyla öncelikli olarak arabuluculuğa başvurulmuş ancak herhangi bir anlaşmanın sağlanamadığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özet olarak; dava konusu alacağın zamanaşımına uğramış olduğunun, davacı davasının taraflar arasında varlığını ileri sürdüğü Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan alacak iddiası ile ikame etmiş olup kabul etmediklerini davacının alacak iddiasında bulunduğu ücret bu sözleşme ve ekleri niteliğindeki belgeler ile belirli olmasının gerektiğini, HMK m. 107 vd. hükümlerine göre; davanın açıldığı tarihte dava konusu alacağın miktarının yahut değerinin tam ve kesin olarak belirlenmesinin davacıdan beklenemeyeceği veya bunun olanaksız bulunduğu hallerde belirsiz alacak davası açılabileceğinin, fakat somut olayda davacı taraf hizmet bedelinin hiç ödenmediğini ileri sürmekte olup davacının iddia ettiği hizmetine mukabil ücret belirlenebilir nitelikte olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte; davacı taraf, alacaklı olduğunu iddia ettiği tutarları tam ve kesin olarak belirleyebilecek durumda olmasının gerektiği, Müvekkil ... Tic. A.Ş. ile davacı ... Tic. Ltd. Şti. arasında 02.03.2021 tarihinde "Serin ve Kuru Muhafaza Edilen ve Taşınan Atıştırmalık (bisküvi, çikolata, gofret, kek vb.) Ürünleri Taşıma Sözleşmesi” akdedildiğini, davacının iş bu sözleşme ile müvekkili tarafından bildirilen uygun taşıma özelliklerine sahip frigorifik ve tenteli araçlar ile komple ve/veya dağıtımlı nakliye işini yüklenmiş, ancak davacının sözleşmenin yerine getirilmesi hususunda kendisiyle defaten iletişime geçilmiş ve uyarılar yapılmış olmasına rağmen hiçbir dönem sözleşme hükümlerini gereği gibi yerine getirmemiş, basiretli bir tacir gibi hareket etmemiş olduğunu, Sözlü birçok ikrar haricinde; davacı şirketin Yönetim Kurulu Başkanı olan ... tarafından 02.07.2021 tarihinde iletilen mailde de; sözleşmeye devam edilmeyeceği, sözleşme hükümlerinin kendileri tarafından yerine getirilemediği ikrar edildiğini, davacı her ne kadar 25.09.2019 tarihli ... mektup numaralı kesin teminat mektubunun uyuşmazlık konusu "Serin ve Kuru Muhafaza Edilen ve Taşınan Atıştırmalık (bisküvi, çikolata, gofret, kek vb.) Ürünleri Taşıma Sözleşmesi etmekte ise de; bu teminat mektubu 'oSoğuk Ve Kuru Muhafaza Edilen " için Ürünlerin verildiğini Ve Et iddia Süt Ürünleri Meyve Suyu, Pekmez, Sirke Ve Şalgam Ürünlerinin Nakliyesi" sözleşmesi için verilen bir teminat mektubu olduğunu Teminat mektubunun içeriğinde bu husus açıkça yazdığını, Taraflarca yazılı olarak bir anlaşma sağlanmadığı sürece müvekkili şirketin bu teminat mektubunu başka bir sözleşme için kullanması açıkça hukuka aykırı teminat mektubunun alındığını İş Bankasına ait herhangi bir muvafakat de bulunmadığının, 02.03.2021 tarihinde imzalanan sözleşmede de böyle bir hüküm düzenlenmediği gibi; 400.000,00-TL tutarlı teminat kararlaştırılmış olduğunun davacının aykırılık iddiasında bulunduğu bahsi geçen teminat mektubunun tutarı 100.000,00-TL olup sözleşmedeki teminat koşulunu sağlamamakta olduğunun davacı, sözleşme şartlarını tek taraflı tadile kalkışmış ama Sözleşme şartlarının değiştirilemeyeceğinin, yukarıda da anlatıldığı gibi davacı ile müvekkili arasında sözleşmeye dayalı ticari ilişkinin kurulmuş olduğunun bu ilişki kapsamında müvekkili şirketin sözleşmede belirtilen tüm yükümlülükleri eksiksiz zamanında ifa ettiğini, ancak davacı yanın teminat koşulunu yerine getirmediği gibi sözleşmenin imza tarihinden fesih tarihine kadar olan süreçte yükümlülüklerini yerine getirmeyerek müvekkili şirketi zarara uğrattığını dolayısıyla davacı yanın müvekkilinden hiçbir alacağının olmadığını belirterek; öncelikle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine, aksi takdirde ise esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, alacak isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki ihtilaf; taraflar arasında akdedilen 02/03/2021 tarihli sözleşme hükümlerinin taraflarca ihlal edilip edilmediği, sözleşmenin feshedilmesinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, davalı tarafça davacı alacağının nakdi teminat olarak muhafaza edilmesinin mümkün olup olmadığı, mümkün ise sözleşmenin feshedilmesi karşısında nakdi teminatın gelir kaydedilmesinin mümkün olup olmadığı, davalı tarafın sözleşmenin feshi nedeniyle zarara uğrayıp uğramadığı, varsa bu zarar tutarını davacının alacağından mahsup etmesinin mümkün olup olmadığı, dava tarihi itibariyle davacının alacaklı olup olmadığı ile varsa alacak tutarının ne kadar olduğu hususlarından ibarettir.

Dava konusu uyuşmazlık hususlarında Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 09/12/2022 havale tarihli bilirkişi raporu ile, davacı firmaya ait 2021-2022 yılları Ticari defterleri ve dosyaya ekli diğer belgeleri inceledim. Her türlü hukuki yorum ve nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğunu işaret ederek varılan sonucun görülmekte olan bu davada tarafımdan incelemesi istenen ... . Ltd. Şti. nin 2021-2022 yıllarında E defter uygulamasında olduğu Muhasebe kayıt ve işlemlerinin Elektronik ortamda kayıt ve muhafaza edildiği, tarafların tacir olduğu, karşılıklı Mal/Hizmet alım satımından kaynaklanan, bir ticari ilişkinin var olduğu, tarafların tacir olmasından kaynaklı açık hesap şeklinde çalışıldığı, davalı tarafça yapılan ödemelerin banka vasıtasıyla yapıldığı, 01.01.2021 tarihli Muhasebe açılış fişinde davacı yanın davalıdan 486.306,20 TL alacaklı olduğu yıl içerisinde davalı yanca davacı şirkete 124 Adet 1.542.007,43 tutarlı satış faturasının düzenlendiği davalı yanca yapılan ödemelerin banka vasıtası ile yapıldığı 31.12.2021 tarihinde davacının, davalıdan 740.004,32 TL alacaklı olduğu, 02.03.2021 tarihinden 08.08.2022/ tarihine kadar olan sürede davacı yanca davalı adına 1.423.141,45 TL tutarlı faturanın/110 Adet düzenlendiği, 28.02.2022 tarihinde davacı tarafça 93.575,25 TL nin Davacıya gönderildiği böylece davacının alacağının 646.429,07 TL kaldığı bu tarihten sonra taraflar arasında bir başka işlem/muhasebe hareketinin olmadığı davacı yanın ticari defterlerinden görüldüğü, bunun dışında taraflar arasında bir başka ticari işlem sonunda oluşmuş muhasebe kaydına ve bilgisine rastlanılmadığı belirtilmiştir.

Yine taraflar arasındaki uyuşmazlık hususlarında Borçlar Hukuku Nitelikli Hesaplama Uzmanı, Mali Müşavir ile İcra ve İflas İşlemlerinden Kaynaklı Nitelikli Hesaplama Uzmanından oluşan bilirkişi heyetinin düzenlediği 10/04/2023 tarihli bilirkişi raporu ile,

birinci ihtimale göre, davacının defterlerle uyumlu 646.429,07 TL alacağı ve

davalının defterleri ile uyumlu 5.863,47 TL borcu olduğuna göre, davacının

toplam alacağı 652.292,54 TL olacağı, davalının alacağı iddia ettiği gibi

647.250,87 TL ise ve mahsup da geçerli sayılırsa, davacının davalıdan 5.041,67 TL

alacağı çıkacağı, ikinci ihtimale göre, davacının defterlerle uyumlu 646.429,07 TL alacağı ve

davalının defterleri ile uyumlu 5.863,47 TL borcu olduğuna göre, davacının toplam

alacağı 652.292,54 TL olacağı, davalının alacağı defterlerle veya başkaca bir

şekilde ispatlanamamış sayılırsa, davacının davalıdan 652.292,54 TL alacağı

olacağı, üçüncü ihtimale göre, davacının defterlerle uyumlu 646.429,07 TL alacağı ve

davalının defterleri ile uyumlu 5.863,47 TL borcu olduğuna göre, davacının toplam

alacağı 652.292,54 TL olacağı, davalının alacağı dosya kapsamından

anlaşılamamakta ise de bu konuda teknik bir inceleme yaptırılması yoluyla bu

zarar miktarı belirlenebileceği, bu incelemede, davacı tarafından üstlenilen taşıma

işinin parasal karşılığı, bu işin oransal olarak ne kadarının davacı tarafından

yapıldığı ne kadarının yapılmadığı, eksik kalan işin üçüncü kişilere ne kadar bedelle

yaptırıldığı tespit edilirse davalının uğradığı zararın belirlenmesi mümkün olacağı, bu rakam davacının toplam hak edişinden mahsup edilerek davalının alacağı

bulunabileceği, miktarın büyüklüğüne göre davanın reddinin de söz konusu olabileceği belirtilmiştir.

İtirazlar uyarınca yeni bir rapor tanzimine karar verilmiş, bilirkişi heyetince bu kapsamda düzenlenen 23/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporuyla ise;

bahse konu faturaların dava konusu olan iş ve sözleşmenin yapılmaması nedeniyle

yerine yapılan işler olup olmadığı konusunda, dosya kapsamındaki bilgiler ışığında

yargılama yapılarak bir sonucu varılması gerektiğinden bu husus mahkemenin takdirinde olduğu, taraf ticari defter incelemelerinde davalı tarafın çıkarmış olduğu farkın doğruluğunu tespit etme imkânının bulunmadığını, zira, nakliye bedeli işlemlerinin fazla

olması, yapılan nakliye işlemlerinin sözleşme kapsamında yapılıp yapılmadığının

tespitinin mümkün olmaması, fark olarak çıkarılan ücretin nakliye işlemlerinin yeri,

tonajı ve taşıdığı yük durumuna göre farklılık göstermesi, taşıma bedeli farkının

ticari defter ve kayıtlardan tespitini mümkün kılmadığı, ancak, mahkeme davalı tarafın çıkarmış olduğu ve dosya ekinde bulunan

fark miktarını ispat edilmiş sayarsa, zararın 441.558,09 TL olabileceği sonucuna

varılabileceği belirtilmiştir.

Davalılar vekilinin ek rapora yönelik itirazlarını karşılar nitelikte yeniden rapor düzenlenmesi amacıyla yeni bir rapor tanzimine karar verilmiş, aynı bilirkişi heyetince bu kapsamda tanzim edilen 02/01/2024 tarihli bilirkişi heyeti 2. ek raporu ile, bahse konu faturaların dava konusu olan iş ve sözleşmenin yapılmaması nedeniyle

başkası tarafından bunların yerine yapılan işler olup olmadığı konusunda, dosya

kapsamındaki bilgiler ışığında yargılama yapılarak bir sonucu varılması

gerektiğinden bu husus mahkemenin takdirine bırakıldığı, tüm itirazlara rağmen bilimsel olarak taraf ticari defter incelemelerinde davalı

tarafça çıkarılmış olan farkın doğruluğunu teyit ve tespit etme imkânının bulunmadığını, zira nakliye bedeli işlemlerinin fazla olması, yapılan nakliye işlemlerinin sözleşme

kapsamında yapılıp yapılmadığının tespitinin mümkün olmaması, fark olarak

çıkarılan ücretin nakliye işlemlerinin yeri, tonajı ve taşıdığı yük durumuna göre

farklılık göstermesi, taşıma bedeli farkının ticari defter ve kayıtlardan tespitini

mümkün kılmadığını, ancak mahkemenin davalı tarafın çıkarmış olduğu

ve dosya ekinde bulunan fark miktarını ispat edilmiş kabul ederse, zararın

441.558,09 TL olabileceği sonucuna varılabileceği, bunun dışında kök rapordaki

tespitlerin geçerli olacağı belirtilmiştir.

Davacının alacak istemine dayanak 02/03/2021 tarihli Serin ve Kuru Muhafaza Edilen ... Ürünleri Taşıma Sözleşmesi'nin davacı ile davalı ... ... A.Ş. arasında imzalandığı, davalı ... ... A.Ş. ile davacı arasında bu sözleşmeden kaynaklı akdi ilişkinin bulunmadığı, dolayısıyla bu sözleşmeye dayalı olarak davalı ... ... A.Ş.'ye husumet yöneltilemeyeceği kabul edildiğinden bu davalıya yönelik davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

02/03/2021 tarihli sözleşmenin niteliği itibariyle taşıma sözleşmesi niteliğinde olduğu, sözleşme ile davalıya ait malların sevkiyatının davacı tarafından yapılmasının kararlaştırıldığı, sözleşmenin 1 yıl süreli olduğu, sözleşmenin davacı tarafça süresinden önce 02/07/2021 tarihinde feshedildiği, davacının feshin haklı nedene dayandığının usulünce ispatlanamadığı, dolayısıyla davacı tarafından yapılan feshin haksız olduğunun kabul edilmesi gerektiği, sözleşme ve genel şartname hükümleri uyarınca davalının haksız fesih nedeniyle cezai şart alacağı olarak teminatı irat kaydedebileceği, sözleşme uyarınca verilmesi gereken teminat tutarının 400.000,00 TL olduğu, davalının bu tutarı talep edebilmesinin ya da teminatı irat kaydedebilmesinin zarar şartına bağlı olmadığı, davalı zarara uğramasa dahi bu tutarı irat olarak kaydedebileceği kabul edilmiştir.

Tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen bilirkişi raporları bir bütün halinde değerlendirildiğinde, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, her iki taraf defterinin kendi lehlerine delil olma özelliğine haiz olduğu, davacı defterlerine göre davacının 646.429,07 TL alacaklı olduğu, davalı defterlerine göre ise davalının 5.863,47 TL tutarında davacıya borçlu olduğu, defter kayıtlarındaki farklılığın davalının tanzim ettiği 647.250,87 TL bedelli nakliye farkı zarar bedelli açıklamalı faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmamasından ve yine davalı defterlerinde kayıtlı 5.041,71 TL'lik ödeme kaydının davacı defterlerinde bulunmamasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmenin 11.4. maddesi uyarınca davalı defter kayıtları konusunda delil sözleşmesi yapılmış ise de, sözleşmenin bu kısmının Yargıtay . HD.'nin ... E. ... K sayılı emsal içtihadında da belirtildiği gibi geçersiz olduğu kabul edilmiştir.

Bu kapsamda davalının sözleşmenin feshi nedeniyle zarara uğradığını usulünce ispatlaması gerekir. Ancak, defaten yaptırılan bilirkişi incelemesine rağmen zarar belirlenemediğinden, davalının zarar iddiasını usulünce ispatlayamadığı ve davalı defterlerindeki 647.250,87 TL bedelli fatura kaydına itibar edilemeyeceği kabul edilmiştir. Yine, davalı tarafça kalan işin sözleşmenin 19.1. maddesi uyarınca ihale suretiyle tamamlatılması gerekirken, davalının sözleşmenin bu hükmüne aykırı hareket etmesi de dikkate alınarak davalının zarar savunmasında bulunamayacağı kabul edilmiştir.

Davalı defterlerindeki 5.041,71 TL'lik ödeme kaydı yönünden ise 10/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda bu kaydın dayanağı olarak ödeme dekontu gösterildiğinden davalının bu tutarda ödeme yaptığı kabul edilmiştir.

647.250,87 TL bedelli nakliye farkı zarar bedeli açıklamalı faturaya itibar edilmeyip, 5.041,71 TL tutarındaki ödeme kaydına itibar edildiğinde, davacı defter kayıtlarına göre davacının 646.429,07 - 5.041,71 = 641.387,36 TL alacaklı, davalı defter kayıtlarına göre ise yine davacının 5.863,47 + 647.250,87 = 653.114,34 TL tutarında alacaklı olduğu, davacının kendi defter kayıtlarına göre alacağının daha az olması nedeniyle bu tutara itibar edilmesi gerektiği sonucuna varıldığından davacının 641.387,36 TL tutarında davalıdan alacaklı olduğu kabul edilmiştir. Ancak, davalı sözleşmenin haksız feshi nedeniyle 400.000,00 TL tutarında cezai şart alacağı isteminde bulunabileceğinden bu tutarın davacı alacağından mahsubunun gerekmesi karşısında davacının talep edebileceği alacak tutarı 641.387,36 - 400.000,00 = 241.387,36 TL'dir.

Her ne kadar yapılan yargılama neticesinde davacının 241.387,36 TL tutarında alacaklı olduğu sonucuna varılmış ise de davacının alacak talebinin 50.000,00 TL olması karşısında taleple bağlılık ilkesi gereğince ancak bu tutara hükmedilebileceği kabul edilerek davanın bu tutar üzerinden kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davalı ... Holding A.Ş.'ye  yönelik davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,

2. Davalı ... ... Ticaret A.Ş.'ye yönelik davanın KABULÜ ile 50.000,00 TL'nin dava tarihi olan 08/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı  ... ... Ticaret A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

3. Alınması gereken 3.415,50 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 853,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62 TL eksik harcın davalı ... ... Ticaret A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 

4. Arabuluculuk görüşmeleri nedeniyle suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL'nin 780,00 TL'lik kısmının davacıdan, 780,00 TL'lik kısmının ise davalı ... ... Ticaret A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 

5. Davacı tarafından yapılan 853,88 TL harç giderinin davalı ... ... Ticaret A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan 80,70 TL harç gideri ve 6.149,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 6.230,20 TL yargılama giderinin takdiren 1/2'lik oranının davalı ... ... A.Ş.'ye yönelik dava yönünden yapıldığının kabulü ile, 3.115,10 TL yargılama giderinin davalı ... ... Ticaret A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, 

7. Davalı ... ... Ticaret A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 

8. Davacı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 17.900,00 TL  vekalet ücretinin davalı ... ... Ticaret A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,

9. Davalı ... Holding A.Ş., kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'nin 7/2 maddesine göre tayin ve taktir olunan 8.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Holding A.Ş.'na VERİLMESİNE,

10-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/01/2024

Katip Hakim

5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre Elektronik İmzalıdır.