Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/281 E. 2024/414 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K.

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili 23/09/2022 tarihli dilekçesiyle; davacı şirketinin, Türkmenistan ülkesinde faaliyet gösteren O.Owezow ünvanlı şirketten 72.221,05 ABD doları karşılığında üre (karbamid) alımı konusunda anlaştığını ve yurt dışındaki satıcı firmaya gönderilmesi gereken paralardan 66.021,05 ABD dolarının, satıcı bu şirketin isteği ile davacı tarafından davalı şirkete ödendiğini ancak, yurt dışındaki şirketin satış konusu üre (karbamid) teslimini gerçekleştirmediğini, yapılan ödemeleri de iade etmediğini, bu konuda yapılan yazışmaların sonuçsuz kaldığını, yurt dışındaki satıcı şirketin edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle, davalı şirketten ödemenin iadesinin istenilmesine rağmen davalı şirketin de kendilerine yapılan ödemeyi iade etmediğini, davacının davalıdan olan bu alacağının tahsili için davalı hakkında icra takibi başlattığını, davalının takibe yaptığı itiraz üzerine icra takibinin durduğunu ancak, itirazın haksız olduğunu beyan ederek, davalının Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, öncelikle hukuki yarar ve pasif husumet yokluğu itirazında bulunmuş, havaleye ilişkin yasal düzenlemeler de esas alınarak davanın esastan da reddini istemiştir.

Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takibine ilişkin ilgili belgeler Uyap üzerinden temin edilerek dosyamıza konulmuş, davacı tarafından arabuluculuk uzlaşmazlık son tutanağı ve taraflar arasındaki yazışmalara ilişkin belgeler dosyamıza sunulmuştur.

Yapılan yargılama sonunda Mahkememizin 27/09/2023 gün ve ... E., ... K. sayılı ilamı ile davacının davasının ispat edilememesi nedeniyle reddine karar verilmiştir. Karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine, Konya BAM . HD.'nin 12/02/2024 gün ve ... E., ... K. sayılı ilamı ile Mahkememizin kararı kaldırılmış, dava Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Konya BAM . HD'nin kararı gereğince davacı tarafından sunulan yabancı dildeki belgelerin tercümesinin yaptırılması sağlanmıştır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "itirazın iptali" davasıdır.

6098 s. TBK'nin 555. maddesine göre, "Havale, havale edenin, kendi hesabına, para, kıymetli evrak ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlemdir."

6098 s. TBK'nin 557/1. maddesine göre de, "Havale ödeyicisi, çekince belirtmeksizin havaleyi kabul ettiğini havale alıcısına bildirirse, ifa ile yükümlü olur ve ona karşı, ancak aralarındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden doğan savunmaları ileri sürebilir; havale eden ile kendi arasındaki ilişkiden doğan savunmaları ileri süremez."

6098 s. TBK'nin 559/1-2. maddesine göre ise, "Havale eden, havale alıcısına verdiği yetkiyi her zaman geri alabilir. Ancak, havale alıcısının yararına, özellikle onun alacağını elde etmesi amacıyla verdiği yetkiyi geri alamaz.

Havale ödeyicisi, havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale eden, ona verdiği yetkiyi geri alabilir."

Somut olayda ; Davacı şirket tarafından, dava dışı 3. kişi ile aralarındaki ticari ilişki nedeniyle, 3. kişiye yapılması gereken ödemenin, 3. kişinin isteği ile davalıya yapılması ve 3. kişinin de edimlerini kendilerine karşı yerine getirmemesi üzerine, davacı tarafından davalıya yapılan ödemenin davalıdan geri alınması istenilmektedir.

Davacı ile davalı arasındaki ilişki havale ilişkisi olup, dava dışı mal satan kişi havaleci (havale eden), davacı havale ödeyicisi ve davalı ise havale alan durumundadır.

Konya BAM . HD.'nin kaldırma kararı öncesi verilen önceki kararımızda da açıklandığı üzere;

Davalı taraf, hukuki yarar ve pasif husumet yokluğu itirazında bulunmuş ise de; davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunuğu ve dava konusu ödemenin davalıya yapılmış olması karşısında davalının pasif husumet sıfatının da bulunduğu görülmüş, davalı tarafın aksi yöndeki savunmaları kabul edilmemiştir.

Davacı tarafından davalıya, dava dışı 3. kişinin isteği ile havale yapıldığı sabittir. Her ne kadar davacı tarafından, davalı havale alıcısına yapılan ödemenin iadesi istenilmiş ise de; davacı havale ödeyicisinin, bu havaleyi (ödemeyi) kabul etmesi ve davalı havale alıcısına ödemeyi yapması karşısında, 6098 s. TBK'nin 559 ve 557. maddeleri gereğince, davacının davalıya yaptığı ödemeleri geri isteyemeyeceği ve özellikle havale eden ile kendi arasındaki ilişkiden doğan (ürün/emtia tesliminin yapılmamış olması gibi) savunmaları davalıya karşı ileri süremeyeceği kabul edilmiştir.

Konya BAM . HD.'nin kararı gereğince tercümesi yaptırılan belgelerin içeriği de Mahkememizin kanaatini değiştirecek nitelikte görülmemiş, yukarıda yazılı yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere dava dışı ... havale eden sıfatıyla havale alıcısı olan davalıya verdiği yetkiyi yasal çerçevede her zaman geri alabileceği ve hatta 26/07/2022 tarihli yazısı ile bu yetkiyi davalıdan geri aldığı belirlenmiştir.

Havale ödeyicisi sıfatına sahip olan davacının, 6098 s. TBK'nin 557 maddesi gereğince ancak davalı havale alan ile kendi aralarındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden doğan savunmaları ileri sürebilecek ve dava dışı havale eden ile kendi arasındaki ilişkiden doğan savunmaları ileri süremeyecek olması nedeniyle, davacının davalıdan ödenen bedelin iadesinin isteme şartlarının oluşmadığı sonucuna varılarak, davacının davasının ispat edilememesi nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı tarafından fer'i nitelikte tazminat talep edilmiş ise de; davacının takibi haksız olmakla birlikte, takibin kötüniyetli olarak yapıldığı davalı tarafından ispat edilemediğinden ve iyiniyet karine olarak mevcut olduğundan, davalı tarafın 2004 s. İİK'nin 67/2. maddesi gereğince şartları oluşmayan fer'i nitelikteki tazminat talebinin de reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1. Davacının davasının ispat edilememesi nedeniyle REDDİNE,

2. Davalının fer'i nitelikteki tazminat talebinin REDDİNE,

3. Peşin alınan 14.097,49 TL. nispi karar ve ilam harcından karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL. maktu ret karar ve ilam harcının mahsubu ile kalan 13.669,89 TL. harcın istek halinde davacıya iadesine,

4. Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı ilamsız icra takibinden dolayı davacı tarafından icra dosyalarına yatırılmış olan harcın, 492 s. Harçlar Kanunu'nun 29/3. maddesi gereğince davacıya iadesinin, ilgili icra müdürlüğünce takdir edilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan yargılama giderleri ile gerekçeli kararın tebliği için davacı avansından yapılacak olan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6. Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri tespit edilemediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

7. Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (ve dava değerinin 1.167.252,16 TL. olduğunun kabulü ile) davalı vekilleri için 158.397,74 TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8. Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.560 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

9. Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen ilgili taraflara iadesine,

Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, Konya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/06/2024

Başkan Üye Üye Katip