Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/439 E. 2024/362 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K.

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVA : KOOPERATİFİN FAAL OLDUĞUNUN TESPİTİ

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili 13/05/2024 tarihli dilekçesiyle; dava dilekçesinde açıkça unvanını belirtmeden ancak atıf yaparak dava dışı ... Kooperatifinin 29/09/2020 tarihinde tescil edildiğini, bugüne kadar genel kurul toplantılarını yapamadığını, genel kurul toplantısını yapmak için 19/03/2024 tarihinde ticaret il müdürlüğüne başvuru yapıldığını, Konya Ticaret İl Müdürlüğü tarafından kooperatife verilen cevabi yazıda Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulundurulacak Bakanlık Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Yönetmeliğin 7/4. maddesine göre "3 yıl üst üste genel kurul genel kurul yapmadığından kanunen dağılmış sayılan kooperatiflerce temsilcisi başvurusunda bulunulursa, toplantı gündeminde münhasıran tasfiye kararı alınmasına dair madde veya kooperatif faaliyetlerinin sürdüğüne dair Mahkeme kararının bulunması halinde temsilci bulundurulur" hükmüne istinaden temsilci talebinin şimdilik kabul edilmediğini beyan ederek, ilgili kooperatifin faal olduğunun tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Kooperatifin Faal Olduğunun Tespiti" davasıdır.

Yargıtay . HD’nin 24.12.2015 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "Dava, davacı kooperatifin faal olduğunun tespiti ile 23.02.2013 tarihli genel kurul kararının ticaret siciline tescili istemine ilişkindir...

1163 sayılı Kanun'un 81. maddesinde kooperatiflerin dağılma sebepleri düzenlenmiş olup, anılan maddeye 3476 sayılı Kanun ile eklenen 6. ve ana sözleşmenin 75/6. bendi uyarınca kooperatifin üç yıl üst üste olağan genel kurulunu yapamaması halinde kooperatife genel kurul yapılabilmesi için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın kooperatif kendiliğinden dağılmış sayılacaktır. Bu hükme göre kooperatifin olağan genel kurul toplantılarının 3 yıl üst üste yapılmaması, kooperatifin sicilden terkin edilmesi sonucunu doğurmayıp, kooperatifin tasfiye haline girmesini sağlar. Kooperatifin feshi halinde, kooperatifin tasfiyesine başlanacağından tasfiye sırasında varsa kooperatifin alacaklarının tahsili yanında borçların ödenmesi tasfiyenin zorunlu bir gereğidir. Tasfiye halindeki kooperatifin tüzel kişiliği, tasfiyenin tamamlanması üzerine sicilden terkine kadar sona ermediğinden, aleyhine icra takibi yapılması ya da dava açılması mümkün olup, kooperatifin tüzel kişiliğinin ve faaliyetlerinin devam ettiği kuşkusuzdur.

Somut olayda, davacı kooperatifçe dava tarihinden önce 23.02.2013 tarihinde geçmişe yönelik 5 yıl da dahil olmak üzere genel kurul toplantısının yapıldığı, ortakların kooperatifin devamı yönünde irade gösterdikleri, genel kurul toplantısının gecikmeli de olsa gerçekleşmiş olduğu anlaşıldığından, 81/6. maddede düzenlenen fesih şartları ortadan kalkmıştır.

Buna göre, dava tarihi itibariyle, davacı kooperatif bakımından yasanın aradığı 3 yıl üst üste genel kurulun yapılmaması koşulu gerçekleşmemiştir.

Diğer yandan, 23.02.2013 tarihli genel kurul tescilinin önce ilgili Ticaret Sicil Memurluğu'ndan istenmesi, sicil memurluğunca talebin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 32/1. ve 3. fıkra hükümleri uyarınca incelenmesi sonunda, talebin reddine karar verilmesi halinde, 34. maddesi hükmü uyarınca Ticaret Sicil Memurluğu'na husumet yöneltilerek, ret kararına karşı Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde itiraz edilmesi gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece, kooperatifin tüzel kişiliğinin devam ettiği, buna göre kooperatifin faal olduğunun tespiti yönünde mahkemeden karar istenmesinde davacının hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle, HMK'nın 114/1-h ve 115/2. maddesi uyarınca davanın bu istem yönünden usulden reddine; genel kurulun Ticaret Siciline tescil istemi yönünden ise, önce Ticaret Siciline başvurulmaması sebebiyle erken açıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle reddi doğru olmamış ise de, karar sonucu itibariyle doğru olduğundan, HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek ve hüküm fıkrasının 1. bendinde yapılan yanlışlığın düzeltilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilmesi suretiyle hükmün onanması gerekmiştir."

Somut olayda ; Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabi yazısına göre dava dışı ... Kooperatifinin halen aktif (faal) olduğu, davacı ... bu kooperatifin kurucu ortak ve yetkili temsilcilerinden birisi olduğu belirlenmiştir.

Her ne kadar davacı ... tarafından kendi adına dava dışı ... Kooperatifinin faal olduğunun tespiti için bu dava açılmış ise de; ticaret il müdürlüğüne başvuran ve talebi kabul edilmeyen ilgilinin, davacı ... değil dava dışı kooperatif olduğu, davacı ... bu davayı kendi adına açamayacağı, dava dışı ilgili kooperatifin faal olup olmadığının tespiti davasında ticaret il müdürlüğünün de davalı olarak taraf sıfatının bulunmadığı belirlenmiştir.

Yargıtay HGK’nun 14.04.2022 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere, "Sıfat, ileri sürülme zamanı kanun ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def’î de teşkil etmediğinden davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde re’sen nazara alınması gerekli hukukî bir durumdur"

Bu nedenlerle davacının davasının aktif ve pasif husumet (sıfat) yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, yukarıda yazılı emsal içtihat da belirtilen hukuki yarar dava şartının bulunup bulunmadığı hususu tarafların sıfatı itibariyle şimdilik değerlendirilmemiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-DAVACININ DAVASININ AKTİF VE PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,

2. Karar tarihi itibariyle alınması gereken maktu ret karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderleri ile gerekçeli karar tebliği için davacı avansından yapılacak olan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Bu kararın taraflara tebliğine,

5. Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair ; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde Konya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere tensiben ve oy birliğiyle karar verildi. 16/05/2024

Başkan Üye Üye Katip