KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/009

Gündem No : 39

Karar Tarihi : 25.02.2026

Karar No : 2026/UY.II-643

BAŞVURU SAHİBİ:

Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı Baltacı İnş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 1. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/2110590 İhale Kayıt Numaralı “Kocaeli Kandıra Arıklar Göleti Sulaması 2 Kısım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kocaeli Kandıra Arıklar Göleti Sulaması 2 Kısım” ihalesine ilişkin olarak Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı Baltacı İnş. İş Ortaklığının 21.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.02.2026 tarih ve 207407 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/397 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şikayete konu edilen ihalede tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu ve kendilerinden açıklama istenildiği, fakat aynı gün kendilerine tebliğ edilen yazıda açıklamaya konu olan iş kalemlerinin alt analizlerine ilişkin mevzuata aykırı işlemler tespit edildiği, idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 21.01.2026 tarihli işlemi ile şikayet başvurularının reddedildiği, idarece tanzim edilen cevabi yazıda şikayete konu esaslı unsurlara dair herhangi bir değerlendirme yapılmayarak aynı sorgu dosyası ile süre uzatımı verildiği, oysa ki açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan ve gerek kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayınlanan birim fiyat ve rayiçler gerekse Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan tevsik edici bilgi ve belgeler ile fiyat tevsikinin mümkün olmadığı; bununla birlikte nitelik ve niceliğinin hiçbir şekilde anlaşılmadığı birden fazla malzeme bedeli ve montaj bedeli girdilerinin neler olduğunun belirtilmesi gerektiği, açıklama istenilen birim fiyat analizleri içerisinde yer alan malzeme bedeli, montaj bedeli ve çeşitli poz numaralarının verilerek iş kalemi karşılığı olarak belirtilen analiz girdilerinin nitelikleri, miktarları, teknik bilgilerinin, girdi açıklamalarının yer almadığı, hem açıklama istenilen analiz girdisi hem de açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak yer aldığı, açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin ayrı ayrı liste olarak verilmesi gerekirken her bir iş kaleminin analizi içinde belirtildiği,

“A Tipi I. Kalite Lastik Conta İle Genleşme (İnbisat) Sızdırmazlık Derzi” analiz girdisi gibi daha birçok birim fiyatı güncel olmayan girdi analizinin bulunduğu ve analiz içerisinde yer alan girdilerin güncel rayiçleri ile birim fiyata ulaşıldığı görüldüğünden söz konusu analiz girdilerinin de temel girdilere kadar ayrıştırılması gerektiği, açıklama istenilen analiz girdilerinin birim fiyatlarına ilişkin idarenin değerlendirme yapabilmesi için açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerini liste halinde sorgulama yazısında belirtmesi gerektiği, bu girdilerin temel girdilere kadar ayrıştırılması gerektiği,

2. Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında gönderilen birim fiyat analizleri incelendiğinde girdi ve miktarlar üzerinden 2025 yılı aralık ayı kamu kurum ve kuruluşları tarafından açıklanan birim fiyat ve rayiçler kullanılarak yaklaşık maliyet hesaplaması yapıldığında miktarların eksik olduğu girdiler olmasına karşılık açıklanan yaklaşık maliyet ile uyumsuz olduğu, bu noktada kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması sonucunun elde edilmesi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasına bağlı olduğu, ihtiyaçların karşılanmasında, gerekli niteliklere sahip mal, hizmet ya da yapım işinin en uygun maliyetle temin edilmesinin amaçlanmak zorunda olduğu, dolayısıyla idarece ihmalen yapıldığı düşünülen söz konusu aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararının doğacağı hallere yer verildiği, dolayısıyla aşırı düşük sorgu yazısının iptal edilerek gerekli işlemlerin hukuka uygun icrasının talep edildiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

…

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kocaeli Kandıra Arıklar Göleti Sulaması 2. Kısım

b) Türü: Yapım işi

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

Mevcut sulama hattında proje ve şartnamelerine uygun olarak HDPE (PE100) boru ve özel parçaların temini ve döşenmesi, boru hendek kazı ve dolgularının yapılması,

Mevcut sulama hattında, projedeki adet ve muhtelif çaplarda kelebek veya sürgülü hat kapama vanası ve daimî teçhizatları ile birlikte inşası, muhtelif çaplarda hava vanası koruma yapısının kazısı ve inşaatı ile mekanik aksamın temini ve yerleştirilmesi, pompajlı tahliye vanasının temini, koruma yapısının kazısı ve inşaatı ile mekanik aksamın temini ve yerleştirilmesi, cazibeli tahliye vanasının temini, koruma yapısının kazısı ve inşaatı ile mekanik aksamın temini ve yerleştirilmesi, beton gömlekli yol geçişi imalatı, taş tahkimatlı beton gömlekli dere geçişi imalatı, Ø600 yatay sondaj ile yol geçişi yapısının kazısı ve inşaatının yapılması, Ø700 yatay sondaj ile yol geçişi yapısının kazısı ve inşaatının yapılması, pompa istasyonu mekanik aksamın temini ve yerleştirilmesi, pompa binası ve regülasyon deposu inşaatının yapılması ile pompa istasyonu elektrik, aydınlatma, otomasyon ve ENH işlerinin yapılması.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kocaeli Kandıra” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu edilen ihalenin Devlet Su İşleri 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.01.2026 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Kocaeli Kandıra Arıklar Göleti Sulaması 2 Kısım” yapım işi ihalesi olduğu, inceleme tarihi itibariyle ihale komisyonu kararı alınmadığı, söz konusu ihalede sınır değerin 236.216.763,83 TL olarak hesaplandığı ve teklifi sınır değer altında kalan Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı Baltacı İnş. İş Ortaklığı’na 15.01.2026 tarihinde EKAP üzerinden “2025/2110590-4” sayılı yazının gönderildiği,

Söz konusu yazının içeriğinin “…Teklifinizin, Kamu İhale Genel Tebliği Madde 45-Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi 45.1.1. maddesine göre hesaplanan Sınır Değerin altında kaldığı belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun, Aşırı Düşük Teklifler Madde 38, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin Aşırı Düşük Teklifler Madde 60, Kamu İhale Genel Tebliğinin Madde 45 – Aşırı Düşük Teklif Değerlendiresi ve işe ait Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Yapım İşlerinde uygulanacak Tip İdari Şartnamenin Madde 33 Aşırı Düşük Teklif Hükümleri çerçevesinde yapılacak Aşırı Düşük Teklif Sorgulamasında değerlendirilmek üzere, Teklif Mektubunuzun Eki Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.1 Maddesine göre belirlenen KAS-012, KAS-091, KAS-090, KAS-093, KAS-070, KAS-092, KAS-011, KAS-071, KAS-054, KAS-087, KAS-042, KAS-043, KAS-055, KAS-010, KAS-039, KAS-086, KAS-049, KAS-045, KAS-076, KAS-089, KAS-056, KAS-050, KAS-001, KAS-046, KAS-077, KAS-044, KAS-035, KAS-069, KAS-040 no’lu iş kalemlerinde ilgili isteklilerden aşırı düşük savunma alınması zarureti ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla belirtilen miktarların verilen Sıralı Analiz Girdileri Tablosuna uygun olarak ayrıntılarını ve açıklama istenen girdilere dayanak teşkil edecek bilgi ve belgeleri (Proforma Fatura, Teklif Alma Yazısı, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı, Stok Tespit Tutanağı, Yardımcı Analizler vb.) ilgili kanun, yönetmelik, tebliğ ve şartname hükümlerine göre;

Yapım yönteminin ekonomik olması,

Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin, işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve

Teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendirerek, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesine göre tebliğ tarihini (EKAP üzerinden duyurulduğu tarih) izleyen günden itibaren 26.01.2026 tarihi mesai bitimine kadar cevaplamanız gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği Madde 45- Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi, 45.1.14. maddesi gereği; Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

Gereğini rica ederim.

EKLER: Sıralı Analiz Girdileri Tablosu” şeklinde olduğu görülmüş olup ilgili yazı ekinde herhangi bir belgenin yüklenmediği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından 21.01.2026 tarihinde idareye yapmış olduğu şikayet başvurusu üzerine, idarece 28.01.2026 tarihinde cevap verilmiş olup, anılan cevabi yazıda “… Teklifinizin, Kamu İhale Genel Tebliği Madde 45-Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi 45.1.1. maddesine göre hesaplanan Sınır Değerin altında kaldığı belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun, Aşırı Düşük Teklifler Madde 38, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin Aşırı Düşük Teklifler Madde 60, Kamu İhale Genel Tebliğinin Madde 45 - Aşırı Düşük Teklif Değerlendiresi ve işe ait Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Yapım İşlerinde uygulanacak Tip İdari Şartnamenin Madde 33 Aşırı Düşük Teklif Hükümleri çerçevesinde yapılacak Aşırı Düşük Teklif Sorgulamasında değerlendirilmek üzere, Teklif Mektubunuzun Eki Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.1 Maddesine göre belirlenen KAS-012, KAS-091, KAS-090, KAS-093, KAS-070, KAS-092, KAS-011, KAS-071, KAS-054, KAS-087, KAS-042, KAS-043, KAS- 055, KAS-010, KAS-039,KAS-086, KAS-049, KAS-045, KAS-076, KAS-089, KAS-056, KAS-050, KAS-001, KAS-046, KAS-077, KAS-044, KAS-035, KAS-069, KAS-040 no’lu iş kalemlerinde ilgili isteklilerden aşırı düşük savunma alınması zarureti ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla belirtilen miktarların verilen Sıralı Analiz Girdileri Tablosuna uygun olarak ayrıntılarını ve açıklama istenen girdilere dayanak teşkil edecek bilgi ve belgeleri (Proforma Fatura, Teklif Alma Yazısı, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı, Stok Tespit Tutanağı, Yardımcı Analizler vb.) ilgili kanun, yönetmelik, tebliğ ve şartname hükümlerine göre;

1-Yapım yönteminin ekonomik olması,

2-Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin, işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve

3-Teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendirerek, Kamu ihale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesine göre tebliğ tarihini (EKAP üzerinden duyurulduğu tarih) izleyen günden itibaren 03.02.2026 tarihi mesai bitimine kadar cevaplamanız gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği Madde 45- Aşın Düşük Teklif Değerlendirmesi, 45.1.14. maddesi gereği; Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması sonucunda, (45.1.3- 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” ifadelerine yer verilerek, başvuru sahibinin iddiasının yerinde bulunmadığı; yine aynı cevabi yazıda istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması gereken yeni bir tarih belirleyerek, yeni bir sorgu yazısına ve aşırı düşük kapsamında sorgulamaya tabi olan iş kalemleri ve sıralı analiz girdilerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranlarının kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”ne göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için ise sorgulama yapılmaması gerektiği,

Ayrıca, “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, ayrıca tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi, özel iş kalemleri ile paçal iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

__

Başvuru sahibi istekliye gönderilen sorgu yazısında ve şikayete cevapta düzenlenmiş olan yeni sorgu yazısında 29 iş kaleminin açıklama istenecek iş kalemi olarak belirlendiği, anılan istekliye 28.01.2026 tarihli şikayete cevap yazısı ekinde gönderilen açıklama istenecek iş kalemlerinin ise 28 tane olduğunun görüldüğü; sorgu yazılarında belirtilen “KAS-040: Ø315 mm Anma Çapında 12,5 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi” iş kaleminin, sıralı iş kalemleri listesinde açıklama istenmeyecek iş kalemi olarak belirlendiği, dolayısıyla anılan iş kaleminin aşırı düşük sorgu yazısında açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlenip, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”nde ise açıklama istenilmeyecek iş kalemi olarak belirlenmesinin tereddüte mahal verdiği anlaşılmıştır.

Yine sorgulamaya tabi olan iş kalemleri içerisinde yer alan;

“KAS-001: Ø110 mm Anma Çapında 6 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi” iş kalemi içerisinde yer alan “Özel Parçaların Temini ve Döşenmesi (Boru bedelinin %5’i)” analiz girdisinin anılan iş kaleminde açıklama istenmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, fakat aynı analiz girdisinin KAS-010, KAS-011, KAS-012, KAS-035, KAS-039, KAS-042, KAS-043, KAS-044, KAS-045, KAS-046, KAS-049, KAS-050 iş kalemlerinde açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlendiği, ancak bu girdinin ayrı bir fiyatı bulunan nitelikte olmadığı, boru bedelinin % 5'i şeklinde belirlenmesinin uygun olmadığı, aynı girdiler arasında yer alan boru bedeline ilişkin girdi miktarına yansıtılmak suretiyle ayrı bir girdi olmaksızın açıklama istenilecek ve istenilmeyecek girdilerin tespit edilmesi gerektiği,

“ KAS-090:Pompa İstasyonu Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi ” iş kalemi içerisinde yer alan analizlerin 6 satırında “montaj bedeli” analiz girdisine yer verildiği ve hepsinin açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlendiği, aynı iş kaleminin 6 satırında da “malzeme bedeli” analiz girdisine yer verildiği, söz konusu “malzeme bedeli” analiz girdisinin 4 satırda açıklama istenmeyecek analiz girdisi olarak belirlenmişken, 2 satır da açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlendiği,

“KAS-091: Pompa Binası İnşaatının Yapılması” iş kalemi içerisinde yer alan analizlerin 2 satırında “montaj bedeli” analiz girdisinin yer aldığı ve her ikisinin de açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlendiği, yine anılan iş kaleminin 2 satırında “malzeme bedeli” analiz girdisinin yer aldığı, fakat “malzeme bedeli” analiz girdisinin bir satırda açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlenmişken, diğer satırda açıklama istenmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği,

Dolayısıyla "malzeme bedeli" ve "montaj bedeli" şeklinde genel ifadeler kullanılması nedeniyle mevcut ifadelere göre bu girdilerin aynı olduğu, ancak ilgili iş kalemlerinin birim fiyat tarif ve analizlerine göre farklı malzemeler olabilecekleri, farklı malzeme olmaları halinde bu hususun açıkça belirtilerek açıklama istenilmesi gerektiği, aynı malzemeler ve bu malzemelerin montaj bedelleri olması halinde ise aktarılan Tebliğ açıklamalarına uygun şekilde açıklama istenilme durumunun tespit edilmesi gerektiği,

Bu bağlamda, söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talebinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan “ Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. ” açıklamalarına aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla iş kalemi analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı kapsamındaki analizlere ilişkin söz konusu belirlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan “Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.” açıklamalarına aykırı olduğu, bu nedenle birden fazla poz içerisinde bulunan girdinin, herhangi bir pozda analiz toplamının % 3’ünün üstünde yer alarak açıklama istenilecek girdi olması durumunda, diğer pozda analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında kalıp kalmadığına bakılmaksızın açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan Tebliğ’in 45.1.4’üncü maddesinde yer alan açıklamaya göre kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) bulunması durumunda, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının da isteklilere verilmesi gerektiği,

İdarece teklifi sınır değer altında kalan başvuru sahibi istekliye gönderilmiş olan sorgu yazısı ekinde yer alan açıklama istenilecek olarak belirlenen “KAS-091: Pompa Binası İnşaatının Yapılması” ile “KAS-093: Regülasyon Havuzu İnşaatı Yapılması” iş kalemlerinde “A Tipi I. Kalite Lastik Conta İle Genleşme (İnbisat) Sızdırmazlık Derzi” temel analiz girdisinin açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlendiği, fakat söz konusu analiz girdisinin alt analiz girdilerinin de olduğu (örneğin malzeme, işçilik vb.) dikkate alındığında; aşırı düşük teklif açıklamasına konu iş kalemleri/grupları içerisinde yer alan analiz girdisine ait alt analizlerin temel girdilerine kadar ayrıştırılmamasının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki açıklanması istenilen/istenilmeyen analiz girdilerinde değişikliğe sebebiyet vereceği,

Bu itibarla, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının bu haliyle usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, açıklaması istenilen “KAS-091: Pompa Binası İnşaatının Yapılması” ile “KAS-093: Regülasyon Havuzu İnşaatı Yapılması” ve “KAS-093: Regülasyon Havuzu İnşaatı Yapılması” poz numaralı iş kalemleri ile bu nitelikteki açıklaması istenilen diğer iş kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen analizlerin temel analiz girdilerine kadar ayrıştırılmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, idarece sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/gruplarına ilişkin bütün analizlerde yer alan girdilerin temel girdi düzeyinde (malzeme, işçilik, makine, nakliye vb.) ayrıştırılması, açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre belirlenmesi ve sınır değerin altında teklif sunan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “ Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.

…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir.

…

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. …” hükmü,__

__

__ Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini, … ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “…(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır. …” hükmü,

__

Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin açılması” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP’ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı, EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında yapılan işlemlere ilişkin hususlar ile yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler ile teklif fiyatları ve varsa açılamayan teklifler tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; ...

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ... izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri düzenlenmiş olup; anılan Kanun’un 55 ve 56’ncı maddelerinde ise bu başvuruların hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihten itibaren anılan Kanun’un 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhale sürecinde gerçekleşen işlem veya eylemler sebebiyle herhangi bir isteklinin hak kaybına veya zarara uğramasının muhtemel olduğu durumlarda, bu idare işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla mevzuatta öngörülen süreler içerisinde şikâyet başvurusuna konu edilmesi gerektiği, başvuru sürelerine ilişkin yukarıda aktarılan Kanun hükümleri çerçevesinde şikâyet başvuru süresinin iddia konusu işlem veya eylemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı, bir diğer ifadeyle ihale tarihi itibarı ile isteklilere açıklanan ve tutanağa bağlanarak isteklilere bildirilen hususlar bakımından (yaklaşık maliyetin açıklanması) hak kaybı veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin ihale komisyonu kararının tebliğ edilmesini beklemeden şikâyet hakkını kullanması gerektiği,

İhalenin birinci oturumunda ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin mevzuatta düzenlendiği, bu işlem veya eylemler istekliler dâhil herkese açık olarak gerçekleştirildiğinden, anılan işlemlere ilişkin olarak isteklilerce şikâyet başvurusuna konu edilebilmesinde farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarih olarak işlem tarihinin esas alınması gerektiği,

4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ihale günü ilk oturumda isteklilerin teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarının açıklanması suretiyle yaklaşık maliyetin alenileştiği, ikincil mevzuatın ilgili hükümleri gereğince de yaklaşık maliyet bilgisinin ihale tarihi itibarı ile isteklilere Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanağın bildirilmesi ile açıklandığı, bahse konu ihalede idarece Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanak’ın EKAP üzerinden isteklilere 05.01.2026 tarihinde gönderildiği, yaklaşık maliyetin hatalı olduğu ve bu nedenle hak kaybına uğramasının muhtemel olduğu hususunda şikâyet başvurusunda bulunacak istekliler için bu durumun farkına varıldığı tarihin veya farkına varılmış olması gereken tarihin, Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanağın EKAP üzerinden kendilerine tebliğ edildiği tarih olan 05.01.2026 tarihi olduğu, yaklaşık maliyetin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği açıktır.

Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyete ilişkin iddialarına yönelik olarak, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesine göre isteklilere yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklanacağı, başvuruya konu ihalenin 05.01.2026 tarihinde gerçekleştirildiği ve 05.01.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanak ile yaklaşık maliyetin isteklilere bildirildiği dikkate alındığında, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikâyet süresinin, yaklaşık maliyetin açıklandığı Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanağın EKAP üzerinden kendilerine tebliğ edildiği tarih olan 05.01.2026 tarihi olduğu, başvuru sahibinin de bu tarihten itibaren 10 (on) gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 21.01.2026 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunun süresinde bir başvuru olmadığı anlaşıldığından, anılan iddianın süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 2 (iki) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı (1/2) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 129.405,00 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/gruplarına ilişkin bütün analizlerde yer alan girdilerin temel girdi düzeyinde (malzeme, işçilik, makine, nakliye vb.) ayrıştırılması, açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre belirlenmesi ve sınır değerin altında teklif sunan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****