KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/005

Gündem No : 43

Karar Tarihi : 28.01.2026

Karar No : 2026/UY.II-315

BAŞVURU SAHİBİ:

Ferit Sarıgül (Mega Doğalgaz ve Mühendislik),

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1934022 İhale Kayıt Numaralı “Hacı Mehmet Koçarslan 24 Derslikli Anadolu Lisesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 28.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hacı Mehmet Koçarslan 24 Derslikli Anadolu Lisesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ferit Sarıgül (Mega Doğalgaz ve Mühendislik)’ün 29.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.01.2026 tarih ve 205128 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/102 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi gereğince bütün şartları taşıdığı, ancak idarenin tekliflerinin reddedilmesi kararının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Yapım yönteminin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin __ “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Hacı Mehmet Koçarslan 24 Derslikli Anadolu Lisesi Yapım İşi

b) Türü: Yapım işi

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

Taban İnşaat Alanı: 799.82 metrekare / Toplam İnşaat Alanı: 4113.05 metrekare

Bodrum+Zemin+ 3 kat ve Çatı katından oluşan 24 derslikli lise inşaatı.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kilis/Merkez” düzenlemesi,__

__

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

__

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Hacı Mehmet Koçarslan 24 Derslikli Anadolu Lisesi Yapım İşi” ihalesinde sınır değer olarak belirlenen 93.578.424,92 TL’nin altında ihale dokümanına uygun teklif veren 10 isteklinin olduğu ve bunlardan 05.12.2025 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, anılan yazıda “Hacı Mehmet Koçarslan 24 Derslikli Anadolu Lisesi Yapım İşi ihalesinde 27.11.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 19.12.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği,

Söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenmeyen analiz girdilerinin listesi ile açıklama istenilen inşaat ve tesisat sıralı analiz girdileri tablolarının yer aldığı, başvuru sahibi tarafından 19.12.2025 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, sonuç olarak 6 isteklinin teklifinin açıklama sunmadığı gerekçesiyle ve başvuru sahibi Ferit Sarıgül Mega Doğalgaz ve Mühendislik de dahil olmak üzere 4 isteklinin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, 26.12.2025 tarihinde tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı ile teklifleri sınır değerin üzerinde bulunan Şahinoğulları Halı Kilim Tekstil Turizm İnşaat Sanayii Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük açıklaması uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı, Nacaroğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan kararda başvuru sahibi Ferit Sarıgül Mega Doğalgaz ve Mühendislik’in reddedilme gerekçesi olarak “Ferit SARIGÜL Mega Doğalgaz ve Mühendislik firmasının vermiş olduğu “Aşırı Düşük Teklif Savunma Dosyasında” yapılan incelemede;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.8. maddesinde “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir.” denilmektedir. Bu maddeye göre;

Dosyada sunulan analizlerde; ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına uygun olmayan içerikler tespit edilmiştir. (Örneğin; 15.120.1102, 15.160.1003, 15.185.1014, 15.275.1117 poz numaralı analizlerde olduğu gibi.)

İhale dokümanı kapsamında belirtilen 22.5.1.07-005 poz numaralı ve 36 kV, 400 kVA Beton Köşk (Trafo Dahil) Tip 2B/T (Trafo+AG Panosu) (Hava Yalıtımlı) ismindeki imalat kaleminin istekli tarafından sunulan açıklama istenen iş kalemleri hesap cetvelinde ve kamu kurumlarında kullanılan ve analiz verilmesi gerekmeyen pozlar listesinde poz numarasının ve imalat kalemi adının yanlış yazıldığı tespit edilmiştir.

İsteklinin dosyasında sunduğu savunma dokümanları incelendiğinde; idare ile isteklinin öngördüğü metrajlarda tutarsızlıklar tespit edilmiştir. (Örneğin; 15.250.1011 poz numaralı “200 Kg Çimento Dozlu Tesviye Tabakası Yapılması”, 77.130.1012 poz numaralı “Duvar Koruma Bandı Yapılması” imalatlarında olduğu gibi.)

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” denilmektedir.

Bu maddeye göre;

İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha düşük fiyatları teklif etmemeleri, düşük fiyat teklif etmeleri söz konusu olduğunda ise bu durumu belli şartlara sahip proforma fatura ( Bkz: Kamu İhale Genel Tebliği Madde: 45.1.13) ile belgelendirmesi gerekmektedir. Ancak isteklinin tarafımıza sunduğu dokümanlarda bu şartlar sağlanmamaktadır. (Örneğin; 15.180.1003, 15.185.1005, 15.185.1006, 15.185.1013, 15.184.1014, 15.190.1002, 15.230.1004, 15.250.1111, 15.275.1101, 15.275.1116, 15.275.1117 poz numaralı analizlerde olduğu gibi.)

“Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1. maddesinde "Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” denilmektedir.

Bu maddeye göre inceleme yapıldığında;

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu; fiyat teklif tutanağı ve satış tutarı tespit tutanağının fotokopi olduğu bu nedenle kaşe ve imza bilgilerinin ihtilafsız okunamadığı, faturayı düzenleyen firmanın kimliğinin ve belgesinin gerçekliğinin tereddütsüz şekilde teyit edilemediği, belge üzerindeki bilgilerin ilgili imalat pozlarının ve tariflerinin analiz girdileri ile sağlıklı bir şekilde ilişkilendirilemediği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.14. maddesinde “Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” hükmü gereğince Ferit SARIGÜL Mega Doğalgaz ve Mühendislik Şirketinin vermiş olduğu “Aşırı Düşük Teklif Savunmasının” 45.1.5., 45.1.8. ve 45.1.13. maddelere uygun olmaması nedeniyle firmanın savunması komisyonumuzca reddedilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Anılan durum üzerine başvuru sahibi tarafından 29.12.2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmuş, başvuru dilekçesinde “…1- Aşırı düşük teklifimize ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğumuz analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarlarında hata olduğu ve bu sebepten dolayı teklifimiz değerlendirme dışı bırakılmış ve ismi geçen çevre ve şehircilik bakanlığına ait 15.120.1102, 15.160.1003, 15.185.1014, 15.275.1117 poz numaralı iş kalemlerinde ve diğer poz numaralı iş kalemlerinde hata olduğu denilmiş.

Ancak: Sunmuş olduğumuz Aşırı düşük savunma dosyamızda bahse konu olan analiz formatları ile idarenin analiz forrmatları arasında fark olmasının imkansız olduğu şekil farklılığı World, excell ve kullanılan programdan kaynaklandığı görülecektir. Birim fiyatlar ise 01.12.2025 tarihli güncel fiyat ve rayiçler kullanılmış ve idarece ihale için hazırlana yaklaşık maliyet fiyatlarından farklı olması gayet normal karşılanması ve düzeltici işlemin yapılması gerekmektedir.

2- 22.5.1.07-005 poz numaralı ve 36 kV, 400 kVA Beton Köşk (Trafo Dahil) Tip 2B/T (Trafo+AG Panosu) (Hava Yalıtımlı) ismindeki imalat kaleminin istekli tarafından sunulan açıklama istenen iş kalemleri hesap cetvelinde ve kamu kurumlarında kullanılan ve analiz verilmesi gerekmeyen pozlar listesinde poz numarasının ve imalat kalemi adının yanlış yazıldığı tespit edilmiştir. Denilmektedir. İdarenin kullanmış olduğu yaklaşık maliyet ve hakkediş hazırlama programı tarafımıza yollanılan belgelerde OSKA yazılım Olduğu görülmekte Bizim İse kullandığımız Program AMP yazılım Olduğu ve söz konusu poz numaralı iş kaleminde 22.5.1.7/005 400 KVA KÖŞK (TRAFO DAHİL) 36 KV LUK BETON KÖŞK TRAFO+AG PANOSU (TİP 2B/T) şeklinde olduğu görülecek ve bunun değerlendirme dışı bırakılma nedeni olmadığı görülecektir.

3- Aşırı düşük savuma doyasımızda dokümanları incelendiğinde; idare ile isteklinin öngördüğü metrajlarda tutarsızlıklar tespit edilmiştir denilmektedir.

İdare ve dosyamızda metraj farkının olması olağan olduğu ve birebir aynı olması beklenilmemeli sunduğumuz metrajlar proje ve mahal listeleri dikkate alınarak hazırlandığı bu sebepten elenme sebebi olmadığı bilinmektedir.

4- Sunmuş olduğumuz aşırı düşük savunma dosyamızda 15.180.1003, 15.185.1005, 15.185.1006, 15.185.1013, 15.184.1014, 15.190.1002, 15.230.1004, 15.250.1111, 15.275.1101, 15.275.1116, 15.275.1117 şeklinde belirtilen ve diğer iş kalemlerinin tamamı sunulma tarihinde işçilik fiyatları saatlik ücret kullanılmış ve güncel birim fiyatlar kullanılmış bu sebeple kararınızın yeniden gözden geçirilmesi kanaatindeyiz.

5- Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat tekliflerimiz için fotokopi olduğu bu nedenle kaşe ve imza bilgilerinin ihtilafsız okunamadığı, faturayı düzenleyen firmanın kimliğinin ve belgesinin gerçekliğinin tereddütsüz şekilde teyit edilemediği, belge üzerindeki bilgilerin ilgili imalat pozlarının ve tariflerinin analiz girdileri ile sağlıklı bir şekilde ilişkilendirilemediği tespit edilmiştir denilmektedir.

Ancak: üçüncü kişilerden aldığımız fiyat teklifleri ve eklerinde fatura seri numaraları, miktarları belirtildiği, ilgili mevzuatta belirtildiği şekilde meslek mensuplarınca kaşelendiği ve imzalandığı görülmekte dosya sunma şekli EKAP üzerinden olduğu için taranıp yüklenmiştir. Bu sebeple renksiz fotokopi gibi görüldüğü, fiyat teklifleri ve ekleri incelendiğinde söz konusu malzemeler fatura üzerinde 1/20’den fazla olduğu, idarece hazırlanan bir analizi olmadığı için olabilecek yapım şartları dikkate alınarak ve mevzuatlara uygun yapıldığı görüleceği, tarafımıza karşı mesnetsiz ithamlarda bulunarak değerlendirme dışı bırakılması kanun ve mevzuatlara aykırı olduğunu düşünmekteyiz.

6- 25.275.1111/A poz numaralı analizinin uygun olmadığına değinilmiş: 07.12.2025 tarihinde idareye vermiş olduğumuz dilekçede kamu ihale kurumunun 05.11.2025 tarihli ve 2025/UY.I-2371 sayılı emsal kararında belirtilen şekilde sunulmasını istememize rağmen olumsuz cevap aldığımızdan dolayı sadece tarafımıza verilen boş analiz formatı ve yapım şartları dikkate alınarak hazırlandığından elenme sebebi olmaması kanaatindeyiz.” ifadelerine yer verilmiştir.

İdare tarafından 09.01.2026 tarihinde tebliğ edilen şikayete cevap yazısında “ 1. Analiz Formatı ve Teknik İçerik (RED SEBEBİ): İsteklinin sunduğu analizlerin formatının İdarece verilen standart formata uymadığı, rayiç poz isimlerinde farklılıklar bulunduğu ve işin yapımı için zorunlu olan bazı analiz girdilerinin (malzeme/işçilik) analizde yer almadığı tespit edilmiştir. Bu durum Tebliğ'in 45.1.8. maddesine açıkça aykırıdır. İhale Komisyonunun verdiği karar yerinde bulunmuştur.

…

4. İşçilik Fiyatlarının Mevzuata Aykırılığı ve Nitelikli İşçiliğin Vasıfsız İşçilikle Eşdeğer Tutulması (RED SEBEBİ):

tespit edilmiştir. Bu durum aşağıdaki nedenlerle mevzuata ve ihale dokümanına aykırıdır:

• a) Nitelikli İşçiliğin Vasıfsız İşçilikle Eşdeğer Tutulması: İhale konusu işin Teknik Şartnamesi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın birim fiyat tarifleri gereği; ustalık, mesleki yeterlilik ve tecrübe gerektiren iş kalemlerinin (Örn: Kalıp, Demir, Duvar vb.) "Usta" unvanlı personel tarafından yapılması zorunludur. Bakanlık rayiçlerinde Düz İşçi (Poz No: 10.100.1062) ile Usta (Poz No: 10.100.1069) arasında belirgin bir katsayı ve fiyat farkı bulunmaktadır. İsteklinin, teknik bilgi ve beceri gerektiren "Ustalık" hizmetini, vasıfsız bir beden işçisi olan "Düz İşçi"nin asgari maliyeti seviyesindeki (116,00 TL) bir ücretle karşılayacağını beyan etmesi; hem idarenin belirlediği teknik şartnameye, hem de hayatın olağan akışına aykırıdır. Nitelikli bir ustanın, vasıfsız işçi ücretiyle çalıştırılamayacağı piyasa gerçeğidir ve bu durumun aksi istekli tarafından tevsik edilememiştir.

• b) Yasal Asgari Maliyet Sınırı: 2025 yılı brüt asgari ücreti dikkate alındığında, bir işçinin işverene (SGK, İşsizlik Sigortası vb. hariç) salt brüt saatlik maliyeti dahi yaklaşık 115,58 TL civarındadır. İsteklinin tüm işçilikler için belirlediği 116,00 TL tutarı, yasal asgari sınırın sadece kuruşlar mertebesinde üzerinde olup; işçilik giderlerinde yasal yükümlülükler (kıdem tazminatı karşılığı, iş sağlığı ve güvenliği giderleri vb.) ve piyasa koşulları göz ardı edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği ve 4734 sayılı Kanun uyarınca; işçilik maliyetleri yasal asgari sınırların altına çekilemez ve ticari bir iskonto (tenzilat) aracı olarak kullanılamaz. İsteklinin nitelikli işçilikleri dahi bu "dip fiyat" üzerinden hesaplaması, teklifinin maliyet bileşenlerini gerçekçi olmayan varsayımlara dayandırdığını göstermektedir.

Sonuç: İsteklinin analizlerinde; işin uzmanlık gerektiren kısımlarında çalışacak nitelikli personel (Usta) ile vasıfsız personeli (Düz İşçi) aynı ve en düşük fiyattan (116,00 TL) ücretlendirmesi, teknik şartnameye ve mevzuatın işçilik hesaplama ilkelerine aykırı olduğundan, teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerindedir.

…

FERİT SARIGÜL MEGA DOĞALGAZ VE MÜHENDİSLİK firmasının; analiz formatının ihale dokümanına uygun olmaması ve teklif ettiği işçilik birim fiyatlarının (nitelikli ve vasıfsız işçilik ayrımı gözetilmeksizin) yasal asgari maliyet sınırlarında tutulması nedeniyle, teklifinin mevzuata uygun olmadığı ve İhale Komisyonunca verilen "değerlendirme dışı bırakma" kararının yerinde olduğu; bu nedenle şikayet başvurusunun REDDİNE karar verilmiştir. ” ifadelerine yer verildiği, idarenin başvuru sahibinin 5 iddiasından 3’ünü kabul ettiği, ancak başvuru sahibinin sunduğu analizlerin formatının idarece verilen standart formata uymadığı, rayiç poz isimlerinde farklılıklar bulunduğu ve işin yapımı için zorunlu olan bazı analiz girdilerinin (malzeme/işçilik) analizde yer almadığı ve bu durumun Tebliğ'in 45.1.8’inci maddesine açıkça aykırı olduğu ve ayrıca işin uzmanlık gerektiren kısımlarında çalışacak nitelikli personel (usta) ile vasıfsız personeli (düz işçi) aynı ve en düşük fiyattan (116,00 TL) ücretlendirmesinden gerekçeleriyle şikayet başvurusunu reddettiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 09.01.2026 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunularak “…aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi gereğince bütün şartları taşıdığı, ancak idarenin tekliflerinin reddedilmesi kararının yerinde olmadığı…” iddialarında bulunulduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin talebi üzerine idarece 05.12.2025 tarihli yazı ekinde gönderilen analiz formatları incelendiğinde;

“MİM-ÖZEL.02 Çok Amaçlı Salon Koltuk İmalatı Yapılması” iş kaleminde sadece 1 m² miktarında “MİM-ÖZEL.02 Pys: Çok Amaçlı Salon Koltuk İmalatı Yapılması (Kârsız)” girdisinin;

“MİM-ÖZEL.14 DLP1- 19mm Yonga Levha Üzeri Laminant Kaplamalı Kapaklı Derslik Dolap İmalatı Yapılması (40x80x140cm)” iş kaleminde sadece 1 adet miktarında “MİM-ÖZEL.14-Pys DLP1- 19mm Yonga Levha Üzeri Laminant Kaplamalı Kapaklı Derslik Dolap İmalatı Yapılması (40x80x140cm) (Kârsız)” girdisinin bulunduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, idareler tarafından özel iş kalemlerine ilişkin olarak bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının detaylı şekilde gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi ve isteklilerin bu iş kalemlerine yönelik açıklamalarını bu analizleri esas alarak yapmaları gerektiği, niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin olarak ise isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmadığı, bu iş kalemlerine ilişkin açıklamaların anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesi çerçevesinde yapılacağı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda başvuru sahibinin talebi üzerine idarece 05.12.2025 tarihli yazı ekinde gönderilen analiz formatları değerlendirildiğinde, niteliği gereği işçilik, malzeme, nakliye, montaj vb. analiz girdilerinin olduğu, ancak anılan iş kalemlerine ilişkin idarece hazırlanan analiz formatlarında herhangi bir analiz girdisine yer verilmediği, sadece iş kaleminin adının analiz girdisi olarak belirtildiği, bu durumun anılan iş kalemlerindeki açıklanması istenilen ve/veya istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesi ile istekliler tarafından yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarını etkileyebileceği anlaşılmıştır.

Öncelikle isteklilerin Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesinde yer alan aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sundukları analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan teklifleri reddedileceği gibi, istekliler tarafından kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan birim fiyatların kullanılarak teklif açıklamasında bulunulmasında da aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısına konu edilen iş kalemlerinin bir kısmının özel/paçal iş kalemi oldukları, bu iş kalemlerine ilişkin analiz hazırlanmadığı, anılan iş kalemlerine ilişkin analizlerin verilmemesinin aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ve sunulan açıklamaların denetlenmesini engellediği göz önüne alındığında, idare tarafından bu nitelikteki özel iş kalemlerine ait analiz girdilerinin gösterildiği analiz formatlarının hazırlanması, hazırlanacak analizler kapsamında yer alan girdiler de göz önünde bulundurulmak suretiyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesi ile sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ü dikkate alınarak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin oluşturulması ve teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, özel pozlara ait analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analizlere de yer verilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 152.021,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, özel iş kalemleri için analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının hazırlanıp ihale dokümanına uygun teklif veren sınır değerin altındaki isteklilere gönderilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****