KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/005

Gündem No : 40

Karar Tarihi : 28.01.2026

Karar No : 2026/UY.II-312

BAŞVURU SAHİBİ:

Yüksel İnşaat A.Ş. - Evrensel Yol İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/491943 İhale Kayıt Numaralı “Konya Havalimanı İtfaiye Binası ve Müteferrik İşler” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) tarafından 13.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Konya Havalimanı İtfaiye Binası Ve Müteferrik İşler” ihalesine ilişkin olarak Yüksel İnşaat A.Ş. - Evrensel Yol İnşaat A.Ş. İş Ortaklığının 10.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.12.2025 tarih ve 201411 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2025 tarihli ve 201411 sayılı dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2446 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde kalan Ustaca İnşaat Ltd. Şti - Musad Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş - Kocaerler Haf. Nak. Mad. ve İnş. Ltd. Şti İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı;

a) Analiz içeriklerinin idarece verilen analiz içeriği ile aynı olmadığı, analiz girdi ve miktarlarının değiştirildiği, analiz formatlarının değiştirildiği, analizlerdeki girdi cinsleri ile miktarlarının idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cinsleri, birimleri ve miktarları ile uyuşmadığı, idare tarafından verilmiş olan analizlerdeki girdi miktarlarının düşürülerek fiyat avantajı sağlanıp, teklif edilen fiyatın idare fiyatının altında olmasının amaçlandığı, bu şekilde yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı,

b) Analizlerde aritmetik hataların bulunduğu, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda fiyatların, o iş kalemine ait teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı,

c) Analizlerde idarece verilen nakliye mesafelerinden daha kısa mesafeler kullanılarak açıklama yapıldığı ve bu mesafeleri tevsik edici mesafeleri gösterir resmi belgelerin sunulmadığı,

d) Açıklamaya dayanak olarak sunulan üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin;

Fiyat teklifindeki tutarların analizlere farklı olarak ve azaltılarak yansıtıldığı, fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içermediği, malzeme, yakıt ve işçilik kalemleri yönünden ayrı ayrı açıklama yapılması gerektiği, idarenin analiz girdilerinde ve ilgili kamu pozunun analiz girdileri bulunmasına rağmen pek çok kalemin fiyat tekliflerinde açıklanmadığı, analiz girdilerine ilişkin miktarların azaltıldığı, keza fiyat teklifleri ile satış ve maliyet tespit tutanakları arasında da malzemelerin cinsleri yönünden uyumsuzluk bulunduğu,

Fiyat teklifi ekinde sunulması zorunlu olan belgelerin asıl değil fotokopi olarak sunulduğu, (iddialar kapsamında aslı ya da suretinin sunulmadığı da ifade edilmiş) (aslına gerek yok surette olur) dayanak tutanakların bazı fiyat tekliflerinin ekinde sunulmadığı, fiyat tekliflerinin ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirkette temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, fiyat teklifini veren istekli/firma/kişiyle meslek mensubu arasında yapılan tam tasdik sözleşmesinin fiyat teklifi ekinde sunulmadığı,

Fiyat teklifi alınan firmaların son geçici veya bir önceki geçici vergi beyannamesi döneminde fiyat teklifine esas mal/malzeme için 1/20 oranında alım/satım yapılmadığı, fiyat tekliflerine dayanak olarak sunulan Ek-O.5/O.6/O.7 tutanakların son geçici vergi beyanname dönemindeki bütün alım/satımlar esas alınarak oluşturulmadığı, tutanakta sadece fiyat teklifindeki fiyata ulaşmak için gerekli olan düşük tutarlı faturaların dâhil edildiği, ilgili dönemdeki bütün defter kayıtlarında çok daha fazla fatura bulunduğu, başka bir ifadeyle ortalama satış tutarının hatalı hesaplandığı, fiyat teklifi veren firmadan veya SMMM’den beyan edilen döneme ilişkin defter kayıtları istenilmesi ve ortalama satış tutarı yeniden hesaplanması gerektiği,

Fiyat tekliflerinin ihale ilan tarihinden geriye doğru 3 ay veya ondan önceki 3 aylık döneme ait olmadığı,

30.09.2020 tarihinde güncellenen Ek-O.5/O.6/O.7/O.8 tutanakları dikkate alınmaksızın “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanak formatlarının kullanıldığı,

Fiyat tekliflerinin eki olan tutanakların meslek mensubunca “15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” çerçevesinde temin edilen özel kaşe kullanılarak imzalanmadığı,

Fiyat tekliflerinin meslek mensubunca yazılması gereken ibarelerin yazılmadan hazırlandığı,

K-ÖZEL 06, K-ÖZEL 07, K-ÖZEL 09, K-ÖZEL 12+ÖZEL 13, K-ÖZEL 05 iş kalemlerinin özel iş kalemi olduğu ve idarece istekliye avantaj sağlayacak şekilde analiz yapılmadan istenildiği, istekli tarafından açıklamasında malzeme ve montaj bedeli ayrı ayrı gösterilerek açıklama yapılması gerekirken tamamı için tek bir fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı,

K-ÖZEL 06, K-ÖZEL 07, K-ÖZEL 09, K-ÖZEL 12+ÖZEL 13, K-ÖZEL 05 iş kalemleri açıklamasının 3. kişilerden alınan fiyat teklifi ile yapıldığı, fiyat tekliflerinin malzeme ve montaj bedeli olarak ayrılmadığı, alınan fiyat tekliflerindeki satış tutarı tespit tutanağında beyan edilen faturalardaki malzemeler fiyat teklifine konu malzeme ile aynı özellikte olmamasına rağmen aynı özellikteymiş gibi yazıldığı, malzeme ve montaj bedelini birlikte içermediği halde birlikteymiş gibi beyan edilerek fiyat teklifinin verildiği, K-ÖZEL 12+ÖZEL 13 iş kalemi için alınan fiyat teklifine konu fatura içeriği alüminyum dış giydirme cephe olduğu halde içerik ihale konusu işe uydurularak (Kapaklı Sistem, Renk: Antrasit) + Temperli Low-e Cam (6 MM) +A6 MM HB +Lamine Cam (4+4 MM) (Hamurundan Füme ) ilave edilerek fiyat teklifinin oluşturulduğu, satış tutarı tespit tutanağına esas faturalar istenildiği zaman bu durumun açıkça görüleceği, aynı şekilde K-ÖZEL 06, K-ÖZEL 07, K-ÖZEL 09, K-ÖZEL 12+ÖZEL 13. K-ÖZEL 05 iş kalemlerine ilişkin fiyat tekliflerinin de aynı şekilde fatura bilgileri tablosundaki faturalar iş kalemi girdilerine uydurularak oluşturulduğu,

Fiyat teklifine esas satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunun fiyat teklifindeki malzeme ile aynı olmayan malzemelere göre düzenlendiği, malzeme ismi ve miktarları ile malzemelerin en boy kalınlık gibi özellikleri aynı olmadığı halde aynıymış gibi yazıldığı, fatura bilgileri tablosundaki faturaların fiyat teklifini veren firma veya imzalayan SMMM’den istenildiğinde bu durumun açıkça görüleceği, olmayan satışlarla benzemeyen ürünlerle aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünün eşitlik ve hakkaniyet ilkesine aykırı olduğu, ihalenin sonucunu değiştirecek nitelikte olan yanlış beyan ve bilgilere dayalı bu durumun ortaya çıkarılması için faturaların fiyat teklifini düzenleyen firmalar veya tutanağı imzalayan SMMM’lerden istenilerek karar verilmesi gerektiği,

Söz konusu açıklamanın değerlendirilmesinde en önemli irdelenmesi gereken ve yanıltıcı bilgi içeren konunun fiyat teklifine esas faturalar olduğu, Kurumun inceleme yaparken faturaların istenilmesinin talep edildiği,

1 adet olarak kesilen fatura bilgileri tablosunda m2 olarak beyan edildiği, sonuç olarak aşırı düşük açıklamasının verilebilmesi adına fiyat tekliflerinin hayali oluşturulduğu, gerçek satışla alakasının bulunmadığı, faturaların talep edilerek karar verilmesi gerektiği,

Özel imalatlara ilişkin iş kalemlerinin analizlerinde ve istekli tarafından bu iş kalemlerinin tevsiki için alınan fiyat tekliflerinde nakliye bedelinin dâhil edilmediği

e) Analizlerde işçilik için saatlik asgari ücretten daha düşük ücretlerin kullanıldığı,

f) Analizlerde kullanılan rayiç birim fiyatların, ihale tarihini içine alan 2025 yılına ait olmadığı,

g) Motorin fiyatı için ihale ilan tarihi ve ihale tarihi arasında olmayan farklı bir tarihteki motorin fiyatı kullanıldığı, ayrıca EPDK tarafından yayımlanan İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların % 90’ının altındaki motorin fiyatının kullanıldığı ve bu duruma ilişkin herhangi bir belge ve motorin yoğunluğuna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı,

h) Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi gerektiği halde eksik oranda yansıtıldığı, yuvarlamaların lehe olacak şekilde yanlış yapıldığı,

ı) Hesap cetvelinde işin tamamını içerecek şekilde tüm açıklama istenen ve açıklanma istenmeyen imalatlara, metrajların doğru olacak şekilde yer verilmesi gerekirken, birçok imalata cetvelde yer verilmediği, cetvelde yer verilen imalatların ise metrajlarının ve birim fiyatlarının hatalı olduğu, hesap cetvelinde açıklama istenmeyen iş kalemlerine ait metraj ve fiyatlara yer verilmediği,

İşin % 80’lik kısmını oluşturan imalatlara ait metrajların hatalı hesaplandığı, metrajlarda aritmetik hatanın olduğu, metrajların idarenin yaklaşık maliyet cetvelinde belirlenen metrajlardan çok çok farklı ve hatalı olduğu, söz konusu isteklinin lehine olacak şekilde metrajların düşürdüğü,

İstekli tarafından hazırlanan analizlerde açıklama istenmeyen analiz girdilerine yer verilmediği, istenen analizlerin tamamının sunulmadığı,

Hesap cetvelinde açıklama istenen tüm iş kalemlerine yer verilmediği, eksik imalat olduğu, hatalı hesap cetveli sunulduğu,

i) Açıklama istenilmeyen iş kalemleri ve analiz girdileri için teklif bedelinin en az %10’u kadar bedel öngörülmesi gerekirken herhangi bir bedelin öngörülmediği,

j) Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel teklif edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “ 38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir…” açıklaması,

“Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

__

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No| Poz No| İş kaleminin adı| Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları| Teklif
Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş| Kar ve genel gider dahil birim fiyat| Kar ve genel gider hariç birim fiyat| Teklif edilen kar ve genel gider| Teklif edilen birim fiyat
(TL)| (TL)| (TL)| (TL)
1| 16.001| 150 dozlu demirsiz beton| Bayındırlık ve İskan Bakanlığı| 97,86| __| __| 97,86
2| 16.002| 200 dozlu demirsiz beton| Bayındırlık ve İskan Bakanlığı| 104,00| __| __| 105,00
3| 16.003| 250 dozlu demirsiz beton| Bayındırlık ve İskan Bakanlığı| 110,13| 88,10| 15,86| 103,96
…| …| …| …| __| __| __| __

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

…

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “Madde 2 - İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Konya Havalimanı İtfaiye Binası Ve Müteferrik İşler

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2004E03-657-218240 ( Konya Havalimanı İtfaiye Binası ile Müteferrik İşler)

d) Kodu:

e) Miktarı:

1 Adet- (Betonarme üst yapı imalatları ile bunlara ait mekanik, elektrik ve elektronik imalatları) Konya Hv. İtfaiye Binası Ve Müteferrik İşler-Yapım

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Konya Havalimanı/KONYA” düzenlemesi,

“Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.9’uncu maddesinde “7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.

7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler…” düzenlemesi,****

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,****

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almıştır.

**** Başvuruya konu ihalenin Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) tarafından gerçekleştirilen Konya Havalimanı İtfaiye Binası ve Müteferrik İşler __ ihalesi olduğu, söz konusu ihaleye isteklilerin anahtar teslim götürü bedel üzerinden teklif verileceğinin düzenlendiği, 13.05.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalede, 87 adet ihale dokümanı indirildiği ve 30 isteklinin ihaleye teklif verdiği, ilk ihale komisyonu kararının 02.07.2025 tarihinde alındığı, bu karar üzerine ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Kılıç Grup Savunma Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Gen Grup Hazır Beton İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu ve bu başvuru üzerine 27.08.2025 tarihli ve 2025/UY.II-1812 sayılı Kurul kararı ile başvuru sahibinin eşit muamele açısından yapılan inceleme ile değerlendirme dışı bırakılmasına ve aşırı düşük açıklamasının usule uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği, karar üzerine 30.10.2025 tarihli ikinci bir ihale komisyonu kararının alındığı, bu kararda Ustaca İnşaat Limited Şirketi, Musad Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kocaerler Hafriyat Nakliyat Madencilik ve İnşaat Limited Şirketi iş ortaklığının önceki ihale komisyonu kararında olduğu gibi ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Yüksel İnşaat Anonim Şirketi - Evrensel Yol İnşaat Anonim Şirketi ortak girişiminin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu hesap cetvelinde; idarece sorgulamaya tabi tutulan 28 adet iş kalemi için miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların, ayrıca, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterildiği, 7 iş kalemi için Genel Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine göre liste sunulduğu ve anılan maddenin sağladığı istisnaya dayanılarak ayrıca analiz düzenlenmediği, 21 iş kalemi için ise analiz düzenlendiği görülmüştür.

(a)’da yer alan iddiaya ilişkin olarak; analiz içeriklerinin idarece verilen analiz içeriği ile uyumlu olduğu, analiz girdi ve miktarlarının idarece verilen formata uygun olduğu,

(b)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; analizlerde aritmetik hatalara rastlanmadığı,

(c)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; idarece gönderilen analiz formatlarında nakliye mesafelerine yer verildiği, söz konusu istekli tarafından açıklamaları kapsamında ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından belirlenen nakliye formülleri ve idarece belirtilen mesafelere uygun mesafelerin kullanıldığı,

(d)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak;

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 5 adet fiyat teklifi ve fiyat teklifine dayanak belgelerin sunulduğu [“renk geçişli jumbo pres T. 290x102x65 mm” “pres tuğla konstrüksiyon ” “örüm harcı”/ “titanyum çinko”/ “brüt beton panel kaplama”/“tamperli low-E Cam (6 mm) + 16 mm HB. + Lamine Cam (4+4 mm) (hamurundan füme)”/“C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TSE EN 206)”], fiyat tekliflerinin tamamının satışlar esas alınarak düzenlendiği, fiyat tekliflerinde yer alan malzeme cinsi, adet ve birimlerin analizlerde yer alan malzeme cins, adet ve birimleriyle uyumlu olduğu, fiyat teklifinde yer alan tutarların analizlerde kullanıldığı, istekli tarafından sunulan belgelerin sunuluş şekline uygun olduğu (satış tutarı tespit tutanağının dipnotunda “1) Mükellef Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti,
2 ) Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesinin Aslı ya da Sureti” ibaresinin bulunduğu bu kapsamda sunulan belgelerin aslı/suretinin sunulduğu), tekliflerin mükellefler tarafından da imzalandığı, meslek mensubu tarafından mevzuata uygun olarak kaşelenerek imzalandığı, tekliflerin ekinde EK-O6 satış tutarı tespit tutanakları ile tutanaklar ekinde meslek mensubu faaliyet belgeleri, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin de açıklama kapsamında sunulduğu, meslek mensubuna ait tam tasdik sözleşmesinin sunulmasına gerek bulunmadığı,

EK-O6 satış tutarı tespit tutanaklarının tutanağa esas dönemlerin mevzuata uygun olduğu, tutanaklarda faturalara ilişkin bölümlerin bulunduğu, tutanakta yer alan fatura bölümlerine göre sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, bütün alım satımlar ile bu hususun tevsik edileceğine yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı, sadece ilgili hususun tevsik edilmesinin ifade edildiği, teklif edilen birim fiyatların, ilgili tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, ilgili ibarelerin yazıldığı, fiyat tekliflerinde nakliye bedelinin dahil olarak teklif verildiğinin ifade edildiği,

İdarece açıklanması gereken iş kalemleri ve analiz formatlarına yer verildiği, istekli tarafından idarece gönderilen analizlere uygun açıklama yapıldığı (idarece açıklanması gereken analiz girdileri ve açıklanması istenmeyen analiz girdilerine yer verildiği), K-ÖZEL 06, K-ÖZEL 07, K-ÖZEL 09, K-ÖZEL 12+ÖZEL 13, K-ÖZEL 05 iş kalemlerinin tümü için tek teklif alınmadığı, analiz formatlarında yukarıda aktarılan ve fiyat teklifine konu olan girdiler için teklif alındığı, yukarıda aktarılan Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesi uyarınca sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılmasının kabul edileceğinin ifade edildiği, söz konusu iş kalemlerinin bu kapsamda olmadığı değerlendirilmekle beraber analiz formatlarına uygun açıklama yapıldığının anlaşıldığı,

Fiyat tekliflerinin dayanağı olan faturalara ilişkin olarak 17.12.2025 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığına yazılan yazıda faturaların verilerinde bulunup bulunmadığı sorulmuş, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen cevabi yazıda “…Başkanlığımız kayıtlarında söz konusu faturaların herhangi bir iptal/itiraz durumu bulunmamaktadır ve geçerli faturalardır. e- Faturaya ilişkin veriler yazımız ekinde iletilmektedir.” ifadelerine yer verildiği, gönderilen belgeler incelendiğinde, “brüt beton panel kaplama”, “renk geçişli jumbo pres T. 290x102x65 mm” “pres tuğla konstrüksiyon ” “örüm harcı” ilişkin faturaların tümünün bulunduğu, “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TSE EN 206)” fatura tablosunda yer alan faturaların bir kısmının GİB’in kayıtlarında bulunmadığı, “titanyum çinko” “tamperli low-E Cam (6 mm) + 16 mm HB. + Lamine Cam (4+4 mm) (hamurundan füme)” fiyat tekliflerine ilişkin olarak fatura bilgileri tablosunda yer alan faturalara ilişkin bilgilerin GİB tarafından gönderilmediği, bu bağlamda ilgili faturaların GİB’in kayıtlarında yer almadığının anlaşıldığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca fiyat teklifi ile birlikte sunulan tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablosundaki faturaların yapılan inceleme kapsamında Gelir İdaresi Başkanlığından talep edildiği, Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan gelen yazı ekinde yer verilen bilgilere göre anılan istekli tarafından sunulan "Satış Tutarı Tespit Tutanakları"nda yer alan fatura bilgileri tablolarındaki faturaların tamamının GİB sisteminde kaydının bulunmadığı, şöyle ki anılan istekli tarafından söz konusu girdiler için alınan 5 fiyat teklifinin 2’sinin ekinde yer alan birer faturanın GİB sisteminde kaydının bulunmadığı, diğer 3 fiyat teklifi ekindeki faturaların ise 6 adedinin GİB sisteminde kaydının bulunmaması nedeniyle bu faturalar dayanak alınarak düzenlenen "Satış Tutarı Tespit Tutanakları"nın kamu ihale mevzuatı açısından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında dikkate alınabilecek nitelikte olmadığı, söz konusu faturaların "Satış Tutarı Tespit Tutanakları"nın dayanağı ve/veya unsuru olamayacağı ve anılan isteklinin teklifinin bu gerekçeyle reddedilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu,

(e)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; analizlerde işçilik girdisinin saatlik asgari ücret üzerinden hesaplandığı,

(f)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; analizlerde kullanılan rayiç birim fiyatların, ihale tarihini içine alan 2025 yılına ait olduğu,

(g)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; motorin girdisi için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan fiyatların kullanıldığı, kg cinsinden açıklama yapılması sebebiyle yoğunluğa ilişkin bir açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı,

(h)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının %10’u ve üzerinde bir oranda yüklenici kârı ve genel giderlerin öngörüldüğü,

(ı)’da yer alan iddiaya ilişkin olarak; isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu hesap cetvelinde açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamına yer verdiği, açıklama kapsamında sunulan analizlerde açıklama istenilmeyen analiz girdilerine de yer verildiği,

Diğer taraftan, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerinde bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesinin esas olduğu, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerektiği,

İdare tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin kendi metrajı ile anılan isteklinin öngördüğü metraj arasında yapılan kıyaslama incelendiğinde, 26 iş kaleminde fazlalık, 2 iş kaleminde eksiklik bulunduğu,

İsteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceği, ancak istekli tarafından yapılan hesaplamalarda bulunan metraj farkı isteklinin lehine olmadığı, bir başka deyişle toplam hesaplamada idarenin hesaplamalarına göre istekli tarafından daha fazla metraj hesaplamasının yapıldığı,

(i)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; açıklama istenilmeyen iş kalemleri için teklif bedelinin %10’undan fazla oranda bedel öngörüldüğü,

****(j)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında olmadığı,

Dolayısıyla anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 202.718,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamı olan 202.718,00 TL’nin iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Ustaca İnşaat Ltd. Şti - Musad Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş - Kocaerler Haf. Nak. Mad. ve İnş. Ltd. Şti iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Ustaca İnşaat Ltd. Şti - Musad Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş - Kocaerler Haf. Nak. Mad. ve İnş. Ltd. Şti iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuruya konu ihale Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) tarafından 13.05.2025 tarihinde yapılan “Konya Havalimanı İtfaiye Binası ve Müteferrik İşler” yapım işi hizmet alımı ihalesi olup 87 ihale dokümanı indirilen ihaleye 30 isteklinin teklif verdiği, 02.07.2025 tarihli ilk ihale komisyonu kararına ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Kılıç Grup Savunma Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Gen Grup Hazır Beton İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, başvuru üzerine alınan 27.08.2025 tarihli ve 2025/UY.II-1812 sayılı Kurul kararı ile başvuru sahibinin eşit muamele açısından yapılan inceleme ile değerlendirme dışı bırakılmasına ve aşırı düşük açıklamasının usule uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği, bu kararın uygulanması kapsamında 30.10.2025 tarihli ikinci bir ihale komisyonu kararı ile Ustaca İnşaat Limited Şirketi, Musad Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Kocaerler Hafriyat Nakliyat Madencilik ve İnşaat Limited Şirketi iş ortaklığının ilk ihale komisyonu kararında olduğu gibi ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Yüksel İnşaat Anonim Şirketi - Evrensel Yol İnşaat Anonim Şirketi ortak girişiminin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.****

Kararda da yer verildiği üzere**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde ve “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerin teklifleri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının nasıl yapılacağı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

__

Anılan Tebliğin 45.1.13’üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler arasında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine de yer verildiği, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağının düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacağı, açıklamalarına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama isteneceği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının (d) kısmına ilişkin olarak;

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 5 adet fiyat teklifi ve fiyat teklifine dayanak belgelerin sunulduğu [“renk geçişli jumbo pres T. 290x102x65 mm” “pres tuğla konstrüksiyon ” “örüm harcı”/ “titanyum çinko”/ “brüt beton panel kaplama”/“tamperli low-E Cam (6 mm) + 16 mm HB. + Lamine Cam (4+4 mm) (hamurundan füme)”/“C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TSE EN 206)”], fiyat tekliflerinin tamamının satışlar esas alınarak düzenlendiği, fiyat tekliflerinde yer alan malzeme cinsi, adet ve birimlerin analizlerde yer alan malzeme cins, adet ve birimleriyle uyumlu olduğu, fiyat teklifinde yer alan tutarların analizlerde kullanıldığı, istekli tarafından sunulan belgelerin sunuluş şekline uygun olduğu (satış tutarı tespit tutanağının dipnotunda “1) Mükellef Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti,
2 ) Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesinin Aslı ya da Sureti” ibaresinin bulunduğu bu kapsamda sunulan belgelerin aslı/suretinin sunulduğu), tekliflerin mükellefler tarafından da imzalandığı, meslek mensubu tarafından mevzuata uygun olarak kaşelenerek imzalandığı, tekliflerin ekinde EK-O6 satış tutarı tespit tutanakları ile tutanaklar ekinde meslek mensubu faaliyet belgeleri, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin de açıklama kapsamında sunulduğu, meslek mensubuna ait tam tasdik sözleşmesinin sunulmasına gerek bulunmadığı,

EK-O6 satış tutarı tespit tutanaklarının tutanağa esas dönemlerin mevzuata uygun olduğu, tutanaklarda faturalara ilişkin bölümlerin bulunduğu, tutanakta yer alan fatura bölümlerine göre sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, bütün alım satımlar ile bu hususun tevsik edileceğine yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı, sadece ilgili hususun tevsik edilmesinin ifade edildiği, teklif edilen birim fiyatların, ilgili tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, ilgili ibarelerin yazıldığı, fiyat tekliflerinde nakliye bedelinin dahil olarak teklif verildiğinin ifade edildiği,

İdarece açıklanması gereken iş kalemleri ve analiz formatlarına yer verildiği, istekli tarafından idarece gönderilen analizlere uygun açıklama yapıldığı (idarece açıklanması gereken analiz girdileri ve açıklanması istenmeyen analiz girdilerine yer verildiği), K-ÖZEL 06, K-ÖZEL 07, K-ÖZEL 09, K-ÖZEL 12+ÖZEL 13, K-ÖZEL 05 iş kalemlerinin tümü için tek teklif alınmadığı, analiz formatlarında yukarıda aktarılan ve fiyat teklifine konu olan girdiler için teklif alındığı, yukarıda aktarılan Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesi uyarınca sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılmasının kabul edileceğinin ifade edildiği, söz konusu iş kalemlerinin bu kapsamda olmadığı değerlendirilmekle beraber analiz formatlarına uygun açıklama yapıldığının anlaşıldığı,

Fiyat tekliflerinin dayanağı olan faturalara ilişkin olarak 17.12.2025 tarihinde Gelir İdaresi lığına yazılan yazı ile faturaların verilerinde bulunup bulunmadığı sorulmuş, Gelir İdaresi lığı tarafından verilen cevabi yazıda “…lığımız kayıtlarında söz konusu faturaların herhangi bir iptal/itiraz durumu bulunmamaktadır ve geçerli faturalardır. e- Faturaya ilişkin veriler yazımız ekinde iletilmektedir.” ifadelerine yer verildiği, gönderilen belgeler incelendiğinde, “brüt beton panel kaplama”, “renk geçişli jumbo pres T. 290x102x65 mm” “pres tuğla konstrüksiyon ” “örüm harcı”na ilişkin faturaların tümünün bulunduğu, “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TSE EN 206)” fatura tablosunda yer alan faturaların bir kısmının GİB’in kayıtlarında bulunmadığı, “titanyum çinko” “tamperli low-E Cam (6 mm) + 16 mm HB. + Lamine Cam (4+4 mm) (hamurundan füme)” fiyat tekliflerine ilişkin olarak fatura bilgileri tablosunda yer alan faturalara ilişkin bilgilerin GİB tarafından gönderilmediği, bu bağlamda ilgili faturaların GİB’in kayıtlarında yer almadığının değerlendirildiği,

Faturalara ilişkin olarak özetle şikayet edilen hususun bu vesikaların muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olduğunun ifade edildiği,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 229’uncu maddesinde faturanın tarifi yapılarak faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğunun hüküm altına alındığı, aynı Kanun’un “Özel usulsüzlükler ve cezaları” başlıklı 353’üncü maddesinde (a) fıkrasının 1’inci bendinde faturaların elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekirken Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu haller hariç olmak üzere kâğıt olarak düzenlenmesinin özel usulsüzlük olarak cezası gerektirdiğinin belirlendiği (belgenin muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olması durumunda aynı Kanun’un 359’uncu maddesi uyarınca vergi kaçakçılığı kapsamına dahil olabilecektir.), Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin 53’üncü maddesinde vergi inceleme raporlarının, Vergi Usul Kanunu ve diğer gelir kanunlarına göre yapılan vergi incelemeleri sonucunda düzenleneceği, sahte belge düzenleme fiili dolayısıyla düzenlenen “Vergi Tekniği Raporunun” başka bir mükellefin sahte belge kullandığına ilişkin tespitler içermesi durumunda, söz konusu Vergi Tekniği Raporunun, sahte belge kullanan mükellef nezdinde düzenlenecek vergi inceleme raporlarına ek yapılmayacağı, ancak, sahte belge kullanma fiili nedeniyle düzenlenecek vergi inceleme raporlarında, sahte belge düzenleyicisinin bu fiili işlediğinin tespitine dair Vergi Tekniği Raporunda yer alan bilgi, belge ve değerlendirmelere ayrıntılı olarak yer verileceği, aynı Yönetmeliğin 54’üncü maddesinde vergi suçu raporu hususlarına yer verilmiştir.

Kamu İhale Mevzuatı gereği sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin bu tekliflerine ilişkin idarece verilen açıklama istenilmesi durumunda, gönderilen formatlara uygun açıklamada bulunurken piyasadan fiyat teklifi alarak açıklamada bulunulabileceği, bu açıklamalara ilişkin olarak fiyat teklifine konu edilen faturaların ilgili tutanaklarda beyan edilmesi gerektiği, ihale mevzuatında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifine dayanak faturaların e-Fatura olarak düzenlenmiş olması gerektiğine ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığı, satış tutarı tespit tutanağında yer verilen fatura bilgileri tablosundaki faturaların aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan istekliye değil istekliye fiyat teklifi veren firmaya ait olduğu, bu bağlamda söz konusu faturaların Vergi Usul Kanunu uyarınca emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen vesika olduğu, fiyat teklifi alındığında, dayanak faturaları tabloda sunan aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin alım ve satıma taraf olmadığı, sadece bu vesikaları kullanarak açıklaması kapsamında yer verdiği, herhangi bir faturanın GİB’in kayıtlarında bulunmamasının bu faturanın bulunmadığı anlamına gelmeyeceği, Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu hallerde faturanın fiziki olarak düzenlenmesinin mümkün olduğu, zorunlu haller dışında elektronik ortamda düzenlenmeyen faturalarda fatura düzenleyenlerin özel usulsüzlük cezası ile muhatap olacağının anlaşıldığı, alım-satıma taraf olmayan ve üçüncü kişi durumunda bulunan aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin faturanın usule uygun olmamasından kaynaklı zarar görmemesinin kabul edilmesi gerektiği, kaldı ki alım satımda bulunmayan ve usulüne uygun olup olmadığı denetimini de söz konusu isteklinin yapamayacağı, ilgili vesika ve bilgilere yönelik olarak Tebliğ’in 45.1.13.10’uncu maddesi uyarınca meslek mensubunun bu bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu, faturanın muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olduğunun tespitinin de ancak Vergi Denetim Kurulunda ilgili görevliler aracılığıyla yapılabileceğinden başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurul çoğunluğunca alınan “** düzeltici işlem belirlenmesine** ” niteliğindeki karara katılmıyoruz.