KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/006

Gündem No : 18

Karar Tarihi : 04.02.2026

Karar No : 2026/UY.I-380

BAŞVURU SAHİBİ:

Sta İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. - Gaybet İnşaat Mimarlık Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 1. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1308203 İhale Kayıt Numaralı “Bursa İnegöl Bedre Deresi Islahı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bursa İnegöl Bedre Deresi Islahı” ihalesine ilişkin olarak Sta İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.- Gaybet İnşaat Mimarlık Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığı’nın 26.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.01.2026 tarih ve 205340 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/141 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 ve 45.1.13.11 maddeleri kapsamında ilan tarihi 28.08.2025 olan ihalede Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda standart formunda belirtilen “Tutanağa Esas Üç Aylık Süre” ifadesinin taraflarınca “Tutanağa Esas Üç veya Altı Aylık Süre” olarak değiştirilmesi ve Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde belirtilen tarihin 01.05.2025-30.07.2025 tarihleri arasında olması gerekirken BDI-05 pozuna ait “İşlenerek dekore edilmiş çeşitli demirler” ile BDI-11 pozuna ait “Beton çelik çubuğu nervürlü Ø14-32 mm. (S420, B420B-C, B500B-C) (TS 708)” iş kalemlerinde 25.03.2025-25.09.2025 tarihlerinin esas alınması nedeniyle idarece uygun bulunmadığı, oysaki Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde belirtilen tarihe ilişkin olmasının yeterli olduğu, satış tespit tutanağında tedarikçinin şahıs firması olduğu, bu nedenle “Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi” veya “Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti” sunulmasına gerek bulunmadığı, idarenin cevap yazısında da belirtildiği üzere şahıs firmalarının Ticaret Sicil Gazetesinde yer alma zorunluluğu olmadığından bu belgenin sunulmasının da mümkün olmadığı, söz konusu eksikliklerin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabileceği, BDI-02, BDI-08, BDI-09, BDI-11 ve BDI-21 pozlarının teklif fiyatlarının resen düzeltilmiş değerlerinin teklif sahibinin teklif fiyatının üzerinde olduğundan bahisle savunmalarının uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata uygun olmadığı, analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunluluğu bulunmakta olup, % 10’dan az olmamak üzere kar öngörüldüğü durumda bunun kaç olduğunun ve küsuratının kaç olduğunun öneminin de olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı beşinci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

İdari Şartnamesinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik başvurularda sürecin niteliği gereği, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerin tüm istekliler için eşit muamele ilkesine uygun olarak gerçekleştirilmiş olması, öncelikli olarak dikkate alınması gereken hususlardan biridir.

Bu kapsamda teklifi sınır değerin altında ve geçerli teklif olmasına rağmen Lapidem Yapı Mekanik Mühendislik Taahhüt Madencilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi - İmdat Şen İş Ortaklığı’nın 13.11.2025 tarihli dilekçesinde aşırı düşük savunma vermeyeceğini, ihale komisyonu kararına itiraz etmeyeceklerini, ihale ile ilgili herhangi bir hak talep etmeyeceklerini ve aynı zamanda şikayet başvurusunda bulunmayacaklarını beyan etmeleri üzerine söz konusu istekliden aşırı düşük savunmasının istenilmediğinin ihale komisyonu kararında belirtildiği görülmüştür.

Kanunun amir hükmü gereğince ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, idarenin belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesi gerektiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilerin dahil edilmesi gerektiği, sorgulamaya tabi olmamak istenildiğinin ve bu konuda şikayet hakkının kullanılmayacağının idareye bildirilmesinin Kanun’un amir hükmünün uygulanmamasına gerekçe gösterilemeyeceği, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması yapılması hakkından sorgulama işlemlerine başlanılmadan önce feragat edemeyeceği, nitekim doğmamış bir haktan feragat edilemeyeceğinin evrensel hukuk ilkesi olduğu, ayrıca bu durumun teklifin geri çekilmesi anlamına da geleceği, bu nedenle söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına dahil edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının eşit muamele ilkesine ve mevzuat hükümlerine uygun olacak şekilde tüm isteklilere yeniden gönderilerek yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 202.718,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının sınır değerin altında olan tüm istekliler dahil edilerek tekrarlanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****