KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/004

Gündem No : 96

Karar Tarihi : 21.01.2026

Karar No : 2026/UM.II-270

BAŞVURU SAHİBİ:

Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ereğli Belediyesi Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/2051794 İhale Kayıt Numaralı “Kdz Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü İktisadi ve Sosyal Tesisler İşletmelerinde ve Memur Yemekhanesinde 2026 Yılında Kullanılmak Üzere 10 Kısımda Mal Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ereğli Belediyesi Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından 22.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kdz Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü İktisadi ve Sosyal Tesisler İşletmelerinde ve Memur Yemekhanesinde 2026 Yılında Kullanılmak Üzere 10 Kısımda Mal Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.12.2025 tarih ve 204322 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2862 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalenin 1’inci kısmı için idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında birim fiyat teklif cetvelindeki 89 kalemin tamamı, ilgili ürünlerin yükleme ve boşaltmasında çalışacak personellerin işçilik giderleri ve sözleşme giderleri ve genel giderlere ilişkin olarak açıklama talep edildiği, ancak 89 adet malzeme içerisinde hiçbir önem arz etmeyen birçok malzemenin bulunduğu, bu açıdan teklifte önemli olan bileşenlerin yeniden belirlenerek ilgili bileşenler üzerinden açıklama istenmesi gerektiği, bu konuda 2018/UH.I-99 sayılı emsal kararın bulunduğu,

İhalenin 1’inci kısmında toplam fiyata hiçbir etkisi olmayan ev yapımı erişte, tek kullanımlık baharatlar, hardal, salata sosu, bazlama ekmeği, aromalı sıcak içecek tozu ve cips gibi kalemler için aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin amaca uygun düşmediği, ayrıca mevcut ihale kapsamında isteklilerden numune istenileceği, bu yolla ürünlerin kalitesi ve Teknik Şartname’ye uygunluğunun kontrol edilebileceği,

Diğer taraftan, firmalarının genel giderleri içerisinde yer alan ve idarece resmi şekilde kontrol edilmesi mümkün olmayan yükleme boşaltma işçilik giderinin de açıklamaya dâhil edilmesinin yerinde olmadığı,

Taraflarının 1’inci kısım için sunduğu teklifin ürünlerin piyasa maliyeti ile operasyon giderleri üzerine ortalama %30 kar eklenmesi suretiyle hesaplandığı, diğer isteklilerin teklifleri ile yaklaşık maliyetin piyasa ortalamasının çok üzerinde belirlendiği, kaldı ki yaklaşık maliyet belirlenirken taraflarından teklif alınmadığı, aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerinin zorlaştırılmasının kamu zararına yol açacağı,

Bu açıdan, yaklaşık maliyet içerisindeki görece düşük tutarlı malzeme kalemleri dikkate alınmaksızın teklifte önemli bileşenlerin yeniden tespit edilmesi, genel giderler içerisinde yer alan ve kontrol edilmesi mümkün olmayan yükleme boşaltma işçilik giderinin açıklama talep yazısı kapsamından çıkarılması ve aşırı düşük teklif açıklama talebinin yenilenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 62/A maddesinde “ 62/A.1. Mal alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

62/A.1.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. İstekliler, aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, bu Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabilirler.

62/A.1.2. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede açıklamaları yeterli görülmeyen veya süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: KDZ EREĞLİ BELEDİYESİ İŞLETME VE İŞTİRAKLER MÜDÜRLÜĞÜ İKTİSADİ VE SOSYAL TESİSLER İŞLETMELERİNDE VE MEMUR YEMEKHANESİNDE 2026 YILINDA KULLANILMAK ÜZERE 10 KISIMDA MAL ALIMI İŞİ

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

10 KISIMDA; 158 KALEM GIDA MALZEMESİ ALIMI KURU GIDA, ET VE ET ÜRÜNLERİ VE TAVUK ÜRÜNLERİ, SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ, SU ALIMI, İÇECEK ALIMI, SİMİT ALIMI, TATLI ALIMI, EKMEK ALIMI, KAHVE GRUBU VE DONUK PASTA ALIMI İŞİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teslim noktası Belediyemizin İşletme ve İştirakler Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren Tesislere teslim edilecektir. ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. mevzuatı gereğince ödenecek vergi (kdv hariç), resim, harç ile ulaşım, nakliye, boşaltma ve her türlü sigorta giderlerinin teklif fiyata dahil edilerek verilecektir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir… ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar istenir. İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malın özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir. ” düzenlemesi,

**** Teknik Şartname’nin ihalenin başvuruya konu 1’inci kısmına ilişkin bölümünde “ …NOT :…Taşıma ve depolama gıda kodeksi yönetmeliğinin 10'uncu bölümündeki gibi olacaktır.

ÖNEMLİ NOT…İdarenin ihtiyaçlarına göre sipariş edilen ürünler, sipariş verildikten sonra en geç 3 (üç) gün içerisinde idareye teslim edilecektir. Mal teslimatı (alınacak malların yüklenmesi, boşaltılması vs.) ile ilgili her türlü masraf ve nakliye ücreti firmaya aittir… ” düzenlemesi yer almaktadır.

12.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre, 6 adet ihale dokümanı indirilen söz konusu ihalenin itirazen şikayete konu 1’inci kısmına 3 isteklinin katıldığı, Dunaysır Yemek Temizlik Turizm İnşaat Nakliyat Sağlık Hizmetleri Tekstil Özel Eğitim Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin 58’inci maddesi uyarınca sunulan belgelerin uygun olmadığı gerekçesiyle,**** başvuru sahibi Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında idarece belirlenen 89 ürünün tamamı için açıklama sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Üreten Temizlik İnşaat Kimya Gıda Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece EKAP üzerinden ihalenin 1’inci kısmında sınır değer altında teklif sunan isteklilere “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının tebliğ edildiği, ilgili yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının 30.12.2025 tarihine kadar EKAP üzerinden gönderilmesinin talep edildiği, söz konusu yazıda önemli teklif bileşenlerinin “ …1) Birim Fiyat Teklif Cetvelinde 1 (dahil) 89 (dahil) tüm ürünlerin teknik şartnamede teknik özellikleri paket/adet/kg/ambalaj özellikleri dikkate alınarak açıklanması gerekmektedir.

2) Ürünlerin yükleme ve boşaltma işinde çalışacak personellerin İşçilik Giderler

3) Sözleşme ve Genel Giderlerin açıklanması gerekmektedir. ” şeklinde ifade edildiği görülmüştür.

Dolayısıyla, ihalenin itirazen şikayete konu 1’inci kısmı için önemli teklif bileşenlerinin birim fiyat teklif cetvelinin 1’inci kısmına ilişkin bölümündeki tüm ürünlere ilişkin giderler, ürünlerin yükleme ve boşaltmasında çalışacak personelin işçilik gideri ve sözleşme ve genel gider olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, söz konusu ihalenin kuru gıda alımına ilişkin 1’inci kısmı kapsamında 89 adet ürün temin edileceği görülmüştür. (Ayçiçek yağı, zeytinyağı, makarna çeşitleri, pirinç, kuru fasulye, toz şeker, tuz, nane, yumurta, çay vb.)

Teknik Şartname kapsamında ilgili kısımda yer alan ürünlerin özelliklerine yer verildiği görülmüştür. Öte yandan, anılan Şartname incelendiğinde, söz konusu ürün giderinin yanı sıra, ilgili ürünlerin yüklenmesi, boşaltılması, nakliyesi gibi her türlü giderin de yüklenici sorumluluğunda olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle,**** ihalenin 1’inci kısmı için idarece birim fiyat teklif cetvelindeki 89 kalemin ve yükleme boşaltma işçilik giderinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, ancak 89 adet malzeme içerisinde önem arz etmeyen birçok malzemenin bulunduğu ve yükleme boşaltma işçilik giderinin de resmi şekilde kontrol edilmesinin mümkün bulunmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyet içerisindeki görece düşük tutarlı malzeme kalemleri dikkate alınmaksızın teklifte önemli bileşenlerin yeniden tespit edilmesi, genel giderler içerisinde yer alan ve kontrol edilmesi mümkün olmayan yükleme boşaltma işçilik giderinin açıklama talep yazısı kapsamından çıkarılması gerektiği iddia edilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilecek teklif bileşenlerinin belirlenmesinde idarelere takdir yetkisi tanındığı, yetkinin sınırının ise bileşenin idarece önemli görülmesi ve tüm istekliler için aynı şekilde belirlenmesi olduğu anlaşılmaktadır.

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen ilgili maddesi uyarınca, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi gerektiği, ilgili mevzuatta önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesine ilişkin başkaca bir kriterin yer almadığı, dolayısıyla önemli teklif bileşenlerin belirlenmesinde idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmakta olup, bu kapsamda başvuru sahibinin “ görece düşük tutarlı malzeme kalemleri dikkate alınmaksızın önemli bileşenlerin yeniden tespit edilmesi ve genel giderler içerisinde yer alan ve kontrol edilmesi mümkün olmayan yükleme boşaltma işçilik giderinin açıklama talep yazısı kapsamından çıkarılması gerektiği ” yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca,**** İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihalenin itirazen şikâyete konu 1’inci kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 101.344,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 152.021,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 50.677,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****