KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/004

Gündem No : 26

Karar Tarihi : 21.01.2026

Karar No : 2026/UM.I-211

BAŞVURU SAHİBİ:

Promise Çevre Sağlığı İlaçları ve Hizm. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Veteriner İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/2090175 İhale Kayıt Numaralı “Vektör Kontrol Mücadelesinde Kullanılmak Üzere Biyosidal Ürün Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Veteriner İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 25.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Vektör Kontrol Mücadelesinde Kullanılmak Üzere Biyosidal Ürün Alımı” ihalesine ilişkin olarak Promise Çevre Sağlığı İlaçları ve Hizm. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 19.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.01.2026 tarih ve 204525 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/21 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesine yönelik itirazlarının ilgili maddede geniş oran aralıkları ve birden fazla formülasyon bulunduğu ve rekabetin engellenmediği belirtilerek reddedildiği, ancak bu yaklaşımın, başvurunun esasını karşılamaktan uzak olduğu, Kamu İhale Kurulu’nun yerleşik içtihadı ile de bağdaşmadığı, başvurularının, oran aralıklarının niceliksel genişliğine değil; üst sınırların bilimsel, teknik ve objektif hiçbir gerekçe ortaya konulmaksızın belirlenmiş olmasına ve SE ile OD gibi teknik açıdan eşdeğer, Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış formülasyonların bütünüyle dışlanmasına yönelik olduğu,

Somut olayda idarenin %30 Pyriproxyfen içeren ürünlerin veya SE/OD formülasyonuna sahip ruhsatlı biyosidal ürünlerin ihtiyacını neden karşılamadığını saha verileriyle, bilimsel çalışmalarla, teknik raporlarla ortaya koyamadığı, düzenlemenin bu haliyle, idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve rekabet ilkesi dışında kullandığını açıkça gösterdiği,

2. Aynı Şartname’nin 2.2’nci maddesine yönelik itirazlarının idarece, piyasada birden fazla ürün bulunduğu ve rekabetin sağlandığı belirtilerek reddedildiği, ancak bu cevabın gerçeği yansıtmadığı, ihale kapsamında temin edilmesi öngörülen biyolojik larvasit ürününün Envirotek firmasına ait “Vectobac 12 AS” isimli ürün olduğu, Teknik Şartname’de yanına eklenen Biotek firmasına ait “Flytech Bs” isimli ürünün ise rekabeti sağlamak amacıyla değil, yalnızca şeklen çoklu ürün varmış izlenimi oluşturmak amacıyla metne dâhil edildiği, gerçekte söz konusu düzenleme ile rekabet ortamı oluşturulmadığı, ihale sonucunun fiilen tek bir ürün ve tek bir firma lehine şekillendirildiği, nitekim piyasada en az 5 farklı firmaya ait, Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış biyolojik larvasit ürünü bulunmasına rağmen, Teknik Şartname’de yalnızca iki firmaya yer verildiği, diğer tüm eşdeğer ürünlerin hiçbir teknik gerekçe sunulmadan kapsam dışında bırakıldığı,

Bu durumun; rekabetin bilinçli şekilde daraltıldığını, ihalenin gerçek anlamda yarışma ortamında yapılmadığını, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımının engellendiğini açıkça ortaya koyduğu, rekabet ortamının gerçekten sağlanması halinde, ihale konusu ürünlerin yaklaşık dörtte bir fiyatına temin edilmesinin mümkün olduğunun piyasa verileriyle sabit olduğu, anılan maddenin rekabeti daraltarak kamu zararına yol açtığı, söz konusu düzenlemenin, ihale yetkilileri ile belirli firmalar lehine ekonomik rant oluşturacak şekilde kurgulandığı yönünde ciddi ve güçlü emareler bulunduğu, idarenin savunmasının; soyut, gerçek piyasa koşullarından kopuk, Kamu İhale Kurulu’nun rekabet ve kamu yararı odaklı içtihadına aykırı olduğu, dolayısıyla söz konusu maddede yer verilen düzenlemenin iptalinin gerektiği,

3. Aynı Şartname’nin 2.3’üncü maddesine yönelik itirazlarının idarece, söz konusu maddede birden fazla aktif madde ve ürün ismine yer verildiği ve rekabetin sağlandığı ileri sürülerek reddedildiği, ancak bu madde içerik ve piyasa gerçekleri ile birlikte değerlendirildiğinde, rekabetin fiilen ortadan kaldırıldığının ve ihalenin belirli firmalar lehine yönlendirildiğinin açıkça görüldüğü, somut olayda ihale kapsamında temin edilmesi öngörülen ürünün Envirotek firmasına ait “Vectomax FG” isimli ürün olduğunun anlaşıldığı, Teknik Şartname’de yer verilen diğer ürünlere bakıldığında ise Spinosad içerikli iki ürünün tamamının Biosav firmasına ait olduğu, Bacillus içerikli iki ürünün ise yine Envirotek firmasına ait olduğunun görüldüğü, bu haliyle, Teknik Şartname’de yalnızca iki firmanın ürünlerine yer verildiği, piyasada mevcut olan ve ruhsatlı en az beş farklı firmanın biyolojik larvasit ürününün tamamen dışlandığı, bu durumun, Kamu İhale Kurulu’nun yerleşik kararlarında açıkça vurgulanan “rekabeti şeklen değil fiilen sağlama” ilkesine açıkça aykırı olduğu, gerçek bir rekabet ortamı oluşması halinde, söz konusu biyolojik larvasitlerin yaklaşık dörtte bir maliyetle temin edilebilmesinin mümkün olduğu, Teknik Şartname’nin bu şekilde daraltılması suretiyle ihale bedelinin yükseltildiği ve kamunun zarara uğratıldığı,

Rekabetin bilinçli biçimde sınırlandırılması sonucunda; kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesinin ihlal edildiği, eşit muamele ilkesinin ortadan kaldırıldığı, ihale sonucunun fiilen önceden belirlendiği, yetkililer ve belirli firmalar lehine yüksek tutarlı bir ekonomik rant oluşturulduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan rekabet, eşit muamele, saydamlık ve kamu kaynaklarının etkin kullanılması ilkeleri uyarınca, bu nitelikteki bir düzenlemenin hukuka uygun kabul edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca, söz konusu ürünlerin halk sağlığını ve çevreyi doğrudan ilgilendiren biyosidal ürünler olması nedeniyle, teknik yeterliğin ve kamu sağlığına etkilerin objektif ve bağımsız bir otorite tarafından değerlendirilmesi gerektiği,

Sonuç olarak, Teknik Şartname’nin 2.3’üncü maddesinin; rekabeti fiilen ortadan kaldıran, yalnızca iki firmayı avantajlı kılan, piyasada mevcut eşdeğer ürünleri dışlayan, kamu zararına ve rant oluşumuna yol açan bir düzenleme niteliği taşıdığı, açıklanan nedenlerle, söz konusu maddenin iptali veya rekabeti sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi, ayrıca Sağlık Bakanlığının görüşünün alınması gerektiği,

4. Aynı Şartname’nin 2.4’üncü maddesine yönelik itirazlarının idarece, birden fazla Spinosad oranına yer verilmek suretiyle rekabetin sağlandığı belirtilerek reddedildiği, ancak söz konusu düzenlemenin, piyasadaki fiili durum ve ürünlerin erişilebilirliği birlikte değerlendirildiğinde, rekabetin yalnızca şeklen varmış gibi gösterildiği, gerçekte ise tamamen ortadan kaldırıldığını açıkça gösterdiği, somut olayda, ihale kapsamında temin edilmesi öngörülen ürünün ESS IQ Bilgisayar firmasına ait “Essyn” isimli ürün olduğunun anlaşıldığı, Teknik Şartname’de yanına yazılan diğer ürünlerin ise, rekabeti sağlamak amacıyla değil, düzenlemenin hukuka uygun olduğu izlenimini vermek için formalite olarak eklendiği, şöyle ki; anılan Şartname’de yer verilen %24 Spinosad içerikli ürünün, Biosav firmasına ait “Natular 20 EC” isimli ürün olduğu, ancak bu ürünün son 10 yıldır ülkemize ithal edilmediği ve piyasada bulunmadığı, yine anılan Şartname’de belirtilen %48 Spinosad içerikli ürünün, Elanco Hayvan Sağlığı firmasına ait “Elector SC” isimli ürün olduğu, bu ürünün ise ülkemizde satışı bulunmadığı ve ihaleye teklif verilmesinin mümkün olmadığı, bu haliyle, Teknik Şartname’de yer alan alternatif ürünlerin hiçbirinin fiilen temin edilebilir olmadığı, dolayısıyla ihaleye katılımın yalnızca tek bir ürün ve tek bir firma üzerinden mümkün kılındığı,

Bu düzenleme ile rekabetin fiilen ortadan kaldırıldığı, ihale sonucunun önceden belirlendiği, eşdeğer ve ruhsatlı ürünlerin dışlandığı, piyasa koşullarında oluşabilecek fiyat avantajının engellendiği, kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesinin ihlal edildiği, gerçek bir rekabet ortamı sağlanması halinde, söz konusu ürünlerin yaklaşık dörtte bir maliyetle temin edilebilmesi mümkünken, Teknik Şartname’nin bu şekilde daraltılması sonucu ihale bedelinin yapay olarak yükseltildiği ve kamunun zarara uğratıldığı, aynı zamanda yetkililer ve belirli firmalar lehine yüksek tutarlı bir rant alanı oluşturulduğu, fiilen temini mümkün olmayan ürünlerin Şartname’ye yazılması suretiyle yapılan bu düzenlemenin hukuka uygun olmadığı,

Ayrıca, söz konusu ürünlerin vektörle mücadele kapsamında kullanılan ve halk sağlığını doğrudan etkileyen biyosidal ürünler olması nedeniyle, teknik uygunluk ve kamu sağlığı etkilerinin bilimsel ve objektif şekilde değerlendirilmesinin zorunlu olduğu, bu kapsamda Sağlık Bakanlığının görüşü alınmaksızın yapılan bu düzenlemenin hem mevzuata hem de kamu yararına aykırı olduğu,

Sonuç olarak Teknik Şartname’nin 2.4’üncü maddesinin; rekabeti fiilen ortadan kaldıran, piyasada bulunmayan ürünleri formalite olarak içeren, tek bir firmayı avantajlı kılan, kamu zararına ve rant oluşumuna yol açan bir düzenleme niteliğinde olduğu, bu nedenlerle, anılan maddenin iptali veya rekabeti sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesinin ve Sağlık Bakanlığının görüşünün alınması gerektiği,

5. Aynı Şartname’nin 2.5’inci maddesine yönelik itirazlarının idarece, birden fazla aktif madde oranı ve formülasyon tipine yer verildiği ileri sürülerek reddedildiği, ancak yapılan incelemede, söz konusu düzenlemenin fiilen tek bir firmaya ait ürünleri tarif eder nitelikte olduğunun anlaşıldığı, anılan maddede yer verilen düzenlemenin, Biosav firmasına ait “Sayrosit SL” ve “Neporex 2 SG” isimli ürünlerin teknik özellikleri ile birebir örtüştüğü, her iki ürünün de aynı firmaya (Biosav) ait olup, düzenlemenin farklı üreticilere ait eşdeğer ürünlerin ihaleye katılımını fiilen imkânsız kıldığı,

İdarenin, düzenlemede aktif madde oranlarını “en az” şeklinde ifade ederek şeklen rekabet varmış izlenimi yaratmaya çalıştığı, ancak bu ifadenin, somut ihale koşulları dikkate alındığında rekabeti genişletici olmadığı, zira ihale konusu işte uygulama miktarının metrekare (m²) bazında belirlendiği, bu durumda aktif madde oranı alt sınırda olan ürünlerin, birim alanda daha az ürün kullanımı gerektirdiğinden doğrudan maliyet avantajı elde ettiği, Teknik Şartname’de alt sınırda yer alan oranların ise Sayrosit SL ve Neporex 2 SG ürünlerinin teknik değerleriyle birebir örtüştüğü, bu yönüyle “en az” ibaresinin, rekabeti artıran bir düzenleme değil, alt sınırda yer alan ve idarenin fiilen tercih ettiği ürünleri doğrudan avantajlı konuma getiren, diğer eşdeğer ürünleri ekonomik açıdan dezavantajlı hale getiren bir mekanizma olarak çalıştığı,

Dolayısıyla Teknik Şartname’nin 2.5’inci maddesinin; şeklen rekabet varmış izlenimi yaratığı, fiilen ise tek bir firmaya ait iki ürünü işaret ettiği, rekabeti ortadan kaldırdığı, bu haliyle söz konusu düzenlemenin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci ve 12’nci maddelerine açıkça aykırı olduğu,

6. Aynı Şartname’nin 2.7’nci maddesi incelendiğinde, ihale kapsamında temin edilmesi öngörülen ürünün Enbiosan (Kontrol) firmasına ait “Fluthrol 260 EW” isimli ürün olduğunun açıkça anlaşıldığı, Şartname’de bu ürünün yanına yazılan diğer iki içeriğin, piyasada fiilen rekabet oluşturabilecek nitelikte olmadığı, rekabet varmış gibi gösterilmesi amacıyla formalite olarak eklendiği, bu düzenleme ile, teknik açıdan eşdeğer ve Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış farklı ürünlerin ihaleye katılımının fiilen engellendiği, ihale sonucunun önceden belirli bir firmaya yönlendirildiği, somut olayda rekabet ortamının gerçekte oluşmadığı, ihalenin tek bir firmanın ürünü etrafında kurgulandığı, gerçek rekabet ortamı sağlanmış olması halinde ihale konusu ürünlerin yaklaşık dörtte bir fiyatına temin edilmesi mümkün olabilecekken, yapılan bu daraltıcı düzenleme nedeniyle kamunun açık şekilde zarara uğratıldığı, bu durumun, yalnızca kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmaması sonucunu doğurmadığı, aynı zamanda belirli bir firmaya haksız ekonomik avantaj sağlandığı, dolayısıyla yetkililer ve firma lehine ciddi bir rant alanı oluşturulduğu, bu yönüyle düzenlemenin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerle açıkça çeliştiği,

Öte yandan, EW formülasyonuna ilişkin teknik tercihlerin insan sağlığı, çevresel etkiler ve uygulama güvenliği bakımından değerlendirilmesi gereken biyosidal ürünler kapsamında olduğu, buna rağmen, Sağlık Bakanlığının görüşü alınmaksızın bu derece daraltıcı ve dışlayıcı bir düzenleme yapılmasının hem mevzuata hem de kamu yararına aykırı olduğu,

Sonuç olarak Teknik Şartname’nin 2.7’nci maddesinin; rekabeti fiilen ortadan kaldıran, belirli bir firmaya ait ürünü tarif eden, kamu zararına ve rant oluşumuna yol açan, Kamu İhale Kurulu’nun rekabet ve teknik eşdeğerlik ilkelerine aykırı bir düzenleme niteliğinde olduğu, bu nedenlerle, anılan maddenin iptali veya rekabeti sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi ve Sağlık Bakanlığının görüşünün alınması gerektiği,

7. Aynı Şartname’nin 2.8’inci maddesinde aktif madde oranları ve formülasyon türlerinin sabit değerler halinde belirlendiği, bu düzenlemenin teknik eşdeğer ürünlerin ihaleye katılımını fiilen imkânsız kıldığı, idarece her ne kadar birden fazla içerik yazıldığı ileri sürülse de, söz konusu düzenlemenin rekabetin yalnızca şeklen var olduğu, gerçekte ise ortadan kaldırıldığı bir yapı arz ettiği, somut olayda ihale kapsamında temin edilmesi öngörülen ürünün Entokim firmasına ait “Hitpoint ME” isimli ürün olduğunun açıkça anlaşıldığı, Teknik Şartname’de yanına yazılan diğer içeriklerin ise, rekabeti sağlamak amacıyla değil ihalenin hukuka uygun olduğu izlenimini vermek için formalite olarak eklendiği, fiilen piyasada karşılığı bulunan, ruhsatlı ve teknik eşdeğer başka ürünlerin ihaleye katılımının bu düzenleme ile engellendiği,

Bu bağlamda, 2.8’inci maddede yapılan düzenlemenin; teknik zorunluluk ortaya konulmaksızın belirli bir ürünün işaret edilmesine, piyasada bulunan eşdeğer ürünlerin dışlanmasına, ihalenin sonucunun fiilen önceden belirlenmesine neden olduğu, gerçek bir rekabet ortamı sağlanması halinde, söz konusu ürünlerin yaklaşık dörtte bir fiyatına temin edilmesi mümkünken Şartname’nin bu şekilde daraltılması sonucunda ihale bedelinin yapay olarak yükseltildiği ve kamunun açık şekilde zarara uğratıldığı, bu durumun yalnızca kamu zararına yol açmadığı, aynı zamanda yetkililer ve belirli firmalar lehine ciddi bir rant alanı oluşturulduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerin bu düzenleme ile açıkça ihlal edildiği,

Ayrıca, ME formülasyonu ve aktif madde oranlarının insan sağlığı ve çevresel etkiler bakımından değerlendirilmesi gereken biyosidal ürünler kapsamında olduğu dikkate alındığında, Sağlık Bakanlığının görüşü alınmaksızın bu şekilde daraltıcı ve dışlayıcı bir Teknik Şartname düzenlenmesi yapılmasının hukuken kabul edilebilir olmadığı,

Sonuç olarak Teknik Şartname’nin 2.8’inci maddesinin; rekabeti fiilen ortadan kaldıran, belirli bir firmaya ait ürünü avantajlı kılan, kamu zararına ve rant oluşumuna neden olan bir düzenleme niteliği taşıdığı, bu nedenle anılan maddenin iptali veya rekabeti sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi, ayrıca Sağlık Bakanlığının görüşünün alınması gerektiği,

8. Aynı Şartname’nin 2.9’uncu maddesinde yer alan düzenleme incelendiğinde, ihale kapsamında temin edilmesi öngörülen ürünün Kulsan firmasına ait “Baitfuran SP” isimli ürün olduğunun açıkça anlaşıldığı, Şartname’de bu ürünün yanına yazılan diğer iki içeriğin ise, teknik veya ekonomik rekabeti sağlamak amacıyla değil Şartname’nin rekabetçi olduğu izlenimini oluşturmak amacıyla formalite olarak eklendiği, fiilen bakıldığında söz konusu düzenlemenin, tek bir firmaya ait ürünü işaret ettiği, piyasada mevcut olan ve ihale konusu ihtiyacı karşılayabilecek nitelikteki eşdeğer ruhsatlı ürünlerin ihaleye katılımını engellediği, bu haliyle Teknik Şartname maddesinin rekabetin varlığını yalnızca kâğıt üzerinde gösteren, ancak gerçekte rekabeti tamamen ortadan kaldıran bir düzenleme niteliğinde olduğu,

Somut olayda rekabet ortamının gerçekte oluşmadığı, ihale sonucunun önceden belirlenmiş bir firmaya yönlendirildiği, gerçek bir rekabet ortamı sağlanmış olması halinde, ihale konusu ürünlerin yaklaşık dörtte bir fiyatına temin edilmesi mümkün olabilecekken yapılan bu daraltıcı ve dışlayıcı düzenleme nedeniyle kamunun açık şekilde zarara uğratıldığı, bu durumun yalnızca kamu kaynaklarının verimsiz kullanılmasına yol açmadığı, aynı zamanda belirli bir firma lehine haksız ekonomik avantaj sağladığı, dolayısıyla yetkililer ve firma arasında ciddi bir rant alanı oluşturulduğu, bu yönüyle düzenlemenin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere açıkça aykırı olduğu,

Ayrıca, biyosidal ürünlerin insan sağlığı ve çevre üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aktif madde ve formülasyon tercihleri bakımından Sağlık Bakanlığının görüşü alınmaksızın bu derece daraltıcı bir Teknik Şartname düzenlenmesi yapılmasının hukuken kabul edilebilir olmadığı,

Sonuç olarak Teknik Şartname’nin 2.9’uncu maddesinin; rekabeti fiilen ortadan kaldıran, belirli bir firmaya ait ürünü tarif eden, kamu zararına ve rant oluşumuna yol açan, Kamu İhale Kurulu’nun yerleşik içtihatlarıyla açıkça çelişen bir düzenleme niteliğinde olduğu, bu nedenle anılan maddenin iptali veya rekabeti sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi, ayrıca Sağlık Bakanlığının görüşünün alınması gerektiği,

9. Aynı Şartname’nin 2.10’uncu maddesine yönelik itirazlarına idarece %16 oranlı ürünlerin neden ihtiyacı karşılamadığına ilişkin hiçbir teknik açıklama yapılmadığı, idarenin şikayete cevabında bu maddede birden fazla aktif madde ve formülasyon tipine yer verildiği ileri sürülerek rekabetin sağlandığının ifade edildiği, ancak bu ifadelerin gerek Teknik Şartname’nin içeriği gerekse piyasa gerçekleri karşısında gerçeği yansıtmadığı,

Somut olayda, ihale kapsamında temin edilmesi öngörülen ürünün Fornat Kimya firmasına ait “Natmix DP SE” isimli ürün olduğunun açıkça görüldüğü, Teknik Şartname’de yer verilen diğer iki içeriğin, rekabeti fiilen sağlamak amacıyla değil, yalnızca şeklen çoklu alternatif varmış izlenimi yaratmak amacıyla metne eklendiği, bu maddede yapılan düzenleme ile eşdeğer ve ruhsatlı çok sayıda ürünün ihaleye katılamaz hale getirildiği, ihale sonucunun tek bir ürün lehine önceden belirlendiği, gerçek bir rekabet ortamının oluşması halinde, söz konusu ürünlerin yaklaşık dörtte bir maliyetle temin edilebilmesi mümkün iken, rekabetin bilinçli şekilde daraltılması suretiyle ihale bedelinin yükseltildiği ve kamunun açıkça zarara uğratıldığı,

Teknik Şartname’nin 2.10’uncu maddesinin bu haliyle, rekabeti fiilen ortadan kaldıran, belirli bir firmayı ve ürünü avantajlı kılan, kamu zararına yol açan, ekonomik rant oluşturacak şekilde kurgulanmış bir düzenleme niteliğinde olduğu,

Öte yandan, söz konusu düzenlemenin halk sağlığını doğrudan ilgilendiren biyosidal ürünlere ilişkin olması nedeniyle, teknik uygunluğun ve kamu sağlığına etkilerin objektif ve bağımsız şekilde değerlendirilmesinin zorunlu olduğu, bu kapsamda, Sağlık Bakanlığının görüşü alınmaksızın yapılan daraltıcı düzenlemenin hukuka uygun kabul edilmesinin mümkün olmadığı, Teknik Şartname’nin 2.10’uncu maddesinin mevcut haliyle korunması halinde; rekabetin tamamen ortadan kalkacağı, kamu zararı doğacağı, ihale sürecinin şeffaflık ve eşitlik ilkelerinden uzaklaşacağı, açıklanan nedenlerle, söz konusu maddenin iptali veya rekabeti sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği,

10. Aynı Şartname’nin 2.11’inci maddesi incelendiğinde, ihale kapsamında temin edilmesi öngörülen ürünün Entokim firmasına ait “Draker 10.2 CS” isimli ürün olduğunun açık biçimde anlaşıldığı, Şartname’de yanına yazılan Bavet firmasına ait “Effect Microtech CS” isimli ürünün ise, fiilen rekabet oluşturması mümkün olmayan bir içerik olarak sadece şekli bir unsur olarak eklendiği, bu haliyle söz konusu düzenlemenin, görünürde birden fazla ürün varmış izlenimi yarattığı, ancak gerçekte ihale sonucunu önceden belirlenmiş tek bir ürüne yönlendirdiği,

Teknik Şartname’de, %8-%10 aralığında Cypermethrin aktif maddesi içeren CS formülasyonlu ürün talep edilmek suretiyle, üst sınırı gerekçesiz biçimde daraltılmış bir düzenleme yapıldığı, bu düzenleme nedeniyle, aynı aktif maddeyi içeren, aynı CS formülasyon yapısına sahip ve %12 oranında Cypermethrin içeren ürünlerinin, hem teknik açıdan eşdeğer hem de daha yüksek aktif madde içeriğine sahip olmasına ve %20 daha fazla alan ilaçlamasına rağmen, yalnızca oran sınırlaması gerekçe gösterilerek ihale dışı bırakıldığı, ürünlerinin yaklaşık dörtte bir oranında daha düşük fiyat avantajı sunmasına rağmen, bu keyfi üst sınır nedeniyle ihaleye fiyat teklifi sunmalarının fiilen engellendiği, böylece rekabetin ortadan kaldırıldığı ve kamu zararına yol açıldığı,

Beşeri ilaçların temininde, hekimlerin reçetelerinde aktif madde yüzdesi veya konsantrasyon oranı belirtmediği, yalnızca aktif maddeyi esas alarak tedaviyi tanımladığı, bu yaklaşımın, tıbbi uygulamalarda etkinlik, güvenlik ve eşdeğerlik ilkesinin doğal bir sonucu olduğu, buna karşın somut ihalede, aktif madde için yüzdelik oran aralığı belirlenmek suretiyle, fiilen sadece Draker 10.2 CS isimli ürünün temin edilmesinin hedeflendiği, teknik eşdeğer ve ruhsatlı diğer ürünlerin ihaleye katılımının engellendiği, bu durumun tıbbi ve bilimsel uygulamalarla bağdaşmadığı,

Somut olayda da rekabet ortamının fiilen oluşmadığı, ihalenin tek bir firmanın ürünü lehine kurgulandığı, gerçek anlamda rekabetin sağlandığı bir ihale ortamında, bu iş kaleminin yaklaşık dörtte bir fiyatına temin edilmesi mümkün olabilecekken, yapılan bu sınırlayıcı ve yönlendirici düzenleme nedeniyle kamunun açık şekilde zarara uğratıldığı, bu durumun yalnızca kaynakların etkin ve verimli kullanılmaması sonucunu doğurmadığı, aynı zamanda belirli bir firmaya haksız ekonomik avantaj sağladığı, dolayısıyla yetkililer ile firma arasında ciddi bir rant alanı oluşturulduğu, bu yönüyle düzenlemenin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere açıkça aykırı olduğu,

Öte yandan, CS formülasyonlu insektisitlerin insan sağlığı, çevresel etki, uygulayıcı güvenliği ve halk sağlığı bakımından değerlendirilmesi gereken biyosidal ürünler kapsamında olduğu, buna rağmen Sağlık Bakanlığının görüşü alınmaksızın bu denli daraltıcı ve yönlendirici bir düzenleme yapılmasının hem mevzuata hem de kamu yararına aykırılık teşkil ettiği,

Sonuç olarak Teknik Şartname’nin 2.11’inci maddesinin; rekabeti fiilen ortadan kaldıran, belirli bir firmaya ait ürünü tarif eden, kamu zararına ve rant oluşumuna yol açan, Kamu İhale Kurulu’nun yerleşik içtihatlarıyla bağdaşmayan bir düzenleme niteliğinde olduğu,

Bu nedenlerle, anılan maddenin iptali veya rekabeti sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi, ayrıca Sağlık Bakanlığının görüşünün alınması gerektiği,

Yukarıda aktarılan Teknik Şartname maddelerine yönelik başvurularına idare tarafından verilen cevapta, Teknik Şartname'de yer verilen aktif madde oranları ve formülasyon tiplerinin geniş olduğu, bu kapsamda birden fazla ruhsatlı ürünün ihaleye katılabildiği, dolayısıyla rekabetin engellenmediğinin belirtildiği, ancak bu yaklaşımın, başvurularının temelini oluşturan hukuki ve teknik itirazları karşılamaktan uzak olduğu ve Kamu İhale Kurulu’nun yerleşik içtihadı ile örtüşmediği, nitekim rekabetin varlığının yalnızca teorik olarak ihaleye katılabilecek ürün sayısına indirgenemeyeceği, rekabetin sağlanıp sağlanmadığı değerlendirilirken esas alınması gerekenin; ihale konusu ihtiyacı karşılayabilecek nitelikteki teknik eşdeğer ürünlerin, fiilen ve objektif olarak ihaleye katılımının mümkün kılınıp kılınmadığı hususu olduğu, bu çerçevede idarenin “birden fazla ürünün ihaleye katılabildiği” yönündeki soyut tespitinin, anılan maddelerin rekabeti daraltıcı niteliğini ortadan kaldırmadığı,

Ayrıca idarenin cevabında, saha koşullarının çeşitliliği, sorumluluk alanının büyüklüğü, ekolojik ve biyotop farklılıkları, insan ve çevre sağlığına ilişkin hassasiyetler ile geçmiş saha deneyimlerine atıf yapıldığı, ancak bu hususların somut, ölçülebilir ve denetlenebilir teknik verilerle desteklendiği ölçüde belirli aktif maddelerin, oranların veya formülasyonların zorunlu tutulmasını haklı kılabildiği, oysa somut olayda idarenin; dışlanan aktif maddelerin, kapsam dışında bırakılan formülasyonların, üst sınırla engellenen konsantrasyonların neden kendi ihtiyacını karşılamadığına ilişkin bilimsel çalışma, teknik rapor, saha deneme sonuçları veya karşılaştırmalı etkililik analizleri sunmadığı, Kamu İhale Kurulu kararlarında açıkça benimsendiği üzere, idarelerin geçmiş deneyimlerine veya genel ifadelerle tanımlanan saha ihtiyaçlarına dayanarak teknik eşdeğerliği bulunan ürünleri ihale dışında bırakmalarının, tek başına yeterli ve hukuken geçerli bir gerekçe teşkil etmeyeceği, bu nedenle idarenin, saha yapısı, iklim koşulları veya biyotop özelliklerine ilişkin genel anlatımlarının, yapılan sınırlamaların zorunlu ve orantılı olduğunu ispata elverişli olmadığı,

İdarenin, ürünlerin fitotoksisite durumu, insan sağlığı üzerindeki alerjen/irritan etkiler, arılar ve balıklar üzerindeki etkiler gibi unsurları gerekçe göstermesinin de başvurunun esasını bertaraf etmediği, zira söz konusu etkilerin, Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış biyosidal ürünler bakımından zaten değerlendirilmiş ve kabul edilebilir bulunmuş olduğu, ruhsatlı bir ürünün, herhangi bir ilave bilimsel ve teknik gerekçe ortaya konulmaksızın yalnızca idarenin tercihine dayalı olarak ihale kapsamı dışında bırakılmasının, Kamu İhale Kanunu’nun 12’nci maddesinde yer alan teknik eşdeğerlik ve rekabet ilkeleri ile bağdaşmadığı,

Ayrıca idare tarafından “hektar maliyeti en ucuz ürünün temini” hedefinin vurgulanmasının da anılan maddelerin daraltıcı etkisini hukuken meşrulaştırmadığı, zira Kurul içtihadında açıkça kabul edildiği üzere; rekabetin daraltılması suretiyle oluşturulan bir Teknik Şartname sonucunda elde edilen düşük fiyatın, kamu yararı olarak değerlendirilemeyeceği, rekabetin sağlanmadığı bir ortamda ortaya çıkan fiyat avantajının, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde düzenlenen temel ilkelerle çeliştiği,

İdarenin, salgın hastalıklarla mücadelede etkinliğin azalacağı; yakıt, araç, işçilik ve zaman kaybı yaşanacağı yönündeki değerlendirmelerinin ise tamamen varsayımsal nitelikte olduğu, bu gerekçelerin, teknik eşdeğer ürünlerin neden yetersiz kalacağını ortaya koyan somut verilerle desteklenmediği sürece, hukuki bir savunma olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

İdare tarafından yapılan genel değerlendirmenin; teknik eşdeğerlik ilkesini göz ardı eden, rekabet kavramını dar ve şekli biçimde yorumlayan, somut teknik zorunluluk ortaya koymayan, Kamu İhale Kurulu’nun yerleşik içtihadı ile açıkça çelişen bir savunma niteliğinde olduğu ve başvuruda ileri sürülen hukuka aykırılıkları bertaraf edecek nitelikte olmadığı, Teknik Şartname'nin, eşdeğer ürünlerin ihaleye katılımını fiilen engelleyecek şekilde düzenlendiğinin açık olduğu, söz konusu düzenlemelerin iptal edilmesi gerektiği,

Son iki yıla ait teknik şartnamelerin tüm içeriği yapay zekâ destekli analiz araçları kullanılarak sorgulandığında ve ilgili maddelerde yer alan aktif madde, oran, formülasyon ve ürün içerik bilgileri birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu düzenlemelerin rekabet oluşturacak şekilde değil, belirli ürünleri işaret eden adrese teslim nitelikte hazırlandığı yönünde nesnel ve tutarlı sonuçlara ulaşıldığı, bu analizlerin, teknik şartnamelerin piyasa eşdeğerlerini dışlayacak biçimde kurgulandığını ve rekabet ilkesinin fiilen ortadan kaldırıldığını açıkça ortaya koyduğu, Kamu İhale Kurumu’nun da yapay zekâ destekli analiz yöntemlerinden faydalanmasının ve bu tür sistemleri süreçlerine entegre etmesinin, özellikle teknik şartnamelerin rekabet, eşdeğerlik ve kamu zararı yönünden değerlendirilmesinde kurumsal kapasiteyi güçlendireceği ve kamu yararına hizmet edeceği,

Netice itibarıyla söz konusu düzenlemelerin rekabeti engelleyici nitelikte olduğu, belli firmaları işaret ettiği, bu nedenle kamu zararı oluşmasına sebebiyet vereceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu dur. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “… Kurum, gerekli gördüğü takdirde özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olarak ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerin görüşüne başvurabilir. …” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) İdareler, yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(4) Teknik şartnamede, alım konusu malın ambalajlanması ve etiketlenmesi ile kullanım kılavuzuna yönelik düzenleme yapılabilir.

(5) Teknik şartnamede, alım konusu malın montajı ve satış sonrası servisi ile yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir.

(6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.

(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir.

(8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir.

(9) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, yüklenici tarafından öncelikle malın prototipinin idareye sunulmasına ve bu prototipin kabulünden sonra üretiminin yapılmasına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.

(10) Alım konusu malın niteliği ve bu Yönetmelikte öngörülen düzenlemeler esas alınarak yüklenicinin personel çalıştırmasının öngörülmesi halinde, bu personelin sayısı ve niteliği teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında belirtilir.

(11) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, malın ilgili mevzuat uyarınca teknik düzenleme kapsamında bulunması ve piyasaya arz edilmesinin belirli kurallara tabi olması durumunda; idare ve yüklenicinin malın uygunluk değerlendirilmesine yönelik yükümlülükleri, teknik şartnamede ve/veya sözleşme tasarısında belirtilir.

(12) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, alınacak malın özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Vektör Kontrol Mücadelesinde Kullanılmak Üzere Biyosidal Ürün Alımı

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: Niteliği-türü-miktarı: Toplamda 11 kısımdan oluşan Biyosidal Ürün Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Manisa Büyükşehir Belediyesi Veteriner Dairesi Başkanlığı Kırtık Mezarlığı İlaçlama Deposuna Teslim edilecektir.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 11 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

Bu ihalede kısım sayısı 11dir. Bu ihalede her bir kısım veya tamamı için teklif verilecektir. İhale üzerinde kalan istekliler ile kısımların her biri için ayrı ayrı sözleşme imzalanacaktır. Bir isteklide birden fazla kısım kalması durumunda tek sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Sivrisinek Larva Mücadelesinde Kullanılacak IGR Sıvı Larvasit” başlıklı 2.1’inci maddesinde “• Ürünün aktif maddesi Pyriproxyfen olmalı ve en az %5 en fazla %25 oranında aktif madde içermelidir.

• SC veya CS veya ME veya DC veya EW veya ZC formülasyon yapısına sahip olmalıdır.

• Kalıcılık süresi en az 30 gün olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiketinde yer almalıdır.

• Alınacak miktar 50.000 ha alan içindir.

• Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan sivrisinek larva temiz su uygulama dozu baz alınarak, hektar maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Sivrisinek Larva Mücadelesinde Kullanılacak Bakteri Kökenli Sıvı Larvasit” başlıklı 2.2’nci maddesinde “• Biyosidal Ürünün aktif maddesi % 1,2 Bacillus thuringiensis subps. israelensis aktif maddesi içermeli, AS veya SC formülasyon yapısında veya % 1,2 Bacillus sphaericus aktif maddeli içermeli. AS veya SC formülasyon yapısında olmalıdır.

• Biyosidal ürün chironomid ve sivrisinek larvalarına karşı etkili olmalıdır .Sağlık bakanlığı onaylı etiketinde veya ruhsatında belirtilmelidir.

• Ürünün formülasyon yapısı su ile her oranda karışabilmeli ve larva mücadelesi kapsamında kullanılacak bütün cihazlara uygun olmalıdır.

• Alınacak miktar 5.500 ha alan içindir.

• Biyosidal ürünün Sağlık Bakanlığı ruhsatında sivrisinek ve chironomid larva mücadelesi dozu bulunmalı ve uygulama aralığı en az 14 gün olmalıdır.

• Biyosidal ürünün Sağlık Bakanlığı etiketinde sucul ortamda çok toksik etki ve çevreye verilmesinden kaçının ifadeleri yer almamalı ve zararlılık ibaresi bulunmamalıdır.

Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan sivrisinek larva uygulama dozu baz alınarak (birden fazla doz mevcut ise yüksek doz baz alınacak olup). hektar maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.” düzenlemesine,

“Sivrisinek Larva Mücadelesinde Kullanılacak Katı Form Larvasit” başlıklı 2.3’üncü maddesinde “• Ürün içeriğinde ana aktif madde %2.7 Bacillus sphaericus (Bs) + %4.5 Bacillus thuringiensis israilensis (Bti) içeren Granül veya %22.45 BTI(Bacillus thuringiensis israilensis) İçeren Tablet veya %7.48 Spinosad içeren tablet veya %8.33 Spinosad içeren tablet olmalıdır.

• Kalıcılık süresi en az 14 gün olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiketinde yer almalıdır.

• Alınacak miktar 50 ha alan içindir.

• Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup: Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan sivrisinek larva uygulama dozu baz alınarak hektar maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.Birden fazla dozu var ise yüksek doz esas alınacaktır.” düzenlemesine,

“Sivrisinek Larva Mücadelesinde Kullanılacak Sıvı Ani Etkili Larvasit” başlıklı 2.4’üncü maddesinde “• Ürün içeriğinde ana aktif madde olarak %10 Spinosad veya %24 Spinosad veya %48 Spinosad içermelidir.

• EC veya SC formülasyon yapısına sahip olmalıdır.

• Kalıcılık süresi en az 30 gün olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiketinde yer almalıdır.

• Alınacak miktar 2500 ha alan içindir.

• Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan sivrisinek larva uygulama dozu baz alınarak hektar maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.” düzenlemesine,

“Karasinek Larva Mücadelesinde Kullanılacak Larvasit” başlıklı 2.5’inci maddesinde “•Ürün en az %12 Cyromazine SL formüllasyon yapısında veya en az %2 Cyromazine SG formülasyon yapısında olmalıdır.

• Alınacak miktar 120.000 m2 alan içindir.

• Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan karasinek larva uygulama dozu baz alınarak metrekare maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.” düzenlemesine,

“Açık Alan Uygulamalarında Uçkun Mücadelesinde Kullanılacak EC Formülasyon Biyosidal Ürün” başlıklı 2.6’ncı maddesinde “• Ürün içeriğinde ana aktif madde olarak en az % 30 en çok %40 oranında Permethrin içermeli ve formülasyon tipi EC olmalıdır.

• Ürün içeriğinde ana aktif madde Permethrin haricinde düşürücü ( Tetramethrin) ve sinerjist madde ( PBO) bulunmalıdır.

• Düşürücü ve sinerjist madde miktarları toplamı ana aktif maddenin en az yansı kadar olmalıdır.

• Alınacak miktar 720.000 ha alan içindir.

• T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı etiketinde sivrisinek ve karasinek açık alan uygulama dozları bulunmalıdır.

Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan uygulama dozu sivrisinek ULV baz alınacak hektar maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.” düzenlemesine,

“Açık Alan Uygulamalarında Kullanılacak EW Formülasyon Biyosidal Ürün” başlıklı 2.7’nci maddesinde “• Ürün içeriğinde ana aktif madde en az % 5 en fazla %15 Cyfiuthrin veya en az %2 ve en fazla %5 Deltamethrin veya en az % 5 en fazla %20 Cyphenolhrin olmalı ve formülasyon tipi EW olmalıdır.

• Ürün içeriğinde ana aktif madde haricinde düşürücü Tetramethrin ve sinerjİst madde (PBO) bulunmalıdır.

• Alınacak miktar 100.000 ha alan içindir.

• T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı etiketinde sivrisinek ve karasinek açık alan uygulama dozları bulunmalıdır.

• Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan sivrisinek ULV uygulama dozu baz alınarak hektar maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.” düzenlemesine,

“Mesire Alanları, Parklar, Yeşil Alanlar ve Tarımsal Üretime Yakın Alanlarda Kullanılacak Biyosidal Ürün” başlıklı 2.8’inci maddesinde “• Ürün içeriğinde ana madde olarak %20 Permethrin veya %12 Cypermethrin veya %30 Etofenprox içermelidir

• Formülasyon yapısı ME ve Mikroemülsiyon teknolojisi ile üretilmiş EC formülasyon yapısında olmalıdır.Sağlık Bakanlığı onaylı etiketinde belirtilmiş olmalıdır.

• Ürün bileşiminde Neem oil veya Narenciye yağı veya benzer nitelikte doğal yağlar bulunmalı ve Sağlık Bakanlığı onaylı etiketinde belirtilmiş olmalıdır.

• Ürün bileşiminde petrol türevi solvent ksilen bulunmamalı ve yeşil alanlarda uygulamalarında fitotoksik nitelikle olmamalıdır.

• Alınacak miktar 270.000 ha alan içindir.

' T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı etiketinde sivrisinek, karasinek ve tatarcık açık alan uygulama dozları bulunmalıdır.

' Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan sivrisinek ULV uygulama dozu baz alınarak hektar maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.” düzenlemesine,

“Karasinek Ergin Mücadelesinde Kullanılacak Biyosidal Ürün” başlıklı 2.9’uncu maddesinde “• Ürün içeriği %12 Dinotefuran içeren SP formülasyon yapısında veya %10 Acetamiprid içeren SG formülasyon yapısında veya %10 İmidaclorpid içeren WG formülasyon yapısında olmalıdır.

• Ürün bileşiminde cinsel çekici feromon (z-9 tricosone) bulunmalıdır.

• Alınacak miktar 400 ha alan içindir.

Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan karasinek uygulama dozu baz alınarak hektar maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.” düzenlemesine,

“Rezidüel Mücadelede Kullanılacak Biyosidal Ürün” başlıklı 2.10’uncu maddesinde “•Ürün içeriği en az %5 en çok %10 Alfa-cypermethrin veya Deliamelhritı veya Lambdu Cyhalothrin olmalıdır.

• SC veya SE veya ZW formülasyon yapısına sahip olmalıdır.

• İçeriğinde Tetramethrin ve PBO bulunabilir.

• Ürün bileşiminde Pyriproxyfen veya Diflubenzuron içermelidir.

• Alınacak miktar 350 ha alan içindir.

• Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup: Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan ergin karasinek rezidüel uygulama dozu baz alınarak metrekare maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.” düzenlemesine,

“Hamamböceği Mücadelesinde Kullanılacak Rezidüel Etkili Biyosidal Ürün” başlıklı 2.11’inci maddesinde “• Ürün %8 ile %10 arasında Permethrin veya Cypermethrin aktif maddesi içermelidir.

• Ürün bileşiminde düşürücü(Tetramethrin) ve aktif madde kadar PBO bulunmalıdır.

• Formülasyon yapısı CS şeklinde olmalıdır.

• Alınacak miktar 500 ha alan içindir.

• Hesaplamalar ana aktif madde üzerinden yapılacak olup; Sağlık Bakanlığı onaylı etiket örneğinde belirtilmiş olan hamamböceği uygulama dozu baz alınarak hektar maliyeti en düşük ürün satın alınacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer verilen bilgilerden itirazen şikâyet başvurusuna konu ihalenin vektör kontrol mücadelesinde kullanılmak üzere biyosidal ürün alımı olduğu, ihalede kısmi teklif verilebilmesine imkân tanındığı anlaşılmaktadır.

İhale komisyonunun 26.12.2025 tarihli kararında, ihalenin 1’inci ve 6’ncı kısımlarının IPM Çevre Sağlığı ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 2’nci ve 3’üncü kısımlarının Envirotek Çevre Sağlığı Ticaret Anonim Şirketi, 4’üncü kısmının Zeta Biyosidal Ürünler ve Halk Sağlığı İlaçları Ticaret Limited Şirketi, 5’inci kısmının Çevre İlaç Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 7’nci ve 10’uncu kısımlarının Kontrol Kimya İlaç Makine İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, 8’inci ve 11’inci kısımlarının Entokim Çevre Sağlığı Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 9’uncu kısmının Çağlar Erkan üzerinde bırakıldığı ifade edilmektedir.

Başvuru sahibinin Teknik Şartname’nin 2.2, 2.4, 2.5, 2.7, 2.8, 2.9, 2.10 ve 2.11’inci maddelerinde yer verilen düzenlemelerle tek ürünün/firmanın işaret edildiğine yönelik iddialarının, özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olması hasebiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin altıncı fıkrası çerçevesinde ilgili alanda ihtisas sahibi kişilerin görüşüne başvurularak çözülmesi gerektiği değerlendirilmiş olup 09.01.2026 tarihli ve E-13983960-101.01.03-87225 sayılı Kurum yazısı ile “… söz konusu Teknik Şartname maddelerinde tarif edilen ürünlerin, tek bir firma tarafından mı tedarik edilebileceği” hususunda akademik bir kuruluştan teknik görüş istenilmiştir.

Söz konusu kuruluş tarafından gönderilen 19.01.2026 tarihli ve E-10184858-045.01-2852267 sayılı yazıda “… Teknik Sartname'nin 2.2'inci maddesindeki (biyolojik larvasit ürün) kriterleri iki farklı firmaya ait iki ürün sağlamaktadır.

Aynı Sartname'nin 2.4’üncü maddesindeki kriterlere göre farklı ürünler bulunmaktadır. Ancak %24 ve %48 spinosad içerikli ürünler Sağlık Bakanlığı’nın 17.10.2025 tarihinde güncellediği “İzinli Biyosidal Ürünler Listesinde” yer almamaktadır. %24 ve %48 spinosad içerikli ürünler bu listenin yayınlandığı tarihten sonra ruhsat aldıysa veya ruhsatları yenilendiyse sorun yok. Fakat hâlihazırda bu ürünler ruhsatlı değilse burada bir firmanın tek ürünü bu kriterleri karşılamaktadır. Takdir edersiniz ki bu tür anlık durumlardan haberimiz olması mümkün değildir.

Aynı Sartname'nin 2.5'inci maddesinde adı geçen ürünlerden Sayrosit SL, User İlaç ve Makinaları San. Tic. A.Ş adına görünmektedir. Neporex 2 SG isimli ürün İse Bio-Sav Sağlık Ürün. Paz. Ltd. Şti. adına görünmektedir. Bu iki firma arasındaki ticari ilişki bilgimiz dâhilinde değildir. Ayrıca bazı ürün ruhsatlarının firmalar arasında el değiştirmesi gibi durumlar olabileceği de gözden kaçırılmamalıdır.

Aynı Şartname’nin 2.7'nci maddesinde idarenin belirlediği kriterlere göre farklı formülasyon içeriklerinde yeterince çeşitte ürün mevcuttur.

Aynı Şartname’nin 2.8’inci maddesinde idarenin belirlediği kriterlere göre farklı formülasyon içeriklerinde yeterince çeşitte ürün mevcuttur.

Aynı Şartname’nin 2.9’uncu maddesinde idarenin belirlediği kriterlere göre farklı formülasyon içeriklerinde yeterince çeşitte ürün mevcuttur.

Aynı Şartname’nin 2.10’uncu maddesinde idarenin belirlediği kriterlere göre farklı formülasyon içeriklerinde yeterince çeşitte ürün mevcuttur.

Aynı Şartname’nin 2.11 ’inci maddesindeki kriterleri en az iki farklı firmaya ait iki ürün sağlamaktadır. …” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan Kanun ile ilgili ikincil mevzuat hükümlerinden;

İdarelerin, 4734 sayılı Kanun’a göre yapacakları ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları,

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idarenin ihtiyacını karşılarken ihale konusu işin ve bu iş kapsamında temin edeceği malzemenin teknik özelliklerini belirleme konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmaktadır. Ancak, ihale konusu işe ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile sınırlandırılmıştır.

Teknik Şartname’nin 2.1 ve 2.3’üncü maddelerine yönelik 1’inci ve 3’üncü iddialar incelendiğinde; başvuru sahibi tarafından Teknik Şartname’yi kendi ürününe uygun hale getirmeye yönelik taleplerde bulunulduğunun anlaşıldığı, her firmanın farklı teknik özelliklerde ürünlere sahip olabileceği ve dokümandaki teknik özelliklerin tüm firmaların ihaleye katılımını sağlayacak şekilde düzenlenemeyebileceği, idarenin farklı ürünlere ilişkin özellikleri dikkate alarak ihtiyacını belirleme zorunluluğunun bulunmadığı, esas olanın kamu ihale mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla teknik özelliklerin idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak şekilde ihale dokümanının düzenlenmesi olduğu ve yukarıda da ifade edildiği üzere ihtiyaçların belirlenmesinde idarelerin takdir yetkisi bulunduğu anlaşıldığından, itirazen şikayet dilekçesinde söz konusu Şartname’nin 2.3’üncü maddesinde belirtilen özellikleri birden fazla firmanın sağladığının kabul edildiği hususu da göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin bu konuya yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Teknik Şartname’nin 2.2, 2.5, 2.7, 2.8, 2.9, 2.10 ve 2.11’inci maddelerine yönelik 2, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu iddialara ilişkin olarak; yukarıda yer verilen teknik görüşte anılan Teknik Şartname maddelerine uygun farklı firmalara ait birden fazla ürün bulunduğu belirtildiğinden söz konusu iddiaların da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte anılan teknik görüşte, Teknik Şartname’nin 2.4’üncü maddesinde belirtilen %24 ve %48 spinosad içerikli ürünlerin __ Sağlık Bakanlığının “İzinli Biyosidal Ürünler Listesinde” yer almadığı, halihazırda ruhsatlı olarak tek bir firmanın ürününün Teknik Şartname’de düzenlenen kriterleri karşıladığı belirtildiğinden söz konusu hususa ilişkin 4’üncü iddia yerinde görülmüştür.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihalenin itirazen şikâyete konu kısımlarının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 101.344,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 152.021,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 50.677,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin ileri sürdüğü 10 (on) iddiasından birinde haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/10 olarak belirlenmiştir. İhalenin itirazen şikâyete konu kısımlarının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 101.344,00 TL olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 10.134,40 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibine iade edilmesi gereken toplam tutarın 60.811,40 TL (50.677,00 TL + 10.134,40 TL) olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 4’üncü kısmının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 4’üncü kısmının iptaline,

2. Aynı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ihalenin 1, 2, 3, 5, 7, 8, 9, 10 ve 11'inci kısımlarına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

3. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

4. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****