KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/008

Gündem No : 53

Karar Tarihi : 18.02.2026

Karar No : 2026/UH.II-576

BAŞVURU SAHİBİ:

Özgün-Tur Seyahat ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/2356296 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmeti (17 Araç Şoförlü/Yakıtsız) 01/03/2026-31/12/2026 Dönemi Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 20.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmeti (17 Araç Şoförlü/Yakıtsız) 01/03/2026-31/12/2026 Dönemi Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Özgün-Tur Seyahat ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.01.2026 tarih ve 206500 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/275 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından yapılan 2025/2356296 İKN numaralı “Araç Kiralama Hizmeti (17 Araç Şoförlü/Yakıtsız) 01/03/2026-31/12/2026 Dönemi Hizmet Alımı İşi” ihalesinin ihale dokümanının bir parçası olan Teknik Şartname’de bazı düzenlemelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuatlara aykırılık teşkil ettiği,

Teknik Şartname’nin “Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde,

“

” düzenlemesinin bulunduğu,

TİP-1 ve TİP-2 araçlar için motor hacmi açık ve net şekilde belirlenmiş olmasına rağmen,TİP-3 (T-04 Tipi Arazi Binek/SUV) araçlar için motor hacmine ilişkin herhangi bir alt veya üst sınır öngörülmediği, bu durum Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde bulunan saydamlık ilkesine aykırı olduğu, aynı zamanda motor hacmi doğrudan bir maliyet unsuru olduğundan, isteklilerin farklı maliyetlerde araçlar üzerinden teklif vermelerine sebebiyet verdiği, araçların teknik özelliklerinin net şekilde düzenlenmesi gerektiği,TİP-3 araçlar için motor hacmine ilişkin açık bir düzenleme yapılmasının zorunlu olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 6.18’inci maddesinde “İdare gerekli gördüğü takdirde araçları İl Müdürlüğü personeli emrine ve il dışına görevlendirebilecektir. Şehirlerarası yolculuklarda otoban, köprü vb. geçiş ücretleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Karşılanan toplam tutarın sözleşme bedelinin %1’ini aşan kısmı idare tarafından yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesinin bulunduğu, ancak bu düzenleme ile araçların şehirlerarası ve il dışı görevlendirmeye tabi tutulabileceği, kilometrenin sınırsız olduğu, görevlerin idarenin takdirinde ve öngörülemez nitelikte olduğu bir hizmette, yükleniciye ait olacak geçiş bedellerinin sözleşme bedelinin %1’i olmasının yüklenici açısından öngörülemez ve ölçüsüz bir mali risk doğurduğu, ayrıca bu durumun doğrudan maliyet unsuru olduğu, verilecek teklifler düşünüldüğünde çok ciddi bir rakam çıktığı,

İhale dokümanında belirtilen aykırılıkların düzeltilmeden ihaleye devam edilmesinin mevzuata aykırı olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddia iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

**** Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dâhil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” hükmü,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “ 1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşını, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.

b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.

c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.

ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.

d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.

e) Yüklenicilerce çalıştırılan şoförlerin, sözleşmeye aykırı her türlü davranışlarından, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararlardan dolayı yükleniciler sorumlu olacaktır.

f) Hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların (Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis olunacak taşıtlar hariç) ön camına, 35 puntodan az olmamak kaydıyla "Resmi hizmete mahsustur" ibaresi yazılı bir levha görünür bir şekilde konulacaktır.

g) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesinin gerektirdiği giderler kurum bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde karşılanacaktır.

ğ) Kurumlar ve yükleniciler karayolları trafik mevzuatı hükümlerine uyacaklardır.

h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir.

ı) Kurumlar, sosyal tesis kaynaklarından karşılanmak şartıyla sosyal tesis hizmetlerinde kullanılmak üzere hizmet alımı suretiyle taşıt edinebileceklerdir.

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.

b) Şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dâhil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,“2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Araç Kiralama Hizmeti (17 Araç Şoförlü/Yakıtsız) 01/03/2026-31/12/2026 Dönemi Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

17 Adet Şoförlü/Yakıtsız Araç Kiralama

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:

…

7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile Teknik Şartname’de belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

__

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “ Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde “

” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Araç Genel Özellikleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.20. T04 Araçlar Arazi Binek olup; arazide çalışacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin EK-1’inde “

NOT 1: 21.04.2022 tarih ve 31816 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 5474 Karar Sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 maddesi gereğince, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde (harcama talimatının verildiği ay (2025 Kasım ayı) belirtildiği gibi tam olarak yazılacaktır. Taşıtların aylık kira bedeli (KDV hariç diğer tüm giderler dâhil), ihale teklif yılı Kasım ayı (2025) kasko bedelinin % 2 sini geçmeyecektir.

2: Binek cinsi taşıtların yerli muhteva oranı %50’nin üzerinde olacaktır. Teklif edilen binek cinsi taşıtlar, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca hazırlanan yerli muhteva oranlarını gösterir listeye uygun olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Söz konusu ihaleye ilişkin teklif birim fiyat cetveli aşağıdaki şekilde hazırlanmıştır.

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ [i]

__

İhale Kayıt Numarası (İKN): 2025/2356296

**** İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu**** ihalenin Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü hizmetlerinde (şehir içi ve şehirlerarası) kullanılmak üzere 17 araç şoförlü olarak, yakıt idareden olmak üzere araç kiralama hizmeti alımına ilişkin olduğu, ihalenin 20.01.2026 tarihinde elektronik ortamda teklif birim fiyat alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye 8 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca ilk oturumda geçici teminatı ve teklif mektupları uygun bulunan isteklilerin teklifleri esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerin belirlendiği, hesaplanan sınır değerin altında teklif bulunmadığının belirlendiği, daha sonra ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirildiği ve 23.01.2026 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Nova Oto Kiralama Turizm İnşaat Seyahat Hayvancılık Gıda Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale dokümanı düzenlemelerinden, söz konusu ihale kapsamında Teknik Şartname’nin “ Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde belirtildiği üzere, farklı sayılarda TİP-1:T-02 Tipi Binek Araç (4+1 Kişilik), TİP-2:T-09 Tipi Panel Camlı Van Araç (Koltuklu-Yandan Sürgülü Kapılı) ve TİP-3:T-04 Tipi Arazi Binek Araç kiralaması yapılacağı belirlenmiştir. Teknik Şartname’de TİP-1 ve TİP-2 araçlar için motor hacmi ve beygir gücü belirlemesi yapıldığı, ancak TİP-3:T-04 Tipi Arazi Binek Araçları için sadece beygir gücünün belirtildiği ancak motor hacmine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, Taşıt Kanunu’na tabi kurumlar tarafından, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında, aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla geçerli Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması gerektiğinin hüküm altına alındığı, söz konusu karar kapsamında fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up araçların anılan kuralın dışında tutulduğu anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, söz konusu ihale kapsamında kiralanacak olan TİP-1:T-02 Tipi Binek Araç (4+1 Kişilik), TİP-2:T-09 Tipi Panel Camlı Van Araç (Koltuklu-Yandan Sürgülü Kapılı) araçların yukarıda aktarılan Esas ve Usuller kapsamında olması nedeniyle, isteklilerin eşit koşullarda teklif vererek, aynı motor gücü ve beygir gücü üzerinden teklif ettikleri araçlar üzerinden üst limit değere tabi tutulmaları açısından bu araçlara ilişkin detaylı düzenleme yapıldığı, ancak TİP-3:T-04 Tipi Arazi Binek araçlar ilgili Genelge kapsamında olmadığından, ayrıca günümüzde daha küçük motor hacmi ile daha yüksek beygir güçlü araçların imal edilme teknolojisi yaygınlaştığından, motor hacmine ilişkin bir belirleme ve sınırlama getirilmeyerek beygir gücünün tanımlanmış olmasının rekabeti artırıcı bir düzenleme olduğu anlaşıldığından, söz konusu iddia uygun bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İdare gerekli gördüğü takdirde araçları Müdürlük personeli emrine ve İl dışına görevlendirebilecektir. Şehirlerarası yolculuklarda otoban, köprü vb. geçiş ücretleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Karşılanan toplam tutarın sözleşme bedelinin %1 ini aşan kısmı İdare tarafından yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araç Genel Özellikleri” başlıklı 6’ncı maddesinde, “…6.18. İdare gerekli gördüğü takdirde araçları İl Müdürlüğü personeli emrine ve il dışına görevlendirebilecektir. Şehirlerarası yolculuklarda otoban, köprü vb. geçiş ücretleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Karşılanan toplam tutarın sözleşme bedelinin %1’ini aşan kısmı idare tarafından yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlığı altında idarenin gerekli gördüğü takdirde araçları Müdürlük personeli emrine ve İl dışına görevlendirebileceği, şehirlerarası yolculuklarda otoban, köprü vb. geçiş ücretlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, karşılanan toplam tutarın sözleşme bedelinin %1 ini aşan kısmının İdare tarafından yükleniciye ödeneceği düzenlenmiştir.

**** Yapılan düzenlemede herhangi bir belirsizlik bulunmadığı, istekli olabileceklerin teklif maliyetlerini oluştururken öngörülemezlik yaşanacak bir düzenleme bulunmadığı, isteklilerin teklif maliyetlerini oluştururken sözleşme bedelinin %1 ini bu gider olarak yansıtarak tekliflerini oluşturmaları gerektiği anlaşıldığından söz konusu iddia da uygun bulunmamıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****