KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/001

Gündem No : 65

Karar Tarihi : 07.01.2026

Karar No : 2026/UH.II-55

BAŞVURU SAHİBİ:

Ser Filo Araç Kiralama ve Kurumsal Hizmetler A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Edremit Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1937426 İhale Kayıt Numaralı “Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak, Meydan ve Pazaryerlerinin Makine ile Süpürülmesi Amacıyla Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Edremit Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 05.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak, Meydan ve Pazaryerlerinin Makine ile Süpürülmesi Amacıyla Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ser Filo Araç Kiralama ve Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin 09.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.12.2025 tarih ve 202917 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2653 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Yaklaşık maliyetin piyasa koşullarının çok üzerinde olup, hatalı hesaplandığı, idare tarafından 05.12.2025 tarihinde tebliğ edilen “Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanak” ile yaklaşık maliyetin 291.466.458,72 TL olduğunun öğrenildiği, ancak bu bedelin piyasa koşullarının oldukça üzerinde olduğu, doküman düzenlemeleri incelendiğinde idare tarafından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığının anlaşıldığı, söz konusu ihaledeki tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin altında kaldığı, bu husus neticesinde piyasa koşullarına uygun rekabetçi fiyat veren firmaların sınır değerin altında kalacağı ve aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği ve sorgulama neticesinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı (aşırı düşük sorgulamasının kapsamlı yapılması vb. nedenler ile) bu kapsamda idarece yaklaşık maliyetin hangi yöntemle ve hangi usuller ile belirlendiğinin şüpheli olduğu,

2. İdarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının mevzuata uygun olmadığı şöyle ki;

-İdare tarafından gönderilen sorgulama yazısında, Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 14’nolu satırındaki araç hariç olmak üzere diğer tüm araçlar için Teknik Şartname’de belirtilen teknik özellikleri gösterir belge talep edildiği, bu belgelerin teknik belge ve TSE raporu olduğu ancak ihalede yeterlilik kriteri olarak böyle bir belge istenilmediği, araçların teknik özelliklerinin muayene ve kabul aşamasında yapılması gerektiği, ilaveten teknik özelliklere ait belge talep edilen araçların piyasada alım satıma hazır olan araçlar olmadığı, özel imalat süreci gerektiren çöp toplama ve temizlik araçları olduğu, dolayısıyla henüz imal edilmemiş üst yapısı, taşıyıcısı ve kamyonu birbirine entegre edilmemiş araçların teknik özelliklerine ait belgelerin imalat öncesi temin edilmesinin mümkün olmadığı,

- Teknik Şartname’nin ihtiyaç listesi adlı tablonun 9’uncu sırasında yer alan arasöz tipi aracın (300 Kw motor gücünde çift kabin, çift çeker en az 20 ton taşıma kapasiteli araç) üretim ve distribütörlüğünü yapan markaların her birinin internet siteleri incelendiğinde bu araca ait teknik özelliklerin olmadığı, sadece sipariş üzerine özel imalat ile satışının yapıldığı, dolayısıyla bu araçların teknik özelliklerini kapsayan belgenin sunulmasının mümkün olmadığı,

- “Tamir-bakım”, “onarım” ve “yedek parça” giderlerinin çok geniş bir ifade olduğu, ayrıca bu hususun istekliden istekliye farklılık arz edebileceği, hiçbir detay belirtilmeden anılan girdilerin aşırı düşük sorgulamasına konu edilmesinin açıklamalarda belirsizliğe neden olacağı,

-“Araç giydirme giderleri” olarak belirtilen girdi içinde şartnamede kaç kez giydirme yapılacağı veya giydirme ölçülerine dair ibare olmadığı, bu doğrultuda maliyet hesaplaması ve açıklama yapılmasının mümkün olmadığı,

- İhale kapsamında çalıştırılacak araçların öz mal olma zorunluluğunun bulunmadığı, kiralama yoluyla da araç tedarik edilebileceği, idarenin aşırı düşük teklif sorgusunda belirlemekle yükümlü olduğu bileşenlerin temel maliyeti etkileyen bileşenler olması gerektiği, ancak kiralama maliyeti ve amortisman maliyetinin talep edilmediği, teknik özelliklere ilişkin belgelerin bir maliyet hususu olarak belirtilmesinin anlaşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur... ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar, esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir. ... ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” hükmü,

**** İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak, Meydan Ve Pazaryerlerinin Makine İle Süpürülmesi Amacıyla Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 01.01.2026 - 31.12.2028 tarihleri arasında, 36 ay süre ile sürücüsüz ve akaryakıt hariç araç ve ekipmanları ile iş makinesi kiralanması.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Edremit Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğünün Zeytinli Mahallesindeki Şantiyesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Kiralanacak araç ve iş makinelerinin tümünün motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu trafik sigortaları, amortisman, tamir-bakım, onarım, yedek parça, lastik giderleri, araç takip sistemi giderleri, araç giydirme giderleri, madeni yağ giderleri ile Teknik Şartnamede belirlenen yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

…” düzenlemesi,

**** Teknik Şartname’nin “Şartname’nin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “ Bu şartname, Edremit Belediyesi Sınırları Dahilinde Evsel Atıkların, Küllerin Toplanması ve Aktarma istasyonuna Nakli ile cadde, sokak ve pazar yerlerinin makine ile süpürülmesi, yıkanması, konteynerlerin yıkanması ve dezenfekte edilmesi işi için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanları ile iş makinelerinin 237 Sayılı Taşıt Kanunu doğrultusunda Akaryakıt ve AdBlue giderleri İdareye ait olmak üzere sürücüsüz kiralanması hizmeti alımıdır.” düzenlemesi,

__

**** Anılan Şartname’nin “İşin süresi” başlıklı 2’nci maddesinde “ Söz konusu işin başlama tarihi: 01.01.2026 işin bitiş tarihi: 31.12.2028

Toplam iş süresi 36 (otuz altı) aydır. Sözleşmenin imzalanmasında herhangi bir gecikme yaşanması durumunda dahi bitiş tarihi 31.12.2028 olarak kabul edilecektir. Yaz ayları “Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül”; diğer aylar ise “kış ayları” olarak kabul edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

__

**** Şikayete konu edilen ihalenin Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki gibidir.****

**** Başvuruya konu ihalenin 05.12.2025 tarihinde yapıldığı ve 8 isteklinin e-teklif verdiği, 16.12.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Dörtyıldız Atık Yönetimi Peyzaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Fayat Grup Atık Yönetimi Asfalt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Doruk Filo Araç Kiralama ve Kentsel Temizlik Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının belirlendiği,

**** İtirazen şikâyete konu edilen ihalenin Edremit Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Çöplerin Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak, Meydan ve Pazaryerlerinin Makine İle Süpürülmesi Amacıyla Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesi olduğu,

**** Başvuru sahibi istekli tarafından, 1’inci iddiasında yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı iddia edilmektedir.

**** Söz konusu ihaleye ilişkin yapılan inceleme kapsamında, ihalenin 36 ay süreli, Edremit Belediyesi sınırları dahilinde evsel atıklar ve küllerin toplanması, aktarma istasyonuna nakli, cadde, sokak ve pazar yerlerinin makine ile süpürülmesi, yıkanması ile konteynerlerin yıkanması ve dezenfekte edilmesi işine ilişkin olarak ihtiyaç duyulan iş makineleri ve araç kiralanması işi olduğu, Birim Fiyat Teklif Cetveli ile Teknik Şartname ’de yer alan düzenlemeler doğrultusunda söz konusu iş kapsamında yaz dönemi ve kış döneminde çalıştırılacak araçların sayıları, araç tipleri ve teknik özelliklerine yer verildiği görülmüştür. İdarece mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak amacıyla hizmet alımı suretiyle kiralamaya konu edilen iş kapsamındaki araçların sürücüsüz, akaryakıt ve adblue giderlerinin ise idareye ait olduğu doküman düzenlemelerinden anlaşılmaktadır.

**** İdare tarafından başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna vermiş olduğu cevap kapsamında özet olarak;

Yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde yer alan hükümler çerçevesinde 6 (altı) adet firmadan fiyat teklifi alınmak suretiyle bir başka ifadeyle piyasa fiyat araştırması yapılarak hesaplandığı, fiyat araştırması kapsamında teklif alınan firmalara Teknik Şartname’nin gönderildiği ve fiyat araştırmasına dayanak teşkil eden tekliflerin Teknik Şartnamede belirlenen hususlara göre verilmesinin istenildiği, ayrıca ihaleye 8 (sekiz) isteklinin katıldığı, 5 (beş) isteklinin teklifinin uygun olduğu, yalnızca 1 (bir) isteklinin teklifinin sınır değer altında olduğu, diğer 4 (dört) isteklinin teklifinin sınır değerin çok üzerinde olduğu ve 4 (dört) isteklinin tekliflerinin birbirleriyle ve yaklaşık maliyet ile karşılaştırıldığında çelişkili bir durum olmadığı ifadeleriyle reddedilmiştir.

**** İhale işlem dosyası incelendiğinde, şikâyete konu ihalede Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesi uyarınca yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle oluşturulan fiyatların esas alındığı, bu çerçevede ihale konusu işin piyasa fiyat araştırması için idare tarafından 11 firmaya teklif gönderildiği, 8 firmanın fiyat teklifi verdiği, ancak 2 firmadan alınan teklifin diğer tekliflere kıyasla yüksek olduğu (anılan iki teklifin ortalamaya dâhil edilmesi durumunda yaklaşık maliyetin %24,60 oranında daha fazla hesaplanacağı) bu doğrultuda kiralanacak araçlar için fiyat teklif eden 6 firmanın ortalaması alınarak yaklaşık maliyetin oluşturulduğu anlaşılmıştır.

**** Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idarelerin, yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde; kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatların, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatların, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların, ihale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilecekleri anlaşılmaktadır.

**** Yapılan inceleme neticesinde, söz konusu ihalede Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesi uyarınca yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle oluşturulan fiyatların esas alındığı, idarenin şikayete cevap yazısında yer alan hususlar da göz önüne alındığında ve isteklinin kiralanacak araçlara ilişkin yaklaşık maliyet hesabının hatalı belirlendiğine ilişkin iddiasının somut bir gerekçeye dayandırılamadığı, öte yandan Kamu ihale mevzuatı kapsamında aşırı düşük teklif müessesi ve sınır değer hesabı ile ilgili bir çok hüküm ve düzenlemenin yer aldığı, teklifin sınır değerin altında kalmasının istekli aleyhine bir sonuç doğuracağı şeklinde bir yorum yapılamayacağı, istekliler tarafından teklif edilen fiyatların (5 geçerli teklif) birbiri ile ve yaklaşık maliyet ile çok yakın olmadığı görülmüş olup dolayısıyla idare tarafından yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesine uygun olarak hesaplandığı, bir diğer anlatımla yaklaşık maliyetin hatalı olmadığı ve aksi yöndeki iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1.Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. ” açıklaması,

**** İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde**** “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Kiralanacak araç ve iş makinelerinin tümünün motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu trafik sigortaları, amortisman, tamir-bakım, onarım, yedek parça, lastik giderleri, araç takip sistemi giderleri, araç giydirme giderleri, madeni yağ giderleri ile Teknik Şartnamede belirlenen yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir.” açıklaması,

**** Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Şikayete konu edilen ihalenin Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki gibidir.****

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamalarından, idareler tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği ve sınır değerin altında teklif veren isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirildikten sonra ihalenin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme yapılması halinde, sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilecek olan aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine yer verilmesinin ve isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olan bahse konu önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde açık-net ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İdare tarafından teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen başvuru sahibi istekliye 10.12.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazıda “… 05.12.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 15.12.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize

göndermeniz gerekmektedir.

…

Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri :

Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 14 nolu satır “Çift Kabin Tenteli Kasa Kamyonet” hariç diğer tüm araçlar için, Teknik Şartname kapsamında belirlenen teknik özellikleri gösterir belgeler

Motorlu taşıtlar vergisi, muayene, egzoz emisyon, zorunlu trafik sigortaları, amortisman veya kiralama gideri, tamir-bakım, onarım, yedek parça, lastik giderleri (kışlık ve yazlık), araç takip sistemi giderleri, araç içi ve dışı kamera giderleri, araç giydirme giderleri” ifadelerine yer verdiği görülmüştür.

**** Bu kapsamda, idare tarafından sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda incelendiğinde, bahse konu yazıda “motorlu taşıtlar vergisi” “muayene”, “egzoz emisyon”, “zorunlu trafik sigortaları”, “amortisman veya kiralama gideri”, “tamir-bakım”, “onarım”, “yedek parça”, “lastik giderleri (kışlık ve yazlık)”, “araç takip sistemi giderleri”, “araç içi ve dışı kamera giderleri” ve “araç giydirme giderleri” için açıklama istenildiği, ayrıca Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 14 numaralı satırında yer alan araç hariç diğer tüm araçların Teknik Şartname’de yer alan teknik özelliklerini gösterir belgelerin istenilmiş olduğu,

Söz konusu ihale dokümanında çalıştırılacak araçların teknik özelliklerine, miktarları ile işin yürütülmesi aşamasında yapılması gereken işlerin neler olduğuna yer verildiği, bu kapsamda “Tamir- Bakım” “Onarım” ve “Yedek Parça” giderlerine ilişkin ihale konusu alanda faaliyet gösteren isteklilerin basiretli tacir sıfatına haiz olmaları sebebiyle maliyet hesabı yapabilecekleri ve aşırı düşük açıklamalarını açıklayabilecekleri,

**** “Araç giydirme” giderleri için ise söz konusu iş kapsamında kullanılacak araç sayıları ve kullanım amaçlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı,

İdare tarafından sorgulama yazısında araçların öz mal veya kiralama suretiyle temin edilmesi durumu göz önüne alınarak, açıklama kapsamında “amortisman veya kiralama gideri” giderinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür.

Öte taraftan idarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı kapsamında; “ Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 14 nolu satır “Çift Kabin Tenteli Kasa Kamyonet” hariç diğer tüm araçlar için, Teknik Şartname kapsamında belirlenen teknik özellikleri gösterir belgeler” ifadesinin aşırı düşük teklif sorgulama yazısı için uygun olmadığı, çünkü aşırı düşük teklif müessesinin idarelerce önemli teklif bileşeni olarak belirlenen (maliyete ilişkin hususlar) girdilerin açıklamalarının istenilmesine yönelik olduğu, teknik özelliklerini gösterir belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenilmesine gerek olmadığı, bu hususun denetiminin muayene ve kabul aşamasında istenilebileceği, açıklama kapsamında isteklilerden maliyet unsuru olarak kabul edilen girdilerin istenmesi gerektiği, bu doğrultuda idarelerin isteklileri tereddüde düşürmeden girdileri açık ve net olarak belirtmek suretiyle açıklama istemeleri gerektiği değerlendirilmektedir.

Yukarıda aktarılan tespitler kapsamında idarece gönderilen aşırı düşük sorgulama yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirlenen ““ Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 14 nolu satır “Çift Kabin Tenteli Kasa Kamyonet” hariç diğer tüm araçlar için, Teknik Şartname kapsamında belirlenen teknik özellikleri gösterir belgeler” hususunun aşırı düşük teklif açıklamaları açısından belirsizlik oluşturduğu, bu kapsamda açıklama yazısında anılan hususun maliyet bileşeni olarak değerlendirilemeyeceği, bu şekilde yapılan sorgulama sonucunda sunulan açıklamaların mevzuata uygunluğunun denetlenmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, hangi unsurların önemli teklif bileşeni olarak belirleneceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu ancak önemli teklif bileşenlerinin açık net ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenmesi gerektiği, bu çerçevede 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşeni ve/veya bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

**** Bu itibarla, isteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun/geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı şekilde değerlendirebilmelerinin ön koşulunun idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun yapılması olduğu, idarece aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 2 iddiasından 1 iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/2 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 202.718,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 101.359,00 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşeni ve/veya bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****