KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/007

Gündem No : 21

Karar Tarihi : 11.02.2026

Karar No : 2026/UH.II-459

BAŞVURU SAHİBİ:

Avva Ulaşım Turizm Otomotiv İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çankaya Belediyesi Makina İkmal Bakım ve Onarım Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/2160921 İhale Kayıt Numaralı “84 (Seksendört) Adet Sürücüsüz Akaryakıt Hariç Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çankaya Belediyesi Makina İkmal Bakım ve Onarım Müdürlüğü tarafından 16.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “84 (Seksendört) Adet Sürücüsüz Akaryakıt Hariç Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Avva Ulaşım Turizm Otomotiv İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 29.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 19.01.2026 tarih ve 205952 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/218 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanında mevzuata aykırılıklar bulunduğu, buna göre;

1. Sözleşme Tasarısı’nın 12.2’nci maddesinde, yüklenicinin iş programına göre daha fazla iş yapması halinde idarenin söz konusu işin bedelini imkân bulduğu takdirde ödeyeceğinin düzenlendiği ancak Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 53’üncü maddesinde iş artışına ilişkin hüküm bulunduğu ve iş programına göre fazla yapılan işlerin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, imkan bulunmaması halinde idarenin ödeme yapmama hakkına yol açan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

2,
3 ) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yüklenicinin, işe başlama tarihinden itibaren 15 gün içerisinde, kendisinden kaynaklı kusurlardan dolayı Teknik Şartname’de belirtilen sayıda ve nitelikte araçları teknik ve yasal tüm belgeleri ile birlikte hazır bulundurmaması halinin ağır aykırılık olarak düzenlendiği ancak teknik ve yasal belgelerin neler olduğunun belirtilmediği, ayrıca, Sözleşme Tasarısı’nda işe başlama tarihi 27.01.2026 olarak belirlenmiş olan işte 15 gün sonrasının 11.02.2026’ya tekabül etmesine karşın Teknik Şartname’de her bir araç grubu için ayrı ayrı işe başlama tarihlerinin yazıldığı, örneğin (A) grubu araçlar kısmında “ 5 adet araç 28.01.2026 tarihinde ”, “ 5 adet araç 25.02.2026 tarihinde ” denildiği, dolayısıyla, idarenin kendi iş düzenine göre araçların farklı tarihlerde işe başlamasının amaçlandığının anlaşıldığı, işe başlama ile ilgili olarak ihale dokümanı düzenlemeleri arasında çelişki bulunduğu ve bunun sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenici ile idare arasında uyuşmazlığa yol açabileceği,

4. Kiralanacak araçların, tankerler hariç, kilometrelerinin maksimum 50.000 km olması gerektiğine yönelik düzenlemenin tasarruf tedbirlerine aykırılık teşkil ettiği, düzenleme dolayısıyla fiilen 2024 model olma şartının getirildiği,

5. Araçların hizmet alımı süresince yapacağı ortalama kilometreye ilişkin olarak dokümanda herhangi bir belirlemeye yer verilmediği, bu durumun, maliyet hesaplaması yaparak sağlıklı teklif oluşturulmasına engel teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “ Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir... ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “…12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkân bulduğu takdirde öder...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş programı” başlıklı 28’inci maddesinde “ Yüklenici, sözleşmenin yürürlüğe girmesi için gerekli olan yasal prosedürlerin tamamlandığının kendisine tebliği ve buna göre işe başlama tarihinden itibaren, sözleşme veya eklerinde belirlenmesi halinde belirlenen bu süre içinde, üstlenilen işler için kontrol teşkilatının öngöreceği formda ve detaylarda ayrıntılı bir iş programı düzenler ve kontrol teşkilatının uygun görüşüne sunar. İş programı, kontrol teşkilatı tarafından talep edildiği takdirde, yüklenicinin işin yürütülmesi için uygulamayı önerdiği metotlar ve düzenlemeler hakkında genel bir açıklamayı da içerecektir. Belirlenen süre içinde iş programının sunulmaması veya teslim edilen iş programının kontrol teşkilatı tarafından uygun bulunmaması durumunda, gecikilen her takvim günü için, işin süresinde bitirilememesi haline ilişkin olarak sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezası uygulanır.

Kontrol teşkilatı, iş programının verildiği bu tarihten başlamak üzere sözleşme veya eklerinde belirlenen süre içinde programı olduğu gibi veya gerekli gördüğü değişiklikleri yaparak idarenin onayına sunar.

İdare, iş programının verildiği tarihten başlamak üzere sözleşme veya eklerinde belirlenen süre içinde, iş programını olduğu gibi veya gerekli gördüğü değişiklikleri yaparak onaylar ve onaylı bir nüshasını yükleniciye verir. İş programları idarenin onayı ile geçerli olur.

İş programlarında, hizmete ilişkin proje, rapor, teknik belgeler vb. belgelerin idareye hangi sıra ile, hangi tarihlerde verileceğinin belirtilmesi gereklidir. Yüklenici, bunların hazırlanması için idarece verilmesi gereken bilgilerin, esasların ve talimatın, kendisine en geç hangi tarihlerde verilmesi gerektiğini, ayrıntılı bir şekilde iş programı ile birlikte idareye bildirecektir.

Yüklenici, idarece onaylanmış iş programına aynen uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde idarenin uygun görüşü ile iş programında değişiklik yapılabilir. ” hükmü,

“Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 53’üncü maddesinde “ Birim fiyat sözleşmelerde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle sözleşme konusu işte bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin;

a) Sözleşmeye esas iş tanımı içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılması konusunda idare yetkilidir... ” hükmü,

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 84 (SEKSENDÖRT) ADET SÜRÜCÜSÜZ AKARYAKIT HARİÇ ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIM İŞİ…

ç) Miktarı:

-BİNEK OTOMOBİL 13 Adet

-CAMLI KOMBİ TİPİ KAMYONET 25 Adet

-TEK KABİN KAPALI KASA VAN KAMYONET 1 Adet

-ÇİFT KABİN KAPALI KASA KAMYONET 1 Adet

-AÇIK KASA ÇİFT KABİNLİ KAMYONET 27 Adet

-AÇIK KASA ÇİFT KABİN ÇİFT TEKER DAMPERLİ KAMYON 3 Adet

-AÇIK KASA ÇİFT KABİN ÇİFT TEKER SABİT KASA KAMYON 3 Adet

-AÇIK KASA ÇİFT KABİN ÇİFT TEKER SABİT KASA KAMYON(HİDROLİK YÜK TAŞIMA PLATFORMLU) 2 Adet

-CENAZE ARACI 3 Adet

-TANKER ARAZÖZ 6 Adet

-Araç Takip Sistemi 84 adet

…

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: MAKİNA İKMAL BAKIM VE ONARIM MÜDÜRLÜĞÜ ALACAATLI MAHALLESİ 4974 CADDE NO: 5 ÇANKAYA / ADRESİNDE YER ALAN MÜDÜRLÜK YERLEŞKESİNE ” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır… ” düzenlemesi,

İhaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde ise “… 12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, şikayete konu düzenlemeye mevcut ihalede idare tarafından Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin matbu hükmü olarak yer verildiği, dolayısıyla anılan düzenlemenin, ihalelerde idarelerce düzenlemeye konu edilen, tip sözleşmelerin boş bırakılan maddelerinden olmadığı, söz konusu matbu hükmün ise, başvuru kapsamında iddia edilenin aksine, iş artışı olması durumunda yapılacak ödemenin imkana bağlı olması hususu ile ilgisinin bulunmadığı, iş artışına ilişkin hükümlere zaten Kanun düzeyinde mevzuatta yer verilmiş olduğu, iş artışı dahil sözleşme kapsamındaki işlerin bedellerinin ödenmesine yönelik konuların ikincil mevzuatta düzenlendiği, sözleşme uygulamasında yüklenicinin, idarece onaylanmış iş programına aynen uymak zorunda olduğu, zorunlu hallerde idarenin uygun görüşü ile iş programında değişiklik yapılabileceği, iddiaya konu hususun ancak yüklenicinin iş programında öngörülen işlerden daha fazlasını yapması halinde söz konusu olacağı, idare tarafından iş artışı yapılmasının öngörülmesi halinde ise söz konusu işlerin bedelinin ilgili hükümlere uygun olarak ödeneceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “ (1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur…

(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz. ” hükmü yer almaktadır.

İhalede birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki gibi düzenlendiği görülmüştür.

İncelenen ihalede, süreç içerisinde, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar ya da eksikliklerin giderilmesi amacıyla, idare tarafından iki kez zeyilname düzenlendiği, 02.01.2026 tarihli ikinci zeyilname ile; 06.01.2026 olan ihale tarihinin 16.01.2026 tarihine ötelendiği, Sözleşme Tasarısı’nda 27.01.2026 tarihi olarak belirlenen işe başlama tarihinin de 27.02.2026 olarak değiştirildiği anlaşılmıştır. İhale dokümanının zeyilnameler ile değişik son haline göre itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialar ile ilgisi bulunan düzenlemelerin;

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 27.02.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2026

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. ” şeklinde,

“İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “ …10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır. ” şeklinde,

“Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ …16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

__

…” şeklinde,

Teknik Şartname’de ise “ …3-İŞİN SÜRESİ

Sözleşmenin feshini gerektirecek hukuki neden olmadığı sürece işin bitim tarihi 31.12.2026 gününe kadar devam eder. Sözleşmenin imzalanmasında herhangi bir sebeple gecikme olması durumunda dahi işin bitiş tarihi 31.12.2026 olacaktır.

İşe başlama tarihleri aşağıdaki gibidir:

1.sıradaki binek araçlar (A Grubu) için: 27.02.2026 tarihinde

2.sıradaki camlı kombi tipi kamyonet (B Grubu) için: 27.02.2026 tarihinde

3.sıradaki tek kabin kapalı kasa van kamyonet (C Grubu): 27.02.2026 tarihinde

4.sıradaki çift kabin kapalı kasa kamyonet (D Grubu): 27.02.2026 tarihinde

5.sırada bulunan açık kasa çift kabinli kamyonet (E Grubu): 27.02.2026 tarihinde

6.sırada bulunan açık kasa çift kabin çiftteker damperli kamyon (F Grubu): 27.02.2026 tarihinde

7.sırada bulunan açık kasa çift kabin çiftteker sabit kasa kamyon (G Grubu): 27.02.2026 tarihinde

8.sırada bulunan açık kasa çift kabin çiftteker sabit kasa kamyon (hidrolik yük taşıma platformlu) (II Grubu): 27.02.2026 tarihinde

9.sırada bulunan cenaze aracı (J Grubu): 27.02.2026 tarihinde

10.sırada bulunan tanker arazöz (K Grubu): 6 adet araç 15.06.2026 tarihinde teslim edilecektir...

5.10.18-Tankerler 2026 yılı haziran, temmuz, ağustos, eylül ayları olmak üzere 3,5 (üçbuçuk) ay için kiralanacaktır. Tankerlerin işe başlama tarihi 15.06.2026 dır …

6.9- Araçların tümünde kış aylarında zincir, çekme halatı akü takviye kablosu ve takoz, dikkat levhası, ilk yardım çantası, yangın söndürme aleti ve yedek lastik istisnasız devamlı bulundurulacaktır. Kış şartlarından dolayı araçların her zaman çalışır durumda olmasını sağlamak yükleniciye aittir...

6.18-Yüklenici, hizmet araçlarının işletilmesinde Hizmet aracı ile ilgili olarak 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 4925 sayılı karayolları taşıma ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirtilen şartları sağlayacaktır. Yüklenici bu kanun ve yönetmeliklerde geçen belgeleri araçların ruhsatlan, taşıt kartlan, belgeleri, taşıtlara ait zorunlu mali sorumluluk trafik sigorta poliçelerini, periyodik muayenelerinin ve egzoz emisyon ölçümlerinin yaptırıldığını gösterir belgeler ile idarenin gerekli gördüğü diğer belgelerle birlikte, sözleşmeden sonra bir liste halinde idareye teslim edecektir.

6.19-Yüklenici, Hizmet araçlarında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 4925 sayılı Karayolları taşıma kanunu ve bu kanunlara binaen çıkarılan Trafik Yönetmeliği ile karayolları taşıma yönetmeliğinde belirtilen her türlü takım, avadanlık, teçhizatı ve belgelerini hazır bulunduracaktır…

6.37-Tüm araçlarda UTTS sistemi bulunacaktır…

7.MUAYENE VE KABUL İŞLEMLERİ

7.1. Muayene ve Kabul işlemleri 4734 sayılı kanunun “Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği” esasları çerçevesinde yapılacaktır.

7.2-Araç ve İş Makineleri İdare tarafından oluşturulan Kontrol Teşkilatı tarafından kontrol edilerek tutanak karşılığında İdarenin uygun gördüğü yerde teslim alınacaktır.

7.3. Araçların ruhsat fotokopileri, Motorlu Araç Tescil ve Trafik Belgesi, Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Poliçeleri, Motorlu Araç Birleşik Kasko Sigortası poliçeleri vb. herhangi bir belge eksikliğinden kaynaklanacak cezai ya da başka türlü yaptırımlarda İdare sorumluluk kabul etmez.

8.ARAÇ TESLİMATI

8.1. Araçlar idarenin Çankaya Belediyesi sınırları içerisinde belirteceği adrese teslim edilecektir, aynı şekilde iş bitiminde yüklenici aynı adresten araçları teslim alacaktır. Araçlar iş başlama tarihinde, yüklenici firma yetkilisi ve işverenin oluşturduğu komisyon gözetiminde araçları eksiksiz teslim edecektir.

8.2.Taşıtlar sözleşmede belirtilen işin başlama tarihinde saat: 08.00’de İdare’ye teslim edilmek üzere hazır bulundurulacaktır.

8.3.Araçlar iş bitiminde teslim tutanağı düzenlenerek eksiksiz olarak yükleniciye teslim edilecektir.

8.4.Araçlar trafiğe çıkmaya hazır bir şekilde yakıt depoları dolu olarak, İdarenin belirlediği veya uygun gördüğü bir alanda teslim alınacaktır. İş bitiminde araçların yakıt depoları dolu olarak, İdarenin belirlediği veya uygun gördüğü bir alanda Yükleniciye teslim edilecektir.” şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Aktarılan hususlara göre, mahiyeti ve kapsamı belli olan işte, ihale konusu alanda faaliyet göstermesi zorunlu istekli olabileceklerin ihale konusu hizmetle ilgili tüm yasal-teknik bilgi ve ayrıntılara vakıf olarak teklif sunabilecekleri, sözleşmenin imzalandığı aşamadan sonra hizmetin aksamadan yerine getirilmesi amacıyla yüklenicinin özen yükümlülüğünün esasen derhal başlayacağı, bununla birlikte Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ağır aykırılık olarak düzenlenen konuda idare tarafından ilave makul bir sürenin de belirlenmiş olduğu ve yükleniciden kaynaklanmayacak nedenlerin zaten ilgili maddenin uygulanmasına yol açmayacağı, dolayısıyla, Teknik Şartname’nin bütünü dikkate alındığında şikayete konu düzenlemenin tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasına engel teşkil etmediği ya da istekliler bakımından tereddüt yaratacak niteliğinin bulunmadığı, buna göre, ilgili ikinci iddianın yerinde olmadığı,

Ayrıca, ihale dokümanında, araçların işe başlayacağı tarihler dolayısıyla 16.1.3’üncü madde uygulamasını başvuru sahibi bakımından belirsiz hale getirmiş olduğu anlaşılan düzenlemenin de zeyilname ile açıklığa kavuşturulduğu, araçların işe başlayacağı belirtilen tarihlerin üzerine 15 gün eklenerek ağır aykırılık durumunun oluşup oluşmadığının tespit edilmesinin zaruri olduğu, bu nedenle, üçüncü iddianın da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir...” hükmü,

17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleriyle İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Kapsam” başlıklı bölümünde “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları ile il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programına alınmış hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (TBMM Başkanlığı Genel Sekreterliği hariç) kendi bütçeleri veya tasarruflarındaki diğer kaynaklardan yapacakları yurt içi ve yurt dışı harcamaları ile taşınır ve taşınmazlarının kullanılmasında aşağıdaki tedbirlere uyacaklardır. ...” düzenlemesi,

“Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “… Bu Genelge kapsamında edinimine izin verilen taşıtlar, kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle temin edilecektir. Hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtlar tercih edilecektir. Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir. …” düzenlemesi,

İhaleye ilişkin Teknik Şartname’de ise “ 1-KONU ve KAPSAMI:

1.1- Çankaya belediyesine bağlı birimlerin hizmetlerinde kullanılmak üzere işlerinin daha verimli şekilde yürütülebilmesi, zaman, yakıt, iş gücü ile her türlü kaynak israfının önlenmesi, birimler arası koordinasyonun daha etkin şekilde sürdürülebilmesinin sağlanmasında çalıştırılmak üzere Sürücüsüz toplam 84 (seksen dört) adet araç kiralama işinin hangi şartlar dâhilinde kiralanacağını belirtir…

6.2- … su tankeri arazöz araçlar min. 2016 model olacaktır…

6.38- 2024/7 sayılı “Tasarruf Tedbirleri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde “…hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, elektrikli olmaması halinde binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtların tercih edileceği, hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine, ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verileceği" belirtilen şartlara uygun olması gerekmektedir...

6.42-Kiralanacak araçların tankerler hariç kilometreleri maksimum 50.000 km olacaktır... ” düzenlemeleri yer almaktadır.

İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ve özelliklerinin işin niteliği gözetilmek suretiyle belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, bu doğrultuda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği açıktır. Öte yandan, belirlenecek teknik kriterlerin, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerin bütüncül olarak dikkate alınması, ayrıca, ilgili diğer güncel mevzuatın öngördüğü esasların da gözetilmesi gerekmektedir.

Başvuru konusu ihalede, 10 grupta 17 kalem araç içerisinden (toplam 84 adet araç), 9 grupta 16 kalem araç (toplam 78 adet araç) için maksimum 50.000 km olma şartı arandığı, kiralamaya konu araçların türleri, kullanım ve temin şartları açısından farklılık arz eden araçlar açısından anılan km şartının getirilmesinin dolaylı olarak belli bir model yılına işaret edebileceği, idarenin zımni ret işlemine dayalı olarak yapılan başvuru incelendiğinde, ihale dokümanında getirilen ilgili kısıt yoluyla verimlilik ve fonksiyonelliğin sağlanması amacını ortaya koyacak özel bir gerekçenin belirtilmemiş olduğu, Teknik Şartname’de 2024/7 sayılı Genelge’ye atıf yapılmışsa da somut olayda mevcut durumda model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verildiğinin söylenemeyeceği, ilgili km sınırının, dolaylı olarak, araçların çok büyük kısmı bakımından model yılı yeni olmayanları dışarıda bırakacak bir nitelik arz ettiği, bu şartlar altında objektif bir kriter olarak değerlendirilemeyeceği, kamu alım süreçlerinde idarelerden beklenenin ihtiyacı karşılayacak optimum kalitedeki malı/hizmeti en uygun fiyata temin etmek olduğu, anılan düzenlemenin kamu kaynaklarının verimli kullanılmasının sağlanması ilkesi ile bağdaşmadığı ve netice itibarıyla idarenin kendisine tanınan takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmış olup yapılan düzenlemenin ihaleye katılımı kısıtlayıcı ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İlgili mevzuat uyarınca her türlü ulaşım, olması halinde KİK payı, sigorta, vergi resim ve harç giderleri ile araçlara ait her türlü kasko, sigorta, lastik ve lastik değişim, periyodik bakım ve onarım giderleri ile teknik şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif fiyata dâhil edilecektir…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: ÇANKAYA BELEDİYESİ İLÇE SINIRLARI VE İDARENİN İHTİYAÇ DUYDUĞU ŞEHİR İÇİ VE DIŞI ALANLAR… ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de ise “… 1.2- Aşağıda özellikleri ve miktarları belirtilen araçların kiralama işidir. Tüm araçların adblue ve yakıt giderleri idareye ait olmak üzere şoförsüz kiralanacaktır…

__

…

6.2-

Kiralanacak araçlar km sınırı olmadan kullanılacaktır…

6.8- Araçların her türlü bakım, tamir, revizyon giderleri ile lastik vb. giderleri yükleniciye aittir. Araçların sadece yıkama, cam suyu, adblue ve akaryakıt giderleri İdareye aittir...

6.26- Araçlarda kira süresi boyunca km sınırı olmayacaktır… ” düzenlemeleri yer almaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale kapsamında idarece düzenlenen birim fiyat teklif cetvelinde araçların “gün” olarak kiralanması şeklinde ihaleye çıkıldığı, araçların Belediye ilçe sınırları ve idarenin ihtiyaç duyduğu şehir içi ve dışı alanlarda kullanılacağı, idare tarafından hizmetin gereklerine uygun olarak araçların herhangi bir kilometre kısıtı olmaksızın kullanılmasının amaçlandığı, işin niteliği gereği araçların öngörülenden az veyahut daha fazla kilometre yapmasının mümkün olabileceği, araçların yapacağı kilometrenin çalışılacak görevin niteliğine göre farklılık göstereceği, dokümandaki düzenlemelerin kamu hizmetinin gereklerini aşacak şekilde değerlendirilemeyeceği, yukarıda aktarılan tablonun yanı sıra Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde ayrıca araçların donanım ve teknik özelliklerine ayrıntılı şekilde yer verildiği, akaryakıtın idare tarafından karşılanacağı iş kapsamında idarenin görevi ve yetkisi çerçevesinde kullanılacak araçların lastik, yedek parça, tamir ve bakım giderleri, sigorta vb. giderlerinin ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliğini haiz istekliler tarafından araçlara ilişkin dokümanda öngörülen süre ve koşullar doğrultusunda maliyetlerine dahil edilebileceği, nitekim araç kiralamalarının belirlenen süre içerisinde sınırsız kilometre üzerinden yapılabildiği ve böylesi bir durumun da fiyatlandırılabildiği dikkate alındığında, düzenlemelerin isteklilerin aynı koşullarda teklif vermesine engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 5 (beş) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup haklılık oranı 1/5 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 152.021,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 30.404,20 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan ihale dokümanına ilişkin iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurulca, başvuru sahibinin 4 üncü iddiasının yerinde olduğu gerekçesiyle “İhalenin iptaline” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak, başvuru konusu ihalede, 10 grupta 17 kalem araç içerisinden (toplam 84 adet araç), 9 grupta 16 kalem araç (toplam 78 adet araç) için maksimum 50.000 km. olma şartı arandığı, kiralamaya konu araçların türleri dikkate alındığında kullanım ve temin şartlarının farklılık arz edeceği, idarenin zımni ret işlemine dayalı olarak yapılan başvuru incelendiğinde, ihale dokümanında getirilen ilgili kısıt yoluyla verimlilik ve fonksiyonelliğin sağlanması amacını ortaya koyacak özel bir gerekçenin belirtilmemiş olduğu, Teknik Şartname’de 2024/7 sayılı Genelge’ye atıf yapılmışsa da somut olayda mevcut durumda model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verildiğinin söylenemeyeceği, ilgili km. sınırının, dolaylı olarak, araçların çok büyük kısmı bakımından model yılı yeni olmayanları dışarıda bırakacak bir nitelik arz ettiği, bu şartlar altında objektif bir kriter olarak değerlendirilemeyeceği, kamu alım süreçlerinde idarelerden beklenenin ihtiyacı karşılayacak optimum kalitedeki malı/hizmeti en uygun fiyata temin etmek olduğu, anılan düzenlemenin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlama ilkesi ile bağdaşmadığı ve netice itibarıyla idarenin kendisine tanınan takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmış olup yapılan düzenlemenin ihaleye katılımı kısıtlayıcı ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu ifade edilmiştir.

17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleriyle İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurlığı Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “… Bu Genelge kapsamında edinimine izin verilen taşıtlar, kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle temin edilecektir. Hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtlar tercih edilecektir. Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir. …” düzenlemesi,

İncelenen ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de “1-KONU ve KAPSAMI:

1.1- Çankaya belediyesine bağlı birimlerin hizmetlerinde kullanılmak üzere işlerinin daha verimli şekilde yürütülebilmesi, zaman, yakıt, iş gücü ile her türlü kaynak israfının önlenmesi, birimler arası koordinasyonun daha etkin şekilde sürdürülebilmesinin sağlanmasında çalıştırılmak üzere Sürücüsüz toplam 84 (seksen dört) adet araç kiralama işinin hangi şartlar dâhilinde kiralanacağını belirtir…

6.2- … su tankeri arazöz araçlar min. 2016 model olacaktır…

6.38- 2024/7 sayılı “Tasarruf Tedbirleri” konulu Cumhurlığı Genelgesinde “…hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, elektrikli olmaması halinde binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtların tercih edileceği, hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine, ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verileceği" belirtilen şartlara uygun olması gerekmektedir...

6.42-Kiralanacak araçların tankerler hariç kilometreleri maksimum 50.000 km olacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu, bu bağlamda teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin aşikâr olduğu ve idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, işin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ve özelliklerinin, işin niteliği gözetilmek suretiyle belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, bu doğrultuda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği değerlendirilmiştir.

__ Bu kapsamda, uyuşmazlık konusu ihalede, ihale dokümanında tanker arazöz grubu araçlar dışında model şartı getirilmediği, anılan gruptaki araçlar için getirilen şartın da minimum 2016 model yılına ilişkin olduğu, ayrıca, model şartı getirilen bu araçlar için kilometre yönünden bir kısıtlama öngörülmeyerek diğer gruptaki araçlar için maksimum 50.000 km. olma şartı arandığı, bu düzenlemenin doğal sonucunun ise, organizasyon yapısı itibarıyla birbirinden farklı potansiyel katılımcılar nezdinde, iddia edildiği gibi araçlara ilişkin fiilen 2024 model olma kriteri getirilmiş olduğunu kabule imkan bulunmadığı, Teknik Şartname’de 2024/7 sayılı Genelge’ye de atıf yapıldığı, netice itibarıyla, şikayete konu düzenlemenin isteklilerin ihaleye katılımını veya rekabeti engelleyici nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “** itirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmesi yönündeki __ düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca verilen “İhalenin iptaline ” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Dr. ****