KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/007

Gündem No : 10

Karar Tarihi : 11.02.2026

Karar No : 2026/UH.II-447

BAŞVURU SAHİBİ:

Lider İnşaat Temizlik Gıda Nakliyat Peyzaj Özel Güvenlik Sistemleri Taah. Otom. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1976210 İhale Kayıt Numaralı “İş Makineleri ve İş Araçları Kiralanması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 10.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İş Makineleri ve İş Araçları Kiralanması Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Lider İnşaat Temizlik Gıda Nakliyat Peyzaj Özel Güvenlik Sistemleri Taah. Otom. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.12.2025 tarih ve 202912 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2652 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,****

1. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Başkanlığı tarafından 2025/1976210 İKN’li “İş Makineleri ve İş Araçları Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesinin 10.12.2025 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihaleye ilişkin birim Fiyat Teklif Cetveli’nde “ Paletli Mobil Elek Operatörü(Brüt asgari ücret)”, “Paletli Mobil Elek Operatörü (Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri) (Brüt Asgari Ücretin %40 Fazlası)” şeklinde iki ayrı iş kalemine yer verildiği, ancak bu iki ayrı iş kaleminde __ paletli mobil elek operatörüne verilecek ücret konusunda çelişki olduğu, bu da isteklilerin teklif maliyeti hazırlamalarında belirsizlik yarattığı,

2. Sözleşme Tasarısı’nda “ 19.1. Kontrol teşkilatı ile yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse kontrol teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır.” düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenleme ile yüklenici, kayıtların tutulması işlemine katılmak istemezse veya idarenin tuttuğu kayıtların içeriğini kabul etmez ve bu kayıtları imzalamak istemezse, kayıtların doğru olduğunun kabul edileceğini, yani yüklenicinin idarenin tuttuğu kayıtları imzalamazsa, bu tutanaklara itiraz hakkı olmayacağının düzenlendiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 34’üncü maddesinde ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine göre imzalanacak olan kamu ihale sözleşmesinin, bu şekilde idareyi üstün konuma koyacak düzenlemeler içermemesi gerektiği, yapılan düzenlemenin açıkça adı geçen Genel Şartname’nin 34’üncü maddesine ve 4735 sayılı Kanun’un “tarafların eşitliği” ilkesine aykırı olduğu, yüklenicinin, idarece tutulan kayıtlara itiraz hakkına sahip olması gerektiği, fakat idarenin yaptığı düzenleme sonucunda yüklenicinin, idarece tutulan kayıtları imzalasa da imzalamasa da, bu kayıtlara itiraz edemez hale getirildiği, yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu ve ihalenin bu gerekçe ile iptal edilmesi gerektiği,

3. İdari Şartname’de yer alan “Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur.” düzenlemesinin fiyat farkına ilişkin mevzuata aykırı olduğu, çünkü ilgili mevzuatta “ Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ve yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur.” ifadesinin bulunduğu, böylece fiyat farkına konu olacak girdilerin cinsine göre gerekli endeksler kullanılarak hesaplama yapıldığı, fakat idarece yapılan düzenlemede, “veya” denilerek, iki farklı endeksten sadece birinin kullanılacağı belirtilmişse de hangisinin kullanılacağının net şekilde düzenlenmediği, öte yandan fiyat farkına ilişkin hükümlerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle bahse konu belirsizliğin sözleşmenin uygulanması aşamasında sorunlara neden olacağı,

4. Fiyat farkına ilişkin düzenlemelerde tam zamanlı personel için öngörülen ağırlık katsayısının 0,80 olarak belirtildiği, fiyat farkı katsayılarının, ilgili girdi kaleminin yaklaşık maliyet içindeki ağırlığa uygun olması gerektiğinden hareketle, yaklaşık maliyetin %80’inin işçilik giderlerinden oluştuğunun anlaşıldığı, fakat bu durumda ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına dönüştüğü, ilgili idarenin böyle bir ihale yapmasının mevzuata aykırı olduğu, fiyat farkı ödenmesinin amacının, maliyetlerde meydana gelen artışların idarece karşılanması olduğu, fiyat farkı katsayılarının, ilgili girdi kalemlerinin yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı ile uyumsuz olması nedeniyle, maliyet artışlarınım karşılanamayacağı, kaldı ki işin asıl konusunun araç kiralama işi olduğu ve yakıt maliyetlerinin de yükleniciye ait olduğu, özellikle iş makineleri söz konusu olduğunda yakıt maliyetlerinin oldukça yüksek bir bedele ulaştığı, fakat yakıt girdisi için öngörülen ağırlık katsayısının sadece 0,070 olduğu, yani toplam yaklaşık maliyet tutarı ve dolayısıyla herhangi bir hakediş bedeli içindeki yakıt maliyetinin ağırlığının, %1’den bile daha düşük olacağının öngörüldüğü, fakat iş makinelerinin yakıt dâhil günde 8 saat boyunca çalıştırılacağı öngörülen bir ihalede, yakıt giderlerinin yaklaşık maliyet içindeki ağırlığının sadece 0,070 olmasının mümkün olmadığı,

5. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hali olarak “Yüklenici ve/veya araç şoförü çalışma süresi boyunca araçları özel işlerde ve/veya özel işlerinde kullanımının tespiti halinde” düzenlemesine yer verildiği, fakat 270 günlük sözleşme süresi boyunca 1 adet paletli mobil elek 45 gün, 1 adet loder 150 gün, 1 adet kasalı kamyon 180 gün, 1 adet su römorklu traktör 120 gün kullanılacağı, 270 günlük çalışma süresi boyunca sadece kısıtlı sürelerle ödeme yapılacak bu araçların, başka işlerde de kullanılmaması isteniyorsa, teklif cetvelinde 270 gün üzerinden satır açılması ve bu araçların, 270 gün boyunca kesintisiz olarak idareye tahsis edilmesi şeklinde düzenleme yapılması gerektiği, kesintisiz bir şekilde 270 gün boyunca idareye tahsis edilmesi istenmeyen dolayısıyla da 270 gün süreli ödeme yapılmayacak olan bu araçların, başka hiçbir işte kullanılmamasının istenmesinin makul ve mantıklı olmadığı,

6. Teknik Şartname’de “Araçların trafiğe karşı emniyet tedbirlerinden yüklenici sorumludur. Doğabilecek her türlü iş kazası ve trafik kazalarından idare sorumlu tutulmayacak, yüklenici sorumlu tutulacaktır. Ayrıca gerek yüklenicinin gerekse personelin meydana getireceği kaza ve hasarlar ile 3.şahıslara karşı verecekleri zarar ve ziyanlardan ve her türlü iş güvenliği ile ilgili alınması gerekli tedbirlerde tüm sorumluluk yüklenici sorumludur” düzenlemesi yapıldığı, ihale konusu iş kapsamında 100 adet araç kiralanacağı, fakat yüklenicinin istihdam edeceği sürücü sayısının sadece 42 olduğu, yani 58 tane aracın sürücüsünün bizzat idare personeli olacağı, Şartnamede yer alan bu düzenlemenin ise, sürücülü araç-sürücüsüz araç ayrımı yapmaksızın, tüm araçların trafik kazalarından yüklenicinin sorumlu olacağı sonucunu doğurduğu, sürücüsüz kiralanan ve idare personeli tarafından kullanılacak olan araçların yapacağı kazalardan sorumlu tutulamayacağı, kaldı ki yine yüklenicinin idare personeli olan sürücülerin kullandığı araçlar bakımından üçüncü kişilere karşı da sorumlu tutulamayacağı, araçların yapısından yahut bakımsızlığından kaynaklanmadığı sürece, idare personeli olan sürücülerin kullandığı araçların yaptığı kazaların tamamından idarenin sorumlu olması gerektiği,

7. Teknik Şartname’de “ İş makinelerinin nakil zamanı çalışma zamanı sayılmayacak olup İdarenin belirlediği tarih ve saatlerde nakil yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, ihale konusu kapsamında kalan kamyonların, pikapların veya diğer araçların idare hizmeti için yolda geçirdiği sürelerin çalışma süresinden sayıldığı, bu durumda iş makinalarının nakilde geçirdiği sürelerin çalışma süresinden sayılmamasının açıkça çelişkili olduğu, kaldı ki nakilde geçecek sürelerin önceden bilinmesinin de mümkün olmadığı, yapılan düzenleme sonucunda nakil sürelerinin ve dolayısıyla nakilde geçecek süreye tekabül edecek işçilik ve yakıt maliyetlerinin ayrıca hesaplanması ve ödenmesinin mümkün olmayacağı, öte yandan ihale dokümanında, iş makineleri için nakilde geçecek sürelerde çalışacak personel ödemelerinin nasıl yapılacağının da belirlenmediği, dolayısıyla sadece araçların değil personel ve yakıt giderlerinin de ayrıca hesaplanması ve ödenmesinin mümkün olmayacağı, bu düzenlemenin yine Teknik Şartname’de yer alan “ Hakediş dönemlerinde araç takip sistemi üzerinden çekilecek rapor doğrultusunda hakedişler düzenlenecektir.” düzenlemesi ile çelişkili olduğu,

__

8. Teknik Şartname’de “Araçlar devamlı olarak temiz, bakımlı, sıhhi ve teknik şartlara uygun olacaktır ve görünüş açısından Belediyemiz araç yönetmeliğine uygun olacaktır” düzenlemesinde yer alan Yönetmelik hükümlerine ulaşılamadığı, yönetmeliklerin resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmek zorunda olmadığı, belediyelerin kendi internet sitelerinde de yönetmelik yayınlanmasının mümkün olduğu, fakat Belediye internet sitesini incelediklerinde herhangi bir araç yönetmeliğine ulaşılamadığı, dolayısıyla ihale tarihi öncesinde Belediye Araç Yönetmeliği’nin getirmekte olduğu maliyetlerin ve külfetlerim okunarak incelenemediği ve öngörülemeyen maliyetlerden kaçınmak amacıyla ihaleye katılım sağlanmasının da mümkün olmadığı,

9. Teknik Şartname’de yer alan “İdare gerekli gördüğünde araçlara günlük çalışma süresi dışında fazla çalışma yaptırabilir, yapılacak fazla çalışma saatleri günlük çalışma saatine (8 saat) bölünerek çıkan miktar gün olarak yazılacaktır. (örneğin farklı günlerde yapılan fazla çalışmalar 8 saati tamamladığında 1 (bir) gün yevmiye olarak puantaja yazılacaktır.)” düzenlemesinin hukuka aykırı olduğu, araçlara fazla çalışma yaptırılması halinde, şoförlere ve muavinlere de fazla çalışma yaptırılması gerekeceği, fakat şoför ve muavin personel için fazla çalışma ücreti öngörülmediği, bu ücretin öngörülmesine imkan sağlayacak şekilde cetvelde satır açılmadığı,

10. Teknik Şartname’de “ Kamyonlar ve iş makineleri idare isterse cumartesi ve pazar günleri de çalıştırabilir. Çalıştıracağı cumartesi ve pazar günlerine normal birim fiyat üzerinden ödeme yapılacaktır. Örneğin; araç 31 günlük ayda 22 gün çalışmışsa 22 günle teklif edilen yevmiye bedeli çarpılıp tutarı ödenecektir. Çalıştırılmayan hafta sonu ve bayram günleri için hiçbir şekilde ödeme yapılmayacaktır. Araçlar kiralama dönemi için puantaj tutulacak. Çalışılmayan günler için ödeme yapılmayacaktır.” düzenlemesi nedeniyle işçilerin haftasonu tatil yapmadan çalışması gerekeceği, fakat haftada 6 gün çalışan işçinin 1 günlük izin kullanmasının zorunlu olduğu, bu düzenleme nedeniyle işçilerin, cumartesi ve pazar tatil yapmadan çalışması gerektiği, bu durumda işçiler için ödemenin nasıl yapılacağının belli olmadığı, öte yandan teklif cetvelinde, hafta tatilini yapan işçiler yerine istihdam edilecek ilave personel için de satır açılmadığı,

11. Teknik Şartname’de “Benzinli Römorklu Motor” için açılan başlıkta “4 adet benzinli motor römorklu (damperli) olmalıdır. (3 adedi sürücüsüz olarak kiralanacaktır.) Aracın yüklü yüksüz tüm emniyet tedbirlerini yüklenici almakla yükümlüdür.” düzenlemesi yapıldığı, sürücülü kiralanacak olan 1 adet motor için, yüklü ve yüksüz tüm emniyet tedbirlerinden yüklenicinin sorumlu olduğunun anlaşıldığı, öte yandan sürücülü kiralanacak motorda, yüksüz güvenlik tedbirlerinden örneğin kasko ve sigortanın yapılmasının, tamir ve bakımın yapılmasının, araç güvenlik ekipmanlarının satın alınmasının yüklenicinin sorumlu olduğunun söylenebileceği, fakat sürücüsüz motorlarda, araç yüklü iken alınması gereken branda örtülmesi, istiap haddini aşacak şekilde yükleme yapılmaması, araç yük gabarisinin kanunda belirtilen sınırları aşmaması, hız limitlerinin aşılmaması, şehir merkezinde aracın kullanılmaması gibi emniyet tedbirlerinin hiçbirinden yüklenicinin sorumlu tutulamayacağı, yüklenicinin, sürücülü motorlarda motor yüklü halde iken yani idare personelinin kontrol ve denetiminde iken alınması gereken emniyet tedbirlerinden sorumlu tutulmuş olmasının, yükleniciyi öngörülemez maliyetlerle ve tamamen kendi kontrol ve iradesi dışında kalan sorunlarla karşı karşıya bırakacağı,

12. İhalenin konusunun iş makinası ve iş aracı kiralanması işi olduğu, benzer işin sadece iş makinası ve iş araçlarını kapsayacak şekilde yapıldığı, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde “iş aracı” diye bir kavram olmadığı, adı geçen Yönetmelik’te “5) Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.5 tondan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu araçtır.”, “12) İş makinası: Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.” hükümlerinin bulunduğu, öte yandan ihalenin konusunun, sadece iş makinası ve kamyon kiralanması olmadığı, kiralamaların şoförlü olarak yapıldığı, ayrıca Teknik Şartname incelendiğinde, kiralamadan tamamen farklı olarak, belediye sınırları içerisindeki ağır işlerin yükleniciye yaptırılması hizmeti yaptırılacağının düzenlendiği, benzer iş tanımının uygun olmadığı,

13. İhale ilanında veya İdari Şartname’de hiçbir şekilde bahsedilmeyen ve ihalenin konusu kapsamına da girmeyen “20 adet motosiklet”in ihaleye dâhil edildiğinin belirlendiği, iş makinası ve kamyon çalıştırılması amacıyla yapılan bir ihalenin, motosiklet kiralama işlemiyle bağdaşmasına imkan bulunmadığı, belediyenin ihtiyaç duyduğu motosiklet kiralamasının, binek araç vb. kiralama ihalesine dâhil edilmesinin bile mümkün olmadığı, bu ihalenin konusunun belediyenin ihtiyaç duyduğu hafriyat, kazı, kanal temizliği vb. işlere ait hizmetin yaptırılmasını sağlamak olduğu, dolayısıyla ihalenin konusuna motosiklet kiralamasının da dâhil edilmesinin aralarında doğal bağlantı bulunmayan işlerin birlikte ihale edilemeyeceği ilkesine açıkça aykırı olduğu,

14. İhale konusu iş kapsamında tam 26 adet pick-up kiralaması da yapılacağı, öte yandan ihale dokümanının hiçbir yerinde, pick-up kiralamasının, arazide kullanım için yapıldığı yönünde düzenleme bulunmadığı, ayrıca ihale konusu iş kapsamında 6+1 servis aracının yani panel tipi araç kiralamasının da yapılacağı, bahse konu pick-up ve panel tipi servis aracı kiralaması için, kasko değer listesinin de istenmesi ve ihalede, taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacak şekilde teklif verilmesi gerektiği yönünde düzenlemeye yer verilmesi gerektiği, bu düzenlemenin yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu,

15. İhale konusu işin kapsamında, 28 adet traktör, 1 adet su römorklu traktör, 1 adet lastik tekerlekli eskavatör, 2 adet beko loder, 2 adet damperli kamyon, 1 adet kasalı kamyon, 1 adet servis aracı, 8 adet çift kabinli açık kasa kamyonet, 1 adet bom, 4 adet benzinli römorklu motor, 1 adet loder, 2 adet çift kabinli damperli kamyon, 1 adet lastik tekerlekli mini kepçe, 1 adet paletli mobil elek, 20 adet benzinli motosiklet, 5 adet 4x4 pick-up, 21 adet 4x2 pick-up olmak üzere tam 100 adet araç kiralanacağı, bu araçlardan 40 tanesinin iş makinası, 13 tanesinin kamyon-kamyonet, 1 tanesinin servis aracı, 26 tanesinin pick-up, 20 tanesinin de motosiklet olduğu, ihale kapsamındaki araç sayısı oldukça yüksek olduğu, Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca bahse konu araçların tamamı, ayrı bir araç sınıfı içinde olduğu, bu kadar farklı nitelikte ve fazla sayıda araç, motosiklet ve iş makinasını birlikte temin edebilecek firma sayısının oldukça sınırlı olduğu, dolayısıyla tüm araçların kısmi teklife açılmaksızın tek bir kısımda ihale edilmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti daralttığı,

16. Sözleşme Tasarısı’nda “ 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 20 (Yirmi) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır.” düzenlemesinin bulunduğu, bu düzenlemeye göre yüklenicinin yer tesliminin yapılacağı tarihte işe başlaması gerektiği, araç kira bedellerinin de, işe başlama tarihi itibarıyla ödeneceği, fakat Teknik Şartname’de “ Araçlar çalışmaya başlamadan 1(bir) gün önce idarenin belirlediği yerde aşağıdaki şekilde eksiksiz hazır bulundurulacaktır” düzenlemesi yapıldığı, bu düzenlemeye göre yüklenicinin, yer teslimi yapılmadan ve işe başlamadan önce araçları idareye götürmek zorunda olduğunun anlaşıldığı, fakat yüklenicinin, henüz yer teslimi yapılmadan ve işe başlamadan önce araçları idareye tahsis etmesi karşılığında, herhangi bir ödeme almasının mümkün olmadığı, araçların uğrayabileceği tüm zararlardan (çalınma, saldırı vb.) yine yüklenicinin sorumlu olacağı, idarenin hiçbir sorumluluk üstlenmediği ve hiçbir ödeme yapmadığı bir tarihte araçların idarece gösterilen yere götürülmesinin beklenmesinin beklenmemesi gerektiği, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde de özel aykırılık hali olarak “ “İşe Başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçların teslim edilmediğinin tespiti halinde” düzenlemesi yapıldığı, dolayısıyla işe başlama tarihinde araçlar uygun bir şekilde teslim edilmezse, idarece zaten cezai işlem uygulanabileceği, yapılan düzenlemenin uygun olmadığı,

17. Teknik Şartname’de “ Herhangi bir sebeple işten ayrılan aracın yerine yüklenici aynı model ve en az aynı yaşta araç temin edecektir.” düzenlemesine yer verildiği, Teknik Şartname’de, her bir aracın asgari niteliklerinin belirtiği, dolayısıyla yüklenicinin sorumluluğunun, görevden ayrılan bir araç yerine, yine Teknik Şartname’de sayılan asgari niteliklere uygun bir araç temin etmek olduğu, araçların, arıza yahut kaza gibi nedenlerle sürekli olarak değişmesi gerekli olabileceği, böyle nedenlerle işten ayrılan aracın yerine, aynı model ve aynı yaşta araç temin zorunluluğu getirilmesinin, yükleniciyi Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerle değil daha önce sunduğu araçlarla sorumlu tutmak anlamına geldiği, kaldı ki işten ayrılan bir araç yerine, aynı model ve aynı yaşta bir araç bulunmasının her zaman mümkün olamayacağı, yapılan düzenlemenin uygun olmadığı,

18. Teknik Şartname’de “2 .4) Araçlarda hizmet esnasında yükleniciden sürücüsüz kiralanan araçlarda idare sürücüsü kusurundan kaynaklanan trafik cezaları önce yüklenici firma tarafından indirimli olarak ödenecek, firmanın yazılı talebi halinde, ilgiliden İdare aracılığıyla tahsil edilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu, bu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, bahse konu düzenleme uyarınca, idarenin sürücülerinden kaynaklanan cezaların, şirket hesabından nakit çıkışının yapılarak öncelikle yüklenici tarafından ödeneceği, fakat bir şirketin hesaplarından, şirketle ilgili olmayan herhangi bir işlem için nakit çıkışı yapılmasının vergi mevzuatı uyarınca imkânsız olduğu, şirket hesaplarından, şirketle ilgili olmayan birinden kaynaklanan cezalar için nakit çıkışı yapılması halinde, muhasebe kayıtlarından ilgili aya ait gider hesaplarında artış yaşanacağı, gider hesaplarında artış olmasının ise ödenecek vergi tutarını düşüreceği, diğer yandan bahse konu nakit çıkışının, daha sonra ilgili personel tarafından aynı şekilde ödenecek olmasının da şirketi maliyenin uygulayacağı cezadan kurtaramayacağı, çünkü şirket hesabından üçüncü kişiler yararına nakit çıkışının borç olarak yapılması halinde, bu borca faiz işletilmesi gerektiği, vergi mevzuatı uyarınca şirketlerin, faizsiz borç vermesinin kabul edilmediği, ayrıca ilgili maddede yüklenicinin peşin olarak ödediği bedelin, ne kadar süre içinde yükleniciye geri ödeneceğinin de düzenlenmediği, yüklenicinin, ne zaman geri ödeneceği bilinmeyen bir harcamaya katlanmasının ve bu harcamanın finansman maliyetinin de tamamen yüklenici tarafından karşılanmasının istenildiği, sözleşmeyi imzalayan idarenin, sürücüler adına verdiği taahhüdün hükümsüz olduğu, yüklenicinin bahse konu bedelleri ödemek zorunda bırakılması ancak hiçbir şekilde tahsil edememesi riski ile karşı karşıya bırakıldığı,

19. Teknik Şartname’de “İdare tarafından istenildiği takdirde, tüm iş makinelerine ataşmanları (kırıcı, asfalt kesme, riper vb.) takılacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, bahse konu düzenlemede “ataşman” yani iş makinesi parçası olarak ifade edilen kalemlerin, birer parça yani ataşman değil başlı başına makine olduğu, örneğin “asfalt kesme makinesi”nin herhangi bir iş makinasına takılması söz konusu olmadan, doğrudan kendi yakıtıyla ve müstakil olarak çalışan bir makine olduğu, bir iş makinasının parçası yani ataşmanı olmayan “asfalt kesme makinesi” ve diğer kalemler için, teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmasının zorunlu olduğu, böyle bir maliyetin iş makinasının parçası olmadığı halde herhangi bir makinaya ait teklif tutarına dâhil edilerek verilmesinin istenilmesinin sağlıklı bir teklif oluşturma ortamını engellediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Genel tatil ücreti” başlıklı 47’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde “...78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

...

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve

yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanunu’un 47’nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanun’un 41’inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari

ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47’nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde, “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İş Makineleri ve İş Araçları Kiralanması Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

100 Araçtan Oluşan İş Makineleri ve İş Araçları Kiralanması Hizmet Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Şanlıurfa İl Sınırları” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde, “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek

ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1’inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Araç gideri (operatör, şoför, muavin), bakım-onarım, araç takip cihazı, araçlara ait

akaryakıt giderleri Teknik Şartname’de belirtilen diğer giderler teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

2,25” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Araç Kiralama/0,79

Birim fiyat teklif cetvelinde görüldüğü üzere;

Traktör Sürücüleri, Su Römorklu Traktör Sürücüsü, Su Römorklu Traktör Muavini ve

Benzinli Römorklu Motor Sürücüsü ücreti: Brüt asgari ücret olacaktır.

Diğer kalan sürücüler/operatörlerin ücreti: Brüt asgari ücretin %40 fazlası olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Söz konusu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

__

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

[i]

İhale Kayıt Numarası (İKN): 2025/1976210

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin 100 araçtan oluşan iş makineleri ve iş araçları kiralanması hizmet alım işi olduğu, işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 270 gün olduğu, ihalenin 10.12.2025 tarihinde elektronik ortamda teklif birim fiyat alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, EKAP üzerinden ihaleye ilişkin 12 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, karar tarihi itibarıyla tekliflerin değerlendirme aşamasında olduğu, EKAP üzerinde ihale komisyonunca düzenlenen bir tutanak veya karar bulunmadığı tespit edilmiştir.

Teklif birim fiyat cetvelinin 13’üncü satırında paletli mobil elek operatörünün ücretinin “brüt asgari ücret” olduğu düzenlenmiş iken, teklif birim fiyat cetvelinin ulusal bayram ve çalışmalar için düzenlenen bölümünün 30’uncu kaleminde “paletli mobil elek operatörü (ulusal bayram ve genel tatil günleri) (brüt asgari ücretin %40 fazlası)” olarak belirtildiği görülmüştür. İdari Şartname’nin yukarıda**** aktarılan 45’inci maddesinde traktör sürücülerinin, su römorklu traktör sürücüsünün, su römorklu traktör muavini ve benzinli römorklu motor sürücüsü ücretinin: brüt asgari ücret olacağı, diğer kalan sürücüler/operatörlerin ücretinin: brüt asgari ücretin %40 fazlası olacağı düzenlemiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Genel tatil ücreti” başlıklı 47’nci maddesinde anılan Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

İdarelerce ihalelere ilişkin ihale dokümanı hazırlanırken teklif maliyetini oluşturan giderlerin ve işçilik maliyetlerinin isteklilerin teklif oluştururken tereddüt yaşamalarına sebebiyet vermeyecek şekilde belirtilmesi ve çelişki içeren düzenlemelere yer verilmemesi gerekmektedir. Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, idarece teklif birim fiyat cetvelinin 13’üncü satırında paletli mobil elek operatörünün ücreti: brüt asgari ücret olarak belirtilmiş iken, bu personelin ulusal çalışma ve genel tatil çalışma ücretinin 30’uncu satırda brüt asgari ücretin %40 fazlası olarak belirtildiği, dolayısıyla yapılan düzenlemenin birbiri ile çeliştiği, ayrıca İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde yapılan düzenlemeye göre paletli mobil elek operatörünün ücretinin brüt asgari ücretin %40 fazlası olması gerektiği düzenlemesine rağmen teklif birim fiyat cetvelinin 13’üncü satırında brüt asgari ücret olarak düzenlenerek isteklilerin teklif maliyetlerini oluştururken tereddüt yaşamalarına sebebiyet verildiği belirlendiğinden, söz konusu iddianın yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır.

Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir.

...

Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler sözleşmenin uygulanmasında dikkate alınmaz.” hükmü,

Aynı Şartname’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir.

Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir.

Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde (günlük, haftalık, vs.) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” hükmü,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinin 19.1’inci alt maddesine ilişkin 29 nolu dipnotta “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” açıklaması,

Aynı Tip Sözleşme’nin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “...20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın)teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere ...................................................... adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren .......... işgünü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibarıyla birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır...” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İş Makineleri ve İş Araçları Kiralanması Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

100 Araçtan Oluşan İş Makineleri ve İş Araçları Kiralanması Hizmet Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Şanlıurfa İl Sınırları” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 270 (İkiYüzYetmiş) gündür.

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “ 20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.

20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (On) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır.

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, iş yerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtların, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulacağı, ilgili tutanakların yüklenici tarafından imzalanmasının gerektiği, sözleşme konusu işin, belli bir hizmetin dönemler halinde (günlük, haftalık, vs.) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, anılan kayıtların bu dönemler itibarıyla tutulacağı ve kayıtlara itirazın da kayıtların tutulduğu sırada yapılacağı, bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususların belirtileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına

ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar” ifadesine yer verilerek ilgili kayıtların birlikte tutulacağı, ayrıca anılan Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde, kısmi kabulün yapılmayacağı, sözleşme konusu iş tamamlandığında yüklenicinin, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile idareye başvuracağı; öte yandan, süreklilik arz eden işlerde, kontrol teşkilatı ile yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle “birlikte tutacakları” kayıtların, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına geleceği, yüklenicinin kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina etmesi halinde ise kontrol teşkilatının kayıtlarının esas alınacağı ve bu kayıtların doğruluğunun yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihale dokümanına ait Sözleşme Tasarısı’nda işin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklara ilişkin hususlarda, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin geçerli olduğu, bu doğrultuda, Sözleşme Tasarısı’nda tutulması öngörülen kayıt ve tutanaklarda idarenin tek yetkili olduğu yönünde bir düzenlemenin yer almadığı, idare ile yüklenicinin bu konuda birlikte hareket edeceğinin anlaşıldığı, mevzuat hükümlerine göre yüklenicinin kayıtlara itiraz hakkının da bulunduğu; diğer yandan, kontrol teşkilatı ile yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtların, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına geleceği şeklindeki düzenlemenin, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 20.2'nci maddesinde yer alan bir düzenleme olduğu ve söz konusu kayıtların “kısmi kabul” niteliğinde olmadığı, bu kayıtların esas işlevinin yapılan işin sözleşmeye uygun olarak yerine getirilip getirilmediğinin tespit ve tevsikine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Sözleşme Tasarısı’nın 19’uncu ve 20’nci maddelerinin ilgili Tip Sözleşme’ye ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi düzenlemelerine aykırı olmadığı, Sözleşme Tasarısı’nın da kendi içinde çelişkili olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde,“43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

43.1.1.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

_
__b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)| 0| __| __
c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)| 0,13| Mo, Mn| Endeks tablosunun 28 numaralı 'Makine ve ekipmanlar b.y.s.' sütunundaki sayı __

__

…” düzenlemesi,

Aynı düzenlemeye Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları”, başlıklı 14’üncü maddesinde de yer verilmiştir.

İdarece İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde, endeks tablosu tanımı yapılırken Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ifadesine yer verildikten sonra adı geçen Kararname’de “ve” ile bağlanan cümle devamında “yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur ifadesi” “veya” bağlacı ile bağlanılmıştır. Dolayısıyla yapılan düzenleme ile ana sektöre göre mi (tarihsel seri tablosu) yoksa alt sektöre göre mi (seçilmiş sınıfa göre) fiyat farkı öneneceği hususunda belirsizlik oluştuğu izlenimi oluşsa da, düzenlemenin devamında yer alan tabloda yer alan tabloda tüm girdiler için hangi endeksin kullanılacağı açık şekilde düzenlendiğinden, söz konusu hatanın sehven yapıldığı ve daha sonra düzenlenen tablo ile endeksler konusunda oluşabilecek tereddütün ortadan kaldırıldığı belirlendiğinden, söz konusu iddianın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez.

(2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.

(3) 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi çerçevesinde doğrudan temin usulüyle yapılan ve birinci fıkrada fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alım sözleşmelerinde bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.” hükmü,

Anılan Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = A n x B x ( P n -1)

İ n AY n Y n G n M n

P n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c ——

İ o AY o Y o G o M o

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idare için kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6’ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı (idare için kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b 2 : Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b 3 : Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ı) S o : Sağlık Uygulama Tebliği’nde yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli fiyatı,

i) S n : Sağlık Uygulama Tebliği’nde yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli fiyatı,

j) E o : Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,

k) E n : Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a 1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İ o , İ n : İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AY o : Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

__AY n : Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) G o , G n : İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Y o , Y n : Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılar ile bunların alt endekslerindeki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

d) M o , M n : Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılar ile bunların alt endekslerindeki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden G o ve G n için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise G o ve G n endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b 1 , b 2 , b 3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, (Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

_81.2.___81.1’inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dâhil olduğu kabul edilir.

Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde;

Malzeme dâhil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3),

Malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi,

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,

Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,

Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi,

asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde, “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1’inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Araç gideri (operatör, şoför, muavin), bakım-onarım, araç takip cihazı, araçlara ait akaryakıt giderleri Teknik Şartname’de belirtilen diğer giderler teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

2,25” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

43.1.1.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

_
b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)| 0,065| AYo, AYn| Motorin
b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)| 0,005| AYo, AYn| Kurşunsuz benzin 95 Oktan
b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)| 0| __| _____

_
b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)| 0| __| _____

_
c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)| 0,13| Mo, Mn| Endeks tablosunun 28 numaralı 'Makine ve ekipmanlar b.y.s.' sütunundaki sayı __

” düzenlemesi bulunmaktadır.

**** Yukarıda yer alan tablodan görüldüğü üzere idarece fiyat farkı katsayıları belirlenirken a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı):0,80, b1 akaryakıt ağırlık oranının 0,07 olarak belirlendiği görülmüştür. Mevzuat uyarınca fiyat farkına ilişkin ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir.

Teklif birim fiyat cetvelinde yer alan iş kalemlerinden ve yaklaşık maliyet cetvelinde yer alan maliyet girdilerinden anlaşıldığı üzere, ihale konusu işin asıl olarak 100 araçtan oluşan iş makineleri ve iş araçları kiralanması hizmet alımı işi olduğu, bu araçlara ilişkin Teknik Şartname’de belirtilen maliyetlerin teklif maliyetine dâhil olduğu, bu maliyet kalemlerinin içinde 43 adet şoför ve yakıt maliyetlerinin de bulunduğu belirlenmiştir.

Söz konusu ihalede teklif bileşenleri ve yaklaşık maliyet dikkate alındığında, teklif maliyetinin büyük bölümünün araç maliyetlerinden oluştuğu, söz konusu ihalede fiyat farkı katsayıları belirlenirken de bileşenlerin işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirleme yapılması gerektiği, bu bağlamda ihalede teklif maliyetlerinin önemli bileşenlerinden birinin akaryakıt maliyeti olduğu, ancak idarece bu bileşen için fiyat farkı katsayısının 0,07 olarak belirlenmiş iken a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede) işçilik katsayısının 0,8 olarak belirlenmesinin mevzuata uygun olmadığı belirlendiğinden, bu konudaki iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ Bu Kanun’un uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır.

İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.
(4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.

(5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29’uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1’inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

_1
2
3
….
___16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3’üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1’inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2’nci veya 16.1.3’üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz...” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Tip Sözleşme’nin 16.1.2 ve 16.1.3 numaralı bentlerine ilişkin 26.1, 26.2, 26.3 ve 26.4 numaralı dipnotlarında ise aşağıdaki açıklamalar mevcuttur:

“26.1. Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2. Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.
26.3. Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.
26.4 Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin, varsa 16.1.2’nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir.”

__

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29’uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1’inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

__

Özel Aykırılık Halleri

____| Aykırılık Hali| İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı| Aykırılık
Sayısı
---|---|---|---
__1| İşe Başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçların teslim edilmediğinin tespiti halinde| On Binde
2| ___4
_
2| İşe Başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçlar teslim edilip, eksik araç çalıştırıldığının tespiti halinde| On Binde
3| 5
__3| Aracın ani arıza, kaza, yangın, doğal afet, bakım, onarım ve/veya bilirkişi raporunun beklenmesi vb. sebeplerle hizmet dışı kalan araçların yerine hizmetin aksamaması için 2 (iki) gün içerisinde teknik şartnameye uygun araç getirilmediğinin tespiti halinde| On Binde
5| _6

_
4| Araçların idarenin belirlediği güzergâhların dışında çalıştığının tespiti halinde| On Binde
4| 5
5| Yüklenici ve/veya araç şoförü çalışma süresi boyunca araçları özel işlerde ve/veya özel işlerinde kullanımının tespiti halinde| On Binde
5| 5
6| Yüklenicinin, İdarenin bilgisi dışında araç değiştirme yetkisi yoktur. Yüklenicinin kendisi tarafından araç değişikliği öngördüğü durumda 3 (Üç) gün önceden İdareye bilgi vermemesi halinde| On Binde
3| _5
_

__

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

__

Ağır Aykırılık Halleri

__

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1’inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2’nci veya 16.1.3’üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanun’un 25’inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

**** İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihaleye ilişkin hizmetin süresinin işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 270 gün olduğu, teklif birim fiyat cetvelinde yer alan iş kalemlerinden 1 adet paletli mobil eleğin 45 gün, 1 adet loderin 150 gün, 1 adet kasalı kamyonun 180 gün, 1 adet su römorklu traktörün 120 gün kullanılacağı belirlenmiştir.

İdari Şartname’nin 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hallerinin düzenlendiği ve özel aykırılıkların belirlendiği tablonun 5’inci satırında yüklenici ve/veya araç şoförünün çalışma süresi boyunca araçları özel işlerde ve/veya özel işlerinde kullanımının tespiti halinde ilk sözleşme bedelinin on binde beşi oranında ceza kesileceği, belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru dilekçesinde, yüklenici ve/veya araç şoförünün çalışma süresi boyunca araçları özel işlerde ve/veya özel işlerinde kullanımının tespiti halinde ceza kesileceği yönünde yapılan düzenlemenin her aracın idare işlerinde kullanılması öngörülen süre kapsamı ile sınırlı olarak uygulanacağı, dolayısıyla 1 adet paletli mobil eleğin 45 gün, 1 adet loderin 150 gün, 1 adet kasalı kamyonun 180 gün, 1 adet su römorklu traktörün 120 gün idare işlerinde kullanılması esnasında özel işlerde de kullanıldığının tespiti halinde bu cezaların uygulanacağı belirlendiğinden, söz konusu iddia uygun bulunmamıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı

maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, busorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve

üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlığı altında “ Araçların Trafiğe karşı emniyet tedbirlerinden yüklenici sorumludur. Doğabilecek her türlü iş kazası ve trafik kazalarından idare sorumlu tutulmayacak, yüklenici sorumlu tutulacaktır. Ayrıca gerek yüklenicinin gerekse personelin meydana getireceği kaza ve hasarlar ile 3. şahıslara karşı verecekleri zarar ve ziyanlardan ve her türlü iş güvenliği ile ilgili alınması gerekli tedbirlerde tüm sorumluluk yüklenici sorumludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı

maddesine göre, yüklenicinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacağı, yürüteceği, tamamlayacağı ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidereceği, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testlerini yaptıracağı ve işçilik, malzeme, tesis, ekipmanı temin edeceği, garanti süresi içinde taahhüt ettiği bütün işlerin ve malzemelerin ve ilgili tesislerin bakım ve özeninden bu sürenin sonuna kadar sorumlu olacağı, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamayacağı veya yöntem uygulayamayacağı, bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenicinin, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorunda olduğu, yüklenici Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, her ne kadar yüklenicinin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu açık olsa da ihale dokümanlarında yüklenicinin sorumluluk sınırlarını aşan ve idarenin ve/veya idare personelinin kusurundan kaynaklanan zararlardan da yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin düzenlemelere yer verilmemesi gerekmektedir.

Ancak Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlığı altında araçların trafiğe karşı emniyet tedbirlerinden yüklenicinin sorumlu olduğu, doğabilecek her türlü iş kazası ve trafik kazalarından idarenin sorumlu tutulmayacağı, yüklenicinin sorumlu tutulacağı, ayrıca gerek yüklenicinin gerekse personelin meydana getireceği kaza ve hasarlar ile 3. şahıslara karşı verecekleri zarar ve ziyanlardan ve her türlü iş güvenliği ile ilgili alınması gerekli tedbirlerde tüm sorumluluğun yüklenicinin sorumlu olduğu yönünde yapılan düzenlemenin toplam 100 aracın 57’sinin şoförünün idare personeli olacağı göz önüne alındığında uygun bir düzenleme olmadığı, yüklenicinin idare personeli olan sürücülerin kullandığı araçlar bakımından üçüncü kişilere karşı sorumlu tutulamayacağı, araçların bakımsızlığından kaynaklanmadığı sürece, idare personeli olan sürücülerin kullandığı araçların yaptığı kazaların sorumluluğunun da yükleniciye ait olduğu yönünde yapılan düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı belirlendiğinden, söz konusu iddia da yerinde bulunmuştur.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşyerinin yükleniciye teslimi” başlıklı 7’nci maddesinde “ İşyerinin yükleniciye teslimi, sözleşme veya eklerinde belirtilen esaslara göre yapılır. İşyeri, işin özelliğine göre yükleniciye kısımlar halinde de teslim edilebilir. İşin yapılacağı yerin yükleniciye tesliminde gecikme olması halinde bu gecikme işin bir kısmının veya tamamının zamanında bitirilmesini etkilerse işin süresi, gecikmeyi karşılayacak şekilde işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır. Yüklenici bu nedenle sözleşme bedelinin artırılmasını veya sözleşmede öngörülenler dışında kendisine bir ödemede bulunulmasını isteyemez.

Zorunluluk halinde yükleniciye teslim edilmiş işyerlerinde değişiklik yapılması gerektiğinde, yüklenici iş yerine getirilmiş olan malzeme, araç ve makineleri yeni işyerine nakleder ve eski işyerindeki (kurulmuş ise) şantiye, bina ve tesislerin yeni işyerine taşır ve kurar. Yüklenici taşınma ve yeniden kurulma işlerini bizzat yürütmek veya bu işlere nezaret etmekle yükümlüdür. Taşınma ve yeniden kurulma sırasında meydana gelecek her türlü hasar yüklenicinin sorumluluğunda olup, bunun için ayrıca bedel ödenmez.” hükmü,

Aynı Şartname’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 10’uncu

maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır.

Yüklenici tarafından sağlanan yüklenici ekipmanı ve malzemelerin tamamı işyerine getirildiğinde, yalnızca hizmetlerin gerçekleştirilmesinde kullanılacak sayılır ve yüklenici, bunların tamamını veya bir kısmını, işyeri içinde taşınması hariç, kontrol teşkilatı olurunu almadan nakledemez. Ancak, elemanları, işçileri ve yüklenici ekipmanı ile malzemeleri işyerine getirecek veya işyerinden götürecek vasıtalar için olur almaya gerek yoktur.

Yüklenici, işin sözleşme süresi içinde bitirilmesi için, gerekli miktarda malzeme ve ekipman ile yeterli sayıda personeli her an iş başında bulunduracaktır. Aksi halde yüklenici, bu hususta kendisine yapılacak tebligat tarihinden başlamak üzere on (10) gün içinde bunları istenen sayı ve miktara çıkarmak zorundadır.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlığı altında, “İş Makinelerinin Nakil zamanı çalışma zamanı sayılmayacak olup İdarenin belirlediği tarih ve saatlerde nakil yapılacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca, işyerinin yükleniciye tesliminin, sözleşme veya eklerinde belirtilen esaslara göre yapılacağı, sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenicinin üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorunda olduğu, yüklenici tarafından hizmetin yürütülmesinde kullanılacak makinelerin Teknik Şartname’ye uygunluk kontrolü yapıldıktan sonra idarenin hizmetlerinde kullanılacağı ve araç takip sistemi üzerinden hakediş ödemelerinin yapılacağı, dolayısıyla iş makinalarının nakil zamanının çalışma saatinden sayılmayacağı yönünde yapılan düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “…Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlığı altında, “Araçlar devamlı olarak temiz, bakımlı, sıhhi ve teknik şartlara uygun olacaktır ve görünüş açısından Belediyemiz araç yönetmeliğine uygun olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Ayrıca her araç kategorisi için Teknik Şartname’de teklif maliyetine dâhil olacak giderler, teknik kriterler ve genel özellikler düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan 29’uncu maddesinde, isteklilerin tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebileceği, bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklamanın, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderileceği hüküm altına alınmıştır.

Teknik Şartname’de araçların görünüş açısından Belediye araç yönetmeliğine uygun olacağı belirtilmiştir. Yapılan düzenlemenin araç teklif maliyetini etkiyecek önemli bir husus olmadığı, ayrıca istekli olabileceklerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan 29’uncu maddesi uyarınca adı geçen Yönetmelik ile ilgili açıklamaları idareden açıklama isteme kapsamında temin edebilecekleri anlaşıldığından, söz konusu iddia uygun bulunmamıştır.

9. Başvuru sahibinin 9 ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak:

Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesindeki tanımların yanında;

...

b) E-form: Kamu alımı süreçlerinde kullanılan elektronik formları” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “EKAP üzerinden gerçekleştirilecek iş ve işlemler” başlıklı 6’ncı maddesinde “...(10) Kamu alımı süreçlerinde, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenerek Kurumun resmi internet sayfasında yayımlanan e-formlar kullanılır.” hükmü yer almaktadır.

Kurumun resmi internet sayfasında yer alan KİK013-Hizmet Birim fiyat Teklif Cetveli

E-formunun “İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması” başlıklı sütununa ilişkin 7 numaralı dipnotta “a) İşçi sayısı üzerinden teklif alınmayacak iş kalemleri (Ulusal bayram, genel tatil günleri ve fazla çalışma iş kalemleri dâhil) için birim fiyat teklif cetvelinin bu kısmı kullanılacaktır.

b) Ulusal bayram ve genel tatil günleri (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) için ayrı bir satır açılacaktır. İdareler bu satırı düzenlerken birim sütununa “gün” ibaresini yazacak, miktar sütununa çalışılacak toplam tatil günü süresini yazacaktır. Farklı ücret grupları için tatil günlerinde çalışma öngörülüyorsa her biri için ayrı satır açılacaktır.

c) Fazla çalışma öngörülmesi durumunda, fazla çalışma için ayrı satır açılacaktır.

İdareler bu satırı düzenlerken birim sütununa “saat” ibaresini yazacak, miktar sütununa toplam fazla çalışma saatini yazacaktır. Farklı ücret grupları için fazla çalışma öngörülüyorsa her biri için ayrı satır açılacaktır.” açıklaması,

Kamu Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “...78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu

gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

...

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47’nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanun’un 41’inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47’nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

...

78.22... Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dâhil edilecektir... ” açıklaması,

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlığı altında, “...Kamyonlar ve İş makineleri idare isterse Cumartesi ve Pazar günleri de çalıştırabilir. Çalıştıracağı Cumartesi ve Pazar günlerine normal birim fiyat üzerinden ödeme yapılacaktır. Örneğin; araç 31 günlük ayda 22 gün çalışmışsa 22 günle teklif edilen yevmiye bedeli çarpılıp tutarı ödenecektir. Çalıştırılmayan hafta sonu ve bayram günleri için hiçbir şekilde ödeme yapılmayacaktır. Araçlar Kiralama dönemi için puantaj tutulacak. Çalışılmayan günler için ödeme yapılmayacaktır.

...

İdare gerekli gördüğünde araçlara günlük çalışma süresi dışında fazla çalışma yaptırabilir, yapılacak fazla çalışma saatleri günlük çalışma saatine (8 saat) bölünerek çıkan miktar gün olarak yazılacaktır. (örneğin farklı günlerde yapılan fazla çalışmalar 8 saati 30 tamamladığında 1 (bir) gün yevmiye olarak puantaja yazılacaktır.)” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca ihalelerde fazla çalışma veya ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma öngörülmesi durumunda sadece araçlar için oluşacak fazla maliyet dışında, eğer araç sürücüsü ile birlikte kiralanacaksa, sürücüler için fazla çalışma için teklif birim fiyat cetvelinde fazla çalışma için ayrı satır açılacağı, idarelerin bu satırı düzenlerken birim sütununa “ saat” ibaresini yazacağı, miktar sütununa toplam fazla çalışma saatinin belirtileceği, farklı ücret grupları için fazla çalışma öngörülüyorsa herbiri için ayrı satır açılacağı anlaşıldığından, teklif birim fiyat cetvelinde sürücüler için ayrı satır açılmamasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

10. Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “İş Makinası Kamyon ve Araçlarda Aranan Şartlar ve Teknik Özellikler” başlığı altında “10. BENZİNLİ RÖMORKLU MOTOR

- 4 adet benzinli motor römorklu (damperli) olmalıdır. (3 adedi sürücüsüz olarak kiralanacaktır.)

- Kullanıcı kısmı güneş ışınları ve yağışlı havalardan korunmak için kapalı olacaktır.

- Arka damper hidrolik silindirle vb. bir sistem kalkabilmelidir.

- Model yılı 2020 ve üstü olacaktır.

- Motor 150-250 CC gücünde olmalıdır.

- İleri ve geri şanzımana sahip olmalıdır.

- Min. 600 kg yük taşıma kapasiteli olmalıdır.

- Benzinli motor günlük en fazla 80 km (±10 Km) çalışma yapacaktır.

- Yakıt, MTV, sigorta, bakım, onarım, lastik onarımları vb. giderler yükleniciye ait

olacaktır.

- Çalışılan gün kadar araç puante edilecektir

- Şanlıurfa il sınırları içerisinde çalıştırılacaktır.

- Araç arızası veya araç kaynaklı herhangi bir kazadan yüklenici sorumlu tutulacaktır.

- Araç karayolları trafik yönetmeliğine uygun olmalıdır.

-Aracın yüklü yüksüz tüm emniyet tedbirlerini yüklenici almakla yükümlüdür.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı

maddesine göre, yüklenicinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacağı, yürüteceği, tamamlayacağı ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidereceği, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testlerini yaptıracağı ve işçilik, malzeme, tesis, ekipmanı temin edeceği, garanti süresi içinde taahhüt ettiği bütün işlerin ve malzemelerin ve ilgili tesislerin bakım ve özeninden bu sürenin sonuna kadar sorumlu olacağı, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamayacağı veya yöntem uygulayamayacağı, bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenicinin, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorunda olduğu, yüklenici, Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, her ne kadar yüklenicinin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu açık olsa da ihale dokümanlarında yüklenicinin sorumluluk sınırlarını aşan ve idarenin ve/veya idare personelinin kusurundan kaynaklanan zararlardan da yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin düzenlemelere yer verilmemesi gerekmektedir

Söz konusu ihalede 4 adet damperli benzinli motor römorkun 3 adedinin sürücüsüz olarak kiralanacağı, yani 3’ünde sürücünün idare personelinden görevlendirileceği, bu haliyle araç yüklü iken alınması gereken branda örtülmesi, istiap haddini aşacak şekilde yükleme yapılmaması, araç yük gabarisinin kanunda belirtilen sınırları aşmaması, hız limitlerinin aşılmaması, şehir merkezinde aracın kullanılmaması gibi emniyet tedbirlerinin alınması konusunda yüklenicinin sorumlu tutulamayacağı, yüklenicinin, sürücülü motorlarda motor yüklü halde iken yani idare personelinin kontrol ve denetiminde iken alınması gereken emniyet tedbirlerinden sorumlu tutulmuş olmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından, söz konusu iddia yerinde görülmüştür.

11. Başvuru sahibinin 12’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun’un "İdareye şikâyet başvurusu" başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dâhildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

...

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

...

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına

varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

11.11.2024 tarihli İhale İlanı’nın “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.4. bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

4.4.1 İş Makineleri Kiralama, Kamyon Kiralama veya İş Araçları Kiralama İşleri ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “Aynı Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:

...

7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken

kriterler:

7.3.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

...

7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

İş Makineleri Kiralama, Kamyon Kiralama veya İş Araçları Kiralama İşleri ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin, söz konusu iddiasının ihale dokümanının 11.11.2025 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’na yansıyan benzer iş tanımına ilişkin düzenlemesine yönelik olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili olarak şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, incelenen ihalede şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 11.11.2025 tarihi olduğu, başvuru sahibi tarafından ise bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 04.12.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla ilana yansıyan hususlara yönelik şikâyet başvuru süresinin sonaerdiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

12. Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşme Kanunu’nun “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 28’inci maddesinde “Muayene ve kabul komisyonlarının başkan ve üyeleri, yapı denetim görevlileri ve ihtiyacın karşılanma sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin, görevlerini kanunî gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturulması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir. Bu Kanun’a aykırı fiil veya davranışlardan dolayı hüküm giyen idare görevlileri, bu Kanun kapsamına giren işlerde görevlendirilemezler.” hükmü,

İdari Şartname’nin en son maddesinin devamında yer alan tabloda işçilik iş kalemlerinin devamında araçlara ilişkin iş kalemlerinin listelendiği 15’inci satırda “(20 adet) Benzinli Motosiklet (yakıt dâhil)” iş kalemi için satır açıldığı belirlenmiştir.

Teknik Şartname’nin “İş Makinası Kamyon ve Araçlarda Aranan Şartlar ve Teknik Özellikler” başlığı altında “15. BENZİNLİ MOTOSİKLET

- 20 adet benzinli Motosiklet olmalıdır.(20 adet motosiklet sürücüsüz

kiralanacaktır.)

- Model yılı 2024 ve üstü olacaktır.

- Min. 50 cc ve üzeri motor gücünde olmalıdır.

- Benzinli motor günlük en fazla 80 km (±10 Km) çalışma yapacaktır.

- Yakıt, MTV, sigorta, bakım, onarım, lastik onarımları vb. giderler yükleniciye ait

olacaktır.

- Şanlıurfa il sınırları içerisinde çalıştırılacaktır.

- Araç arızası veya araç kaynaklı herhangi bir kazadan yüklenici sorumlu tutulacaktır.

- Araç karayolları trafik yönetmeliğine uygun olmalıdır.

- Aracın yüklü yüksüz tüm emniyet tedbirlerini yüklenici almakla yükümlüdür.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhaleye ilişkin İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de söz konusu hizmet kapsamında 20 adet sürücüsüz benzinli motosiklet de kiralanacağı düzenlenmiştir ve teklif birim cetvelinin araçlara ilişkin bölümünün 15’inci satırında bu iş kalemi için satır açıldığı ve işin süresi boyunca kiralama yapılacağının düzenlendiği belirlenmiştir.

4734 sayılı Kanun’da, İdarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Başvuru dilekçesinde, aralarında doğal bağlantı bulunmayan işlerin birlikte ihale edildiği ifade edilse de, mevzuatta aralarında doğal bağlantı bulunmayan mal alımı, hizmet alımı ve yapım işinin bir arada ihale edilmesi gibi bir durumun bu ihalede oluşmadığı, zira iş kalemlerinin tümünün hizmet işleri olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca benzinli motosikletlerin hangi işler için kullanılacağı Teknik Şartname’de net bir şekilde düzenlenmemiş olsa da, bu araçların ihale konusu iş ile ilgisinin bulunmadığı sonucuna varılamayacağı, idarelerin ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve bu sorumluluğun kötüye kullanılması durumunda 4735 sayılı Kanun’un 28’inci maddesi yaptırımlarının uygulanması gerektiği anlaşıldığından, bu iddia uygun bulunmamıştır.

13. Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşını, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.

b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanun’un 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.

c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.

ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.

d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.

e) Yüklenicilerce çalıştırılan şoförlerin, sözleşmeye aykırı her türlü davranışlarından, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararlardan dolayı yükleniciler sorumlu olacaktır.

f) Hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların (Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis olunacak taşıtlar hariç) ön camına, 35 puntodan az olmamak kaydıyla "Resmi hizmete mahsustur" ibaresi yazılı bir levha görünür bir şekilde konulacaktır.

g) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesinin gerektirdiği giderler kurum bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde karşılanacaktır.

ğ) Kurumlar ve yükleniciler karayolları trafik mevzuatı hükümlerine uyacaklardır.

h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir.

ı) Kurumlar, sosyal tesis kaynaklarından karşılanmak şartıyla sosyal tesis hizmetlerinde kullanılmak üzere hizmet alımı suretiyle taşıt edinebileceklerdir.

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı öntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır

b) Şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dâhil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir...” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlığı altında “7. 6+1 SERVİS ARACI KİRALAMA TEKNİK ŞARTNAMESİ

- Belediyemiz Daire Başkanlıkları emrinde kullanılmak üzere 1 adet servis aracı kiralanacaktır.

- Servis Merkez ve kırsal ilçelerde yapılacak çalışmalar için personel taşımacılığında kullanılacaktır.

- Servis aracı şoförsüz kiralanacak olup yakıt yükleniciye aittir.

- Servis aracı 6+1 personel taşıma kapasiteli olmalıdır.

- Araç 2020 veya üzeri modelde olmalıdır.

- Soğutma ve ısıtma tertibatı çalışır vaziyette olmalıdır.

- Aracın yakıtı yüklenici tarafından karşılanacaktır.

- Sık sık arıza veren araç çalıştırılmayacak olup, yüklenici tarafından şartnameye uygun başka bir araç ile değiştirilmelidir.

- Çalışma günlük olarak puantajı tutulacak olup çalışılmayan gün için herhangi bir cret ödenmeyecektir. Günlük 200 km (±10 Km) çalıştırılacaktır.

-Aracın sigorta, kasko, MTV, Muayene vb. giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

-Araç arızası veya araç kaynaklı herhangi bir kazadan yüklenici sorumlu tutulacaktır.

- Araç karayolları trafik yönetmeliğine uygun olmalıdır.

...

17. PİCKUP(4X2)

- 21 adet 4X2 Pickup kiralanacaktır.

- Model yılı 2020 ve üstü olacaktır.

- Araçlar otomatik olacaktır

- MTV, sigorta, kasko, bakım, onarım, lastik onarımları vb. giderler yükleniciye ait olacaktır.

- Araç arızası veya araç kaynaklı herhangi bir kazadan yüklenici sorumlu tutulacaktır.

- Araç karayolları trafik yönetmeliğine uygun olmalıdır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, Taşıt Kanunu’na tabi kurumlar tarafından, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında, aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla geçerli Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması gerektiğinin hüküm altına alındığı, söz konusu karar kapsamında fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up araçların anılan kuralın dışında tutulduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu ihaleye ilişkin teklif birim fiyat cetvelinin araçlara ilişkin iş kalemlerinin belirtildiği bölümünün 7’inci satırında 1 adet 6+1 servis aracı, 17’nci satırında 21 adet 4x2 pick-up araç için satır açıldığı belirlenmiştir. Yine 16’ncı satırında 5 Adet 4x4 Pick-Up (yakıtsız) için satır açıldığı tespit edilmiştir.

İdari Şartname’de kiralanacak olan hiçbir araç için aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla geçerli Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması gerektiğinin belirtilmediği ve hiçbir araç için harcama talimatının verildiği ay itibarıyla geçerli Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko değer listesinin sunulacağına ilişki bir düzenlemeye yer verilmediği belirlenmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde 17’nci satırında yer alan 21 adet 4x2 pick-up aracın Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e tabi olduğu, ancak 7’inci satırında yer alan 1 adet 6+1 servis aracının bu Esaslar kapsamında olmadığı (panel olarak değerlendirilmediği), yine 16’ncı satırında yer alan 5 adet 4x4 Pick-Up (yakıtsız) ın fiilen arazi üzerinde çalışabilecek pick up kategorisinde değerlendirilebileceği ve anılan Esaslar kapsamında olmadığı belirlenmiştir.

Teklif birim fiyat cetvelinin 17’nci satırında yer alan 21 adet 4x2 pick-up aracın Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e tabi olduğu belirlendiğinden ve İdari Şartname’de bu aracalara ilişkin kasko değerlerinin sunulacağına yönelik liste sunulmasının ve değerlendirmenin anılan Esaslar çerçevesinde yapılacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemesinin uygun olmadığı anlaşıldığından, bu iddia da yerinde görülmüştür.

14. Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “...6) Kısmi teklif verilmesine imkân tanınan ihalelerde; ilanda ve dokümanda işin başvuruda bulunulabilecek veya teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterleri ayrı ayrı gösterilir. Aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılır.” d üzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde, “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanunun yukarıda aktarılan hükmünden idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, bu sorumluluk çerçevesinde ihalenin kısmi teklife açılıp açılmaması noktasında rekabeti ilkesi göz önüne alınarak idarece belirleneceği anlaşıldığından, bu iddia uygun bulunmamıştır.

15. Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşyerinin yükleniciye teslimi” başlıklı 7’nci maddesinde “İşyerinin yükleniciye teslimi, sözleşme veya eklerinde belirtilen esaslara göre yapılır. İşyeri, işin özelliğine göre yükleniciye kısımlar halinde de teslim edilebilir. İşin yapılacağı yerin yükleniciye tesliminde gecikme olması halinde bu gecikme işin bir kısmının veya tamamının zamanında bitirilmesini etkilerse işin süresi, gecikmeyi karşılayacak şekilde işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır. Yüklenici bu nedenle sözleşme bedelinin artırılmasını veya sözleşmede öngörülenler dışında kendisine bir ödemede bulunulmasını isteyemez.

Zorunluluk halinde yükleniciye teslim edilmiş işyerlerinde değişiklik yapılması gerektiğinde, yüklenici iş yerine getirilmiş olan malzeme, araç ve makineleri yeni işyerine nakleder ve eski işyerindeki (kurulmuş ise) şantiye, bina ve tesislerin yeni işyerine taşır ve kurar. Yüklenici taşınma ve yeniden kurulma işlerini bizzat yürütmek veya bu işlere nezaret etmekle yükümlüdür. Taşınma ve yeniden kurulma sırasında meydana gelecek her türlü hasar yüklenicinin sorumluluğunda olup, bunun için ayrıca bedel ödenmez.” hükmü,

Aynı Şartname’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “ Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır.

Yüklenici tarafından sağlanan yüklenici ekipmanı ve malzemelerin tamamı işyerine getirildiğinde, yalnızca hizmetlerin gerçekleştirilmesinde kullanılacak sayılır ve yüklenici, bunların tamamını veya bir kısmını, işyeri içinde taşınması hariç, kontrol teşkilatı olurunu almadan nakledemez. Ancak, elemanları, işçileri ve yüklenici ekipmanı ile malzemeleri işyerine getirecek veya işyerinden götürecek vasıtalar için olur almaya gerek yoktur.” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Şanlıurfa İl Sınırları

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 20 (Yirmi) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır.

Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İş Makinası, Kamyon ve Araçların Teslim Süresi-Şekli” başlığı altında, “ Araçlar çalışmaya başlamadan 1(bir) gün önce idarenin belirlediği yerde aşağıdaki şekilde eksiksiz hazır bulundurulacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuattan, sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenicinin, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorunda olduğu, yüklenici tarafından sağlanan yüklenici ekipmanı ve malzemelerin tamamı işyerine getirildiğinde, yalnızca hizmetlerin gerçekleştirilmesinde kullanılacak sayılacağı ve yüklenicinin, bunların tamamını veya bir kısmını, işyeri içinde taşınması hariç, kontrol teşkilatı olurunu almadan nakledemeyeceği anlaşılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nda sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 20 (Yirmi) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanacağı düzenlenmiştir. Ayrıca Teknik Şartname’de araçlar çalışmaya başlamadan 1(bir) gün önce idarenin belirlediği yerde eksiksiz hazır bulundurulacağına ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüştür. Yapılan düzenlemeden iş yeri teslimi yapılmadan araçların teslim edileceği yorumuna gidilemeyeceği, iş yeri teslim edildikten sonra, işe başlamadan bir gün önce araçların teslim edileceği, dolayısıyla iş yeri tesliminden sonra araçların uğrayabileceği tüm zararlardan yüklenicinin sorumlu tutulacağı anlaşılmıştır. Dolayısıyla yapılan düzenlemede bir aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

16. Başvuru sahibinin 17’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “İş Makinası, Kamyon ve Araçların Teslim Süresi-Şekli” başlığı altında “...Herhangi bir sebeple işten ayrılan aracın yerine yüklenici aynı model ve en az aynı yaşta araç temin edecektir. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’de, herhangi bir sebeple işten ayrılan aracın yerine yüklenicinin aynı model ve en az aynı yaşta araç temin edeceği yönünde düzenleme yapılmıştır. Ancak Teknik Şartname’de her bir aracın asgari niteliklerinin belirtildiği, dolayısıyla yüklenicinin sorumluluğunun, herhangi bir sebeple işten ayrılan bir araç yerine, yine Teknik Şartname’de sayılan asgari niteliklere uygun bir araç temin etmek olduğu, araçların, arıza yahut kaza gibi nedenlerle sürekli olarak değişmesinin gerekli olabileceği, böyle nedenlerle işten ayrılan aracın yerine, aynı model ve aynı yaşta araç temin zorunluluğu getirilmesinin, yükleniciyi Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerle değil daha önce sunduğu araçlarla sorumlu tutmak anlamına geldiği, kaldı ki işten ayrılan bir araç yerine, aynı model ve aynı yaşta bir araç bulunmasının her zaman mümkün olamayacağı anlaşıldığından, yapılan düzenlemenin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

17. Başvuru sahibinin 18’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’de böyle bir düzenlemeye yer verilmediği belirlenmiştir.

Teknik Şartname’de böyle bir düzenlemeye yer verilmediği belirlendiğinden söz konusu iddia yerinde görülmemiştir.

18. Başvuru sahibinin 19’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’de böyle bir düzenlemeye yer verilmediği belirlenmiştir.

Teknik Şartname’de böyle bir düzenlemeye yer verilmediği belirlendiğinden söz konusu iddia yerinde görülmemiştir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54’üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez...” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 19 (ondokuz) iddiasından 8 (sekiz) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı (8/19) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 152.021,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 63.848,82 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****