KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/005

Gündem No : 61

Karar Tarihi : 28.01.2026

Karar No : 2026/UH.II-333

BAŞVURU SAHİBİ:

Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1661953 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 10.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 36 Aylık Malzeme Dâhil Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.12.2025 tarih ve 202506 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2566 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece Dentat Yemek Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı düzenlemeleri ile Kamu İhale Mevzuatına uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak anılan isteklinin yanıltıcı belge düzenlediği, piyasada hiçbir şekil ve şartlarda satışı/üretimi bulunmayan, belgelendirilmesinin hiç mümkün olmayan ve Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklaması yapılan “Reçel Kayısı 10 gr”, “Ayva Reçeli 10 gr” vb. girdiler için faturaların, bilgi, belge ve evrakların gerçek dışı olduğu, bu durum neticesinde anılan istekli için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu‘nun 17’nci maddesinin uygulanması, yasaklama işlemi ile teminatının gelir kaydedilmesi gerektiği şöyle ki;

Anılan istekli tarafından idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısından sonra geriye dönük olarak ihale tarihinden önce faturalar alınarak ve faturalar kesilerek hileli davranışlarda bulunulduğu, açıklama kapsamında tevsik edilen faturadaki birim fiyatların ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağına göre başvuru konusu ihalede aranan sayıda, miktarda ve adette “Reçel Kayısı 10 gr. ve “Ayva Reçeli 10 gr” vb. girdileri için söz konusu tutanakların yasal defter bilgilerine göre değil, ihalede oluşan duruma göre hazırlandığı, istekli tarafından açıklamalar kapsamında gerçekte olmayan faturalar ile açıklama yapıldığı, bu doğrultuda istekli tarafından sahte ve yanıltıcı işlemler yapıldığı ayrıca evrakta sahtecilik yapıldığı, bu kapsamda anılan isteklinin sunmuş olduğu faturaların GİB sistemine ne zaman gönderildiği, hangi tarihte e- fatura entegratör firmasına sunulduğu, aşırı düşük açıklamalarının idareye sunulduğu anda faturalar için düzeltme beyannamesinin verilip verilmediği, bu doğrultuluda araştırma yapılması gerektiği, GİB’e bu konular için yazı yazılmasının gerektiği ayrıntılı olarak bu durumun araştırmasının yapılması gerektiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bazı ana girdilerin tevsiki amacıyla Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı sunulduğu, Fatura Bilgileri Tablosu'nda belirtilen ana girdilere dayanak olarak gösterilen fatura, vergi dairesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı Elektronik Fatura Kayıt Sistemi'ne ihale tarihinden sonra kaydedildiği, söz konusu faturaların düzeltme beyannamesinin açıklamadan sonraki bir tarihte verildiği, açıklama anında kayıtlı olmadığı, açıklamalar kapsamında gerçek olmayan işlemlerin gerçekmiş gibi gösterildiği, ihale tarihinden sonra açıklamaların yapılması amacıyla yanıltıcı işlem tesis edildiği,

Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda “Eritme Peynir (Krem) 20 gr”, “Ezme Sos Kahvaltılık 20 gr”, “Fındık Ezme 20 gr”, “Reçel Kayısı 20 gr”, “Tahin-Pekmez 20 gr”, “Reçel Kayısı 10 gr”, “Ayva Reçeli 10 gr” ve “Çilek Reçeli 20 gr” ürünlerine ilişkin olarak Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı tamamen düzmece hazırlandığı, gerçekte olmayan ürün gruplarını örnek (“Reçel Kayısı 10 gr”, “Ayva Reçeli 10 gr”) ürünlerini her hangi bir resmi fatura ve belgeye dayanmadan ürün içeriklerindeki gram oranlarını Şartname’de istenilen şekilde değiştirmek suretiyle sahte ve yanıltıcı belge ile beyanda bulunarak açıklama yapıldığı, iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

…

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde****“17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü,

Anılan Kanun’un aşırı düşük tekliflere ilişkin 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri** __**değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması,) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur…” açıklaması,

__

__ İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri için 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 36 Aylık Malzemeli Yemek Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Afyonkarahisar Devlet Hastanesi

Dr. Halil İbrahim ÖZSOY Bolvadin Devlet Hastanesi

Çay Devlet Hastanesi

Dinar Devlet Hastanesi

Emirdağ Devlet Hastanesi

Sandıklı Devlet Hastanesi

Şuhut Devlet Hastanesi

Sinanpaşa Devlet Hastanesi mutfaklarında hazırlanıp pişirilecektir.” düzenlemesi,

__

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 1-Yüklenici tarafından Teknik Şartnamede belirtilen sayı ve özelliklerde işçi çalıştırılacak olup, Yüklenicinin çalıştıracağı İşçiler için Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4857 Sayılı İş Kanunu veya diğer kanunlar gereği yerine getirmesi gereken tüm yasal yükümlülüklere ait giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır,

2-İşin yürütülmesi için gerekli olan ve ayrıntısı Teknik şartnamede yazılı olan araç ve gereçler ve demirbaş malzemelere ait giderleri,

3-Hazırlanacak olan Yemekler için her türlü gıda, temizlik, dağıtım ( Yemeklerin Teknik şartnamede yazılı olan şekilde zincir kurallarına göre taşınması) ve diğer malzeme giderleri,

4-İşin yürütülmesi için gerekli olan her türlü sarf malzeme, elektrik, su, yemek pişirmede kullanılacak olan yakıt (Doğalgaz - Tüp (LPG) ve süzme saat giderleri, ilaçlama ve dezenfekte giderleri,

5-Çalışacak olan personellere ait giyim, üniforma, ayakkabı, yaka kartı, Sigorta Giderleri, vb giderleri, hizmetin sunumuna ilişkin alınması veya bulundurulması gereken izin, ruhsat belge giderleri,

6- Hastane mutfağında ilaçlama işi yüklenici tarafından sağlanacaktır İlaçlama işi halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaçlama usul ve esasları hakkında yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirilecektir. Yüklenicinin halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaç uygulama izin belgesine sahip olması durumunda ilaçlama yüklenici tarafından, bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlama alınan izin belgesine sahip olan kişi/kurumlara yaptırılabilecektir. Bahsedilen işin başka kişi/kurumlara yaptırılıyor olması hiçbir zaman yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayıp bu giderler teklif fiyata dahildir.

7-Teknik Şartnamede belirtilen ve yüklenicin sorumluluğunda olan yükümlülükler (Ulaşım, sigorta, vergi resim, v.b. harç giderleri) teklif fiyatına dahildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranı %2,25 olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 1’nci sayfasında “ … Afyonkarahisar Devlet Hastanesi, Dr. Halil İbrahim Özsoy Bolvadin Devlet Hastanesi, Sandıklı Devlet Hastanesi, Çay Devlet Hastanesi, Dinar Devlet Hastanesi, Emirdağ Devlet Hastanesi, Şuhut Devlet Hastanesi, Sinanpaşa Devlet Hastanesi mutfakları, yemekhaneleri ve yataklı servisleri ve yemek hizmetini kapsayan tüm alanları. İhale süresince İlgili hastane idaresinin göstereceği yemek hizmet alanları dağıtımı, hastanelere bağlı tüm ek binalar ( Bu alanlara Hastanesi ana mutfağında pişirilip, ihalede talep edilen mevcut sayıdaki eleman ve malzemeler içerisindeki ekipmanlar kullanılarak taşınacaktır. Taşıma işlemi yüklenici firmaya ek bir maliyet getirmeksizin hastane idaresi tarafından yapılacaktır.)

…

Yemek gıda maddeleri ve servis malzemelerinin temini, depolanması, hazırlama, pişirme, servis ve servis artıklarının toplanması, bulaşıkların yıkanması, çöplerin atılması ve yemek pişirilen - dağıtılan tüm mekanların temizliği ve ilaçlanması. Hizmet kapsama alanı ve bu alanda kullanılan tüm demirbaş malzemelerin düzenli bakımı, tamiri.

…

Yatan hasta ve refakatçi, personel (hastane personeli, hastanede hizmet alımı kapsamında çalışan elemanlar, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından belirlenmiş öğrenciler, hastanenin yemek hizmet protokolü yaptığı kurumlarda yemek yiyenler ve Sağlık Bakanlığı tarafından protokol imzalanması sonucu diğer kuramlardan görevlendirilen personeller)

… Çalışma saatleri; yemek hizmetini aksatmayacak şekilde vardiyalı olmak üzere 24 saatlik zaman dilimini kapsayacaktır. Yemek saatleri aşağıda belirtildiği gibi olup yaz-kış saati uygulamasına göre idarece gerekli düzenleme yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ait Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki gibidir. ****

**** İtirazen şikâyete konu edilen ihalenin Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı tesisler için (Dr. Halil İbrahim ÖZSOY Bolvadin Devlet Hastanesi, Çay Devlet Hastanesi, Dinar Devlet Hastanesi, Emirdağ Devlet Hastanesi, Sandıklı Devlet Hastanesi, Şuhut Devlet Hastanesi, Sinanpaşa Devlet Hastanesi) 36 aylık Malzeme dâhil yemek hizmet alımı ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 40 adet ihale dokümanı indirildiği, 10.11.2025 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, ihalenin yaklaşık maliyetinin 1.193.285.441,89 TL olduğu, idarece sınır değerin 890.976.001,19 TL olarak hesaplandığı söz konusu ihalede Pars Hazır Yemek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Tam Kurumsal Yemek Anonim Şirketi İş Ortaklığı ile Dentat Yemek Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından verilen tekliflerin sınır değerin altında olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir.

Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği, bu kapsamda idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.

İdare tarafından 11.11.2025 tarihli ve 300 sayılı yazı ile “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmet Alımı ihalesinde 07.11.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 17.11.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” şeklindeki ifadelere yer verilerek teklifi sınır değerin altında bulunan isteklilere aşırı düşük sorgulama yazısının tebliğ edildiği, tebligatın ekinde ise 2 haftalık örnek menüye yer verildiği görülmüştür.

__

İdarece yapılan değerlendirme sonucunda,**** aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Pars Hazır Yemek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Tam Kurumsal Yemek Anonim Şirketi İş Ortaklığının teklifinin reddedildiği, Dentat Yemek Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı, Danış Kurumsal Hizmetler İnşaat Yemek Hizmetleri Temizlik Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Altıntat Yemek Temizlik İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından Dentat Yemek Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak anılan isteklinin açıklaması kapsamında sahte ve yanıltıcı belgeler kullanmak suretiyle 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi kapsamındaki yasak fiil ve davranışlardan olan ihale kararını etkileyecek eylemlerde bulunduğu, açıklama kapsamında ki faturaların düzmece olduğu, ihalenin uhdelerinde kalması amacıyla gerçek olmayan işlemlerin (fatura, fatura tarihleri vb.) yapıldığı, bu hususa ilişkin olarak ilave araştırma yapılması ve anılan isteklinin yasaklanması gerektiği iddia edilmektedir.

Bu kapsamda**** başvuru sahibinin iddialarıyla sınırlı olarak, yapılan inceleme kapsamında tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

Şikâyete konu edilen ihalede idarece sınır değerin 890.976.001,19 TL olarak hesaplandığı, söz konusu ihalede Pars Hazır Yemek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Tam Kurumsal Yemek Anonim Şirketi İş Ortaklığı ile Dentat Yemek Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından verilen tekliflerin sınır değerin altında olduğu, Pars Hazır Yemek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Tam Kurumsal Yemek Anonim Şirketi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, Dentat Yemek Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, bir başka ifadeyle şikâyete konu edilen Dentat Yemek Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin hâlihazırda idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının 21.11.2025 tarihli ihale komisyon kararı ile uygun bulunmadığı, uygun bulunmama gerekçelerinin ise detaylı bir şekilde ortaya konulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda, 08.01.2026 tarih ve 86683 sayılı yazı, yazı ile şikâyete konu edilen hususlar açısından Gelir İdaresi Başkanlığından konu ile ilgili bilgi talep edilmiştir.

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 20.01.2026 tarih ve 7521 sayılı yazı ile cevap gönderilmiştir. GİB tarafından gönderilen yazıda “ …Başkanlığımız kayıtlarında söz konusu faturaların herhangi bir iptal/itiraz durumu bulunmamaktadır ve geçerli faturalardır. e- Faturaya ilişkin veriler yazımız ekinde iletilmektedir.” ifadelerine yer verilmiş olup, anılan yazının ekinde istekli tarafından açıklama kapsamında sunmuş olduğu faturalara ilişkin bilgilerin yer aldığı görülmüştür.

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen bilgi ve belgeler kapsamında yapılan incelemede şikâyete konu edilen girdilere ilişkin faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine geliş zamanının incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulama yazısının istekliye tebliğ edildiği tarihinden önce olduğu görülmüştür.

Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan yazı ekinde söz konusu faturalara ilişkin bilgiler gönderilmiştir. Gönderilen belgeler incelendiğinde, belirtilen faturaların sistem üzerinde kayıtlı olduğu, faturaların sonradan düzenlenmediği, faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine gönderilme tarihlerinde bir aykırılık bulunmadığı (açıklama isteme yazısından sonra vb. hususlar açısından) görülmüştür.

Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı, bu bağlamda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.****

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****