KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/005

Gündem No : 27

Karar Tarihi : 28.01.2026

Karar No : 2026/UH.II-297

BAŞVURU SAHİBİ:

Tam Kurumsal Yemek A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1480793 İhale Kayıt Numaralı “Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımızın 2026 Yılı Mamul Yemek İhalesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 06.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımızın 2026 Yılı Mamul Yemek İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Tam Kurumsal Yemek A.Ş.nin 01.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.12.2025 tarih ve 202425 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2557 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhalenin 5’inci kısmı olan Osmaniye Yüksel Özden Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü İlk Kabul Birimi kısmının, aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan Seyhan Seçkin Yemekçilik San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ancak anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak yapılmadığı, şöyle ki;

a) Anılan istekli tarafından iki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan etli, tavuklu ve sebzeli yemeklerin içeriklerindeki dana eti (kemiksiz), koyun eti (kemikli), taze balıklar fileto (Balık ızgara yemeği içeriği), tavuk but pirzola (kemikli) ve tavuk but (kemikli) ana girdi miktarlarının, Gıda Rasyonu’nda yaş gruplarına göre belirtilen ve kullanılması gereken miktarlardan daha düşük olacak şekilde yemek reçetelerine eksik yansıtıldığı,

b) Anılan istekli tarafından iki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan yeni dünya (malta eriği), muz, portakal, mandalina ve nar ürünlerine ilişkin meyve gramajlarının, Gıda Rasyonu’nda belirtilen meyve gramajlarına uygun şekilde açıklanmadığı, anılan rasyonda öngörülen gramajların altında kalan miktarlar üzerinden açıklama yapıldığı,

c) Örnek yemek menüsünde yer alan ananas, armut, arpacık soğan, ayçiçek yağı, ayva, badem içi, bal kabağı, beyaz lahana, beyaz peynir, biber salçası, brokoli, bulgur, çarliston biber, ceviz içi, çilek, dereotu, dolma biber, dolmalık fıstık, domates, domates salçası, elma, erişte, fındık içi, havuç, ıspanak, kabak, kabuk tarçın, karnabahar, kaşar peyniri, kivi, kapya biber, kırmızı lahana, kırmızı soğan, kıvırcık, koyun eti (kemikli), köftelik bulgur, kuru fasulye, kuru soğan, kuş üzümü, kuyruk yağı, limon, mantar, mayonez, maydanoz, mısır, muz, nar ekşisi, nişasta, nohut, patates, pirinç unu, pırasa, roka, salatalık, sarımsak, semizotu, sivri biber, tarhana, taze soğan, tere, tozşeker, tulum peyniri, turp, yemeklik bitkisel margarin, yeşil mercimek, yufka ve zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının hatalı biçimde Ana Girdiler Tablosu’na yansıtıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan bahse konu istekli tarafından anılan girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresince düzenlenen ve ihale tarihinden önceki son on iki ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatları gösteren belgeler sunulması gerekirken mevzuatta öngörülen süreler dışında kalan bültenlere dayanılarak maliyet düşürücü açıklama yapıldığı, ayrıca anılan ürünlerin Teknik Şartname’deki yemek reçetelerinde yer almasına rağmen ana girdiler tablosunda yer verilmediği, bununla birlikte ananas, domates salçası, biber salçası, ıspanak, kabak, koyun eti (kemikli), mantar ve mayonez ürünlerinin fiyatlarının tevsiki amacıyla hiçbir belgenin sunulmadığı,

ç) Anılan istekli tarafından örnek yemek menüsünde yer alan ana girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek fabrikaları gibi kamu kurumu niteliğini haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması gerekirken bahse konu istekli tarafından mevzuata aykırı biçimde ilan/davet tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı,

d) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddeleri uyarınca, sunulan kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, yalnızca söz konusu kurumların internet sayfasından temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarihin yer aldığı, bu nedenle ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğunun teyit edilemediği ve söz konusu fiyatların ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olup olmadığının anlaşılamadığı, ilgili belgelerdeki birim fiyatların anılan kamu kuruluşlarının internet sayfasında yer alan fiyat listeleriyle karşılaştırılması neticesinde güncel fiyatlarla örtüşmediğinin görüleceği,

e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde malzemeli yemek alımı ihalelerinde kırmızı et, beyaz et, balık, kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze ve meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı, ancak Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemlerden herhangi biriyle açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşılması hâlinde fiyat teklifleriyle açıklama yapılabileceğinin düzenlendiği, buna karşın aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan anılan istekli tarafından söz konusu yöntemlerin kullanılmasının fiilen mümkün olmadığına ilişkin herhangi bir hukuki gerekçe ve tevsik edici belge sunulmaksızın ana girdilerin fiyatlarının tevsikinde fiyat tekliflerinin kullanıldığı, fiyat teklifine konu edilen ana girdilerin ticaret borsa bültenlerinde veya kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyat listelerinde bulunmasına rağmen açıklama kapsamında fiyat teklifi kullanılmasının Tebliğ hükümlerine aykırılık teşkil ettiği,

f) Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca; kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri ile ara öğünlerde kişi başı 1 adet pet bardak su verileceği, özel gün menüsünde verilecek pet bardak suyun kap/yemek olarak sayılmayacağı ve Gıda Rasyonu’nda pet bardak suyun 200 ml olarak düzenlendiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca pet bardak suyun açıklama yapılması gereken ana girdiler arasında sayıldığı hâlde anılan istekli tarafından söz konusu öğünler ve menü maliyetlerine kişi başı “1 adet 200 ml Pet Bardak Su” maliyetinin dahil edilmediği, bu nedenle yapılan açıklamanın mevzuata aykırı ve maliyet düşürücü olduğu,

g) İhale dokümanı ekinde yer alan Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde “Paket Üçgen Peynir” başlıklı bölümde ürünün tam yağlı olması gerektiği ve alüminyum folyo içerisinde üçgen prizma şeklinde 12,5 gram olarak ambalajlanacağı düzenlemesine rağmen, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan anılan istekli tarafından sunulan açıklamada “Paket Üçgen Peynir 12,5 gr” ibaresinin yer aldığı ancak bahse konu açıklama kapsamında söz konusu ürünün ihale dokümanında belirtilen “Tam Yağlı” özelliğine sahip olup olmadığı hususunun anlaşılamadığı, bununla birlikte 13+ yaş grubu için örnek kahvaltı menüsünde yer alan “Paket Üçgen Peynir” ürününün Gıda Rasyonu’nda belirtilen gramaja (25 gr = 12,5 gr x 2 adet) uygun olarak açıklanmadığı,

ğ) Örnek sabah kahvaltısı menüsünde yer alan “paket labne peyniri” ürününe ilişkin olarak, Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde “Beyaz Krem Peynir / Labne Peynir” başlıklı bölüm altında ambalaj gramajının “20 gr” olarak düzenlendiği ve Gıda Rasyonu’nda 13+ yaş grubu için paket labne peyniri gramajının 40 gr (20 gr x 2 adet) olarak belirlendiği hâlde, anılan istekli tarafından söz konusu ürünün 13+ yaş grubu için Gıda Rasyonu’nda öngörülen gramaja uygun şekilde açıklanmadığı,

h) Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde “3. Pastörize ve UHT sütler 1. sınıf tam yağlı olmalıdır.” düzenlemesine yer verildiği, anılan istekli tarafından yapılan açıklama incelendiğinde “Süt ve 200 ml Süt” ürün fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan belgelerde yalnızca “Süt” ve “1/5 200 ml Süt” ibarelerinin yer aldığı, anılan ürünlerin ihale dokümanında belirtilen “UHT ve Tam Yağlı” özelliğine sahip olup olmadığının anlaşılamadığı,

ı) Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde “Taze Mısır” başlığı altında ürün özelliklerinin düzenlenmiş olmasına ve örnek yemek menüsünde “Mevsim Salata” ile “Kremalı Mısır Çorbası” içeriğinde yer alan mısırın bu düzenleme gereği “Taze Mısır” üzerinden tevsik edilmesi gerekirken anılan istekli tarafından mısır ürününün fiyatının tevsiki amacıyla “Dondurulmuş Mısır” veya “Kuru Mısır (cin mısır vb.)” birim fiyatlarının kullanılması suretiyle ihale dokümanı hükümlerine aykırı açıklama yapıldığı,

i) İki haftalık örnek menüde yer alan salam, sosis, sucuk, kuru üzüm, kuş üzümü, baklava, erik kurusu, pirinç, süzme yoğurt, mantı ve pastırma ürünleri için anılan istekli tarafından “Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi”ne uygun olarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılmadığı,

j) Teknik Şartname’de örnek menüde kullanılacak ekmek gramajlarının normal roll ekmek gramajları olduğu düzenlenmesine yer verildiği, ancak anılan istekli tarafından söz konusu düzenlemeye uygun olacak şekilde normal roll ekmek ürünü için açıklama yapılmadığı,

k) Örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki “Ayçiçekyağı” ve “Zeytinyağı” ürünlerinin gramaj miktarlarının Gıda Rasyonu’nda “gr” cinsinden verildiği ve açıklamanın “kg” cinsinden yapılmasının gerektiği, ancak anılan istekli tarafından söz konusu ürün fiyatlarının tevsiki amacıyla “litre” cinsinden birim fiyatlar kullanıldığı, litre cinsinden teklif edilen ürünlerin özgül ağırlıklarının düşük olması nedeniyle fiyatların kg cinsinden teklif edilen ürünlere kıyasla daha düşük kaldığı, ticaret borsa bültenleri ve piyasa koşullarında “litre” ve “kg” cinsinden fiyatların ayrı ayrı bulunduğu ve “kg” cinsinden fiyatların daha yüksek olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla yapılan açıklamanın söz konusu istekli lehine maliyet düşürücü ve fiyat avantajı sağlayıcı nitelikte olduğu,

l) Anılan istekli tarafından yemeklerin içeriğindeki yumurta ürün fiyatının tevsiki için “adet” cinsinden birim fiyat kullanıldığı, ancak Gıda Rasyonu’nda yumurta ürünlerinin miktarının “gr” cinsinden verildiği, bu nedenle ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olarak “kg” cinsi üzerinden yumurta ürününün tevsik edilemediği, ayrıca Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde yumurtaların 63-72 gr ağırlığında olması gerektiği düzenlemesine rağmen sunulan belgelerde yalnızca “yumurta” ibaresinin bulunduğu ve yumurta ürünlerinin sınıflandırmalarına göre birim fiyat farklılıklarının dikkate alınmadığı, dolayısıyla “63-72 gr yumurta” üzerinden açıklama yapılmadığı ve bu nedenle yumurta ürünü için yapılan açıklamanın ihale dokümanına uygun olmadığı,

m) Örnek menüde yer alan “Mini Pizza” ve “Fasulye Piyazı” içeriklerinde hazırlanış itibarıyla kullanılması zorunlu olan “dilimlenmiş siyah zeytin” yerine anılan istekli tarafından maliyet hesaplamalarının salt “siyah zeytin” ürünü esas alınarak yapıldığı, bahse konu durumun söz konusu istekli lehine maliyet düşürücü ve fiyat avantajı sağlayıcı nitelikte olduğu,

n) Teknik Şartname kapsamında yer alan iki haftalık örnek menüde “Vişne Komposto”nun yer aldığı, Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi düzenlemeleri uyarınca söz konusu tatlının hazırlanmasında “dondurulmuş vişne” kullanılması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından maliyet hesaplamalarının “taze vişne” esas alınarak yapıldığı, dondurulmuş vişnenin birim fiyatının taze vişneye kıyasla daha yüksek olduğu dikkate alındığında söz konusu istekli lehine fiyat avantajı sağlayan maliyet düşürücü ve ihale dokümanı düzenlemelerine aykırı açıklamalar sunulduğu,

o) İki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan “Balık Izgara” yemeği içeriğinde “Taze Balıklar (Fileto)” ürününün bulunduğu, Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde yer alan “Balık (Taze Balık-Dondurulmuş Balık)” başlıklı bölümde yer alan düzenlemeler uyarınca balık ürünlerinin temizlenmiş fileto (200 gramın altında olmayacak) ve taze olması gerektiği, balık çeşidi olarak Palamut, Mezgit, Uskumru, Somon veya Pangasius kullanılması gerektiği, Uskumru ve Mezgit ürünlerinin şoklanarak elde edilmiş %100 balık eti olacağı, ancak yapılan düzenlemeler dikkate alındığında, açıklamada kullanılacak balık ürünlerinin taze olması gerektiği ve dondurulmuş olamayacağının anlaşıldığı, bununla birlikte aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan anılan istekli tarafından “Balık Izgara” yemeğinin içeriğindeki “Taze Balıklar (Fileto)” ürünün tevsiki amacıyla hamsi, alabalık veya şoklanmış dondurulmuş balık fileto (uskumru vb.) ürün fiyatları esas alınarak açıklama yapıldığı, bu suretle sunulan belgelerden balık ürününün temizlenmiş fileto ve taze olup olmadığının anlaşılamadığı, ayrıca açıklama kapsamında sunulan ürünlerin taze olması için dondurulmuş olmaması gerektiği, bahse konu istekli lehine fiyat avantajı sağlayan maliyet düşürücü ve ihale dokümanı düzenlemelerine aykırı açıklamalar sunulduğu,

ö) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, malzemeli yemek alımı ihalelerinde istekliler tarafından yalnızca iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ile işçilik giderleri esas alınarak, her bir öğün için teklif edilen birim fiyatın örnek menü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarı kullanılarak tevsik edilmesi gerektiği açıklamasına yer verildiği, ancak anılan istekli tarafından Teknik Şartname’de yer alan örnek menü üzerinden hesaplanan birim öğün maliyetinin birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların üzerinde olduğu,

p) Anılan istekli tarafından işçilik maliyet hesaplamasının İdari Şartname’nin 25’inci madde düzenlemelerine uygun olarak yapılmadığı, işçilere ayni olarak verilecek yemek giderinin ana girdi veya işçilik maliyetine dahil edilmediği, bunun yerine “Yardımcı Giderler” başlığı altında değerlendirildiği, bu nedenle ihale dokümanı düzenlemelerine aykırı, eksik veya yanlış işçilik maliyet hesaplaması yapıldığı, ayrıca anılan istekli tarafından işçilik maliyet hesaplamasının, asgari işçilik maliyeti esas alınmak suretiyle yapıldığı, ancak ilgili mevzuat uyarınca asgari işçilik maliyeti üzerine eklenmesi gereken ve teklif bedelinin %1,567’sine tekabül eden sözleşme giderleri ile genel giderlerin hesaba katılmadığı, bu suretle sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik maliyetlerine ilişkin yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

r) Anılan istekli tarafından örnek kahvaltı menüsünde yer alan “Domates+Salatalık”, “Dil Peyniri” ve “Domates+Biber” ürünlerinin, Gıda Rasyonu’na uygun olarak açıklanmadığı,

s) Örnek akşam yemeği menüsünde yer alan “Fırın Makarna” ve “Sade Makarna” yemeklerinin içeriklerinin, Gıda Rasyonu’na uygun olarak açıklanmadığı, “Fırın Makarna” ve “Sade Makarna” yemeklerinin içeriğindeki “Fırın Makarna” ve “Makarna Çeşitleri” ürünlerinin ayrı ayrı açıklanması gerekirken yalnızca “makarna” ürünü üzerinden açıklama yapıldığı, bu nedenle ihale dokümanı düzenlemelerine uygun açıklama yapılmadığı,

ş) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan iki haftalık örnek menüde yer alan “domates (şafak çorbası), düğün çorbası, ezogelin çorba, kırmızı mercimek çorba, köylü çorba, tarhana çorba, omlet (kaşar peynirli), patates kızartma, zeytinyağlı enginar, mercimekli köfte, patlıcan kebabı, kabak tatlısı ve cacık” yemeklerinin içeriklerinin Gıda Rasyonu’nda belirtilen yemek içeriklerine ve gramaj miktarlarına uygun olarak açıklanmadığı,

t) Anılan istekli tarafından örnek menüde yer alan tavuk etli yemeklerin içeriğindeki “tavuk but (kemikli)” ve “tavuk but pirzola (kemikli)” ürünleri için yapılan açıklamanın ihale dokümanına uygun olmadığı, “tavuk but pirzola (kemikli)” ürününün tavuk pirzola fiyatı üzerinden, “tavuk but (kemikli)” ürününün ise tavuk but fiyatı üzerinden açıklandığı,

u) Gıda Rasyonu ve Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde “Paket Kakaolu Fındık Kreması 15 gr” ürünün yer aldığı, ancak anılan istekli tarafından örnek kahvaltı menüsünde yer alan “Paket Kakaolu Fındık Kreması” ürününün “Paket Fındık Ezmesi” ürünü üzerinden açıklandığı, söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamanın ihale dokümanına ve örnek menüye uygun olmadığı,

ü) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın, yürürlükten kaldırılan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına göre hazırlandığı, ana girdi birim fiyatlarına dayanak oluşturan fatura bilgileri, miktar, birim fiyat ve toplam tutar bilgilerinin Fatura Bilgileri Tablosunda yer almadığı, ana girdilerin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının altında olduğu ve toplam tutarların yanlış hesaplandığı, satışlar üzerinden yapılan açıklamada alıcı firma bilgilerinin yerine ihaleye katılan söz konusu isteklinin bilgilerinin yazıldığı, ihale konusu işte kullanılacak mal miktarının geçmiş üç ayda veya ondan önceki üç ayda satılan miktarın en az 1/20’sini karşılamadığı, anılan belgede tarih ve sayı bilgilerine yer verilmediği, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı ve ekinde sunulması gereken meslek mensubuna ait Faaliyet Belgesi’nin sunulmadığı, ayrıca tutanağın kapsamı olan üç aylık sürenin ihale ilan tarihine uygun olarak belirlenmediği, dolayısıyla söz konusu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın ihale dokümanı ve mevzuata uygun olmadığı,

v) Anılan istekli tarafından örnek kahvaltı menüsünde yer alan “Paket Kakaolu Fındık Kreması, Paket Labne Peynir, Paket Süzme Bal, Paket Tahin-Pekmez, Paket Tereyağı, Paket Süt, Paket Üçgen Peynir ve Paket Tahin Helva” ürün fiyatlarının tevsiki amacıyla ticaret borsa bültenlerinin kullanıldığı, ancak söz konusu ürünlerin borsa verilerinin kilogram üzerinden yapılmış olmasına rağmen ürünlerin ihale dokümanı düzenlemelerine göre piknik/paket (tek kullanımlık) ambalajlı olarak açıklanması gerektiği, kahvaltılarda da bu şekilde servis edildiği dikkate alındığında ilgili ürünler için yapılan açıklamanın ihale dokümanı ve mevzuata uygun olmadığı,

y) Örnek kahvaltı menüsünde yer alan “Paket Kakaolu Fındık Kreması, Paket Süzme Bal, Paket Tereyağı, Paket Süt, Paket Üçgen Peynir ve Paket Tahin Helva” ürünlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tevsiki amacıyla sunulan belgelerde ürünlerin gramaj bilgilerinin yer almadığı, örneğin “Paket Kakaolu Fındık Kreması” için sunulan belgede yalnızca “adet” cinsinden “fındık kreması” ifadesinin bulunduğu ve ürünün Gıda Rasyonu’nda belirtilen 15 gr ağırlığında ve kakaolu olup olmadığının anlaşılamadığı, paket kahvaltılık tereyağı için ise Gıda Rasyonu’nda belirlenen 15 gr ağırlığa uygunluk gösterilmeden sadece “tereyağı” üzerinden açıklama yapıldığı, bu nedenle söz konusu ürünlerin gramajlarının Gıda Rasyonu’na uygun olup olmadığının anlaşılamadığı ve yapılan açıklamanın ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze bağlı kuruluşlarımızın 2026 yılı mamul yemek hizmet alımı işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde sunulmaktadır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin Yapılacağı Kuruluşların Adları ve Adresleri Teknik Şartnamelerde belirtilmiştir.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

…

YÜKSEL ÖZDEN ÇOCUK EVLERİ SİTESİ MÜDÜRLÜĞÜ İLK KABUL BİRİMİ KISMI

Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımına İlişkin Kahvaltı, Ara Öğün, Ana Öğün ve Özel Gün Menüsü Giderleri:

Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden Birim Fiyat teklif cetvelinde belittilen öğün sayıları teklif fiyata dahildir.

Yemeklerin Firma Mutfağında pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

1 Kişi servis elemanı,

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol ( Brüt Yol Bedeli günlük 45 TL ), giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 15,5 gün çalışma )] teklif fiyata dâhildir

Teknik Şartnamenin Genel Hususlar başlıklı kısmının 27 nci maddesinde belirtilen giyecek yüklenici firma tarafından personele ayni olarak verilecektir.

İçme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, temizlik malzemeleri, plastik çöp torbası, bebek, yaşlı, hasta veya diyetlilerin yiyeceklerinin hazırlanması amacıyla oluşturulan özel beslenme birimi için süt, pirinç unu, sebze, meyve, et, LPG dolum masrafları, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, kullanılacak malzeme, iş kazası ve hijyene ilişkin personelin eğitimi, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarımı, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir.

…

******* Mamul yemek hizmet alımı kapsamında tam zamanlı olarak idarede çalışacak personele verilecek tavan ücretler aşağıda belirlenmiştir.

…

25.3.4. Diğer giderler: Bu iş için kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2,25’ dir.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi,

“Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Malzemeli Yemek/0,79 …” düzenlemesi yer almaktadır.

__

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılacak olan ve isteklilere gönderilen iki haftalık örnek yemek menüleri “…

şeklinde belirtilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir.

Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği, bu kapsamda idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.

Bu doğrultuda anılan Tebliğ‘de malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesine ilişkin olarak özel açıklamalar bulunmaktadır. Buna göre, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması gerektiği öngörülmüş olup bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Ayrıca söz konusu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini” hazırlamak suretiyle açıklaması kapsamında sunacağı ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda yapılan açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekmekte olup oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır.

Kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ve 5 kısımdan oluşan incelemeye konu ihalenin kapsamının “Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımızın 2026 Yılı Mamul Yemek İhalesi” olduğu, başvuru sahibinin iddialarının ihalenin 5’inci (Osmaniye Yüksel Özden Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü İlk Kabul Birimi) kısmına yönelik olduğu,

İhalenin bahse konu kısmının: “13+ yaş grubu” için 12.400 adet kahvaltı, 15.350 adet öğlen yemeği, 12.800 adet akşam yemeği ve 11.000 adet ara öğün menüsü verilmesi işlerini kapsadığı,

İhalede teklifleri sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilere idarece EKAP üzerinden 10.11.2025 tarihli “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının gönderildiği, bahse konu yazıda “…Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze bağlı kuruluşlarımızın 2026 yılı mamul yemek ihalesi ihalesinin Osmaniye Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü kısmında 05.11.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 17.11.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” ifadelerinin yer aldığı, yazı ekinde iki haftalık örnek yemek menü listesini ve özel gün menüsünü içeren Teknik Şartname’ye yer verildiği,

Bunun üzerine; ihalenin iddia konusu 5’inci kısmında aşırı düşük teklif açıklamasını süresi içerisinde sunan ve sunulan açıklaması uygun bulunan Seyhan Seçkin Yemekçilik San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi istekli Tam Kurumsal Yemek A.Ş.nin belirlendiği görülmüştür.

İhalenin iddia konusu 5’inci kısmına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli Seyhan Seçkin Yemekçilik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde aşağıda yer alan hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımlarına ilişkin düzenlenen KİK103 numaralı “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli” e-formunun 1, 2 ve 3 numaralı dipnotunda “ Her bir ana girdi unsuru ayrı ayrı yazılacaktır. Örneğin; kemiksiz kırmızı et, tavuk, alabalık, mercimek, domates gibi.

Hangi belge ile tevsik edildiği ve söz konusu belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğu yazılacaktır. Örneğin; Toptancı Hal Fiyatları; sf. 25.

İşçilik giderlerine ilişkin açıklamalara bu bölümde yer verilecektir.” ifadeleri __ yer almaktadır.

İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli Seyhan Seçkin Yemekçilik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklama kapsamında sunulan “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli”nde sadece “ ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranları ile bahse konu giderlerin toplam tutarlara ilişkin bilgilerin yer aldığı kısmının (1 sayfa) bulunduğu, bunun üzerine 14.01.2026 tarihli ve 5192 sayılı Kurum yazısı ile “…İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli Seyhan Seçkin Yemekçilik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli”nin tüm sayfalarının eksiksiz bir şekilde gönderilmesi…” ifadelerine yer verilerek Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin tüm sayfalarının eksiksiz bir şekilde gönderilmesi idareden talep edilmiş olup, idarece verilen cevabi yazıda söz konusu belgelerin ihale işlem dosyası kapsamında gönderileceğinin belirtildiği, ancak EKAP üzerinden gönderilen belgeler içerisinde yer alan söz konusu “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli”nin aynı şekilde sadece “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranları ile bahse konu giderlerin toplam tutarlarının belirtildiği ilgili kısmının (1 sayfa) yer aldığı görülmüştür.

Bu çerçevede, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere __ teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması gerektiği, Hizmet Alımlarına ilişkin düzenlenen KİK103 numaralı “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli” e-formunun ilgili dipnotlarında belirtilen ifadeler uyarınca; anılan cetvelde ise her bir ana girdi unsurunun ayrı ayrı yazıldığı ve hangi belge ile tevsik edildiği ile adı geçen belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğu kısımlarının yazıldığına yönelik bölümlerin yer alması gerektiği ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilme işleminin esas ve öncelikli olarak adı geçen cetvelde belirtilen bilgiler üzerinden yapılacağı, dolayısıyla anılan istekli tarafından sunulan bahse konu cetvel kapsamında her bir ana girdi unsurunun ayrı ayrı yazılmadığı ve hangi belge ile tevsik edildiğinin belirtilmediği ve adı geçen belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğu kısımlarının da yazılmadığı hususları dikkate alındığında anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli”nin Hizmet Alımlarına ilişkin düzenlenen KİK103 numaralı “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli” e-formuna uygun olmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin iddialarının bahse konu cetvel üzerinden incelenmesi ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan diğer belgeler ile karşılaştırılması imkanının mümkün olmadığı anlaşılmış olup, anılan istekli tarafından ihalenin 5’inci kısmında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli”nin Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen açıklamalara uygun olmadığından başvuru sahibinin iddialarının bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihalenin itirazen şikâyete konu 5’inci kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 101.344,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 152.021,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 50.677,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/1 olarak belirlenmiştir. İhalenin itirazen şikâyete konu 5’inci kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 101.344,00 TL olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 101.344,00 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibine iade edilmesi gereken toplam tutarın 152.021,00 TL (50.677,00 TL + 101.344,00 TL) olduğu anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli Seyhan Seçkin Yemekçilik San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

3. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****