KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/005

Gündem No : 16

Karar Tarihi : 28.01.2026

Karar No : 2026/UH.II-287

BAŞVURU SAHİBİ:

Beypınarı Tur Taşımacılık Otomotiv Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/2009022 İhale Kayıt Numaralı “2026 Yılı Kocaeli Genelinde Kullanılmak Üzere Muhtelif İş Makinesi ve Kamyon Kiralama Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından 06.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2026 Yılı Kocaeli Genelinde Kullanılmak Üzere Muhtelif İş Makinesi ve Kamyon Kiralama Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak, Beypınarı Tur Taşımacılık Otomotiv Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 30.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 05.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.01.2026 tarih ve 205402 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/147 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’de araç sayılarının “ en az…, en fazla…” olarak belirlendiği, araç ve personel çalışması ile ilgili saat bazlı teklif verilmesi istenildiği, bu durumun, araç sayısı net olmadığından, hangi anda kaç makine çalışacağı ve kaç personel çalıştırılacağı kesin olmadığından teklif aşamasında sağlıklı teklif verilmesine engel teşkil ettiği, idare tarafından araç artışına gidilmesi durumunda çalışan ek araçların durumunun ne olacağının belli olmadığı, Sözleşme Tasarısı’nda yer alan cezai duruma düşmemek amacıyla en çok araç hazır bulundurulduğunda en az araç sayısı ile olan farkın yükleniciye ek maliyet olarak yansıyacağı, operatörlü/şoförlü araçlarda saat olarak teklif verilse dahi fiiliyatta bu personelin maaşlarının aylık olarak ödendiği, bunun da maliyeti önemli oranda etkilediği, belirtilen hususlar dikkate alındığında, idare tarafından araç sayılarına ilişkin en az en fazla şeklinde yapılan düzenlemenin tekliflerin oluşturulmasına engel teşkil ettiği,

2. Sözleşme uygulamasında idare personelinin de kullanacağı araçlar olacağı ancak idarenin, sorumluluğa ilişkin olarak, Teknik Şartname’nin “İşletme, Bakım ve Giderler” başlıklı 3’üncü maddesinin (a), (c) ve (h) maddelerinde yer alan düzenlemeleriyle Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin kapsamı dışına çıkıldığı, idare personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı,

3. Genel tatil günlerinde normal çalışma ücreti kadar ödeme yapılması gerekirken idare tarafından bunun iki katına çıkarıldığı, işin kısmi zamanlı çalışma işi olmadığı, makinaların çalışmadığı zamanlarda personelin maaş durumlarının ne olacağının belli olmadığı, çalışma saatleri dokümanda belirlenmediğinden personelin mesai ödemelerinin kim tarafından nasıl yapılacağının belli olmadığı, idare tarafından mesai çalışması adına teklif cetvelinde satır açılmadığı,

4. Tamir atölyesinin açık bulundurulmasının işin içeriği ile ilgili bağının bulunmadığı, araçların arıza yapması durumunda yüklenicinin bunu yapmak zorunda olduğu, dolayısıyla ihale dokümanında, işin içeriği ile ilgili olmayan maliyet kalemine yer verildiği,

5. Şoför, operatör, yardımcı eleman vb. personelin iş sahalarına ulaşımını sağlamak üzere sözleşme süresi boyunca servis aracı tahsis edileceği, ancak, idarenin iş sahalarının belli olmadığı, hangi aracın hangi sahada çalışacağının belirlenmediği, tüm araçların aynı şantiyede aynı sahada çalışmasının mümkün olmayacağı, her aracın farklı sahada çalışacağı, bu durumda her makine için ayrıca bir adet de servis aracının bulundurulmasının zorunlu olacağı, ihalede kiralama işinin saat bazlı olduğu ve sadece makinaların kira bedelinin öngörüldüğü, servis aracının ek maliyet oluşturduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır.

…

Yüklenici, işin sözleşme süresi içinde bitirilmesi için, gerekli miktarda malzeme ve ekipman ile yeterli sayıda personeli her an iş başında bulunduracaktır…” hükmü,

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2026 Yılı Kocaeli Genelinde Kullanılmak Üzere Muhtelif İş Makinesi ve Kamyon Kiralama Hizmeti

…

ç) Miktarı: 01.02.2026-31.12.2026 (332 Gün) Tarihleri Arasında, 22 Kalem Güney (Kartepe, Başiskele, Gölcük ve Karamürsel) ve Ocaklar Bölgesi, 16 Kalem Batı (Dilovası, Çayırova, Gebze, Derince ve Körfez) Bölgesi, 10 Kalem Kandıra Bölgesi ve 51 Kalem İzmit Bölgesi Olmak Üzere 4 Kısımdan Oluşan Muhtelif Özelliklerde İş Makinası ve Kamyon Kiralanması.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kocaeli İli Geneli ” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “ 20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 4 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

- Kısımların tamamı bir istekliye ihale edilebileceği gibi, her bir kısım ya da birkaç kısım ayrı ayrı isteklilere de ihale edilebilir.

- Birden fazla kısmın aynı yükleniciye ihale edilmesi halinde, her bir kısım için ayrı ayrı sözleşme imzalanacaktır. Ayrı ayrı sözleşmeye bağlanacak her kısım için ayrı kesin teminat alınacaktır. ” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İhale konusu araçların yakıtı hariç, ilgili mevzuat gereğince ödenecek bakım, onarım, yedek parça, ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri ve Teknik Şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “ 43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.. ” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı 6’ncı maddesinde “ 6.1. Bu sözleşme birim fiyat sözleşme olup, İdarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için Yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan ....................................... (rakam ve yazıyla) bedel üzerinden akdedilmiştir. Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, birim fiyat teklif cetvelinde Yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatlar ile varsa, sonradan Genel Şartnamenin 37 nci maddesine göre tespit edilen yeni birim fiyatlar esas alınır. ” düzenlemesi,

“İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde ise “ 19.1. Genel Şartnamenin Beşinci Bölümünde belirtilen esaslar dahilinde işin yürütülmesine ilişkin kayıt ver tutanaklar Kontrol Teşkilatı tarafından tutulacaktır. Yüklenici Kontrol Teşkilatının istediği tüm bilgi, belge ve dokümanı İdareye sunmakla yükümlüdür. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalenin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, dört kısımlı ihalenin her bir kısmında tam zamanlı çalışacak şoförler bakımından ay üzerinden satır açıldığı, tam zamanlı olmayan çalışmalar içinse saat üzerinden teklif verilmesinin istenildiği, ulusal ve dini bayram günleri için toplam gün üzerinden satır açıldığı, araçların büyük kısmı için toplam saat üzerinden, bir kısmı içinse ay üzerinden teklif verilmesinin istenildiği,

İşe ilişkin Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelere göre de; birim fiyat teklif cetvelinde sayılan kiralanacak muhtelif iş makinesi, kamyon ve kamyonetlerin listelendiği tabloda araçların biriminin yine saat ya da ay olarak belirtildiği, adet kısmında ise “ Üç Akslı 6x4 Damperli Kamyon ” “ En az 15, En fazla 25 ” örneğindeki gibi bilgilere yer verildiği, Ocaklar bölgesinin Sanhocalar Ariyet Ocağı, Sepetçi Ariyet Ocağı, Eşme Kumtaşı Ocağı, Kıyırh Kalker Ocağı, Kutluca Ariyet Ocağını kapsadığının açıklandığı, en az-en fazla olarak sayılan ve teknik özellikleri belirtilen iş makinası, araç, kamyon ve traktörlerin idarenin talebine göre istenilen sayıda 3 (üç) iş günü içerisinde idareye teslim edileceği, tüm kısımlar için kiralık araçların idare yöneticisince gerektiğinde bir gün önceden haber vermek kaydıyla (acil ve arıza halleri hariç) pazar ve resmi tatil günlerinde de normal mesai günlerinde olduğu gibi göreve çağrılabileceği düzenlemelerine yer verildiği anlaşılmıştır. Aşağıda yer alan tabloya, Teknik Şartname’de sayılan araçlar yönünden, örnek olarak yer verilmiştir.

A) 1. Kısım Güney ( Kartepe, Başiskele, Gölcük ve Karamürsel) ve Ocaklar Bölgesi

Sıra No| Tanımı| Birimi| Adet
1| Üç Akslı 6x4 Damperli Kamyon (10 Tekerlekli )| Ad/Saat| En az 15, En fazla 25
…| …| …| …
16| Traktör ( 4x4) (İdare Malı Kar Bıçağı Monteli)| Ad/Saat| En az 10, En fazla 22
B) 2. Kısım Batı Bölgesi ( Dilovası, Darıca, Çayırova, Gebze, Derince ve Körfez İlçeleri )
1| Üç Akslı 6x4 Damperli Kamyon (10 Tekerlekli )| Ad/Saat| En az 5, En fazla 8
…| …| …| …
10| Traktör ( 4x4) (İdare Malı Kar Bıçağı Monteli)| Ad/Saat| En az 8, En fazla 16
C) 3. Kısım Kandıra Bölgesi
1| Üç Akslı 6x4 Damperli Kamyon (10 Tekerlekli )| Ad/Saat| En az 2, En fazla 3
…| …| …| …
10| Traktör ( 4x4) (İdare Malı Kar Bıçağı Monteli)| Ad/Saat| En az 8, En fazla 16
D) 4. Kısım İzmit Bölgesi
1| Üç Akslı 6x4 Damperli Kamyon (10 Tekerlekli )| Ad/Saat| En az 10, En fazla 16
…| …| …| …
44| Arazi Aracı ( 4 x 4 Pick - Up )| Ad/Ay| En az 2, En fazla 4

Aktarılan mevzuat ve ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alındığında, yakıtın idare tarafından karşılanacağı ihalede, idarenin görevi ve yetkisi çerçevesinde kullanılacak araçların birim fiyat teklif cetvelinde net şekilde belli olan toplam çalışma saatine (örneğin, yukarıda bahsi geçen Üç Akslı 6x4 Damperli Kamyonun birinci kısımda 40.320,00 saat çalışmasının öngörüldüğü) bağlı olarak teklif verileceği ve sözleşme imzalanacağı, ‘kışla mücadele kamyonu’, ‘Greyder’, ‘Kanal Kazıyıcı’ vb. araçların kiralanacağı hizmet alımında, işin niteliği gereği araç sayısının başlangıçta öngörüleni geçebileceği ve belli aralıkta düzenleme yapılmasının bu iş yönünden tabii olacağı, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre de iş artışı sınırının belli olduğu, bu nedenle, idarenin eş zamanlı olarak tüm araçları en fazla sayıda olacak şekilde talep etmesinin olasılık dâhilinde olmadığı, ayrıca, mevzuatta kısmi zamanlı çalışmayı engelleyen bir hüküm bulunmadığı,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca yüklenicinin, işin sözleşme süresi içinde bitirilmesi için, gerekli miktarda malzeme ve ekipman ile yeterli sayıda personeli her an iş başında bulundurması gerektiği, yine Genel Şartname gereği işin yürütülmesine ilişkin kayıt tutulacağı, ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nda yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinin açıklandığı, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliğini haiz istekliler tarafından, fiyat farkı verilecek ihalede işin toplam bedeli içindeki maliyet bileşenlerinin ağırlığı gözetilerek ihale dokümanında belirlenen koşullara göre maliyet oluşturulmasının mümkün olduğu, iddiaya konu düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasına engel bir belirsizlik doğurmadığı ya da aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini objektif kriterlerden uzaklaştırmadığı, birim fiyat teklif cetveli esas alınarak tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturabileceği,

Netice itibarıyla, araçların hizmet gerekleri çerçevesinde hizmetin ifasında kullanılacağı, mahiyeti ve kapsamı belli olan işte şikâyete konu edilen hususlar yönünden Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırılık teşkil edecek nitelikte herhangi bir durum bulunmadığı ve dokümandaki düzenlemelerin kamu hizmetinin gereklerini aştığı şeklinde değerlendirilemeyeceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.

Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.

Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,

“Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

“Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici,

…

(b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” hükmü,

“Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a)Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü,

“İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. …” hükmü,

“Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.

Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.

76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır.

…

76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. …” açıklaması,

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “ 21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Muhtelif İş Makinası, Kamyon Ve Kamyonet Grubu Araçlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 1’inci maddesinde “…B) Kiralanacak olan iş makineleri operatörlü, kamyonlar şoförlü olacak şekilde kiralanacak olup; Araç ve iş makinası sürücülerin ücretleri, SGK primi, vergi, işsizlik sigortası primleri vb. ödemeler teklif fiyata dâhil edilecektir. (Forklift, Tek Kabin Kamyonet, Arazi Aracı ve Akaryakıt Tankerleri idare personelleri tarafından kullanılacaktır.)...” düzenlemesi,

“İşletme, Bakım ve Giderler” başlıklı 3’üncü maddesinde ise “a) Kamyon ve İş makinelerinin her türlü vergi, sigorta (Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası vb.) yedek parça, bakım-onarım, lastik, akü, fenni ve egsoz muayenesi, motorlu taşıt vergileri, trafik cezası, araç kiralama, sürücü/operatör ücretleri, sürücü/operatör tüm yasal hakları ile ceza ve tüm yasal sorumluluklar, her türlü işletme giderleri v.b. giderleri yükleniciye ait olacaktır...

c) Kiralık aracın herhangi bir trafik kazasına karışması halinde İdarece kaza ile ilgili hiç bir ücret ödenmeyeceği gibi üçüncü şahıslara karşı yüklenici firma muhatap ve sorumlu olacaktır. Yasal her türlü maddi ve manevi tazminat ve cezalar yüklenici tarafindan karşılanacak olup İdareye tevdi edilecek her türlü tazminat ve ceza yükleniciye rücu edilecektir…

h) Yüklenici hizmet alımı süresince, İdarenin veya üçüncü şahısların uğrayabileceği bütün zararları karşılamakla yükümlüdür. Bu husustaki bütün hukuki sorumluluk yükleniciye aittir. Yüklenici çalışanlarının kullanacağı kişisel koruyucu donanımlar, yüklenicinin kendisi tarafından temin edilecektir… ” düzenlemeleri yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede Teknik Şartname’de idare personeli tarafından kullanılacağı belirtilen araçların ihalenin dördüncü kısmına ilişkin (17, 18, 41 ve 44’üncü kalemler) olduğu görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, her ne kadar yüklenicinin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu açık olsa da, ihalenin dördüncü kısmında idare personelinin kullanacağı araçların bulunduğu, şikâyete konu edilen Teknik Şartname düzenlemeleri ile bu kısım yönünden Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, zira araçların kullanımı sırasında meydana gelebilecek trafik cezası ve her türlü kaza ile üçüncü kişilerde oluşacak maddi, manevi zarar ve ziyanda yüklenicinin sorumluluğunun hükme bağlandığı, ilgili düzenlemelerde idare personelinin kullanacağı araçlar bakımından bir ayırıma gidilmediği, şikâyete konu düzenlemenin dördüncü kısım itibarıyla mevzuata aykırı ve istekilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olduğu, sözleşmenin uygulanması aşamasında idare ile yüklenici arasında da uyuşmazlıklara neden olabileceği bir arada değerlendirildiğinde, ihalenin dördüncü kısmının iptal edilmesi gerektiği olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Genel tatil ücreti” ücreti başlıklı 47’nci maddesinde “ Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir… ” hükmü yer almaktadır.

Şikâyete konu edilen hususlarla ilgili olarak, ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin ilgili kısımlarında iş kalemi adı ve birimlerinin;

şeklinde düzenlenmiş olduğu görülmüştür.

Buna göre, tam zamanlı çalışmayacak şoför ve operatörler için, birinci iddia incelenmesinde belirtildiği ve yukarıda cetvelde aktarıldığı üzere, saat üzerinden teklif verilmesinin istenildiği, ulusal ve dini bayram günlerinde de çalışanlar lehine belirlenen orana dayalı olarak mevzuata uygun şekilde gün üzerinden satır açıldığı, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan iş kapsamında olasılığa dayalı fazla çalışma saatlerine ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde satır açılması zorunluluğunun bulunmadığı, ihale konusu işin kapsamı ve ağırlıklı maliyet unsurları dikkate alındığında istekliler tarafından bu giderin teklifin bütününe yansıtılabileceğinin açık olduğu, işin gerçekleştirilmesi ve çalışanların özlük hakları yönünden organizasyon sorumluluğunun yüklenicide olacağı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 33’üncü maddesinde “ Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır... ” hükmü,

İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “İşletme, Bakım ve Giderler” başlıklı 3’üncü maddesinde ise “…j) Karla mücadele çalışması süresince karla mücadelede görev alan kamyon ve iş makinalarının arızalarının giderilebilmesi için, motor, fren, mekanik, oto elektrik vb. iş makinası bakım onarım ustaları ile her türlü parça ve ekipmanın bulunduğu tamir bakım atölyesi yüklenici tarafından açık bulundurulacaktır... ” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 33’üncü maddesi hükmü kapsamında, niteliği gereği acil işlerin söz konusu olacağı ve mevsim koşullarına göre de araçların arıza, onarım durumlarının gündeme geleceği aşikâr olan işte hizmetin aksamadan yürütülmesi gerekliliğine dayalı olarak Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemenin hizmet gerekleriyle uyumsuz olduğunun söylenemeyeceği, nitekim önemi gözetilerek idare tarafından Sözleşme Tasarısı’nda da konuya ilişkin ceza düzenlemelerine yer verildiği, ihale konusu alanda faaliyet göstermesi zorunlu istekli olabileceklerin ihale konusu işle ilgili tüm teknik bilgi ve ayrıntılara vakıf olarak teklif sunabilecekleri, şikâyete konu düzenlemenin tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasına engel teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Yüklenici Personelinde Aranılacak Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “… f) Personelin her türlü ihtiyacı yüklenici tarafından karşılanacaktır...” düzenlemesi,

__

“Diğer Hususlar” başlıklı 9’uncu maddesinde ise “a) Yüklenici personelinin (şofor, operatör, yardımcı eleman vb.) iş sahalarına ulaşımını sağlamak üzere sözleşme süresi boyunca servis aracı bulunduracaktır... ” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalenin Kocaeli genelinde kullanılmak üzere muhtelif iş makinesi ve kamyon kiralama hizmeti olduğu, İdari Şartname’nin 25’inci maddesi gereğince de Teknik Şartname’de yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderlerin teklif fiyata dâhil edilmesi gerektiği, buna göre, servis işi gerçekleştirilmesi mahiyetinde olmayan hizmet kapsamında yüklenicinin çalışacak personelin iş sahasına ulaşımını sağlamasının zaten organizasyon bütünlüğünün bir gereği olacağı ve teklifin bütününe yansıtılabilecek gider unsurunun ihaleye katılıma engel teşkil etmeyeceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam beş iddiasından bir iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup haklılık oranı 1/5 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 202.718,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 40.543,60 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin dördüncü kısmının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin dördüncü kısmının iptaline,

2. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ihalenin bir, iki ve üçüncü kısımlarına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

3. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****