KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/004

Gündem No : 92

Karar Tarihi : 21.01.2026

Karar No : 2026/UH.II-266

BAŞVURU SAHİBİ:

Fadli Çetinkaya,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hatay T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/2010905 İhale Kayıt Numaralı “Hatay T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu -2026 Yılı Personel Taşıma İşi 19+1 Kişilik 7 Araç” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 12.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hatay T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu -2026 Yılı Personel Taşıma İşi 19+1 Kişilik 7 Araç” ihalesine ilişkin olarak Fadli Çetinkaya’nın 26.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.01.2026 tarih ve 205068 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/90 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından sınır değer altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında; personel taşıma hizmet alımında önemli maliyet girdilerinden olan; yakıt gideri, araç gideri, şoför gideri, MTV, sigorta, araç muayene, bakım gibi giderlerin önemli teklif bileşenleri olarak belirtilmediğinin anlaşıldığı,

İhale üzerinde bırakılan Şerafettin Akarsu’nun aşırı düşük teklif açıklamasında;

Akaryakıt gideri için Petrol Ofisi’nden alınan fiyat teklifi ve fiyat teklifi dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağı sunulmadığı; fiyat teklifi üzerine “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yazılarak meslek mensubu ve Petrol Ofisi yetkilisi tarafından imzalanmadığı; Petrol Ofisi’nden fiyat teklifinde motorin litre fiyatının; ilan tarihi olan (17.11.2025) ile ihale tarihi (12.12.2025) arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan, EPDK tarafından yayımlanan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olduğu; motorin satışına ait (benzin ve LPG satışlarının dikkate alınmaması) bilgilerinin ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ayı kapsayan bilgiler 01/08/2025 ile 31/10/2025 tarihleri arasındaki bilgiler) esas alınarak düzenlenmediği; satış tutarı tespit tutanağı ekinde sunulması gereken; Petrol Ofisi adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ve temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin eklenmediği; ayrıca tutanağı imzalayan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin yer almadığı,

Araçların yakıt tüketim bilgisinin tevsiki için, araç markalarına göre yakıt tüketimini gösteren teknik belgelerin sunulmadığı; kilometre bazında harcanacak akaryakıta ilişkin yetkili bayi – servis onaylı bir belgenin sunulmadığı,

Adına kayıtlı özmal araçlar için, amortisman gideri hesaplanmadığı; özmal araçların diğer giderini gösteren belgelerin sunulmadığı ve amortisman giderinin yanlış hesaplandığı,

İdarenin şikâyete cevabında, Şerafettin Akarsu’nun kiralayacağı araçlarla ilgili düzenlemiş olduğu sözleşme belgelerini sunduğunun belirtildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde böyle bir açıklama yöntemi bulunmadığı, kiralama yöntemiyle temin edilecek araçlar için fiyat teklifi ve eki satış tutarı tespit tutanağındaki bilgilere göre yapılması gerektiği, taşıma hizmeti satışına ait fatura bilgilerinin ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ayı kapsayan bilgiler (01/08/2025 ile 31/10/2025 tarihleri arasındaki bilgiler) esas alınarak düzenlenmediği,

Araçlara ait, 2026 yılına göre motorlu taşıtlar vergisi, aracın muayene gideri ve egzoz gazı emisyon ölçüm giderinin doğru hesaplanmadığı ve bu giderleri tevsik eden belgelerin açıklamanın ekinde sunulmadığı, trafik ve koltuk sigortası giderlerinin, 2026 yılı fiyatlarını yansıtmadığı, sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmediği ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşımadığı; sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsamadığı, ihale tarihi (12.12.2025) ile işin başlangıç tarihinin (01.01.2026) farklı yıllara ait olduğundan, sigorta, MTV, muayene vb. ücretlerin yurtiçi üretici fiyatları endeksi esas alınarak güncellenmediği,

Araçların tamir, bakım, onarım, yaz ve kış lastiği giderlerinin ayrı ayrı hesaplanmadığı; araçların periyodik ağır bakımların kaç kilometrede bir yapılması gerektiği ile ilgili yazının sunulmadığı,

Şoför giderleri ile ilgili olarak; günlük çalışma saati ve 2026 yılı asgari ücret dikkate alınarak, Tebliğ’e uygun açıklama yapılmadığı ve tevsik eden belgeler sunulmadığı,

Tebliğ’in 79.3.5’inci maddesine göre, Şerafettin Akarsu tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi gider olarak hesaplanmadığı,

Yukarıda açıklanan nedenlerle Tebliğ’in 79’uncu maddesine göre, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirtilmemesi ve ihale mevzuatına uygun aşırı düşük teklif açıklaması yapılmaması ve tevsik edici belgelerin sunulmaması nedeniyle Şerafettin Akarsu’nun ihalede değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

**** Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1.İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2026 YILI PERSONEL TAŞIMA İHALESİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

2026 YILI PERSONEL TAŞIMA İHALESİ 19+1 KİŞİLİK 7 ARAÇ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: HATAY T TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi yer almaktadır.

24.12.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre, 10 adet ihale dokümanı indirilen söz konusu personel taşıma ihalesine 4 isteklinin katıldığı, Türkmen Öğrenci Taşımacılık ve Turizm İnşaat Gıda Nakliyat Pazarlama İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin özkaynak oranının istenilen kriteri sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde Şerafettin Akarsu’nun ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak, başvuru sahibi Fadli Çetinkaya’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir.

İdarece teklifi sınır değerin altında kalan Şerafettin Akarsu’ya tebliğ edilen gönderilen 19.12.2025 tarihli yazıyla aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği ve söz konusu açıklama yazısında “HATAY T TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU -2026 YILI PERSONEL TAŞIMA İŞİ 19+1 KİŞİLİK 7 ARAÇ ihalesinde 11.12.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 24.12.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.

…

Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri:

İdari şartnamenin 31. maddesinde yer alan ve teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı kanunun 38. maddesine istinaden açıklamanızı ve bu açıklamayı destekleyici belgeleri idarimize göndermeniz hususunda” ifadelerinin yer aldığı ve önemli teklif bileşenlerine yer verilmediği görülmüştür.

İdare tarafından, söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısında herhangi bir önemli teklif bileşeni belirlemesi yapılmadığı (ör; araç edinim maliyeti, yakıt, kasko, şoför vb. gibi), diğer bir anlatımla ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için önemli teklif bileşenlerinin tespit edilerek açıklama istenilmediği, dolayısıyla idarece, teklifi sınır değerin altında olan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı esas alınarak aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve yapılan bu açıklamaların da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olamayacağı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklamaya esas olacak “önemli teklif bileşenleri”nin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan isteklilere yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 101,344,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak belirlenen tek istekli olan**** Şerafettin Akarsu’ya yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****