KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/003

Gündem No : 53

Karar Tarihi : 14.01.2026

Karar No : 2026/UH.II-111

BAŞVURU SAHİBİ:

Emrah ŞAHİN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Batman Açık Cezaevi Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1909406 İhale Kayıt Numaralı “2026 Yılı Personel Taşıma” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Batman Açık Cezaevi Müdürlüğü tarafından 08.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2026 Yılı Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Emrah Şahin’in 26.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.01.2026 tarih ve 204558 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/30 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihalenin ikinci kısmında yaklaşık maliyetin çok altında teklif veren Esay Turizm Taşımacılık Otomotiv İnşaat Gıda Tem. San. Tic.t Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının eksik olduğu, şöyle ki;

a) Kiralama maliyetine yönelik açıklamaların Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartname düzenlemelerinde yer alan araç model yılı ve koltuk sayılarına aykırı olan araçlar üzerinden yapıldığı, fiyat teklifleri üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesinde yer alan ibarelerin bulunmadığı, fiyat tekliflerinin SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerektiği, ancak ilgili tekliflerin serbest muhasebeciler tarafından imzalanıp kaşelendiği,

Kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların diğer belgelerde (bakım onarım/akaryakıt giderine ilişkin belgeler) eksik şekilde yer aldığı, model yılının farklılaştırıldığı ya da araç bilgisine hiç yer verilmediği, dolayısıyla sunulan belgelerin araç noktasında uyumlu olmadığı,

Tek bir araç, bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden maliyet tevsik etmesinin mümkün bulunmadığı,

Akaryakıt, bakım onarım, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dâhil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği, bu fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmasının zorunlu olduğu,

Araç kiralama fiyat teklifi ekinde sunulan tutanaklarının yasal defter tasdik bilgileri kısmında tasdik makamı, tasdik tarihi ve numarası kısımlarının boş bırakıldığı,

Kiralama fiyat teklifindeki birimin “saat” olduğu, ancak eki tespit tutanağı içerisinde yer alan ortalama hesaplama tablosunda birim “gün/saat” olarak belirtildiği,

b) Amortisman tutanaklarının YMM ya da SMMM tarafından %20 amortisman oranı üzerinden kaşelenip imzalanması gerekirken bu işlemin gerçekleştirilmediği, özmal olarak açıklanan araçlardan bazılarına ait maliyetlerin satın alma fiyat teklifi ile açıklandığı, ihale tarihi itibariyle sahip olunmayan amortisman avantajına satın alma fiyat teklifi alınarak bu fiyat teklifindeki değere amortisman oranı uygulanmak suretiyle sahip olunmasının mevzuat kapsamında mümkün olmadığı, amortisman listeleri çerçevesinde istekliler tarafından araçların çalışacağı gün sayısı üzerinden değil sözleşme süresi olan bir yıl üzerinden maliyet açıklamasının yapılması gerektiği, bu çerçevede bir yıllık amortisman maliyeti üzerinden gün sayısına oranlanmak suretiyle eksik şekilde gerçekleştirilen amortisman maliyeti açıklamalarının uygun bulunmaması gerektiği, ayrıca Teknik Şartname uyarınca 16+1 koltuk kapasiteli araçların model yılının 2011 yılı olması gerektiği, model yılı ve taşıma kapasitesi kriterlerini sağlamayan araçlar üzerinden yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

c) Anılan istekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde genel müdürlük veya bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden yapılan açıklamaların reddi gerektiği, sunulan sigorta fiyat teklifinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, açıklamaların farklı araçlar üzerinden yapıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.3.4'üncü maddesi gereği istekliler tarafından 2025 yılı için alınan fiyat teklifinin 25.12.2025 tarihinde açıklanan yurtiçi üretici fiyatları endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran olan %42,60 üzerinden güncellenmesi gerekirken bu güncellemeler gerçekleştirilmeden yapılan açıklamaların uygun olmadığı, bu açıdan trafik ve koltuk sigortasına ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

d) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyetlerin 2025 yılına ilişkin artışın 25 Aralık 2025 tarihinde açıklanmış olan Kasım 2025 yurtiçi üretici fiyatları endeksindeki %42,60 endeks oranı üzerinden hesaplanması gerekirken ilgili hesaplamanın yapılmadığı, açıklama kapsamında gerek özmal gerek kiralama olan araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği halde eksik adetler üzerinden açıklama yapıldığı, motorlu taşıtlar vergisi hesabının ihale dokümanında istenilen araçların koltuk kapasitelerinden daha düşük koltuk kapasiteli araçlar esas alınarak açıklandığı, araçlara ilişkin MTV, egzoz emisyon ölçümü ve muayene maliyetlerinin düşük hesaplandığı, bu açıdan motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyetine ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

e) Anılan istekli tarafından kiralama fiyat teklifine konu edilen araçlar yönünden bakım onarım maliyetlerinin açıklanması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından bakım onarım fiyat teklifinde araçların özelliklerine (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerine tam olarak yer verilmediği, işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin sunulmadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılardan alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının dosyaya eklenmediği, hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplandığı,

Bakım onarım fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesine aykırı olduğu, fiyat tekliflerinin SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken bu işlemlerin hiç yapılmadığı ya da serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama, lastik ve bakım onarım hizmetlerinin bulunmadığı, bakım onarım fiyat teklifinde motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, birden fazla fiyat teklifine konu edilen motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve bakım işçiliği önemli teklif bileşenlerinin her biri yönünden mekanik işçilik maliyeti açıklanması gerekirken bu maliyetler açıklanmaksızın yalnızca malzeme maliyeti yönünden açıklama yapıldığı, küçük araç için 20 bin kilometrede bir periyodik bakım yapılacağı öngörüsü ile kat edilecek mesafe hesapları dikkate alındığında, sırasıyla her araç için en az 5 adet bakım gerçekleştirilmesi gerektiği, dolayısıyla 45 adet bakım yapılması gerektiği, haksız maliyet avantajı elde etmek için eksik bakım adetleri üzerinden açıklama yapıldığı,

Araç bakım onarımına ilişkin fiyat teklifi ekinde sunulan tutanakların yasal defter tasdik bilgileri kısmında tasdik makamı, tasdik tarihi ve numarası kısımlarının boş bırakıldığı,

f) Kiralama fiyat teklifine ve amortismana konu edilen araçların belli olduğu, bu araçların kataloglarında marka ve model özelliklerine göre lastik ebatlarının ne olduğunun açık bir şekilde belirtildiği, bu ebatlardaki lastikler göz ardı edilerek araçlara uymayacak farklı ve ucuz ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapılmasının mümkün bulunmadığı,

Lastiklere ilişkin fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesine aykırı olduğu, fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken bu işlemlerin hiç yapılmadığı ya da serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı,

Lastiğe ilişkin fiyat teklifinde hizmet alımına konu küçük araçlar için 4 yazlık ve 4 kışlık, büyük araçlar için ise 6 yazlık ve 6 kışlık olmak üzere yazlık ve kışlık lastikler için ayrı ayrı satır açılmak suretiyle açıklama yapılması gerektiği, ancak yazlık/kışlık ayrımı yapılmaksızın açıklamanın gerçekleştirildiği, lastik maliyeti için taşıma mesafesi ile oranlama suretiyle gerçekleştirilen açıklamanın kabulünün mümkün bulunmadığı,

g) Araç kiralama, lastik ve bakım onarım giderine ilişkin alınan fiyat tekliflerinin eki tespit tutanaklarının mevzuata aykırı olduğu, bazı fiyat teklifleri ekinde tespit tutanaklarının sunulmadığı, tutanakların ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicili gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunması gerektiği, ancak bu belgelere yer verilmediği, imza beyannamesinin şirket müdürüne ait olmadığı, ticaret sicili gazetesinin şirket müdürü yerine ortakları gösterdiği, mali müşavirin faaliyet belgesinin süresinin geçmiş olduğu, tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifinde yer alan tarih ve sayı bilgisi ile uyuşmadığı, tespit tutanaklarına dayanak teşkil eden faturaların 2025 yılı mayıs-ekim ayları aralığında bulunması gerekirken, 2025 yıl ocak-şubat-mart-nisan ve kasım-aralık aylarına ait olduğu, tespit tutanaklarında 2025 yılı yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerinin bulunmadığı, yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, vergi sisteminde envanter defterlerinin “e-defter” olarak tutulamadığı, ancak bu defterlerin “e-defter” olduğunun beyan edildiği,

Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının uygun bulunmaması gerektiği, firmaların yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, ek olarak sunulan vekâletnamelerde teklif sunmaya yetki verilmediği gibi vekâletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği, “fatura bilgileri tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 no’lu hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtıldığı, tespit tutanağında birim maliyetler hatalı hesaplanarak fiyat teklifinde olması gerekenden daha düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edildiği, tespit tutanağının son kısmında yer alan “fatura bilgileri tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600’lü hesaplara ait ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtıldığı, fiyat teklifindeki fiyatın, ortalama fiyatın %80’inin altında kalması nedeniyle belgelendirmenin reddi gerektiği, fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan birim maliyet ortalamasından düşük olduğu, fatura bilgileri tablosundaki fatura tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “tutanağa esas üç aylık süre” ile uyuşmadığı,

Maliyete dayalı yapılan açıklamaya ilişkin olarak alınan fiyat teklifi üzerine “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim. ” şeklinde olması gereken ifadenin “…sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olduğu,

Satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen malın/hizmetin fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmetin aynı olması gerektiği, bu kısımların boş bırakılmasının yapılan açıklamanın reddini gerektirdiği, fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmetin aynı olmadığı, fatura bilgileri tablosundan açıklanması gerekli mal/hizmetlerin adının, nevinin, fiyatının, miktarının anlaşılamadığı, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın “bir adet iş” denilerek tespit tutanağına konu edilemeyeceği, hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün bulunmadığı,

h) Söz konusu iş kapsamında çalıştırılacak şoför maliyeti ve SGK giderlerinin hesaplanması gerektiği, ancak daha düşük tutarlarla ve eksik bilgilerle maliyetin yanlış hesaplandığı,

ı) Akaryakıt giderine ilişkin açıklamada iş kapsamında çalıştırılması gereken araç tiplerinin dikkate alınmadığı, tüm araçların şehir içi trafikte ortalama olarak 100 kilometrede ne kadar akaryakıt sarfiyatlarının bulunduğuna yönelik yapılan açıklamanın yetkili servisten beyan yazısı alınmadan hiçbir objektif kritere dayanmadan yapıldığı, bazı araçlar yönünden alınmış beyan yazısının ise yalnızca şehir dışı ya da şehir içi-şehir dışı karışık tüketim değerlerini göstermesi nedeniyle bu değerler üzerinden hesaplama yapılmasının kabul edilemeyeceği, akaryakıt beyan yazılarının ekinde beyan yazısını veren firmaların söz konusu aracın yetkili satıcı ya da yetkili servisi olduğunu gösterir hiçbir belge sunulmadığı, beyan yazısı alınmış olan bazı araçlar yönünden araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisi beyan edildiği, kiralama fiyat teklifinde belirtilmemiş araçlar yönünden söz konusu beyan yazılarının hiçbir geçerliliğinin bulunmadığı, katalog üzerinden yapılan açıklamaların kabulünün mümkün bulunmadığı, 4-5 yaşında araçlar için sıfır araçmış gibi katalog değerleri üzerinden açıklama yapılamayacağı,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.7'nci maddesinde ihale tarihi olan 25.12.2025 ile ilan tarihi olan 08.12.2025 tarihi arasında EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul ili, Avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmaların akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceğinin belirtildiği, ancak anılan istekli tarafından haksız maliyet avantajı elde etmek adına eksik akaryakıt değerleri üzerinden açıklama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister... ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir… ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler... ” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2026 YILI PERSONEL TAŞIMA HİZMETİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

Batman Ceza İnfaz Kurumları Müdürlüğü Personelinin Batman Şehir Merkezinden Ceza İnfaz Kurumlarına, Ceza İnfaz Kurumlarından Batman Şehir Merkezine 16+1 Kişilik 20 Araçla ve Batman Ceza İnfaz Kurumları Müdürlüğü Personelinin Siirt Şehir Merkezinden Ceza İnfaz Kurumlarına, Ceza İnfaz Kurumlardan Siirt Şehir Merkezine 16+1 Kişilik 7 Araçla Taşınması İşidir

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TEKNİK ŞARTNAMEDE BELİRTİLEN GÜZERGAHLAR.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

17.12.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre, 9 adet ihale dokümanı indirilen söz konusu personel taşıma ihalesinin itiraza konu 2’nci kısmına 3 isteklinin katıldığı, Keşan Güneş Tur. Oto. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Esay Turizm Taşımacılık Oto. İnş. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak, başvuru sahibi Emrah Şahin”in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir.

Bu kapsamda, idarece 09.12.2025 tarihinde EKAP üzerinden söz konusu ihalenin 2’nci kısmında sınır değerin altında teklifi sunan isteklilere “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının tebliğ edildiği, ilgili yazıda “2026 Yılı Personel Taşıma ihalesinin Beşiri-Siirt Personel Taşıma Hizmeti kısmında 08.12.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 15.12.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.

…

Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri :

a) Verilen hizmetin ekonomik olması

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü… ” ifadelerine yer verildiği, ilgili yazı ekinde herhangi bir belgenin bulunmadığı görülmüştür.

İdare tarafından, söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısında herhangi bir önemli teklif bileşeni belirlemesi yapılmadığı, (ör; araç edinim maliyeti, yakıt, kasko, şoför gibi), diğer bir anlatımla ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için önemli teklif bileşenlerinin tespit edilerek açıklama istenilmediği, dolayısıyla idarece, teklifi sınır değerin altında olan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı esas alınarak aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve yapılan bu açıklamaların da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olamayacağı anlaşılmıştır.

**** Netice itibariyle, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklamaya esas olacak “önemli teklif bileşenleri”nin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan isteklilere yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

**** Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 152.021,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklamaya esas olacak “önemli teklif bileşenleri”nin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan isteklilere yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****