KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/007

Gündem No : 91

Karar Tarihi : 11.02.2026

Karar No : 2026/UH.I-522

BAŞVURU SAHİBİ:

Ottoman Ent. Tes. Pro. Hiz. Yön. A.Ş.- Mg Pro. Yem. A. Ş. - Mur Şah Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Niğde İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1682814 İhale Kayıt Numaralı “2026 - 2027 Yılları 24 Aylık 3976000 Öğün Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Niğde İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2026 - 2027 Yılları 24 Aylık 3976000 Öğün Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ottoman Ent. Tes. Pro. Hiz. Yön. A.Ş.- Mg Pro. Yem. A. Ş. - Mur Şah Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 08.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.01.2026 tarih ve 205988 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/228 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,**** 1,2 ve 3- Tilmen Tem. Nak. Gıd. Tek. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.- Maraş Dam. Yem. Gıd. Tem. İnş. Taş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Naslar Tek. Nak. İnş. Gıd. Tar. ve Pet. Ürü. San. ve Tic. Ltd. Şti., Agv Gıd. Tic. Ltd. Şti.- Asum Yem. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu şöyle ki;

-Malzemeli hesap sunum cetvelinin (Ek-H.4) hatalı olarak sunulduğu, anılan tabloda yer alan ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatlar arasında uyumsuzluklar olduğu, ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği, sayfa numarası belirtilen ürünler için ise belirtilen sayfalarda o ürüne ait fiyatların bulunmadığı,

-Ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranın Tebliğ’de belirtilen oranlar (0,80 – 0,95) arasında olmadığı,

-Komposto öğünü için taze meyve yerine kuru meyve üzerinden ana girdi miktarlarını oluşturdukları yemek reçetelerine eksik olarak yansıttıkları,

-Kiraz ve üzüm gramajlarının ihale dokümanı ekinde yer alan gıda rasyonundaki meyve gramajları ve evsaf özellikleri dikkate alınmadan açıklandığı,

-Diyet Reçel girdisi için normal reçel girdisine ait birim fiyat kullanılarak açıklama yapıldığı,

-Tatlandırıcı, diyet süt, diyet yoğurt, proteinsiz çörek, nişasta kurabiyesi, gluteinsiz çörek, diyet meyve suyu girdilerinin ihale dokümanı ekinde yer alan gıda rasyonundaki gramajlar ve evsaf özellikleri dikkate alınmadan açıklandığı,

-Söz konusu istekliler tarafından iki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerde kullanılacak ürünlerin yeni sene ürünü olmasının gerektiği ancak sunmuş oldukları ürünlerin yeni sene ürünü olup olmadığının teyit edilmediği,

-Zeytinyağı içeren yemeklerin bitkisel yağlara ilişkin birim fiyatlar kullanılarak açıklandığı,

-Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki antep fıstığı, armut, Ayçiçek yağı, aysberg marul, ayva, badem içi, bamya, barbunya, beyaz lahana, beyaz peynir, bezelye, biber salçası, brokoli, buğday unu, bulgur, çam fıstığı, çarliston biber, ceviz içi, çilek, dereotu, dolma biber, domates, domates salçası, elma, enginar, erik kurusu, erişte, fındık içi, havuç, hindistan cevizi, irmik, ıspanak, kabak, kakao, karnabahar, kaşar peyniri, kereviz, kivi, kırmızı kapya biber, kırmızı lahana, kırmızı mercimek, kırmızı soğan, kıvırcık, köftelik bulgur, krema, kuru fasulye, kuru kayısı, kuru soğan, kuru üzüm, kuş üzümü, kuyruk yağı, limon, makarna çeşitleri, mantar, maydanoz, mısır, muz, nar ekşisi, nişasta, nohut, patates, patlıcan, pirinç, pirinç unu, pırasa, portakal, pudra şekeri, roka, salam, salatalık, sarımsak, şehriye, semizotu, sirke, sivri biber, sosis, sucuk, süt, süzme yoğurt, tarçın, tarhana, taze fasulye, taze soğan, tere, tereyağı, tozşeker, tulum peyniri, turp, vanilya, vişne, yaş maya, yemeklik bitkisel margarin, yer fıstığı, yeşil mercimek, yoğurt, yufka ve zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı, adı geçen ana çiğ girdilerin fiyatlarını tevsiki amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeleri sunması gerekirken, maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki (ihale tarihinden geriye doğru 1 yıl içerisinde olması gerekirken, daha eski veya ihale tarihinden sonraki bültenlerin kullanılması suretiyle) ve asgari birim fiyatları kullanarak açıklama yapıldığı,

-Örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki girdilerden olan “ceviz içi”, “çam fıstığı içi” ve “fındık içi” girdilerinin fiyatlarının tevsiki amacıyla, ticaret borsalarında yer alan “ceviz”, “çam fıstığı” ve “fındık” birim fiyatlarının kullanıldığı,

-İlan tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı, söz konusu listelerde tarih bilgisinin yer almadığı,

-Açıklama kapsamında kullanılan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olmadığı ve ekinde sunulması gereken belgelerin sunulmadığı,

-Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, fiyat tekliflerinin ekinde sunulması gereken belgelerin sunulmadığı,

-Örnek menüdeki yemeklerin içeriğinde yer alan bamya, barbunya, beyaz peynir, bezelye, biber salçası, bulgur, dana eti (kemiksiz), fındık içi, kereviz, kırmızı mercimek, kuru fasulye, kuru üzüm, mantar, nohut, patlıcan, pirinç, portakal, sirke, süzme yoğurt, taze fasulye, yer fıstığı içi ve zeytinyağı, paket süt, paket üçgen peynir, girdilerinin ihale dokümanı Ek’inde yer alan “Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi”nde yer alan ürün özelliklerine uygun olarak açıklanmadığı,

-Ayçiçekyağı ve zeytinyağı ürün fiyatlarının tevsiki amacıyla “litre” cinsinden birim fiyatların kullanıldığı,

-Çam fıstığı, çörek otu, Hindistan cevizi, kabartma tozu, karanfil, limon tuzu, nar ekşisi, sirke, tarçın ve vanilya girdilerinin “tali çiğ girdiler” olarak değerlendirilerek söz konusu ürünler için belgeye dayalı açıklama yapılmadığı,

-Asgari işçilik maliyetinin üzerine ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil edilmeden işçilik maliyet hesaplaması yapıldığı,

-Yemek taşıma işlemi için herhangi bir personel gideri öngörülmediği,

-İsteklilerin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı malların fiyatlarına ilişkin açıklamasına dayanak teşkil eden sunmuş olduğu satışa ilişkin fatura örneklerinin muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge niteliğinde olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2.Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3.Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4.Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7.İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta** __**tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.6.Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması yer almaktadır.

**** İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

...

... 14- Teknik Şartnamenin 5.7. "Yemeklerin Dağıtımı" maddesinde belirtildiği gibi (İhale konusu yemek hizmetinin ifasında. Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi ne bağlı Toki Ruh. Sağlığı. Merkezi ile Ek Hizmet Binasına yemek taşımalı gideceğinden, pişirilen yemeklerin dağıtım soğuk taşıma özellikli araç ile yapılacaktır.)

15- Bor ADSM (Bor Ek Hizmet Birimi, daha önce Niğde Bor Devlet Hastanesi yerleşkesinde yer almakta iken, Ahmet Kuddusi Mahallesi 222. Sokak No:21 adresinde bulunan eski Bor İlçe Sağlık Müdürlüğü binasına taşınması nedeni ile) ve 2025 Yılı içerisinde açılması planlanan Efendibey Mahallesinde bulunan halen inşaatı devam eden Niğde Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi hizmete başladığında hizmet taşımalı gideceğinden, pişirilen yemeklerin dağıtım soğuk taşıma özellikli araç ile yapılacaktır.

16- Hizmetin yerine getirilebilmesi için yukarıda sayılan hususların dışında kalan ve teknik şartnamede ayrıntılı olarak belirtilen tüm giderler ve Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliğinde yer alan bağlayıcı hususlar dahil edilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “Diyet reçel piknik reçel ile aynı şartnameye bağlı olup diyabetik/diyete Özgü formda olacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yemeklerin Dağıtımı” başlıklı 5.7’nci maddesinde “İhale konusu yemek hizmetinin ifasında. Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi ne bağlı Toki Ruh. Sağlığı. Merkezi ile Ek Hizmet Binasına yemek taşımalı gideceğinden, pişirilen yemeklerin dağıtım soğuk taşıma özellikli araç ile yapılacaktır. Yüklenici bu araç için ilave ücret talebinde bulunmayacaktır bu nedenle istekliler ham, yarı mamul ve mamul gıda maddeleri, gıda katkı maddeleri ile işlenmeye mahsus yan ürünler ve gıda ambalajlarının bir yerden başka bir yere taşınmasında uyulacak idari-işletme kuralları ile taşıma araçlarının özellikleri, gıda taşıma hizmeti veren işyerleri ve çalışanların özellikleri ile ilgili kurallarını kapsayan TS 13075 belgesini Sözleşme imzalandıktan sonra işe başlama tarihinden önce Hastane İdaresine sunması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İhalenin 1’inci kısmında teklifi aşırı düşük olarak nitelendirilen isteklilere gönderilen yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı, teklifi aşırı düşük olarak nitelendirilen isteklilerden yalnızca Naslar Tek. Nak. İnş. Gıd. Tar. ve Pet. Ürü. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ve Tilmen Tem. Nak. Gıd. Tek. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.- Maraş Dam. Yem. Gıd. Tem. İnş. Taş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu ve söz konusu açıklamaların idarece uygun bulunduğu anlaşılmıştır.

İhalenin 2’nci kısmında sınır değerin altında kalan teklif bulunmadığı ve bu doğrultuda söz konusu kısma ilişkin sunulmuş herhangi bir aşırı düşük teklif açıklamasının bulunmadığı görülmüştür.

Agv Gıd. Tic. Ltd. Şti.- Asum Yem. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan teklifin ihalenin her iki kısmında da sınır değerin üstünde olduğu ve bu bağlamda anılan istekli tarafından sunulmuş herhangi bir aşırı düşük teklif açıklamasının bulunmadığı görülmüştür.****

**** Buna göre yapılan incelemede, sunulan malzemeli hesap sunum cetvelinin hatalı olmadığı ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtildiği görülmüştür.

**** Ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranın Tebliğ’de belirtilen oranlar (0,80 – 0,95) arasında olduğu görülmüştür.

**** Komposto öğünü için taze meyveler üzerinden açıklama yapıldığı görülmüştür.

**** Naslar Tek. Nak. İnş. Gıd. Tar. ve Pet. Ürü. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin diyet piknik reçel girdisinin birim fiyatını “reçel piknik” girdisinin birim fiyatını kullanarak açıkladığı, Tilmen Tem. Nak. Gıd. Tek. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.- Maraş Dam. Yem. Gıd. Tem. İnş. Taş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise söz konusu girdiyi “piknik diyabetik reçel 20 gr” girdisi ile açıkladığı bu doğrultuda başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddiasının Naslar Tek. Nak. İnş. Gıd. Tar. ve Pet. Ürü. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden yerinde olduğu anlaşılmıştır.

**** Zeytinyağı içeren yemeklerin “zeytinyağı” girdisine ilişkin birim fiyatlar kullanılarak açıklandığı görülmüştür.

**** Açıklamalar kapsamında kullanılan ticaret borsası bültenlerinin mevzuatta belirlenen tarih aralığında olduğu görülmüştür.

**** “Ceviz içi” ve “kavrulmuş fındık içi” girdilerinin fiyatlarının tevsiki amacıyla ilgili borsa bültenlerinde yer alan “ceviz içi” ve “fındık içi” fiyatlarının kullanıldığı, “dolmalık çam fıstık içi” girdisinin ise örnek menüde yer alan yemeklerin girdileri arasında olmadığı görülmüştür.

**** Açıklama kapsamında kullanılan fiyat listelerindeki birim fiyatların internet üzerinden teyit edilebildiği görülmüştür.

**** Açıklama kapsamında Tilmen Tem. Nak. Gıd. Tek. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.- Maraş Dam. Yem. Gıd. Tem. İnş. Taş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın mevzuata uygun düzenlendiği ve ekinde sunulması gereken belgelerin sunulduğu görülmüştür.

**** Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılmadığı görülmüştür.

**** Ayçiçekyağı ve zeytinyağı ürün fiyatlarının tevsiki amacıyla “litre” cinsinden birim fiyatların kullanılmadığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, anılan istekliler tarafından sunulan açıklamalarda, ticaret borsası bültenlerinin bazılarında ürünlerin mahsul yıllarının 2024 ve 2025 olarak belirtildiği, bazılarında ise mahsul yılına ilişkin bilgi bulunmadığı tespit edilmiş olup; Teknik Şartname’de yer alan bazı ürünlerin “yeni sene mahsulü” olmasının talep edildiği, kamu ihale mevzuatında aşırı düşük teklif açıklama yöntemi olarak kullanılabileceği belirtilen ve anılan istekliler tarafından açıklama kapsamında sunulan ticaret borsası bültenlerinin ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatı göstermesi durumunda geçerli kabul edilmesi gerektiği, ihale tarihinin 19.11.2025 olduğu dikkate alındığında, bu tarihten geriye doğru 19.11.2024 tarihine kadar olan ticaret borsası bültenlerinin kullanılabileceği, dolayısıyla mahsul yılı 2024 ve sonrasında olan ürün fiyatları ile açıklama yapılmasının kamu ihale mevzuatına aykırılık oluşturmayacağı, Teknik Şartname’de istenilen söz konusu özelliğe ilişkin denetimin niteliği gereği sözleşmenin yürütülmesi aşamasında idare tarafından yapılması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

**** İddia konusu edilen ve örnek menülerde yer alan “ana çiğ girdiler” için belgeye dayalı açıklama yapıldığı görülmüştür.

**** Asgari işçilik maliyetinin üzerine ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil edilerek işçilik maliyet hesaplaması yapıldığı görülmüştür.

**** Yapılan incelemede, ihale konusu iş kapsamında Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesine bağlı Toki Ruh Sağlığı Merkezi ile Ek Hizmet Binasına gidecek yemeklerin dağıtımının yüklenici tarafından soğuk taşıma özellikli araç ile yapılacağı anlaşılmış olup, söz konusu taşıma hizmetine yönelik maliyetin yardımcı girdiler kapsamında değerlendirilebileceğinden bahse konu maliyete yönelik bir açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

İsteklilerin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı malların fiyatlarına ilişkin açıklamasına dayanak teşkil eden sunmuş olduğu satışa ilişkin fatura örneklerinin muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge niteliğinde olduğu iddiasına ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından somut bir dayanak ortaya konulmadığından bu konuda ilave bir araştırma yapılmasına ihtiyaç bulunmadığı değerlendirilmektedir.

**** Yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda Naslar Tek. Nak. İnş. Gıd. Tar. ve Pet. Ürü. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede başvuru sahibi isteklinin toplam 3 (üç) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı (1/3) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına yatırılan 202.718,00 TL dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 66.896,94 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Naslar Tek. Nak. İnş. Gıd. Tar. ve Pet. Ürü. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilerek ihalenin 1’inci kısmına ilişkin sunmuş oldukları tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****