KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/004

Gündem No : 41

Karar Tarihi : 21.01.2026

Karar No : 2026/UH.I-222

BAŞVURU SAHİBİ:

Fatih BARAK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1582616 İhale Kayıt Numaralı “Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 22.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fatih Barak’ın 10.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.12.2025 tarih ve 203555 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2753 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 43.1’inci maddesi ve Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde; “Tüm Kısımlar için: 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yapıldığı ancak Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Endeks tablosunda belirtilen sayılara ve kat sayılara yer verilmediği, söz konusu fiyat farkı düzenlemelerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 81’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 36.24’üncü maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin aylık ücretlerini takip eden ayın 1'i (biri) ile 10'u (onu) arasında ödemek zorundadır.(Son ödeme tarihinin resmi tatile denk gelmesi halinde, işçi ücretlerinin resmi tatilin başlangıcından önceki iş günü ödenmesi gerekir.) Ancak idarenin harcama kaleminde ödeneği bulunması halinde, yüklenicinin işçilere ücretini ödemesini beklemeksizin hakediş ödemesi yapılır.Yüklenici hak ediş alamamasını, cezalı almasını ya da geç almasını, işçi ücretlerini süresi içinde ödememek için gerekçe gösteremez. Sözleşmede son aylık hak ediş ödemesi yapılmadan önce yüklenici firma işçi ücretlerini süresinde ödeyecek ve işçi ücretleri ödendikten sonra son aylık hak ediş ödemesi yapılacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, idarenin maaş ödemeleri için bir gün belirlemesinin hakkaniyetli olmayacağı, idarece gün belirlemek yerine ilgili maddeyi “hakediş ödemesi yapıldıktan … gün içinde maaşlarının ödenmesi” şeklinde değiştirilmesinin hakkaniyetli olacağı, yüklenicinin tahsil edemediği hakedişe rağmen maaşları ödeyebilmek için zor durumda kalmasının önüne geçileceği,

3. Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı üçüncü bölümün 28’inci maddesinde “Ramazan ayında nöbet tutan personel ve kurum bakımından faydalanan kişiler için iftar ve sahur yemeği verilecektir. İftar yemeği, akşam yemek menüsünden oluşacaktır. Oruç tutanlar için verilecek olan Sahur yemeği ise, sabah kahvaltısı menüsünden oluşacaktır. Yüklenici iftar ve sahurda personel bulundurmak zorundadır.” düzenlemesinin yer aldığı, dokümana göre hizmetin ifası sırasında hiçbir sebeple eksik personel ile çalışma yapılmaması gerektiği, bu maddeye göre iftar ve sahur zamanlarında personel bulundurulmasının zorunlu kılındığı, sahur ve iftar saatlerinde personel bulundurulması öngörülebilir ve hesaplanabilir fazla çalışmaya neden olacağı halde yapılacak bu fazla çalışma için süre ve personel sayı ve niteliklerine yer verilmediği, ihale konusu hizmetin ifa süresi içerisinde ramazan ayında fazla yapılacak çalışmanın hesaplanabilir olmasına rağmen, maliyete doğrudan etki edecek işçilik kaleminin dokümanda belirtilmediği, yine teklif cetvelinde ulusal bayram ve genel tatil günlerine ait fazla mesai ücretlerine yer verildiği, 2026 yılı içerisinde tatil günleri sayısının 15,5 gün olduğu, ancak birim fiyat teklif cetvelindeki ulusal bayram ve genel tatilleri 1’er kişi olacak şekilde 15,5 gün olarak yer verildiği, burada çalışan personel sayıları esas alınmamış olup sanki sadece 1’er kişi çalışacakmış gibi birimler yazıldığı, bu hizmetin gereği yemek ve diğer hizmetlerin 1’er kişi ile yapılmasının mümkün olmadığı, bu durumun ise istekliler tarafından doğru maliyet hesaplamalarını yapmaları ve ihaleye sağlıklı teklif sunmalarını imkansız hale getirdiği,

4. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’inci maddesinin 8’inci satırında "Diğer Hususlar" bölümünün 36.8. maddesi gereği sözleşmenin devamı müddetince hizmetin aksamaması için yüklenici; personelin yıllık izinli olması halinde aynı gün, personelin yıllık izin dışında (personelin istifa etmesi, İş Kanunun Ek madde 2 kapsamındaki mazeret izni kullanması, raporlu olması gibi) herhangi bir nedenle işe gelmemesi halinde ise ertesi gün; ihale dokümanlarında belirtilen şartlara haiz başka bir personel temin edilmemesi” düzenlemesi yapıldığı, ilgili aykırılığın oluşması durumunda ilk sözleşme bedelinin binde 1’i oranında cezai işlem uygulanacağı, bahse konu aykırılığın sözleşme süresince veya aralıklarla 10 (on) defa tekrar etmesi durumunda sözleşmenin fesih edilebileceği, ilgili düzenlemede personelin yıllık izinli olması halinde, izinli personel yerine aynı gün farklı bir personel çalıştırılarak personel sayısının tamamlatılmasının zorunlu kılındığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.25’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre, izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceği ve yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması istenmeyeceğinin açıkça belirtildiği, yüklenicilerle birlikte idarelerinde 4857 Sayılı Kanunu hükümlerine uymak zorunda olduğu,

5. Teknik Şartname’nin 3’üncü sayfasının “A.2. Öğün Sayıları” yazılı olan bölümünde yer alan tabloda ihalenin 1’inci kısmına ait öğün sayıları belirtilirken, birinci satırda 13+ Yaş Grubu(Diyet) yemek sayıları normal yemek sayılarından ayrıca verilmesine rağmen, hem şartnamenin birim fiyat teklif cetvelinde diyet kahvaltı, diyet öğle ve akşam yemeği, diyet ara öğün ve diyet özel gün menüsüne ilişkin ayrı bölümler için fiyat sütunu açılmadığı, bu yemeklere ait rasyon ve gramaj listesinin de dokümanda düzenlenmediği, bu nedenle fiyat teklifi hazırlanırken maliyetlerin rasyonel olarak hesaplanması ve fiyat teklifi verilmesinin mümkün olmadığı,

6. Teknik Şartname’de, “A3. Talep Edilen Su Sebili ve Damacana Sayıları” başlığı altında, “Kahvaltı, öğle ve akşam yemeklerinde her öğün ve her ara öğün için kişi başı1 Adet Pet Bardak Su verilecektir.” düzenlemesi yapıldığı, Teknik Şartname’nin 10’uncu sayfasında yer alan iki haftalık örnek yemek menüsünde benzer şekilde pet bardak su verileceği, gıda rasyonu tablosunda,1 adet pet bardak suyun 200 ml olarak belirtildiği, Teknik Şartname’nin “E- Dağıtım” başlıklı maddesinin 4’üncü alt maddesinde ise; “Yüklenici, yemekhanedeki masaların üzerinde temiz ütülü örtüler, ekmek/paketli roll ekmek,pet şişe su (Sadece ilgili Bakanlıktan onaylı sular kabul edilecektir.),bardak, sürahi, peçete, kürdan ve yemeğin özelliğine göre limon suyu, sirke ve çeşitli baharatları hazır olarak bulunduracaktır.” düzenlemesinin yapıldığı, gıda rasyonu tablosunda,1 adet pet şişe su 500 ml olarak belirtildiği, birbiri ile çelişen bu düzenlemeler nedeniyle maliyet hesaplanması ve ihaleye sağlıklı teklif sunulmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1'inci iddiasına ilişkin olarak:

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir.

Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde;

Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3),

Malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi,

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,

Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,

Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi, asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

_
2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir.”_ açıklaması,

İdari Şartname’nin “ Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

43.1.1.

Tüm Kısımlar için: 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “ İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2026

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

“ Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

Tüm Kısımlar için:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu hizmet alımının 365 takvim gününü aşan hizmet alımı olmadığı, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 7.1’inci maddesi uyarınca 365 takvim gününü aşmayan hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece aynı Esasların 6’ncı maddesine göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebileceği, idarece yalnızca fiyat farkına ilişkin esasların 6’ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmesinin söz konusu hükme uygun ve yeterli olduğu, dolayısıyla fiyat farkı öngörülmeyen diğer girdilere ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81.2’nci maddesinde belirtilen usule göre bir belirleme yapılmasının zorunlu olmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2'nci iddiasına ilişkin olarak:

**** 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “…Ücret en geç ayda bir ödenir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. …” hükmü yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “…Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.

…

İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır...” açıklaması,

Anılan Şartname’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi:

…

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

…

Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır…” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Kahramanmaraş Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşmede, sözleşme bedeli, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Yedinci Bölümü”ne göre, iş süresince dönemler itibariyle ödenecektir.

Kısımlara ait ödemeler her bir kısım için ilgili Kuruluşlar tarafından ayrı ayrı kendi ilgili bütçe kaleminden ödeme yapacaktır.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi,

**** Anılan Tasarı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.24. Yüklenici çalıştırdığı işçilerin aylık ücretlerini takip eden ayın 1'i (biri) ile 10'u (onu) arasında ödemek zorundadır.(Son ödeme tarihinin resmi tatile denk gelmesi halinde, işçi ücretlerinin resmi tatilin başlangıcından önceki iş günü ödenmesi gerekir.) Ancak idarenin harcama kaleminde ödeneği bulunması halinde, yüklenicinin işçilere ücretini ödemesini beklemeksizin hakediş ödemesi yapılır. Yüklenici hak ediş alamamasını, cezalı almasını ya da geç almasını, işçi ücretlerini süresi içinde ödememek için gerekçe gösteremez. Sözleşmede son aylık hak ediş ödemesi yapılmadan önce yüklenici firma işçi ücretlerini süresinde ödeyecek ve işçi ücretleri ödendikten sonra son aylık hak ediş ödemesi yapılacaktır..” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan İş Kanunu hükümlerine göre işçi ücretlerinin yüklenici tarafından ödeneceği, ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçinin, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabileceği anlaşılmaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan açıklamalarından ise; kontrol teşkilatının, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle, ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları ivedilikle değerlendirmekle yükümlü olduğu,

İdarelerce bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanmasının sağlanacağı ve bu bordroların hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderileceği, aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmının da yüklenicinin hakedişinden kesilmesi gerektiği,

Ayrıca toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşmelerde hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanması ödemenin de bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’ndaki düzenlemelerde ise, idare tarafından hazırlanan hakediş raporunun, yüklenici tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde ödeme yapılacağının düzenlendiği, ihale konusu işte çalıştırılan personel maaşlarının ise yüklenici tarafından işçilerin aylık ücretlerini takip eden ayın 1’i ile 10’u arasında ödemek zorunda olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, kamu ihale mevzuatında idare tarafından personel maaşlarının ödenmesine ilişkin gün belirlenmesini engelleyen bir kısıtlamanın bulunmadığı, bu kapsamda ihale konusu işte çalıştırılan personel maaşlarının yüklenici tarafından işçilerin aylık ücretlerini takip eden ayın 1’i ile 10’u arasında ödeme zorunluluğuna ilişkin düzenlemenin ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği, söz konusu düzenlemenin idarenin personel maaşlarının ödenmesine ilişkin takip ve temin yükümlülüğünün zamanında yerine getirilmesi ve bunun sonucunda yüklenici tarafından personel maaşlarının zamanında ödenmesi sağlanarak olası mağduriyet ve hak kayıplarının önlenmesi amacına yönelik bir düzenleme olarak dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla bahse konu düzenlemelerin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personel lehine ve haklarını korumaya yönelik olduğu değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3'üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Genel hususlar” başlıklı 3’üncü bölümünde “28- Ramazan ayında nöbet tutan personel ve kurum bakımından faydalanan kişiler için iftar ve sahur yemeği verilecektir. Yüklenici iftar ve sahurda personel bulundurmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de, yemek hizmetinin verileceği öğünler (kahvaltı, öğle ve akşam yemeği, ara öğünler (kuşluk, gece vb.) ) ile bu öğünlerde verilecek örnek yemek çeşitlerinin düzenlendiği, belirlenen öğünler için iki haftalık örnek yemek menüsüne yer verildiği, Teknik Şartname’nin eki Gıda Rasyonu dokümanında yaş gruplarına göre öğünlerde verilecek malzeme miktarlarının; Gıda Malzemelerinin Özellikleri dokümanında ise söz konusu malzemelerin özelliklerinin belirtildiği görülmüştür.

İtirazen şikâyet başvurusuna konu Teknik Şartname düzenlemesinde ramazan ayında nöbet tutan personel ve kurum bakımından faydalanan kişiler için iftar ve sahur yemeği verileceği ifade edilmekle birlikte ramazan ayına özgü bir menü belirlemesi yapılmadığı (öğün türü belirlenmediği) görülmüştür.

Yapılan incelemede iftar ve sahur yemeği için ayrı bir öğün belirlemesinin yapılmadığı görülmekle birlikte, Ramazan ayında iftar ve sahur saatinin akşam yemeği/kuşluk vb. saatlerine denk geleceği öngörüsünde bulunulabileceği, dolayısıyla isteklilerin tekliflerini Teknik Şartname’de yer verilen Örnek Yemek Çeşitleri Tablosu ile Gıda Rasyonu dokümanı kullanılarak menü oluşturulup maliyet hesaplaması yapılabileceği ve personel çalışma sürelerinin personel maliyetleri ve öğün maliyetleri kapsamında öngörülebileceği, söz konusu düzenlemenin istekliler açısından tekliflerini oluşturmalarını engelleyecek belirsizlikler içermediği zira ihaleye katılan veya katılmayı planlayan ilgililerin ihale konusu iş piyasasında faaliyet gösterdikleri, yemek piyasasında faaliyet gösteren basiretli bir tacirin mevcut dokümandaki düzenlemelere göre sahur ve iftar menülerinin içeriklerinin mevcut yemek menüleri dikkate alınarak, söz konusu maliyet kalemlerinin teklif bedeline dâhil edebileceği, dolayısıyla anılan düzenlemenin tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller nitelikte olmadığı sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4'üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca idareler ve yükleniciler, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullanmasına ilişkin olarak 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorundadır.” düzenlemesi,

****

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

__

__| __Aykırılık Hali| ___İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı _| __Aykırılık
Sayısı _

_
---|---|---|---
__---| __---| __---| _---

_
__8| __Sözleşmenin "Diğer Hususlar" bölümünün 36.8. maddesi gereği sözleşmenin devamı müddetince hizmetin aksamaması için yüklenici; personelin yıllık izinli olması halinde aynı gün, personelin yıllık izin dışında (personelin istifa etmesi, İş Kanunun Ek madde 2 kapsamındaki mazeret izni kullanması, raporlu olması gibi) herhangi bir nedenle işe gelmemesi halinde ise ertesi gün; ihale dokümanlarında belirtilen şartlara haiz başka bir personel temin edilmemesi| __Binde
1| __10 _

_

Anılan Sözleşme Tasarısı’nın 36.8’inci maddesinde “Sözleşmenin devamı müddetince hizmetin aksamaması için yüklenici; personelin yıllık izinli olması halinde aynı gün, personelin yıllık izin dışında (personelin istifa etmesi, İş Kanunun Ek madde 2 kapsamındaki mazeret izni kullanması, raporlu olması gibi) herhangi bir nedenle işe gelmemesi halinde ise ertesi gün; ihale dokümanlarında belirtilen şartlara haiz başka bir personel temin etmek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kahramanmaraş Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü İle Bağlı Kuruluşların Malzeme Dâhil Mamul Yemek Hizmet Alımlarına İlişkin Teknik Şartname’nin “Kuruluşlarda Tam Zamanlı Çalışacak Personellerin Sayısı Ve Nitelikleri” başlıklı J bölümünde kısımlarda çalıştırılacak personele ilişkin bilgilere yer verildiği görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde, Sözleşmenin "Diğer Hususlar" bölümünün 36.8. maddesi gereği sözleşmenin devamı müddetince hizmetin aksamaması için yüklenici; personelin yıllık izinli olması halinde aynı gün, personelin yıllık izin dışında (personelin istifa etmesi, İş Kanunun Ek madde 2 kapsamındaki mazeret izni kullanması, raporlu olması gibi) herhangi bir nedenle işe gelmemesi halinde ise ertesi gün; ihale dokümanlarında belirtilen şartlara haiz başka bir personel temin edilmemesi hususunun özel aykırılık halleri arasında sayıldığı, bahse konu düzenlemelerin hizmetin ifasının eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini teminen idare tarafından konulan tedbir amaçlı bir düzenleme olarak değerlendirilebileceği, ayrıca ihale konusu işin “Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım İşi” olduğu, iddia konusu Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.25’inci maddesinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin olduğu, ancak başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin 4’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5'inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartnamenin 3’üncü sayfasının “A.2. Öğün Sayıları” yazılı olan bölümünde yer alan tabloda ihalenin 1’inci kısmına ait öğün sayıları belirtilirken, birinci satırda 13+ Yaş Grubu(Diyet) yemek sayıları normal yemek sayılarından ayrıca verilmesine rağmen, hem şartnamenin birim fiyat teklif cetvelinde diyet kahvaltı, diyet öğle ve akşam yemeği, diyet ara öğün ve diyet özel gün menüsüne ilişkin ayrı bölümler için fiyat sütunu açılmadığı, bu yemeklere ait rasyon ve gramaj listesinin de dokümanda düzenlenmediği, bu nedenle fiyat teklifi hazırlanırken maliyetlerin rasyonel olarak hesaplanması ve fiyat teklifi verilmesinin mümkün olmadığı iddia edilmektedir.

Teknik Şartname’nin “A.2. Öğün Sayıları” başlıklı bölümünde “1. Kısım Öğün Sayıları (Şehit Hakan Duyğal Huzurevi Yaşlı Bakım, Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü)

İhalenin 1’nci kısmı Şehit Hakan Duyğal Huzurevi Ybrm Müdürlüğü için birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir.

**** Teknik Şartname’de “Kuruluşlar tarafından hazırlanacak aylık yemek listeleri; yukarıda belirtilen çeşitlerden veya Gıda Rasyonlarında yer alan benzerlerinden seçilerek oluşturulacaktır.”

…

Tüm menülerde ve yemek tariflerinde Diyetisyenin isteği doğrultusunda değişiklik yapılabilir.

…

4. Özel Gün Menüsü:

Özel gün menüsü İdare veya Diyetisyen tarafından yukarıdaki tablodan veya Gıda Rasyonunda belirlenecek 4 çeşitten istenildiği takdirde yılda 12 defa olmak üzere özel günlerde verilebilecektir. Kuruluş yılda kaç defa özel gün menüsü isteyeceğini ihale öncesi belirlemiş olacaktır. Firma özel gün menüsüne bu belirlenen adede göre teklif verecektir. Özel gün menüsünde verilecek Pet Bardak Su, kap/yemek olarak sayılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından belirtildiği üzere birim fiyat teklif cetvelinde diyet menüler için ayrı satır açılmadığı görülmekle birlikte; Teknik Şartname’de, kuruluşlar tarafından hazırlanacak aylık yemek listeleri; ilgili yemek çeşitlerinden veya Gıda Rasyonlarında yer alan benzerlerinden seçilerek oluşturulacağı, tüm menülerde ve yemek tariflerinde diyetisyenin isteği doğrultusunda değişiklik yapılabileceği, özel gün menüsünün İdare veya Diyetisyen tarafından ilgili tablodan veya Gıda Rasyonunda belirlenecek 4 çeşitten istenildiği takdirde yılda 12 defa olmak üzere özel günlerde verilebileceği, dolayısıyla bu tür öğünlerin diğer öğün gruplarına benzer gıda bileşenleri üzerinden planlandığından, toplam hizmetin alt unsuru olarak değerlendirilebileceği ve dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin teklif fiyatının hazırlanmasına engel teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6'ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’de “Talep Edilen Su Sebili ve Damacana Sayıları” başlıklı A.3’üncü bölümünde “…Kahvaltı, öğle ve akşam yemeklerinde her öğün ve her ara öğün için kişi başı 1 Adet Pet Bardak Su verilecektir. Katlarda su servisi aşağıda kuruluş bazında aylık miktarları gösterilen 19 litrelik damacana doğal kaynak suyu ile yapılacaktır. Damacana sular için su sebillerinin yanında tek kullanımlık ilgili Kuruluşun tercihine göre pet veya kağıt bardak bulundurulacaktır. Damacanalara uygun su sebilleri (Kuruluşlara ait olup, yükleniciye teslim edilecek su sebilleri hariç), damacanalar ve kağıt/pet bardaklar yüklenici tarafından temin edilecektir…” düzenlemesi,

**** “Dağıtım” başlıklı E bölümünde “4- Yüklenici, yemekhanedeki masaların üzerinde temiz ütülü örtüler, ekmek/paketli roll ekmek, pet şişe su (Sadece ilgili Bakanlıktan onaylı sular kabul edilecektir.), bardak, sürahi, peçete, kürdan ve yemeğin özelliğine göre limon suyu, sirke ve çeşitli baharatları hazır olarak bulunduracaktır. Peçete, kürdan, ekmek/paketli roll ekmek, pet şişe su, yemeğin özelliğine göre limon suyu, sirke ve çeşitli baharatlar yüklenici tarafından temin edilecek olup teklif fiyata dahil edilecektir. (İstenildiği takdirde servis sırasında 1’er gramlık paket tuz verilecektir.) Masa örtüleri, su bardağı, sürahi, biberlik, kürdanlık, peçetelik, yağlık, sirkelik, tuzluk gibi malzemeler ilgili Kuruluş tarafından temin edilecek olup, yüklenici bunun için bir maliyet öngörmeyecektir. (Madde IV. A-Yüklenicinin Temin Edeceği Personel, Makine, Teçhizat ile Mal ve Malzeme bölümünde talepte bulunan Kuruluşlar hariç)” düzenlemesi,

Gıda Malzemeleri Özellikleri Listesinde “Su (Pet Bardak)

1. Temin edilecek suyun yürürlükte olan “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikte” belirtilen özellik ve şartlarda olması gerekmektedir. Yeni çıkacak tebliğ, kanun, yönetmelik, tüzük ve eklerini de kapsamalıdır.

2. Su temininde 1. Kalite, doğal kaynak suyu sağlanacaktır. (İçme suyu, işlenmiş su, işlenmiş içme suyu ve benzeri türler kabul edilmeyecektir.)

3. İçerisinde hiçbir şekilde yabancı madde bulunmayacaktır.

4. Doğal kaynak suyu, kendine has tat, renk ve kokuda olacaktır.

5. Ambalajlar PET veya PVC’den yapılmış olacaktır.

6. Bir pet bardak doğal kaynak suyunun miktarı 200 ml olarak istenecektir.

7. Ambalaj üzerinde üretim ve son kullanma tarihi, parti no/seri no bulunmalıdır.

8. Tüm ürünler, şartnamede belirtilen özelliklere sahip olacaktır. Belirtilen özellikleri sağlayamayan ürünler, teslim alınmayacaktır.” düzenlemesi, (sf. 139)

“Su (Pet Şişe)

1. Temin edilecek suyun yürürlükte olan “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikte” belirtilen özellik ve şartlarda olması gerekmektedir. Yeni çıkacak tebliğ, kanun, yönetmelik, tüzük ve eklerini de kapsamalıdır.

2. Su temininde 1. Kalite, doğal kaynak suyu sağlanacaktır. (İçme suyu, işlenmiş su, işlenmiş içme suyu ve benzeri türler kabul edilmeyecektir.)

3. İçerisinde hiçbir şekilde yabancı madde bulunmayacaktır.

4. Doğal kaynak suyu, kendine has tat, renk ve kokuda olacaktır.

5. Bir pet şişe doğal kaynak suyunun miktarı 500 ml olarak istenecektir.

6. Ambalajlar PET veya PVC’den yapılmış olacaktır.

7. Ambalaj üzerinde üretim ve son kullanma tarihi, parti no/seri no bulunmalıdır.

8. Belirtilen koşulları sağlayamayan ürünler, Muayene Komisyonu tarafından teslim alınmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de yer alan iki haftalık örnek yemek menüsünde “Pet bardak su” bilgisine yer verildiği ve kahvaltı, öğle ve akşam yemeklerinde her öğün ve her ara öğün için kişi başı 1 adet pet bardak su verileceğinin düzenlendiği,

**** Gıda rasyonunda yer alan içeceklere ilişkin yaş grupları porsiyon miktarları kısmında 7-12 aylık dışındaki diğer yaş grupları için ise 200 ml olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İki haftalık örnek yemek menülerine ilişkin öğünlerinde verilecek pet bardak suyun 200 ml olarak belirlendiği, diğer taraftan öğünlerde verilecek pet şişe suyun ayrıca yüklenici tarafından yemekhanedeki masaların üzerinde bulundurulacağı, bu kapsamda her öğün için masalarda bulundurulacak kişi başına bir adet 500 ml kapalı ambalajlı pet şişe su maliyetinin de teklif fiyata dâhil olduğu, dolayısıyla başvuruya konu düzenlemelerde söz konusu giderlerin öngörülerek tekliflerin oluşturulması bakımından herhangi bir belirsizlik bulunmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****