KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/004

Gündem No : 24

Karar Tarihi : 21.01.2026

Karar No : 2026/UH.I-207

BAŞVURU SAHİBİ:

Imparator Oto Alım Satım Lojistik Taşım. Dış Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ayvalık Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/2110783 İhale Kayıt Numaralı “Ayvalık Belediyesi Müdürlüklerinde Kullanılmak Üzere 2026 Yılında 12 Ay Süre İle Sürücüsüz Ve Yakıtı İdaremize Ait Olmak Üzere Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ayvalık Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 19.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ayvalık Belediyesi Müdürlüklerinde Kullanılmak Üzere 2026 Yılında 12 Ay Süre İle Sürücüsüz Ve Yakıtı İdaremize Ait Olmak Üzere Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Imparator Oto Alım Satım Lojistik Taşım. Dış Tic. Ltd. Şti.nin 11.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.12.2025 tarih ve 203640 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2761 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 4.17’nci maddesi uyarınca araçlar üzerine yazdırılması istenen yazı, resim, logo ve benzeri uygulamaların kaç araç üzerinde yapılacağı, uygulanacak alanın (m²) ne olacağı, kullanılacak malzemenin türü, uygulamanın yöntemi, kalıcı veya geçici olup olmayacağı ile bu işlemlerin ne sıklıkla değiştirileceği hususlarında anılan Şartname’de herhangi bir belirleme yapılmadığı, İdari Şartname’nin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı bölümünde de anılan gider kalemine ilişkin herhangi bir açıklama veya sınırlamaya yer verilmediği, bu haliyle kapsamı ve sınırları belirsiz bir maliyet kaleminin yükleniciye yüklendiği ve isteklilerin teklif fiyatını sağlıklı, gerçekçi ve karşılaştırılabilir şekilde oluşturmasının fiilen imkânsız hale getirildiği,

2. Teknik Şartname’nin 7.11’inci maddesinde kasko sigortasının çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yapılacağı, kaza, hasar vb. durumlarda idareden veya kullanıcıdan zarar ve ziyanlar için herhangi bir bedel talep edilmeyeceğinin düzenlendiği, ancak ihale konusu işin sürücüsüz araç kiralama hizmeti olduğu, dolayısıyla araçların idare tarafından görevlendirilen personel veya idarenin belirleyeceği kullanıcılar tarafından kullanacağı dikkate alındığında; kullanıcıların veya idare personelinin kusurundan kaynaklanan zararların tamamının yükleniciye yüklenmesinin mevzuata aykırı olduğu, anılan düzenleme ile idareye veya kullanıcıya rücu edilmesi imkânın ortadan kaldırıldığı, bu durumun, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel sorumluluk rejiminin dışına çıkılması anlamına geldiği, söz konusu düzenlemenin, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun temel ilkelerini düzenleyen 5’inci maddesinde yer alan “tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olması” ilkesine de aykırı olduğu,

3. Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinde kamyonetler için K1, binek araçlar için A1 yetki belgesinin asıllarının veya noter onaylı suretlerinin sözleşme imzalanmadan önce sunulmasının zorunlu olduğu, istenen belgelerin sunulmaması durumunda, idare tarafından yükleniciye belgeleri tamamlaması için 3 (üç) gün süre verileceği, verilen sürenin sonunda belgeleri tamamlamayan yüklenicinin geçici teminatlarının gelir kaydedileceğinin düzenlendiği, ancak, sözleşme imzalanmadan önce anılan yetki belgelerinin sunulmasının zorunlu tutulmasının, ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu ve rekabet ilkesini zedelediği, ayrıca sözleşme imzalanmadan önce yükleniciden talep edilebilecek belgelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesi kapsamında açıkça belirlendiği, bu kapsam dışında kalan ve mevzuatta sözleşme öncesi sunulması zorunlu kılınmayan belgelerin talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığı, öte yandan, söz konusu düzenlemenin İdari Şartname’de ihaleye katılım ve yeterlik kriterleri başlığı altında değil de Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” bölümünde yer almasının, yüklenici adayları açısından belirsizlik yarattığı ve sözleşme sürecinde sonradan telafisi güç ve imkânsız sonuçlara yol açabileceği, idarece söz konusu düzenlemenin yeterlik kriteri olmadığı, yalnızca hizmetin ifası aşamasında sağlanması gereken bir husus olduğu ileri sürülse de; anılan belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulmasının zorunlu tutulması ve aksi durumda sözleşmenin imzalanamaması ile geçici teminatın irat kaydedileceğinin düzenlenmiş olması, fiilen bu belgeleri sözleşme ön koşulu ve dolaylı bir yeterlik kriteri haline getirdiği, bu durumun, isteklileri tereddüde düşürmekte, ihaleye katılım iradesini zayıflatmakta ve 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri olan rekabet, eşit muamele ve saydamlık ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,

4. İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde binek, camlıvan, panelvan ve kapalı kasa kamyonet araçlar için Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nin %2’si ile sınırlı teklif verilmesinin öngörüldüğü, çift kabinli ve tek kabinli açık kasa kamyonetler bakımından 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda açıkça düzenlenen %2’lik kasko sınırı uygulanmadığı, oysa 02.10.2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 6’ncı maddesindeki kuralın yalnızca fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve arazi pick-up’lar için istisna edildiği, ihale konusu çift kabinli ve tek kabinli açık kasa kamyonetlerin; 4x4 (tüm tekerlekleri muharrik) arazili yapıya sahip olmadığı, 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 3’üncü maddesinde tanımlanan “arazili taşıt” kapsamında bulunmadığı ve fiilen arazi üzerinde çalıştırılmalarının teknik olarak mümkün olmadığının açık olduğu, bu araçların Bakanlar Kurulu Kararı’ndan istisna edilmiş gibi değerlendirildiği ve kasko değerinin %2’si ile sınırlandırılmadan teklif istenildiği, ancak Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 03.09.2007 tarihli ve B.07.0.02.GİB.0.61/6153-1 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi İç Genelgesi uyarınca 4x2 özellikli çift kabin kamyonetlerin, yük taşıma kısmının açık veya kapalı olmasına bakılmaksızın panel/pick-up niteliğinde olduğunun kabul edildiği, ayrıca Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 06.07.2018 tarihli ve 44945 tutanak sayılı kararında da, kamyonetlerin kamu hizmetinde kullanım şekli dikkate alınarak binek/panel statüsünde değerlendirilmesi gerektiği vurgulandığı, bu çerçevede söz konusu düzenlemenin 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde düzenlenen saydamlık, rekabet ve eşit muamele ilkelerine ve kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanımı ilkesine açıkça aykırı olduğu, çift kabinli kamyonetler ve tek kabinli kamyonetler için kasko değerinin %2’si sınırının uygulanmamasının isteklileri yanıltıcı nitelikte olduğu ve tekliflerin sağlıklı şekilde değerlendirilemeyeceği,

5. Sözleşme Tasarısının 16.1.2’nci maddesinde yüklenicinin, sözleşmeyi imzaladıktan sonra mücbir sebepler ve/veya üretici araç firmasından kaynaklanan üretim/tedarik gecikmeleri (ilgili yazışmaların ibrazı hariç) olmak üzere, ilk etapta teslim etmesi gereken araçları hazır etmemesi halinde işe tam başlanmamış sayılacağı, bu durumda eksik olan araç sayısına bakılmaksızın, yükleniciye her bir gün için ceza uygulanacağının, 16.1.3’üncü maddesinde ise işe başlama tarihinden itibaren 3 gün içerisinde araçların hiçbirisinin teslim edilmemesi halinin “ağır aykırılık” olarak kabul edilerek sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği, ancak söz konusu düzenleme ile aynı fiil nedeniyle hem gecikme cezası uygulanması hem de ağır aykırılık kabul edilerek sözleşmenin feshedilmesinin öngörüldüğü, bu durumun ceza-fesih dengesini ortadan kaldırdığı, ölçülülük ilkesine aykırı bir çifte yaptırım niteliği taşıdığı, Kamu ihale mevzuatı uyarınca, sözleşmeye aykırılık hallerinde öncelikle ceza uygulanması, fesih yaptırımının ise istisnai ve ağır hallerde, ölçülülük ilkesi gözetilerek düzenlenmesi gerektiği, aynı fiil için hem günlük ceza uygulanması hem de ayrıca ağır aykırılık kabul edilerek fesih öngörülmesinin hukuken uygun olmadığı, öte yandan, düzenlemenin fiilen uygulanmasının mümkün olmadığı, nitekim ihale tarihinin 19.12.2025, işe başlama tarihinin ise 01.01.2026 olarak belirlendiği, mevzuat gereği, ihale kararının kesinleşmesi, itiraz süresinin dolması ve yüklenicinin sözleşmeye davet edilmesi süreçlerinin asgari 20 günlük bir süreyi gerektirdiği, bu durumda, sözleşmenin fiilen imzalanmasının işe başlama tarihinden sonraya sarkması kaçınılmaz olduğu, dolayısıyla işe başlama tarihinden itibaren 3 gün içerisinde tüm araçların teslim edilmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğine ilişkin düzenlemenin, yüklenicinin kusuru dışında gelişen, mevzuattan kaynaklanan zorunlu süreler dikkate alınmaksızın kaleme alınmış olduğu, yüklenici açısından öngörülemez ve katlanılamaz bir risk doğurduğu, yüklenicinin henüz sözleşmeye davet edilmediği, sözleşmenin imzalanmadığı veya fiilen işe başlama imkânının bulunmadığı bir aşamada, teslim yükümlülüğünün yerine getirilememesinin ağır aykırılık ve fesih sebebi olarak kabul edilmesinin, hukuken ve fiilen mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ayvalık Belediyesi Müdürlüklerinde kullanılmak üzere 2026 yılında 12 Ay süre ile sürücüsüz ve yakıtı idaremize ait olmak üzere araç kiralanması Hizmet Alım İşi

…

ç) Miktarı: Ayvalık Belediyesi Müdürlüklerinde kullanılmak üzere 2026 yılında 12 Ay süre ile sürücüsüz ve yakıtı idaremize ait olmak üzere 24 adet çeşitli özelliklerde araç kiralanması Hizmet Alım İşi…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.3.4. Diğer giderler:

Araçları kullanacak şoförler idaremiz tarafından karşılanacaktır.

İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların akaryakıtı idaremize aittir.

İhale kapsamında çalıştırılacak araçların tümünün periyodik bakımları, tamir-bakım, onarım, yedek parça, lastik, amortisman vb. giderleri yükleniciye aittir.

Yüklenici araçların zorunlu trafik sigortası, kasko, MTV ve trafik muayenelerini (vizelerini) yaptıracak olup her türlü bakım, onarım ve korunmasına yönelik tüm sorumlulukları yükleniciye ait olacaktır.

Araçlarla ilgili Zorunlu Mali Mesuliyet, Tam Kasko Sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler yükleniciye ait ve teklif fiyata dahildir. Ayrıca teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir….” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.17. İDARE tarafından belirlenecek ve YÜKLENİCİ’ye yazılı olarak bildirilecek araçların üzerine yazdırılmak istenen her türlü yazı, resim, logo ve benzeri işlemler yüklenici tarafından yerine getirilecek, idareye hiçbir külfet getirmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayvalık Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından kısmı teklife kapalı olarak birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen sürücüsüz ve yakıtı idare ait kamyonet büyük açık kasa (çift kabin), 3+1 kişilik camlı panelvan, 2+1 kişilik panelvan, kamyonet büyük açık kasa (tek kabin), binek araç, 16+1 kişilik minibüs, 2+1 kişilik kapalı kasa kamyonet, cenaze nakil aracı olmak üzere toplam 24 adet araç kiralanması ihalesinde, idarece Teknik Şartname’nin 4.17. maddesinde idare tarafından belirlenecek araçların üzerine yazdırılmak istenen her türlü yazı, resim, logo ve benzeri işlemler yüklenici tarafından yerine getirileceğinin, İdari Şartname’nin 25.3.4. maddesinde de Teknik Şartname’de yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderlerin teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği görülmektedir.

Buna göre araçlar üzerine yapılacak her türlü yazı, resim, logo ve benzeri işlemlerin İdari Şartname’de teklif fiyata dâhil giderler arasında olduğu belirtilen Teknik Şartname’deki giderler içinde değerlendirilmesi gerektiği, bu çerçevede istekilerce söz konusu giderin her bir araç türü için birim fiyat teklifinde açılan araç maliyeti içine dâhil edileceği, ayrıca söz konusu uygulamanın kaç araç üzerinde yapılacağı, uygulanacak alanın (m²) ne olacağı, kullanılacak malzemenin türü, uygulamanın yöntemi, kalıcı veya geçici olup olmayacağı ile bu işlemlerin ne sıklıkla değiştirileceği hususunun ise basiretli bir tacir tarafından teklif fiyata dâhil olan giderler arasında öngörülebileceği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “…Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” düzenlemesi,

**** Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” düzenlemesi,

**** Aynı Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

…

ç) Miktarı: Ayvalık Belediyesi Müdürlüklerinde kullanılmak üzere 2026 yılında 12 Ay süre ile sürücüsüz ve yakıtı idaremize ait olmak üzere 24 adet çeşitli özelliklerde araç kiralanması Hizmet Alım İşi…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Ayvalık Belediyesine bağlı Müdürlüklerde hizmetlerin daha verimli şekilde yürütülebilmesi, Belediye bünyesindeki araç ihtiyacının tek Müdürlük üzerinden temini yoluyla zaman, yakıt, işgücü ve her türlü kaynak israfının önlenmesi ve hizmetlerde birimler arası koordinasyonun sağlanması için; 237 Sayılı Taşıt Kanunu, Bakanlar Kurulu Kararı, Yönetmelikler ve ilgili Genelgeler doğrultusunda hizmet aracı olarak çalıştırılmak üzere çeşitli tip ve modellerde 24 adet Sürücüsüz ve Yakıtı İdaremize ait olmak kaydı ile Araç Kiralama Hizmet Alımı işidir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin**** “Trafik Sigortası ve Kasko” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.11. Araçtaki şoför ve yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarları kasko sigortasında belirtilecektir. Kasko sigortası çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yapılacak, kaza-hasar v.b. durumlarda idareden veya kullanıcıdan, zarar ve ziyanlar için bedel talep edilmeyecektir. Sigorta poliçesi buna göre düzenlenmiş ve araç üzerindeki tüm aksesuar sigorta kapsamında olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Doküman düzenlemelerinden, ihale konusu işin 2026 yılı için toplam 24 araç ile şoförsüz yakıt hariç araç kiralama işi olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı belirlenmiş olup, idarenin ise takip, gözetim ve denetim sorumluluğu bulunmaktadır.

Şikâyete konu edilen Teknik Şartname’nin 7.11’nci maddesinde, kasko sigortasının çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yapılacağı, kaza-hasar v.b. durumlarda idareden veya kullanıcıdan, zarar ve ziyanlar için bedel talep edilmeyeceğinin düzenlendiği, ancak anılan maddede idarece istihdam edilen sürücüden kaynaklanan hata ve kusurdan ötürü yüklenicinin sorumlu olacağına yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükler çerçevesinde hareket etmesi beklenen yüklenicilerin, aksi bir durumda doğacak zararlardan sorumlu olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

__

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler

…

Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan

b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen

g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan

h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen

i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhale üzerinde kalan isteklilerin kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri sözleşmeden önce sunamaması” başlıklı 17.6’ncı maddesinde “17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İsteklinin, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur.

38.2. Sözleşmeye davet edilen istekli tarafından, ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken diğer belgeler, sözleşmeye davet yazısının tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatla birlikte EKAP üzerinden gönderilir, ayrıca diğer yasal yükümlülükler yerine getirilir…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ıncı maddesinde “36.1. 4925 Sayılı Karayolları Taşıma Kanunu ve Karayolları Taşıma Yönetmeliğine göre kamyonetler için K1 belgesi, Binek araçlar için A1 Belgelerinin asıllarının veya noter onaylı suretlerinin sözleşme imzalanmadan önce istenen belgeler arasında sunulması zorunludur. Sözleşme imzalanmadan önce, Yukarıda istenen belgelerin sunulmaması durumunda; idare, yükleniciye yukarıda istenen belgeleri tamamlaması koşuluyla 3 (üç) gün süre verir. Verilen sürenin sonunda yukarıda istenen belgeleri tamamlamayan yüklenicinin geçici teminatı gelir kaydedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İhale dokümanından idarece sözleşme imzalanmadan önce kamyonetler için K1 belgesi, binek araçlar için A1 belgelerinin asıllarının veya noter onaylı suretlerinin idareye sunulma zorunlu getirildiği, söz konusu belgelerin sunulmaması durumunda; idarece, yükleniciye 3 (üç) gün süre vereceği, verilen sürenin sonunda yukarıda istenen belgeleri tamamlamayan yüklenicinin geçici teminatının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.

**** Yukarıda mevzuat hükümleri uyarınca idarelerce, ihale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunlu olan belgelerin, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgeler olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde ihaleye katılım aşamasında aranan belgelerden Kurum tarafından taahhütname sunulmasına imkân tanınanlara ilişkin olarak kanıtlayıcı belgeler ile yine Kanun’un bahse konu maddesi kapsamında sayılan diğer belgelerin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulacağı, söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce idareye verilmemesi veya sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen durumlara aykırı hususlar içermesi halinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.

Bahse konu Kanun’un yukarıda aktarılan maddesinde sözleşmenin imzalanması öncesinde sunulması gereken belgelerin neler olduğunun hüküm altına alındığı, dolayısıyla idarelerce sözleşmenin imzalanması öncesinde ihale üzerinde bırakılan istekliden istenilebilecek belgelerin belirli olduğu anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan maddesinde, 4925 Sayılı Karayolları Taşıma Kanunu ile Karayolları Taşıma Yönetmeliği gereği, kamyonetler için K1 belgesi, binek araçlar için A1 belgelerinin asıllarının veya noter onaylı suretlerinin sözleşme imzalanmadan önce istenen belgeler arasında sunulmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir.

Anılan belgeler incelendiğinde, bu belgelerin henüz ihalenin hangi istekli üzerinde bırakılacağının belli olmadığı teklif verme aşamasında yeterlik kriteri olarak öngörülmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce sunması gereken belgeler olarak öngörüldüğü, bu belgelerin niteliğine bakıldığında ise anılan belgelerin isteklilerin ihale konusu işte kullanılacak taşıtları faaliyet alanına göre kullanma yetkisi olup olmadığının tespit edilebilmesi ve işin aksamadan devam etmesinin sağlanabilmesi amacıyla bu belgelerin talep edildiği anlaşıldığından, katılımı engelleyici ve rekabet ilkesini zedeleyici nitelik arz etmediği değerlendirilmektedir. Bu itibarla, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını,

d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları,

e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları,

f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları,

g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları,

h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları,

ifade eder.” hükmü,

01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,

Anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,

Aynı Esas ve Usuller’in “Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.” hükmü,

Aynı Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

…

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

…

ç) Miktarı: Ayvalık Belediyesi Müdürlüklerinde kullanılmak üzere 2026 yılında 12 Ay süre ile sürücüsüz ve yakıtı idaremize ait olmak üzere 24 adet çeşitli özelliklerde araç kiralanması Hizmet Alım İşi

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ayvalık Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Araç Kiralama/0,79İşe Başlama Tarihi:01.01.2026, İşin Bitiş Tarihi:31.12.2026' dır. İhale sürecinin uzaması durumunda işin başlama tarihi ileri bir tarihte gerçekleşebilir. İşin Bitiş Tarihi 31.12.2026'yı geçemez.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6 ncı maddesine eklenen; Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. hükmü gereğince fiyat verecek olup fiyat verdikleri araçlarla ilgili Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerini gösteren belgeyi Teklif Zarflarında idareye sunmak zorundadırlar.

İstekliler bu kapsamdaki araçlar için; Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan KASKO SİGORTA DEĞERİNİ GÖSTEREN BELGEYİ Teklif Zarflarında idareye sunmadıkları takdirde teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır….

__

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araçlarin Çalişma Alanlari, Sayısı ve Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.2.Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet (10 Adet)

Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet için; en az 2022 model ve üstü, Euro 5 normlarında, dizel en az 114 kw gücünde, azami yüklü ağırlığı 3500 kg olacaktır. Koltuk sayısı sürücü dahil 7 olacaktır. Kasa ölçüleri en az 235 cm uzunlukta ve en az 210 cm genişlik olacaktır. HGS takılı olacaktır. Kullanılacak çift kabin araçlar teknik müdürlüklerce fiilen arazi üzerinde kullanılacaktır.

3.3. Tek Kabin Açık Kasa Kamyonet (1 Adet)

Tek Kabinli Açık Kasa Kamyonet için; en az 2022 model ve üstü, Euro 5 normlarında, dizel en az 114 kw gücünde, azami yüklü ağırlığı 3500 kg olacaktır. Koltuk sayısı sürücü dahil 3 olacaktır. Kasa ölçüleri en az 300 cm uzunlukta ve en az 210 cm genişlik olacaktır. HGS takılı olacaktır. Kullanılacak tek kabin araçlar teknik müdürlüklerce fiilen arazi üzerinde kullanılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Doküman düzenlemelerinden başvuruya konu ihale kapsamında kamyonet büyük açık kasa (çift kabin), 3+1 kişilik camlı panelvan, 2+1 kişilik panelvan, kamyonet büyük açık kasa (tek kabin), binek araç, 16+1 kişilik minibüs, 2+1 kişilik kapalı kasa kamyonet, cenaze nakil aracı olmak üzere 8 tür toplam 24 adet aracın kiralanacağı, bu araçlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) aylık kiralama bedelinin Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacağının düzenlendiği, buna ilişkin araç kasko değerleri tablosunun İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale kapsamındaki çift kabinli açık kasa kamyonet ile tek kabin açık kasa kamyonetin fiilen arazi üzerinde kullanılacağının ayrıca düzenlendiği anlaşılmaktadır. Ancak söz konusu araçların özelikleri arasında arazi kamyoneti, 4x4 arazi tipi olma gibi belirlemeler yapılmamıştır. İdarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta da bu husus açıklığa kavuşturulmamıştır.

**** Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanması amacıyla çıkarılan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin ilgili maddelerinden Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacağı anlaşılmaktadır.

Aktarılan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinde belirtin taşıtlardan pick-up tipi taşıtın çift kabin kamyoneti kapsayıp kapsamadığının başka bir Kurul kararına (2025/UH.II-1242) konu olduğu ve inceleme kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğünden “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine Dair Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmeti alımı işleri” hakkında 21.04.2025 tarihli ve 70503 sayılı Kurum yazısı ile görüş istenildiği; cevaben gönderilen 23.05.2025 tarihli ve 3954932 sayılı yazının “1- "Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller"in 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, aylık kiralama bedeline sınırlama getirilen taşıtlar belirtilirken kapsamda pick-up cinsi taşıtlara da yer verilmiştir. Diğer taraftan, yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı (T) işaretli cetvelde, satın alınacak taşıtların azami satın alma bedelleri belirlenirken, 237 sayılı Taşıt Kanunu kapsamına giren taşıtların detaylı bir tasnifi yapılmıştır. Bu tasnifte pick-up cinsi taşıtlar, anılan cetvelin 7 nci sırasında "Pick-up (Kamyonet, sürücü dahil 3 veya 6 kişilik)", 8 inci sırasında "Pick-up (Kamyonet, arazi hizmetleri için sürücü dahil 3 veya 6 kişilik), 17 nci sırasında "Pick-up (Kamyonet, cenaze arabası yapılmak üzere)" olmak üzere, üç farklı cinste gösterilmiş olup, pick-up cinsi taşıtların detayı belirtilirken parantez içerisinde "Kamyonet" ibaresine yer verilmiştir. Dolayısıyla, "Çift Kabin Kamyonet" tipi taşıtlar "Pick-up" niteliğinde olup, taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeline ilişkin % 2 sınırlamasına tabi bulunmaktadır.

2- Anılan Esas ve Usuller'in 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında "Çift Kabin Kamyonet" ifadesine yer verilmemekle birlikte, yukarıda değinildiği üzere (T) işaretli cetvelde pick-up cinsi taşıtların detayında "Kamyonet" ibaresi yer aldığından, bahse konu taşıtların pick-up kategorisi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

3- Söz konusu Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında, aylık kiralama bedelinin sınırlandırılmasına ilişkin % 2 oranına tabi olan taşıtlar belirtilirken, "fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up"lar bu sınırlamadan istisna tutulmuştur. Söz konusu istisna kapsamında belirtilen "arazi" ibaresi fiilen arazi üzerinde çalışan pick-up'ları da kapsamakta olup, % 2'lik sınırlamaya tabi olmayan taşıtların tespitinde, fiilen arazi üzerinde çalışan pick-up'ların da fiilen arazi üzerinde çalışan binek taşıtlar gibi arazi tipi olması zorunluluğu bulunmaktadır.

4- Yukarıda belirtildiği üzere, (T) işaretli cetvelde pick-up'ların detayında "Kamyonet" ibaresi yer almakta olup, söz konusu cetvelin 9 uncu sırasında panel belirtilirken kamyonete ilişkin herhangi bir detay ve açıklamaya yer verilmemiştir. Bu itibarla, "Çift Kabinli Kamyonet", "Kamyonet" tipi taşıtların "Pick-up" kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

5- "Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller"in 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, hangi taşıtların aylık kiralama bedeline sınırlama getirildiği gösterilmiş olup, buna göre yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) aylık kiralama bedeline sınırlama getirilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde yazınızda tereddüde düşüldüğü anlaşılan taşıtlardan; kamyonet (tek kabin, çift kabin), panel/panelvan tipi taşıtların da aylık kiralama bedelinin, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2'sini aşamayacağı, fiilen arazi üzerinde çalışan arazi pick-up (kamyonet) tipi taşıtların ise, söz konusu % 2'lik sınırlamanın dışında tutulması gerektiği mütalaa edilmektedir” şeklinde olduğu görülmüştür.

Bilindiği üzere filen arazi üzerinde çalışan pick-up araçların Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan düzenlemeden istisna tutulduğu tespit edilmiştir. Teknik Şartname düzenlemelerinde ihale kapsamında çalıştırılacak olan araçların fiilen arazide görev yapacağı belirtilmiş olsa da bir aracın söz konusu düzenlemeden istisna tutulabilmesi için aracın hem fiilen arazi üzerinde çalışması hem de yukarıda aktarılan görüş yazısı uyarınca arazi binek veya arazi pick-up tipi araç olması gerektiği mevzuat düzenlemelerinden anlaşılmaktadır.

Buna göre tek kabin, çift kabin kamyonet tipi taşıtların da aylık kiralama bedelinin, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2'sini aşamayacağı, fiilen arazi üzerinde çalışan arazi pick-up (kamyonet) tipi taşıtların ise, söz konusu % 2'lik sınırlamanın dışında tutulması gerektiği, başvuruya konu ihale dokümanından ihale kapsamındaki çift kabinli açık kasa kamyonet ile tek kabin açık kasa kamyonetin fiilen arazi üzerinde çalıştırılacağı anlaşılmakla birlikte bu araçların doküman düzenlemelerinden anlaşıldığı kadarıyla arazi aracı veya arazi özellikli olarak gösterilmediği, 4x4 arazi tipi olmadığı değerlendirildiğinden söz konusu kamyonetlerin % 2'lik sınırlamanın dışında tutulmaması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir…

…

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “…İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1

…

c) İhale tarihi ve saati: 19.12.2025…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1…. İşe Başlama Tarihi:01.01.2026, İşin Bitiş Tarihi:31.12.2026' dır. İhale sürecinin uzaması durumunda işin başlama tarihi ileri bir tarihte gerçekleşebilir. İşin Bitiş Tarihi 31.12.2026'yı geçemez…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2026…” düzenlemesi,

**** Aynı Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Bu madde boş bırakılmıştır.

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesi,

**** Aynı Tasarı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

…

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İhale tarihi 19.12.2025 olan incelemeye konu toplam 24 adet araç kiralama ihalesinde, işe başlama tarihinin 01.01.2026; işi bitirme tarihinin ise 31.12.2026 olduğu, ihale sürecinin uzaması durumunda işin başlama tarihinin ileri bir tarihte gerçekleşebileceği, ancak işin bitiş tarihinin 31.12.2026'yı geçemeyeceği, yüklenicinin, sözleşmeyi imzaladıktan sonra mücbir sebepler ve/veya üretici araç firmasından kaynaklanan üretim/tedarik aşaması gecikmesi (ilgili yazışmalar ibraz edilerek) hariç, bu şartnameye göre ilk etapta teslim etmesi gereken araçları hazır etmediği takdirde işe tam başlanmamış sayılacağı, bu durumun Sözleşme Tasarısının 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hali olarak düzenlendiği, ayrıca işe başlama tarihinden itibaren 3 gün içerisinde araçların hiçbirisinin teslim edilmemesi durumunun da anılan Tasarının 16.1.3’üncü maddesinde ağır aykırılık hali olarak belirlendiği görülmüştür.

__

İhale dokümanında ilk etapta teslim edilecek araçların hangisi olduğuna dair bilgiye yer verilmemiştir.

__

**** Buna göre idarenin sözleşme yürütülmesi aşamasına ilişkin talepleriyle ilgili olduğu açık olan yükleniciden istenecek ve yerine getirilmemesi halinde cezaya bağlanacak işe tam başlanmamış olma özel aykırılık halinin, şartnameye göre ilk etapta teslim edilmesi gereken araçların hazır edilmemesi şartına bağlandığı anlaşılmaktadır.

Diğer yandan aynı dokümanda itiraza konu ağır aykırılık hali olan işe başlama tarihinden itibaren 3 gün içerisinde araçların hiçbirisinin teslim edilmemesi durumunun ise araçların hiçbirisinin teslim edilmemesi şartına bağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu anlamda iki ayrı düzenlemenin bağlandığı ceza uygulanma şartları birbirinden farklıyken her iki cezanın birbirinin aynısı olduğundan söz edilmesinin mümkün olamayacağı değerlendirilmiştir.

Ayrıca işe başlama tarihinin idarece ihale sürecinin uzaması durumunda ileri bir tarihte gerçekleşebileceği ihtimalini dikkate alarak hareket edeceklerinin düzenlendiği görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu hususlara ilişkin iddiaları uygun görülmemiştir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez. Başvuru dilekçesinde aynı iddia kapsamında birden fazla hususa yer verilmesi halinde bu hususlar Kurum tarafından ayrı birer iddia olarak değerlendirilir… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 5 iddiasından 1 iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/5 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 101.344,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 20.268,80 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****