KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/033

Gündem No : 8

Karar Tarihi : 20.08.2025

Karar No : 2025/UY.IV-1765

BAŞVURU SAHİBİ:

Yunus İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Doruk Yapı /Hasan KANILMAZ İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tunceli İl Özel İdaresi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/800297 İhale Kayıt Numaralı “Tunceli İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tunceli İl Özel İdaresi tarafından 25.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tunceli İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapılması” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 11.08.2025 tarih ve 189884 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1547 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. Kesinleşen ihale komisyonu kararında iş ortaklığı olarak sunulan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Yeterlik Bilgileri Tablosunda bilanço ve iş hacmi bilgilerinin iş ortaklığını oluşturan ortaklar tarafından ayrı ayrı yapıldığı, “Bilanço Bilgileri” kısmında pilot ortak Yunus İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 2024 yılına ait bilanço oranları girildiği, özel ortak Doruk Yapı / Hasan Kanılmaz tarafından ise bu konuda veri girişi yapılırken EKAP sisteminde verilerin gelmediği, bu nedenle “Bilançoya İlişkin Diğer Belgeler”**** kısmında birden fazla bilanço bilgileri tablosunun sisteme yüklendiği, yüklenen bu belgelerin serbest muhasebeci mali müşavir onaylı olduğu, idare tarafından “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler satırında yer alan ve standart formda da belirtilen 7.4.2 maddesi uyarınca (yıllara göre bilanço veya eşdeğer belgelere dayanılarak hesaplanan ilgili oranların yazılması gerekmektedir) herhangi bir veri girişi olmadığı” gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu hususun İdari Şartname’ye ve mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından şikayet üzerine alınan 31.07.2025 tarihli kararda Yeterlik Bilgileri Tablosunun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırında herhangi bir veri girişi yapılmadığı, iş ortaklığı olarak sunulan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve sunulan teklifin yeniden değerlendirilmesi konusunda herhangi bir işlem yapılmadığının belirtildiği,

EKAP sisteminde bilgiler/belge girişlerinin veri girişi yapılarak ya da yüklenerek yapıldığı, bu çerçevede pilot ortağın veri girişi yaparak özel ortağın ise veriyi yükleyerek sisteme bilgi/belge girişi yaptığı, EKAP sisteminin her iki duruma da izin verdiği, idare tarafından bu hususun dikkate alınmadığı ve ortaklar tarafından ihalede istenilen şartlar sağlanmasına rağmen tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından Kamu İhale Kurumuna 11.07.2025 tarihinde bu konuya ilişkin olarak görüş sorulduğu, söz konusu görüş yazısında, Yunus İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Doruk Yapı / Hasan Kanılmaz iş ortaklığı olarak teklif verildiği, iş ortaklığını oluşturan Doruk Yapı / Hasan Kanılmaz tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosunun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırında herhangi bir veri girişi yapılmadığı, bu alana herhangi bir oran yazılmasının/veri girişinin manuel olarak mümkün olmadığı, sistemde böyle bir imkân olmadığı, bu nedenle bilançoya ilişkin diğer bilgiler olarak tabloların yüklendiğinin belirtildiği ve “ 2024 yılı için şirketin birden fazla bilanço bilgisi entegrasyondan geldiği için sistem tarafından hesap yapılamadığı, kullanıcı tarafından yeterlik bilgileri tablosu doldurulurken bilanço oranlarının manuel olarak da girilmeyerek boş bırakıldığı ancak “Bilançoya İlişkin Diğer Belgeler” kategorisine bilanço belgelerinin eklendiğinin tespit edildiği " ifadelerine yer verildiği, özel ortağın bilançoya ilişkin bilgileri Yeterlik Bilgileri Tablosunda doldururken bilanço oranlarını manuel girmediği ancak “Bilançoya İlişkin Diğer Belgeler” kategorisine bilanço belgelerini eklediği hususunun Kurumun görüş yazısında açıkça anlaşıldığı, özel ortağın bilanço ile ilgili bilgilerini sisteme yüklediği, ancak idare tarafından sistemde yer alan bilançolar dikkate alınarak gerekli hesaplama yapılması durumunda rasyo değerlerine ilişkin yeterliliğin görüleceği, idare tarafından alınan kararın mevzuata aykırı olduğu,

2. Kesinleşen ihale komisyonu kararında iki isteklinin sınır değerin altında olduğu ve bu istekliler için aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ihalenin Ayka Global Enerji A.Ş.- Anfa Taahhüt Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Onfa Yapı İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, Ayka Global Enerji A.Ş.-Anfa Taahhüt Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Onfa Yapı İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu,

- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatlar üzerinden %25 müteahhitlik kârı ve genel giderler düşüldüğünde bu iki isteklinin teklif ettikleri bedellerin gerçeği yansıtmadığı,

- Söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında vermiş oldukları metrajların idare tarafından oluşturulan metrajlardan çok daha düşük olduğu (%10’dan daha düşük),

- İhale konusu yapım işinin kapsamlı bir iş olması nedeniyle açıklama istenilecek pozlar ile söz konusu istekliler tarafından sunulan proforma faturalar detaylı olarak incelendiğinde söz konusu faturaların her ne kadar geriye dönük olarak 6 ay gibi bir süre dikkate alınsa da güncel piyasa şartlarında sunulacak olan rakamların “ticari hayatın olağan akışına aykırılık” prensibi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

- Açıklama istenilecek poz numaralarına ilişkin sunulacak analiz girdilerinin incelenmesi neticesinde; temel malzeme girdilerinin (motorin, su, kalıp, elektrik, işçilik) mevzuata uygun olarak verilmediği, asgari işçilik saatinin altında teklif verildiği,

- İşin yapılacağı yerin Tunceli olması nedeniyle bazı imalatların tekel olması (tek beton santrali bulunması gibi) sebebiyle verilen proformaların dikkatli irdelenmesi gerektiği, iş kapsamında bulunan malzeme fiyatlarının piyasa fiyatlarının çok altında verildiği, söz konusu isteklilerin Tunceli Merkezde pompalı C30/37 betonun metreküpünü piyasa fiyatlarının çok altında verdiğinin faturaların incelenmesi sonucunda görüleceği,

Söz konusu ihalede teklifi aşırı düşük olan ve açıklama sunan iki isteklinin açıklamalarının Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı ve bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve ihalenin taraflarına bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmüne,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne,

Anılan Kanun’un “Elektronik Kamu Alımları Platformu” başlıklı Ek-1’inci maddesinde “Bu Kanunun 13 üncü maddesi saklı kalmak üzere bu Kanunda veya diğer kanunlarla bu Kanundan istisna edilenler ile doğrudan teminle yapılanlar da dâhil olmak üzere, her türlü mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin alım, ihale ve sözleşme süreçlerine ilişkin olarak; yaklaşık maliyetin ve dokümanların hazırlanması, ilanların yayımlanması, tekliflerin veya yeterlik başvurularının sunulması ve değerlendirilmesi, ihalelerin sonuçlandırılması, sözleşmelerin imzalanması, sonuç bildirimi, hakedişlerin düzenlenmesi gibi her türlü işlem, onay, bildirim ve tebligatlar ile şikayet ve itirazen şikayet başvuruları kısmen veya tamamen Kurum tarafından kurulan ve işletilen Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gerçekleştirilebilir.

Kurum, EKAP’ın kurulması ve işletilmesine, birinci fıkra kapsamında yapılacak işlemlere, alım, ihale ve sözleşme süreçlerinde elektronik araçların kullanımına ilişkin usul ve esaslar ile EKAP üzerinden yapılması zorunlu işlemleri belirlemeye yetkilidir...” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurul tarafından alınacak kararlar” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in 15.04.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe giren “Başvuruların e-şikayet ve e-itirazen şikayet olarak yapılması zorunluluğu” başlıklı Ek-1’inci maddesinde “İhalelere yönelik şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, bu Yönetmeliğin elektronik ortamda yapılacak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularına ilişkin hükümleri esas alınarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılması zorunludur.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Başvuruların e-şikayet ve e-itirazen şikayet olarak yapılması zorunluluğu” başlıklı Ek-1’inci maddesinde “İhalelere yönelik şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, bu Tebliğin elektronik ortamda yapılacak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularına ilişkin hükümleri esas alınarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılması zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Kurumu tarafından inceleme yapılabilmesinin ön şartı, idareye usulüne uygun başvuruda bulunulmuş olmasıdır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Ek-1’inci maddesinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının kısmen veya tamamen Kurum tarafından kurulan ve işletilen Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gerçekleştirilebileceği, Kurumun, EKAP’ın kurulması ve işletilmesine, birinci fıkra kapsamında yapılacak işlemlere, alım, ihale ve sözleşme süreçlerinde elektronik araçların kullanımına ilişkin usul ve esaslar ile EKAP üzerinden yapılması zorunlu işlemleri belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 15.04.2023 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren Ek-1’inci maddesinde yer alan söz konusu düzenleme ile 15.04.2023 tarihinden sonra ilanı veya duyurusu yapılmış olan ihalelere yönelik şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, anılan Yönetmelik’in elektronik ortamda yapılacak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularına ilişkin hükümleri esas alınarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılmasının zorunlu hale getirildiği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda başvuru sahibi tarafından idareye şikâyet başvurusunun 25.07.2025 tarihinde elden yapıldığı, söz konusu ihalenin ilan tarihinin ise 04.06.2025 olduğu dikkate alındığında, anılan ihaleye ilişkin olarak başvurunun EKAP üzerinden e-imza kullanılarak “e-şikâyet” ile idareye yapılması gerektiği, dolayısıyla idareye 25.07.2025 tarihinde fiziki ortamda yapılan şikâyet başvurusunun 15.04.2023 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren mevzuat düzenlemesi çerçevesinde öngörülen usul kuralına uygun olmadığı anlaşılmış olup, söz konusu başvurunun hukuken “şikâyet” olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun usul yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****