KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/051

Gündem No : 49

Karar Tarihi : 17.12.2025

Karar No : 2025/UY.II-2694

BAŞVURU SAHİBİ:

Ege Asfalt Maden İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Ek-Pet İnşaat San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1212753 İhale Kayıt Numaralı “Çamlıbel Tüneli ve Bağlantı Yolları Km: 0+000-7+700 Arası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 23.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çamlıbel Tüneli ve Bağlantı Yolları Km: 0+000-7+700 Arası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ege Asfalt Maden İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Ek-Pet İnşaat San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 14.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.11.2025 tarih ve 201228 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2412 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı İrem İnş. Yapı San. ve Tic. A.Ş.nin ortakları ve ortaklık oranlarına ilişkin pay defterlerinin güncel halinin, pay defterlerinin dayanağı niteliğindeki yönetim kurulu karar defterinin EKAP’a yüklenmediği,

2. İhale üzerinde bırakılan İrem İnş. Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Turizm Madencilik Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesine ve maddenin a ve b bendine aykırı olduğu, ÇTY/29, ÇTY/31 ve ÇTY/33 poz numaralı iş kalemleri içerisinde yer alan “Tünel kesit alanı 50 m² üzerinde olan elektrik motor gücü 2x75 kW veya 3x75 kW'ye kadar üç kollu elektrik hidrolik kontrollu delici” girdisi için amortismana dayalı açıklama yapıldığı, ancak amortisman süresinin dolduğunu veya dolmadığını gösteren herhangi bir belgenin sunulmadığı, isteklinin kendi malı makinesinin 2x75 kW veya 3x75 kW'dan daha yüksek elektrikli motor gücünde olduğu, üç kollu ve elektrik hidrolik kontrollü olduğuna dair belge sunulmadığı, analizlerde yer alan diğer girdi miktarlarının ihalede istenilen makineye göre hesaplandığı, farklı özellikte sunulan makinenin diğer girdi miktarlarını değiştireceği için sunulan savunmanın kabul edilmemesi gerektiği, resmi rayici bulunmasına rağmen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanlar için fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı,

b) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin olarak, fiyat teklifleri ekinde maliyet veya satış tespit tutanaklarının sunulmadığı, tutanakların ekinde yer alan fatura bilgileri tablosundaki “Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi” ile fiyat teklifine konu ürünlerin birbirinden farklı olduğu, söz konusu ürünlere ilişkin alım/satımların ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde olmadığı, kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar alım/satım yapılmadığı, satış tutarı tespit tutanağını imzalayan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin, tam tasdik sözleşmesinin, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesinin, firmanın ilgili alanda faaliyetini gösterir herhangi bir belgenin sunulmadığı,

c) “C 30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1) (Nakliye Dahil)” girdisi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, ancak idare tarafından isteklilere gönderilen 29.09.2025 tarihli aşırı düşük teklif açıklama yazısında dikkate alması gereken mesafe en fazla 180 km olarak belirlenmişken, fiyat teklifi alınan firmanın üretim yerinin 180 km mesafe içinde bulunmadığı, firmanın üretim yeri adresini gösterir belge sunulmadığı, hazır beton üretim yerini gösterir kapasite raporunun sunulmadığı,

d) Akaryakıt girdisine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine aykırı açıklama yapıldığı,

e) Sunulan iş kalemi analizlerinde en az %10 yüklenici karı ve genel gider öngörülmediği, açıklama istenmeyen analiz girdileri için bir kuruşun altında bedel öngörüldüğü iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. Yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile (tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

...” hükmü,

Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “EKAP üzerinden gerçekleştirilecek iş ve işlemler” başlıklı 6’ncı maddesinin yedinci fıkrasında “Kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından kamu alımı süreçlerine ilişkin yapılması gereken iş ve işlemler, EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir.

(2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında;

a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan,

b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen,

c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen,

bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır.

(3) Aday ve istekliler, ikinci fıkra kapsamındaki bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlüdür… ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirilecek işlemler” başlıklı 32.4’üncü maddesinde “ 32.4.1 EKAP Yönetmeliğinin “EKAP üzerinden gerçekleştirilecek iş ve işlemler” başlıklı 6 ncı maddesinin yedinci fıkrasında “Kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından kamu alımı süreçlerine ilişkin yapılması gereken iş ve işlemler, EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirilir.” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede; kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından, kamu alımı süreçlerinde kullanılacak bilgi ve belgelerin yüklenmesi ve/veya kaydedilmesi ile bunlara ilişkin kullanıcı tercihlerinin yönetilmesi, EKAP’ta tanımlanmış alanlar üzerinde yapılacak yönlendirmelere uygun şekilde gerçekleştirilecektir.

32.4.2 Anılan Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre, isteklilerin ihalede teklif mektubu ekinde sunacakları ihaleye katılım belgesinin hazırlanmasında, doğrudan EKAP’ta oluşturulmayan veya entegrasyonlar aracılığıyla erişilemeyen belgelerin 32.4.1 inci maddede belirtilen tanımlı alanlara yüklenmesi gerekmektedir.

32.4.3 Anonim şirketler (tek ortaklı şirketler hariç) tarafından ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgiler (halka arz edilen hisseler hariç) EKAP’a kaydedilecek olup bu kayıt kapsamında pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları EKAP’a yüklenir…

32.4.4 Sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketler açısından, sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP’a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP’a yüklenmesi gerekmez.

32.4.5 Anonim şirketlerde, ilgili mevzuatına göre yapılan işlemler sonucunda ortaklar ve ortaklık oranlarının değişmemesi şartıyla bu değişikliklere ilişkin belgelerin EKAP’a yüklenmemesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olamaz…” açıklaması,

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelere teklif sunacak aday ve isteklilerin yönetimindeki görevlileri ile ilgisine göre; ortakları ve ortaklık oranlarını (halka arz edilen hisseler hariç) ve üyelerine/kurucularına ilişkin bilgileri EKAP’a kaydetmelerinin zorunlu olduğu, aday ve istekliler tarafından bu bilgiler kaydedilirken ticaret sicil verilerinin esas alındığı, isteklilerin birden fazla pay sahibi bulunan anonim şirket statüsünde olmaları durumunda ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, ortaklara ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a kaydedilmesi gerektiği, tek ortaklı anonim şirketlerin ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının kaydedilmesinin zorunlu olmadığı, EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda EKAP üzerinden inceleme yapıldığında, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı İrem İnşaat Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin tek ortaklı anonim şirket statüsünde olduğu ve Kamu İhale Genel başlıklı 32.4.3’üncü maddesi uyarınca tek ortaklı anonim şirketlerin ortaklara ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının yüklenmesi zorunluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

...

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

...

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir

...

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

...

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...” açıklaması,

__

__ İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çamlıbel Tüneli ve Bağlantı Yolları Km: 0+000-7+700 Arası Yapım İşi

b) Türü: Yapım işi

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 7,700 km'lik yolun ?Toprak işleri, sanat yapıları, tünel işleri, plentmiks alttemel ve plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım kaplama işleri? nin yapımıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sivas İli” düzenlemesi,

__

__ “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin 23.09.2025 tarihinde Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Çamlıbel Tüneli ve Bağlantı Yolları Km: 0+000-7+700 Arası Yapım İşi” ihalesi olduğu, ihalede 45 adet ihale dokümanı edinildiği ve 17 istekli tarafından teklif sunulduğu, idarece belirlenen sınır değerin altında teklif sunan 7 istekliden 29.09.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazılarla aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen 5 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, 04.11.2025 __ tarihli ihale komisyon kararına göre Kzk İnşaat A.Ş. ve Mila Enerji A.Ş. - Biroğlu İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak anılan isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan İrem İnşaat Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Turizm Madencilik Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Ege Asfalt Maden İnş. Nakliye San. ve Tic. A.Ş. - Ek-Pet İnş. San. Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Teklifi sınırı değerin altında kalan isteklilere idarece 29.09.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen sorgulama yazısında “ÇTY/01 Her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması ve kullanılması (Tünel portal kazıları dahil)”, ÇTY/29 Yeni Avusturya tünel açma yöntemine göre her sınıf zeminde (Taban kemerli veya taban kemersiz) tünel kazısı”, “ÇTY/30 Tünelde püskürtme betonu (shotcrete) yapılması (Beton santrali ile)”, ÇTY/31 Tünelde 1,5" dış çapında çelik boru ile enjeksiyonlu süren yapılması”, “ÇTY/33 Tünelde 28 mm çapında PG tipi kaya bulonu tesis edilmesi”, “ÇTY/36 Tünelde su yalıtımı yapılması (Geotekstil ve Membran ile)”, “ÇTY/37 Tünelde nihai beton kaplamasının yapılması (Hazır beton harcı ile)” ve ÇTY/39 Profilli demirden kirişler, başlıklar, bağlantılar yapılması” iş kalemlerinin açıklama istenecek iş kalemleri olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin iddiaları doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan İrem İnşaat Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Turizm Madencilik Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelenmiş olup, yapılan tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

(b) ve (c) bendinde yer alan iddiaya ilişkin olarak;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yalnızca “Rondela” ve “C 30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 260-1) (Nakliye Dahil)” analiz girdileri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, bu kapsamda fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, fatura bilgileri tablosundaki faturaya konu malın nevi ile fiyat teklifine konu ürünlerin aynı olduğu, fatura bilgileri tablosunda bilgileri verilen fatura tarihlerinin ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde olduğu, fiyat tekliflerini düzenleyen kişilerin ihalede kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yaptığı, tutanaklara ek olarak mükellef adına tutanağı imzalayanın imza sirküsü, mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi, meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ve fiyat teklifini veren firmaların teklife konu alanda faaliyette bulunduğunu gösterir faaliyet belgesinin sunulduğu,

Öte yandan, idarece gönderilen aşırı düşük açıklama isteme yazısında “Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.16. maddesine göre hazır beton pozunun fiyat teklifi ile açıklama yapılması durumunda açıklama yapan isteklilerin dikkate alması gereken mesafe en fazla 180 km” ifadelerine yer verildiği, anılan istekli tarafından “C 30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 260-1) (Nakliye Dahil)” analiz girdisi için Kale Hazır Beton Petrol Akaryakıt Ürünleri İnş Madencilik Hafriyat Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin eki satış tutarı tespit tutanağında ilgili firmanın adresinin “Sularbaşı mah. İmam Hatip sk. Selamet apt. No: 13/2 Merkez/Sivas” olarak yer aldığı ve söz konusu fiyat teklifinde “Teklif edilen birim fiyatı şantiye işbaşı teslimi için geçerlidir... Şartname, doküman, proje ve tariflerde yer alan yukarıdaki malzemenin temini için her türlü gider ve maliyet fiyatlarımıza dahildir.” ifadelerine yer verildiği, buradan hareketle, fiyat teklifi alınan firmanın Sivas ilinde olduğu ve internet üzerinden araştırma yapıldığında ilgili firmanın faaliyet yerleri ile işin yapılacağı yer arasında 180 kilometreden fazla uzaklık bulunmadığı,

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat teklifi almak suretiyle yaptığı açıklamalarda, maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi alınmak suretiyle değil, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, dolayısıyla fiyat teklifi alınan kişinin üretici olması gerekmediği ve satış tutarı tespit tutanağı standart formunda, kapasite raporuna ilişkin bölümlerin zaten bulunmadığı belirlendiğinden, başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

(d) bendinde yer alan iddiaya ilişkin olarak;

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük isteme yazısında mazot (motorin) girdi biriminin kg olarak belirlendiği ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ilgili girdinin fiyatının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2025 yılı rayiç fiyatları ile (kg üzerinden) açıklandığı tespit edilmiş olup söz konusu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

(e) bendinde yer alan iddiaya ilişkin olarak;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunulan her bir analizde asgari %15 oranında yüklenici karının öngörüldüğü ve analiz girdilerinin tutarının bir kuruşun altında olmadığı tespit edilmiş olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

(a) bendinde yer alan iddiaya ilişkin olarak;

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük açıklama isteme yazısında “Tünel kesit alanı 50 m² üzerinde olan elektrik motor gücü 2x75 kW veya 3x75 kW'ye kadar üç kollu elektrik hidrolik kontrollü delici” girdisinin açıklama istenilen analiz girdileri arasında belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan İrem İnşaat Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Madencilik Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından söz konusu analiz girdisi için 2010 model “Atlas Copco” marka, “Boomer L2D” model, “2x75 kW” ana elektrik motoruna ve maksimum “104 m²” çalışma kapasitesine sahip “Yeraltı Ayna Delici Makine” cinsindeki kendi malı makinesi üzerinden açıklama yapıldığı ve bu kapsamda amortisman hesaplamalarına, iş makinesinin aktifine kayıtlı olduğunu gösteren YMM onaylı tespit raporuna, tescil belgesine ve iş makinesinin bazı teknik özelliklerini gösteren “teknik belge” başlıklı dokümana açıklama kapsamında yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalar uyarınca, isteklilerin aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizlerin, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olması gerektiği, bu hususlara aykırı açıklama sunan isteklilerin tekliflerinin ise reddedileceği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilere gönderilen aşırı düşük açıklama isteme yazısında belirtilen analiz girdilerinin de yazıda belirtilen teknik özellikleri haiz olması gerekmektedir.

Söz konusu teknik belgenin incelenmesinden, açıklamaya konu iş makinesinin “Atlas Copco” marka, “Boomer L2D” model, “2x75 kW” ana elektrik motoruna ve maksimum “104 m²” çalışma kapasitesine sahip “Yeraltı Ayna Delici Makine” niteliğinde bir tünel delme makinesi olduğu görülmüş; ancak makinenin üç kollu olup olmadığına ilişkin herhangi bir bilginin yer almadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle yapılan ilave incelemede, anılan makinenin resmi satıcısı tarafından yayımlanan katalog bilgileri üzerinden değerlendirme yapılmış ve Boomer L2D model makinenin iki kollu olduğu hususu açıkça anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, idare tarafından açıklama istenen analiz girdileri arasında yer alan makinenin “üç kollu elektrik hidrolik kontrollü delici” niteliğini haiz olması gerektiği anlaşılmış; ancak anılan istekli tarafından açıklamaya esas gösterilen kendi malı “Boomer L2D” model makineye ilişkin sunulan teknik belge ile makinenin resmi satıcısının internet sitesinde yer alan katalog bilgilerinin incelenmesi neticesinde, söz konusu makinenin iki kollu olduğu görülmüş ve bu yönüyle idarece talep edilen teknik kriteri karşılamadığı tespit edilmiştir.

Bu durum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 yılı rayiçleri üzerinden mukayese edildiğinde; 10.120.1235 poz numaralı “Tünel kesit alanı 50m² ye kadar olan elektrik motor gücü 2x75Kw lık iki kollu elektrik hidrolik kontrollü delici” rayiç bedelinin 20.000.000,00 TL, 10.120.1236 poz numaralı “Tünel kesit alanı 50m² üzerinde olan elektrik motor gücü 2x75Kw veya elektrik motor gücü 3x75Kw ya kadar üç kollu elektrik hidrolik kontrollü delici” rayiç bedelinin ise 34.000.000,00 TL olduğu, bu haliyle üç kollu delici ve iki kollu delici makineler arasında kayda değer bir maliyet farkının bulunduğu, dolayısıyla idarece aranan “üç kollu” özelliğinin esası etkileyen ve maliyeti belirleyici nitelikte bir teknik kriter olduğu değerlendirilmiştir.

Netice itibarıyla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş makinesinin, idarece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması istenilen girdide yer alan “üç kollu” teknik özelliği karşılamadığı anlaşılmış; söz konusu özelliğin, kontrollü delici iş makinesine ilişkin maliyeti doğrudan ve önemli ölçüde etkileyen bir kriter olduğu da dikkate alındığında, anılan isteklinin bu girdiye yönelik açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İrem İnş. Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Turizm Madencilik Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****