KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/048

Gündem No : 56

Karar Tarihi : 26.11.2025

Karar No : 2025/UY.II-2537

BAŞVURU SAHİBİ:

EG Demiryolu ve İnş. A.Ş. - O.K.N. İnşaat Ticaret Taah. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) ,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/607068 İhale Kayıt Numaralı “Havza OSB İltisak Hattı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) tarafından 27.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Havza OSB İltisak Hattı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak EG Demiryolu ve İnş. A.Ş. - O.K.N. İnşaat Ticaret Taah. Ltd. Şti.nin 17.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.11.2025 tarih ve 198609 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2201 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kamu İhale Kurulunun 10.09.2025 tarihli ve 2025/UY.II-1887 sayılı kararı ile teklif tutarı sınır değer tutarının altında olan 5 istekliden (Canpolat Yol Yapı A.Ş., Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş., Demyolray Yapı İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş., Nebioğlu Prefabrik ve Raylı Sistemler San. Ve Tic. A.Ş. ve Royapı Müh. İnş. Taş. Mad. San. ve Tic. A. Ş.- Ozan İnş. Malzemeleri Taş. Elektrik Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı) sorgulama konusu “Özel-001 Döküm Bedeli” analiz girdisine ilişkin oluşan belirsizliklerin giderilmesi suretiyle isteklilerce anılan girdi birim fiyatının ne şekilde belirlenmesi gerektiğine dair gerekli açıklamaları içeren aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yeniden yapılması hususunda düzeltici işlem tesis edilmesi yönünde karar verildiği, bu kapsamda idare tarafından “Özel-001 Döküm Bedeli için belirlenen 15,72 TL/m3 fiyatı kullanabileceği gibi, mevzuat çerçevesinde döküm bedeli belirlemeye yetkili kurum ve kuruluşlardan usulüne uygun belirlenecek döküm bedelini kullanabileceklerdir.” ifadelerine yer verilmek suretiyle isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, bu çerçevede mevzuata aykırı bir şekilde idare tarafından adeta isteklilere kabul edilecek tutarın söylendiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırı bir şekilde idarece işlem tesis edildiği, bu kapsamda idarece tesis edilen işlem neticesinde yaklaşık maliyetin bir bölümünün ifşası ve aşırı düşük sorgulamalarında idare tarafından kabul edilecek bir fiyatın belirtilmesi durumunun ortaya çıktığı bu bilginin ihale öncesinde istekliler tarafından bilinmesinin teklif fiyatlarının değişmesine neden olacağı, sonuç itibariyle ihale komisyonu kararının bu hali ile çıkması halinde idarenin güvenirliliğinin sorgulanacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

**** Anılan Kanun’un “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz” hükmü,****

Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri** değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.**

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 54’üncü maddesinde “ Kurul tarafından verilen bütün kararlar, karar tarihini izleyen beş iş günü içinde taraflara tebligata çıkarılır ve tebligata çıkarıldığı tarihi izleyen beş gün içinde Kurumun internet sayfasında yayınlanır. Kararlara erişim ücrete tabi tutulamaz.

İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.” hükmü

Anılan Kanun’un “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” başlıklı 61’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar. Aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyideler uygulanır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı üçüncü maddesinde “f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini, … ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı yedinci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…

** __**(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir….

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım

. …

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: HAVZA OSB İLTİSAK HATTI YAPIM İŞİ

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2017E01-150938-255884 (Havza OSB İltisak Hattı)

d) Kodu:

e) Miktarı: 5600 metre demiryolu hattına ait altyapı, üstyapı ve sanat yapıları imalatları için birim fiyat teklif cetvelinde türü ve miktarı gösterilen iş kalemleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Samsun-Havza” düzenlemesi,

Aynı Şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde****“33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Şikâyete konu edilen ihaleye ait Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki gibidir.

Başvuruya konu ihalenin Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle 27.05.2024 tarihinde gerçekleştirilen “Havza Osb İltisak Hattı Yapım İşi” ihalesi olduğu,

Şikâyete konu edilen ihalede 54 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 25 isteklinin katıldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin doküman düzenlemelerinde belirtildiği görülmüştür.

**** İdarece teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama istenildiği,**** söz konu ihalede idare tarafından sınır değerin 269.219.627,80 TL olarak hesaplandığı, idare tarafından 25.06.2025 tarih ve 1293050 sayılı yazı ile teklifi sınır değerin altında kalan (Royapı Mühendislik İnşaat Taşımacılık Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Ozan İnşaat Malzemeleri Taşımacılık Elektrik Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Demyolray Yapı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş., Ataray Mimarlık Mühendislik İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Canpolat Yol Yapı A.Ş. ve Nebioğlu Prefabrik ve Raylı Sistemler San. ve Tic. A.Ş.) 5 istekliye “Havza OSB İltisak Hattı Yapım İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 03.07.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 03.07.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir. ” ifadelerine yer verilmek suretiyle isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, söz konu yazının ekinde “Açıklama İstenilecek İş Kalemleri Listesi”, “Açıklama İstenilmeyecek Analiz Girdilerinin Listesi”, “Sıralı Analiz Girdileri Tablosu” ve önemli teklif bileşenlerine ilişkin açıklamaların yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sorgulama yazısının teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderildikten sonra, isteklilerden Royapı Mühendislik İnşaat Taşımacılık Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Ozan İnşaat Malzemeleri Taşımacılık Elektrik Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Demyolray Yapı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından açıklama sunulmadığı, Nebioğlu Prefabrik ve Raylı Sistemler San. ve Tic. A.Ş.‘nin aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmayacağının idareye bildirildiğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Canpolat Yol Yapı Anonim Şirketi ile Ataray Mimarlık Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Anonim Şirketince aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye gönderildiği, idare tarafından her iki isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların uygun olmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı bu hususun aşağıda yer alan şekilde gerekçelendirildiği görülmüştür.

“TCDD-ALT - 1001 Yarma ve Ariyet Kazısı Yapılması” iş kalemine ait analizde yer alan “ÖZEL-001 Döküm Bedeli"' girdisine ilişkin olarak “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’ne” göre belediyelerin veya mahallin en büyük mülki amirinin gösterdiği veya izin verdiği yerler dışında hafriyat toprağının dökülmesinin yasal olarak mümkün olmadığı, yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre döküm için izin belgelerinin ve döküm bedelinin belediyelerden veya mahallin en büyük mülki amirinden alınması gerektiği, dolayısıyla, anılan kalemle ilgili olarak yapılan açıklamalar kapsamında, her iki istekli tarafından da yetkili idarelerden alınmış bir belge sunulmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,”

__

Aktarılan hususlar çerçevesinde 31.07.2025**** tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin EG Demiryolu ve İnşaat A.Ş. & O.K.N. İnşaat Ticaret Taahhüt Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Zirve Baraj Sanayi ve Ticaret A.Ş. & KİPER Mühendislik Taahhüt İnşaat Madencilik Makina Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Kesinleşen ihale kararına ilişkin olarak yukarıda aktarılan hususlar kapsamında teklifi değerlendirme dışı bırakılan Canpolat Yol Yapı Anonim Şirketi ile Ataray Mimarlık Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Anonim Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki TCDD-ALT-1001 no’lu “Yarma ve Ariyet Kazısı Yapılması” iş kalemine ait analizde yer alan “Özel001 Döküm Bedeli” girdisine ilişkin yapılan açıklamada yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre döküm için izin belgelerinin ve döküm bedelinin belediyelerden veya mahallin en büyük mülki amirinden alınması gerekirken, yetkili idarelerden alınmış bir belge sunulmadığından İdari Şartname’nin 33.1 ve 36.1.1’inci maddeleri gereğince tekliflerinin reddedilmesi işleminin mevzuata aykırı olması gerekçeleriyle idareye ve Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak 10.09.2025 tarih ve 2025/UY.II-1886 ile 2025/UY.II-1887 sayılı Kurul kararları ile “ İdarece teklifi aşırı düşük sorgulamasına esas sınır değer tutarının altında teklif sunan başvuru sahibi istekliye gönderilen 18.06.2025, 20.06.2025 ve 25.06.2025 tarihli yazılarda ve eki belgelerde TCDD-ALT-1001 no’lu “Yarma ve Yan Ariyet Kazısı Yapılması” iş kaleminin içerisinde yer alan ve sorgulama konusu olan Özel-001 döküm bedeli için “ÖZEL-001 İlgili belediyeden alınacaktır” açıklamasının yapıldığı, ancak, idarece ihale işlem dosyasında gönderilen bilgilerden ihale konusu işin yapılacağı yerin bir kısmının OSB yetki alanında, bir kısmının ise Havza Belediyesi yetki alanında olduğunun anlaşıldığı, yukarıda aktarılan ilgili mevzuat hükümleri gereğince OSB alanında oluşan hafriyat toprağının üretildikleri yerde ayrı toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesinin OSB’lerin yetki ve sorumluluğunda olduğu, dolayısıyla idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında ve eki belgelerde Özel-001 Döküm Bedelinin ilgili belediyeden alınacağının belirtildiği görülse de, istekliler tarafından OSB yetki alanındaki kısımlar için belediyeden döküm bedelinin temin edilemeyeceğinin açık olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasının usulüne uygun olarak yapılmasının öncelikle aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesine dayalı olduğu, bu açıdan idarece teklif tutarı sınır değer tutarının altında olan 5 istekliye (Canpolat Yol Yapı A.Ş., Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş., Demyolray Yapı İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.,Nebioğlu Prefabrik ve Raylı Sistemler San. ve Tic. A.Ş. ve Royapı Müh. İnş. Taş. Mad. San. ve Tic. A. Ş.- Ozan İnş. Malzemeleri Taş. Elektrik Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı) sorgulama konusu Özel-001 Döküm Bedeli analiz girdisine ilişkin oluşan belirsizliklerin giderilmesi suretiyle isteklilerce anılan girdi birim fiyatının ne şekilde belirlenmesi gerektiğine dair gerekli açıklamaları içeren aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yeniden yapılması” ifadelerine yer verilmek suretiyle sorgulama konusu “Özel-001 Döküm Bedeli” analiz girdisine ilişkin oluşan belirsizliklerin giderilmesi suretiyle isteklilerce anılan girdi birim fiyatının ne şekilde belirlenmesi gerektiğine dair gerekli açıklamaları içeren aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yeniden yapılması hususunda düzeltici işlem belirlendiği görülmüştür.

10.09.2025 tarih ve 2025/UY.II-1886 ile 2025/UY.II-1887 sayılı Kurul kararlarının idareye tebliğ edilmesinin ardından, idare tarafından 19.09.2025 tarih ve 380137 sayılı yazı ile Canpolat Yol Yapım A.Ş ve Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile Nebioğlu Prefabrik ve Raylı Sistemler San. ve Tic. Anonim Şirketinden Kamu ihale Genel Tebliğinin 45.1’inci maddesine istinaden belirlenen “Açıklama istenilecek İş Kalemleri Listesi”, “Açıklama İstenilmeyecek İş Kalemleri Listesi” ve “Sıralı Analiz Girdileri Tablosu” ekte gönderilerek İdari Şartname’nin 33’üncü ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1’inci maddelerine uygun olarak gerekli açıklamaların belgelendirilmek suretiyle, İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine uygun olarak 5 işgünü içerisinde idareye gönderilmesinin istenildiği,

İdarece anılan Kurul kararlarının uygulanmasını teminen işlem yapıldığı, anılan Kurul kararlarında,” “Özel-001 Döküm Bedeli” analiz girdisine ilişkin oluşan belirsizliklerin giderilmesi suretiyle isteklilerce anılan girdi birim fiyatının ne şekilde belirlenmesi gerektiğine dair gerekli açıklamaları içeren aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yeniden yapılması şeklinde karar alındığı, idarenin tesis etmiş olduğu işlemin Kurul kararlarının uygulanmasına yönelik olduğu, ****

19.09.2025 tarih ve 380137 sayılı yazı kapsamında Kurul kararına atıf yapılmak suretiyle; “…Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve aşırı düşük sorgusunda açıklama istenilecek iş kalemleri içinde yer alan TCDD-ALT-1001 no'lu "Yarma ve Ariyet Kazısı Yapılması" iş kalemine ait analizde yer alan "Özel001 Döküm Bedeli" girdisine ilişkin olarak; Oluşan belirsizliklerin giderilmesi ve isteklilerce anılan girdi birim fiyatının ne şekilde belirlenmesi gerektiğine dair, açıklamaları içeren aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yeniden yapılması ile ilgili; Havza OSB İltisak Hattı Yapım İşi kapsamında yapılacak TCDD-ALT-1001 no'lu "Yarma ve Ariyet Kazısı Yapılması" imalatı birim fiyat teklif cetvelinde toplam 253.837,63 m3' olmakla birlikte, bahse konu kazının 193.048,98 m3' ü OSB sorumluluk sınırları içerisinde, 60.788,65 m3' ü ise OSB sorumluluk alanı dışında yapılacaktır. İstekliler söz konusu iş kalemine ait aşırı düşük savunmalarında bahse konu Kamu İhale Kurul kararlarında belirtilen ve İdaremizce kullanılan Özel-001 döküm bedeli için belirlenen 15,72 TL/m3 fiyatı kullanabileceği gibi, mevzuat çerçevesinde döküm bedeli belirlemeye yetkili kurum ve kuruluşlardan usulüne uygun belirlenecek döküm bedelini kullanabileceklerdir…

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1 maddelerine uygun olarak gerekli açıklamaların belgelendirmek suretiyle, İdari Şartnamenin 7.9’uncu maddesine uygun 5 işgünü içerisinde Teşekkülümüze gönderilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdarece yeniden istenilen aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sorgulama neticesinde, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunmuş oldukları, bu kapsamda idare tarafından 07.10.2025**** tarihli yeni ihale komisyonu kararı ile Canpolat Yol Yapı Anonim Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, Ataray Mimarlık Mühendislik İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet başvuru dilekçesinde idarece gönderilen 19.09.2025 tarih ve 380137 sayılı yazı kapsamında;“ TCDD-ALT-1001” numaralı "Yarma ve Ariyet Kazısı Yapılması" imalatının birim fiyat teklif cetvelinde toplam 253.837,63 m3 olduğu, bahse konu kazının 193.048,98 m3'ünün OSB sorumluluk sınırları içerisinde, 60.788,65 m3'ünün ise OSB sorumluluk alanı dışında yapılacağı, söz konusu iş kalemine ait aşırı düşük savunmalarında bahse konu Kamu İhale Kurulu kararlarında belirtilen ve idarece kullanılan “Özel-001 döküm bedeli” için belirlenen 15,72 TL/m3 fiyatı kullanabileceği gibi, mevzuat çerçevesinde döküm bedeli belirlemeye yetkili kurum ve kuruluşlardan usulüne uygun belirlenecek döküm bedelinin kullanabileceği ifadeleri kapsamında idarenin belirtmiş olduğu fiyatın yaklaşık maliyetin gizliliğine halel getirmiş olduğu, bu durum neticesinde yaklaşık maliyetin belirli bir bölümünün istekliler tarafından öğrenilmesine neden olacağı, bir başka ifadeyle idarenin temel ilkelere uygun davranmamak suretiyle yaklaşık maliyetin bir bölümünün öğrenilmesine yol açtığı, bu hususun da mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Yukarıda aktarılan tüm bu inceleme ve tespitler neticesinde idarece Kurul kararlarının uygulanmasını teminen ve belirsizliklerin giderilmesi amacıyla işlem tesis edilmiş olduğu, anılan işlem neticesinde yaklaşık maliyetin bir bölümünün açıklanması gibi bir sonucun ortaya çıkmayacağı idarenin işleminin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında isteklilerin açıklamalarını sağlıklı bir şekilde yapmaları ve kurul kararlarına uyulmasını temin etmek amacını taşıdığı değerlendirilmektedir.

Kaldı ki yaklaşık maliyetin istekliler tarafından 27.05.2025 tarihinde “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar Tutanağı” ile öğrenilmiş olduğu, bir başka ifadeyle başvuru sahibinin iddiasının aksine idarece aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sorgulama yazısından önce halihazırda zaten istekliler tarafından yaklaşık maliyetin ihale tarihinde öğrenilmiş olduğu, idarece yapılan işlemin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında isteklilerin açıklamalarını sağlıklı bir şekilde yapması ve Kurul kararlarının uygulanması amacını taşıdığı, bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin idare tarafından gönderilen yazıda belirtilen hususlar ile maliyetin bir bağının olmadığı düşünülmektedir.

Yapılan tüm bu inceleme ve tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****