KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/044

Gündem No : 28

Karar Tarihi : 05.11.2025

Karar No : 2025/UY.II-2366

BAŞVURU SAHİBİ:

Ersan DURAN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Ferit Melen Hava Alanı Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1431006 İhale Kayıt Numaralı “Bitlis İli Adilcevaz İlçesinde Van Ferit Melen Havalimanına Ait Bahçedere ve Akçıra Köylerinde 2 Adet Dme İstasyonu Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Ferit Melen Hava Alanı Müdürlüğü tarafından 29.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bitlis İli Adilcevaz İlçesinde Van Ferit Melen Havalimanına Ait Bahçedere ve Akçıra Köylerinde 2 Adet Dme İstasyonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ersan Duran’ın 06.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.10.2025 tarih ve 197191 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2077 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleden önce gizli kalması gereken yaklaşık maliyet bilgisinin ihale dokümanında örtülü bir şekilde bulunduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin doküman üzerinden bariz şekilde hesaplanabildiği ve bu değer ile açıklanan yaklaşık maliyetin aynı olduğu, bu durumun tekliflerin isteklilere açıklandığı 29.09.2025 tarihli oturumda fark edilebildiği, olayın fark edilmesinin ardından süresi içerisinde ilgili şikâyet dilekçelerinin idareye gönderildiği, idarenin itirazlarını süre yönünden reddederek ihaleyi iptal etmemesinin yanlış bir karar olduğu, şikayet dilekçelerinde de belirtildiği üzere ihale dokümanında yaklaşık maliyete yer verilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi ile “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde yer alan hükümlere aykırı olduğu, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir...” hükmü,

“Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır…

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır...” hükmü,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “…

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “…(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Bitlis İli Adilcevaz İlçesinde Van Ferit Melen Havalimanına Ait Bahçedere ve Akçıra Köylerinde 2 Adet Dme İstasyonu Yapım İşi

…

ç) Miktarı: 2 Adet Dme İstasyonu Yapım İşi (Bitlis İli Adilcevaz İlçesinde Van Ferit Melen Havalimanına Ait Bahçedere ve Akçıra Köylerinde)…” düzenlemesi,

“İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

…

d) İş kalemleri veya iş gruplarına ait ilerleme yüzdeleri listesi” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir;…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanının eki olan “Dhmi Akçıra Köyü Gözlem Hacmi”ne ait iş kalemleri listesi;

| İş Kalemi No| İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması| Birim
---|---|---|---
…| …| …| …
174| DHMİ-ELK 110| Otomasyon Sistemleri (27066 euro x 50)| Adet

“İş Gruplarının Maliyetteki Oranları” listesi;

İşin Adı: Dhmi Akçıra Köyü Gözlem Hacmi

“Dhmi Bahçedere Köyü Gözlem Hacmi”ne ait iş kalemleri listesi;

| İş Kalemi No| İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması| Birim
---|---|---|---
…| …| …| …
174| DHMİ-ELK 110| Otomasyon Sistemleri(27066 euro x 50)| Adet

“İş Gruplarının Maliyetteki Oranları” listesi;

İşin Adı: Dhmi Bahçedere Köyü Gözlem Hacmi

şeklindedir.

İtirazen şikayet başvurusuna konu ihalenin “Bitlis İli Adilcevaz İlçesinde Van Ferit Melen Havalimanına Ait Bahçedere ve Akçıra Köylerinde 2 Adet Dme İstasyonu Yapım İşi” olduğu, 29.09.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 9 adet ihale dokümanı indirildiği, 2 istekli tarafından teklif sunulduğu, söz konusu tekliflerin geçerli olduğu, 03.10.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuru sahibi Ersan Duran üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise belirlenmediği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin 06.10.2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarenin 08.10.2025 tarihli işlemi ile şikayet başvurusunu süre yönünden uygun bulmaması üzerine 17.10.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “…şikayet dilekçelerinde de belirtildiği üzere ihale dokümanında yaklaşık maliyete yer verilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi ile “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde yer alan hükümlere aykırı olduğu…” ifadelerine yer verilerek idareye yaptığı şikayet dilekçesine atıfta bulunulduğu, söz konusu şikayet dilekçesine itirazen şikayet başvurusunun ekinde yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin 06.10.2025 tarihli idareye şikayet dilekçesinde ise özetle “İlgili işin Akçıra köyü ihale dokümanında yer alan iş kalemleri listesinin 174’üncü sütununda otomasyon sistemleri kaleminin yaklaşık maliyet bilgisine 27.066 Euro x 50 şeklinde yer verildiği, dolayısıyla yaklaşık maliyetinin 27.066 Euro x 50 TL= 1.353.300 TL olduğu, dokümanda yer alan pursantaj tablosundan ise ilgili iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranının %16,4259 olduğunun anlaşıldığı, bu bilgiler ışığında Akçıra köyü DME istasyonunun yaklaşık maliyetinin 8.238.817 TL olduğu, yine ilgili işin Bahçeredere ihale dokümanı incelendiğinde iş kalemleri listesinin 174’üncü sütununda otomasyon sistemleri kaleminin yaklaşık maliyet bilgisine 27.066 Euro x 50 TL şeklinde yer verildiği, dolayısıyla yaklaşık maliyetinin 27.066 Euro x 50 TL= 1.353.300 TL olduğu, dokümanda yer alan pursantaj tablosundan ise ilgili iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranının %15,0861 olduğunun anlaşıldığı, bu bilgiler ışığında Bahçedere köyü DME istasyonunun yaklaşık maliyetinin 8.970.509 TL olduğu, iki binanın toplam fiyatı ve ihale yaklaşık maliyetinin ise 17.209.326 TL olduğunun anlaşıldığı, 29.09.2025 tarihli 1. oturum teklif açma tutanağında da görüldüğü üzere yaklaşık maliyet ile bulunan değerin aynı olduğu, dolayısıyla ihale dokümanında yaklaşık maliyet bilgisine yer verildiği” iddia edilmektedir.

İdare tarafından süre yönünden uygun olmadığı gerekçesi ile reddedilen şikayet başvurunda yer alan iddialarda belirtilen doküman düzenlemelerinin idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında kullanılıp kullanılmadığının bunun neticesinde başvuru sahibinin hesaplamış olduğu yaklaşık maliyetle idare tarafından açıklanan yaklaşık maliyetin aynı veya benzer olup olmadığının tespitinin yaklaşık maliyetin açıklandığı ihale tarihinde mümkün olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddialarının yaklaşık maliyetin açıklanması ile öğrenilebilecek hususlara yönelik olduğu ve farkına varılması gereken tarihin ihale tarihi (29.09.2025) olarak kabul edilmesi gerektiği, netice itibarıyla 06.10.2025 tarihli şikayet başvurusunun süresinde yapıldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiaları kapsamında ihale işlem dosyası incelendiğinde; İdare tarafından 29.09.2025 tarihinde düzenlenen “Tekliflerin açılmasına ilişkin tutanak” ile yaklaşık maliyetin “17.209.357,85 TL” olarak açıklandığı, ayrıca ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinden; Akçıra köyü DME istasyonunun yaklaşık maliyetinin 8.238.831,91 TL olduğu söz konusu işe ait “Otomasyon sistemleri (27066 euro x 50)” iş kaleminin yaklaşık maliyetinin ise “1.353.300,00 TL” olarak hesaplandığı, Bahçedere köyü DME istasyonunun yaklaşık maliyetinin 8.970.525,94 TL olduğu söz konusu işe ait “Otomasyon sistemleri (27066 euro x 50)” iş kaleminin yaklaşık maliyetinin ise “1.353.300,00 TL” olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanının ekinde yer alan “Dhmi Akçıra Köyü Gözlem Hacmi” işine ait iş kalemleri listesinin 174’üncü satırında “DHMİ-ELK 110” numaralı iş kalemine yer verildiği “ İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması” kısmında ise “Otomasyon Sistemleri (27066 euro x 50)” ifadesine yer verildiği,__ “İş gruplarının maliyetteki oranları” listesinde ise söz konusu iş kaleminin maliyetteki oranına “% 16,4259” şeklinde yer verildiği,

“Dhmi Bahçedere Köyü Gözlem Hacmi” işine ait iş kalemleri listesinin 174’üncü satırında “DHMİ-ELK 110” numaralı iş kalemine yer verildiği “ İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması” kısmında ise “Otomasyon Sistemleri (27066 euro x 50)” ifadesine yer verildiği,__ “İş gruplarının maliyetteki oranları” listesinde ise söz konusu iş kaleminin maliyetteki oranına “% 15,0861” şeklinde yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından idareye şikayet dilekçesinde DHMİ Akçıra köyü DME istasyonunun “otomasyon sistemleri” iş kaleminin maliyetinin 27066 euro x 50= 1.353.300,00 TL olarak hesaplandığının belirtildiği, bu kapsamda yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde söz konusu tutarla anılan iş kalemine ilişkin idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin aynı olduğunun görüldüğü, ayrıca başvuru sahibi tarafından aktarılan iş kaleminin maliyetteki oranının % 16,4259 olduğu bilgisi çerçevesinde yapılan hesaplama neticesinde toplam maliyetin 8.238.817,00 TL olarak öngörüldüğü, öte yandan yaklaşık maliyet hesap cetveli üzerinde söz konusu işin yaklaşık maliyetinin 8.238.831,91 TL olduğu,

__

Aynı şekilde başvuru sahibi istekli tarafından idareye şikayet dilekçesinde Bahçedere köyü DME istasyonunun “ otomasyon sistemleri” iş kaleminin maliyetinin 27066 euro x 50= 1.353.300 TL olarak hesaplandığının belirtildiği, bu kapsamda yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde de söz konusu tutarla anılan iş kalemine ilişkin idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin aynı olduğunun görüldüğü, ayrıca başvuru sahibi tarafından anılan iş kaleminin maliyetteki oranının % 15,0861 olduğu bilgisi çerçevesinde yapılan hesaplama neticesinde toplam maliyetin 8.970.509,00 TL olarak öngörüldüğü, öte yandan söz konusu işin yaklaşık maliyetinin 8.970.525,94 TL olduğu,

Ayrıca dokümanda yer alan bilgiler ışığında yapılan hesaplamalar neticesinde toplam yaklaşık maliyetin 17.209.326,00 TL olarak öngörüldüğü öte yandan ihale konusu işin toplam yaklaşık maliyetinin 17.209.357,85 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idarelerin bu Kanun’a göre yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, idarelerce ihale yapılmadan önce her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere belirlenen yaklaşık maliyetin dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin teklif fiyatları ile birlikte açıklanacağı, bu aşamadan önce yaklaşık maliyetin açıklanamayacağı ve ilan edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında yer alan “otomasyon sistemleri 27066 euro x 50” düzenlemesinden anılan iş kaleminin maliyetinin 1.353.300,00 TL olarak hesaplanabildiği söz konusu tutarın anılan iş kalemine ilişkin olarak idare tarafından düzenlenen yaklaşık maliyet hesap cetvelinde belirtilen tutarla aynı olduğu, diğer bir deyişle “otomasyon sistemleri” iş kaleminin yaklaşık maliyetinin ihale dokümanında doğrudan yer aldığı, ayrıca anılan iş kaleminin maliyetteki oranlarına ilişkin doküman düzenlemeleri göz önünde bulundurulduğunda toplam yaklaşık maliyetin 17.209.327,20 TL olarak hesaplanabildiği, dolayısıyla söz konusu tutarla ihaleye ait yaklaşık maliyet (17.209.357,85 TL) arasındaki fark göz önünde bulundurulduğunda doküman üzerinden yaklaşık maliyete ulaşılabildiği anlaşılmış olup söz konusu durumun aktarılan mevzuat hüküm ve düzenlemelerine aykırı olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL tutarında başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı yapılan incelemede, anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 101.344,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****