KİK Kararı: 2025/UY.II-2360
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2025/UY.II-2360
5 Kasım 2025
PIRLANTA TAAH. İNŞ. SAN. VE TİC. A.Ş. - NSB TAAH. İNŞ. SAN. VE TİCARET A.Ş.
DSİ 15. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
2025/988866 İhale Kayıt Numaralı "Aşağı Fırat 2. Merhale Sulama ve Tahliye Kanalları ile Rezervuar Etrafı Tel Çit Korkuluk ve Uyarı Levhası 3. Kısım Yapımı" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/044
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 05.11.2025
Karar No : 2025/UY.II-2360
BAŞVURU SAHİBİ:
Pırlanta Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Nsb Taah. İnş. San. ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 15. Bölge Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2025/988866 İhale Kayıt Numaralı “Aşağı Fırat 2. Merhale Sulama ve Tahliye Kanalları ile Rezervuar Etrafı Tel Çit Korkuluk ve Uyarı Levhası 3. Kısım Yapımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
DSİ 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 31.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aşağı Fırat 2. Merhale Sulama ve Tahliye Kanalları ile Rezervuar Etrafı Tel Çit Korkuluk ve Uyarı Levhası 3. Kısım Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Pırlanta Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Nsb Taah. İnş. San. ve Ticaret A.Ş.nin 01.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.09.2025 tarih ve 194052 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/1895 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
-
İhale üzerinde bırakılan Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin teklifi imzalayan kişileri, yönetiminde bulunan görevlileri, ortakları ve hisse oranlarına ilişkin olarak beyan edilen bilgilerin şirketin son durumunu göstermediği, EKAP’tan alınan yeterlik bilgileri tablosu ile ortaklık tespit belgesinde yer alan ve ticaret sicilinde kayıtlı olan bilgiler arasında farklılıklar bulunduğu, yeterlik bilgileri tablosundaki vekaletname ve imza beyannamesi bilgilerinin eksik ve hatalı olduğu, vekil edilen kişilerin ihale konusu iş için teklif vermek üzere vekil tayin etme yetkisinin bulunmadığı, bu istekli adına e-teklifi imzalayan kişilerin, ticaret sicili kayıtlarına göre anılan şirketleri temsil ve ilzama yetkili olmadığı, anılan isteklinin anonim şirket statüsünde bulunması nedeniyle, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ile İdari Şartname’nin ilgili maddeleri uyarınca şirket pay defteri ve yönetim kurulu karar defterinin ilgili sayfalarının taranarak EKAP’a yüklenmesi ve söz konusu belgelerdeki bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olmasının zorunlu olduğu, ancak pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterlerinin EKAP’a tam ve eksiksiz olarak yüklenmediği, anılan istekliye ait pay defteri ve yönetim kurulu karar defterindeki bilgiler hem birbiriyle hem de yeterlik bilgileri tablosundaki bilgilerle uyuşmadığı, anılan istekliye ait pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterlerinin usulüne uygun şekilde düzenlenmediğinden hukuken geçerli olmadığı, EKAP’a yüklenen pay defterlerinin pay sahiplerinin tamamını içermediği ve pay sahiplerinin adı ve soyadı, T.C. kimlik numarası, unvan ve adres bilgilerinin de bulunmadığı, öte yandan, pay defterinin açılış onayının ve pay devirlerine ilişkin tescil işlemlerinin yapılmadığı, yapılan pay devirlerinin ise şirket ana sözleşmesine uygun şekilde gerçekleştirilmediği,
-
İhale üzerinde bırakılan isteklinin e-teklifi kapsamındaki yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin teyit edilmesi amacıyla idarenin talebi üzerine yazılı olarak ibraz ettikleri belgelerin eksik ve hatalı şekilde sunulduğu ve yeterlik bilgileri tablosundaki bilgileri tevsik edici nitelikte olmadığı, söz konusu belgelerin İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.9’uncu maddesindeki düzenlemelere uygun (asıl veya noter onaylı suret) şekilde ve idarece istenen süre içerisinde sunulmadığı, belgelerin her sayfası üzerinde “aslı gibidir” şerhine yer verilmediği, anılan Şartname’nin 7.8.1’inci maddesindeki açık hükme rağmen, yabancı dilde düzenlenmiş belgelerin tercümesinin bulunmadığı, sunulan tercümelerin ve bu tercümelerin tasdik işlemlerinin İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine aykırı olduğu,
-
İhale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminat olarak sunduğu geçici kefalet senedinin, ilgili mevzuatı uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kefalet sigortası kolunda yetkilendirilmemiş şirketler tarafından düzenlendiğinden geçersiz bir belge niteliği taşıdığı, anılan isteklinin geçici teminat mektubuna ilişkin olarak yeterlik bilgileri tablosundaki gerekli bilgileri doldurmadığı, geçici teminat mektubu için beyan ettiği ayırt edici numaranın hatalı olduğu, geçici teminat tutarının teklif edilen bedelin % 3’ünü karşılamadığı, geçici teminat mektubunda/geçici kefalet senedinde yer alan bilgilerin ihale konusu işle uyumlu olmadığı,
-
İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço rasyoları ve ciro tutarlarının, İdari Şartname’de istenilen yeterlik kriterini sağlamadığı, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço ve ciro bilgilerinin, İdari Şartname’nin 7.4.2’nci ve 7.4.3’üncü maddelerindeki yıllara ait olmadığı, anılan isteklinin kendi iş hacmi tutarları ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarlarını da toplamak suretiyle toplam iş hacmi tutarını belirledikleri halde iş hacmi tutarını kullandıkları ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranlarını gösteren belgelere ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmediği, yapım işleri ile ilgili ciro tutarlarını göstermek üzere beyan edilen bilgiler ve bu kapsamda idareye sunulan fatura bilgilerinde yer alan işler kısmen veya tamamen yapım işi niteliği taşımadığı halde ciro tutarının hesaplanmasında hukuka aykırı şekilde bu durumun dikkate alınmadığı, ciro bilgilerini tevsik etmek üzere sunduğu belgelerin yapım işleri ciro bilgileri tablosu standart formuna uygun şekilde düzenlenmediği, belgelerdeki imza ve kaşelerin eksik olduğu, belgelerin yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, yapım işleri ciro bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların yeterlik bilgileri tablosunda belirtilen yıla/yıllara ait olmadığı, ortak girişim kapsamında elde edilen ciro tutarlarına ilişkin fatura bilgilerinin ayrı bir tabloda gösterilerek hesaplanması gerekirken tüm ciro tutarlarına ilişkin fatura bilgilerinin tek bir tabloda gösterildiği, ciro tutarları ile ilgili güncelleme işleminin hatalı şekilde yapıldığı,
-
İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda iş deneyimini göstermek üzere sunduğu bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, bilgileri sunulan iş deneyim belgelerinin, ihale konusu işe ve İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde düzenlenen benzer işe uygun olmadığı, sunulan iş deneyim belgeleri içinde benzer iş grubu dışında kalan işlere ilişkin kısımların da bulunduğu halde benzer iş kapsamında olduğu iddia edilen iş kısımlarının miktar ve tutarlarının belgeler üzerinde gösterilmediği, bu çerçevede, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.5’inci maddesi gereğince ihale üzerinde bırakılan isteklinin benzer iş kapsamındaki iş kalemlerini ve bunların tutarlarını gösteren belgeleri de sunması gerekirken, anılan isteklinin teklifi kapsamında, bu hususlara ilişkin tevsik edici hiçbir bilgi ve belgeye yer verilmediği, iş deneyim belgelerinde, benzer işe ilişkin gerekli ayrıştırmaların yapılmadığı, ayrıca iş deneyim belgesinde esaslı unsur olarak gösterilen ana iş grubunun, ihale konusu işe ve benzer işe uygun olmadığı halde belge tutarlarının tamamı dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı,
- İş deneyim belgesindeki geçici kabul tarihleri ile ihale ilan tarihi arasındaki süre 15 yıldan fazla olduğu, belgelerde yer alması zorunlu olan bilgilerden bazılarına yer verilmediği ve iş deneyim belgesi standart formuna aykırı şekilde hatalı ve eksik olarak düzenlendiği,
- İş deneyim belgesinde belge tutarlarının hatalı hesaplandığı ve fiyat farklarının da bu tutara dahil edildiği, belge tutarları ve toplam sözleşme bedellerinin hukuka aykırı şekilde, anahtar teslimi götürü bedel işler için ilk sözleşme bedelinin %10, teklif birim fiyatlı işler için ise % 20 fazlasının üzerinde belirlendiği, iş deneyim belgelerine konu işlerde herhangi bir iş artışı yapılmamış olmasına rağmen belge tutarlarının, ilk sözleşme bedelinden yüksek belirlendiği, iş deneyim belgesindeki esaslı unsurun (ana iş grubu) doğru belirlenmediği, iş deneyim belgesine konu işin, ilk sözleşme bedelinden daha düşük bir bedelle tamamlandığı halde, bu eksilişin de belge tutarına yansıtılmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgelerinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesi ile 44-48’inci maddelerine uygun şekilde düzenlenmediği, anılan isteklinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin Ek 1’inci maddesine göre EKAP üzerinden düzenlenmiş ve EKAP kayıt numarası verilmiş bir iş deneyim belgesi sunması gerekirken, EKAP dışında düzenlenmiş ve üzerinde EKAP kayıt numarası bulunmayan bir iş deneyim belgesini sunmuş olmasının mevzuata aykırı olduğu, söz konusu iş deneyim belgelerinin, başta asgari iş deneyim tutarı olmak üzere İdari Şartname’de aranan yeterlik kriterlerinin hiçbirini karşılayamadığı,
- Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından şirket ortağı olduğu belirtilen kişilere ait iş deneyim belgeleri sunulmakla birlikte, bu kişilerle ilgili olarak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesi uyarınca düzenlenen ortaklık tespit belgesi/belgelerinin geçerli olmadığı, anılan Yönetmelik maddesine göre, iş deneyim belgesi kullanılan kişinin şirket sermayesinin yarısından fazlasına sahip olması, şirketi temsil ve yönetim yetkisinin bulunması ve bu şartların ortaklık tespit belgesinin düzenleme tarihinden geriye doğru en az bir yıldır kesintisiz şekilde sağlanması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 44.1’inci maddesinde yer alan açıklama çerçevesinde düzenlenecek olan KİK031.1/Y nolu standart formun (2) numaralı dipnotunda “İş deneyim belgesi sahibi ortağın temsil ve yönetime ilişkin süresinin tespitinde ticaret siciline tescil tarihi dikkate alınır.” açıklaması yer aldığından, iş deneyim belgesi sunulan ortağın, tespit belgesinin düzenleme tarihinden geriye doğru bir yıldır kesintisiz şekilde şirketi temsil ve yönetim yetkisine sahip olduğunu gösteren herhangi bir ticaret sicili kaydının bulunmaması ve/veya bu yetkisinin sona ermiş olması nedeniyle, hukuka aykırı şekilde düzenlenen ortaklık tespit belgesinin dayanak alınarak sunulan iş deneyim belgesinin, işbu ihalede tevsik edici bir belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı,
- İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki gerekçelerle Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu;
a) Aşırı düşük teklif açıklama belgelerini kendisine verilen süre içerisinde idareye sunmadığı,
b) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan belgelerin asıl veya onaylı suret olmadığı, onaylı suret şeklinde sunulan belgelerin her sayfasının onaylanmadığı,
c) Açıklamalarda, farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatlar kullanılmak suretiyle Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olarak kendisine haksız avantaj sağlandığı,
d) Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen 6 adet iş kalemi için sunduğu analizlerin, idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, ihale dokümanında tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye aykırı olduğu, isteklinin hukuka aykırı şekilde sadece alış ya da satış faturası kullanarak açıklama yaptığı, söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamada analiz girdilerinin ve miktarlarının değiştirildiği, analiz girdilerinin tamamına yer verilmediği, girdilerin adlarının ve birimlerinin hatalı şekilde gösterildiği, idarece açıklanması istenen tüm girdilerin açıklanmadığı, açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin biriminin, birim fiyatının, miktarları ile girdi tutarlarının gösterilmediği,
e) İdarece açıklama istenen iş kalemlerine ait her bir analizdeki tüm girdilerin ayrı ayrı gösterilerek fiyatlandırılması ve bu fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde belgelendirilmesi gerekirken, söz konusu iş kalemlerinin bütün olarak tek bir fiyat teklifine konu edilmek suretiyle açıklama yapılmasının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesi ile 45.1.13’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği,
f) Analizlerde aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda, bu isteklinin düzeltilmiş analiz fiyatlarının, o iş kalemine ait teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı,
g) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesindeki açıklamaya aykırı olarak her bir analizde en az % 10 oranında yüklenici kârının öngörülmediği, bazı analiz girdilerinin tutarının bir kuruşun altında belirlendiği ve analizlerdeki birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutarların, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanmadığı,
h) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci ve 45.1.6’ncı maddeleri uyarınca, isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklif açıklamasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyat ve/veya rayiçlerin kullanılması halinde, Tebliğ’in 45.1.13’inci maddesinde belirtilen tevsik edici belgelerin sunulmasına gerek bulunmadığı ancak, bu istekli tarafından yapılan açıklamalarda yer alan analiz girdileri için, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, ihale ilan tarihi itibarıyla yayımlanmış cari yıl rayiç fiyatlarının kullanılması gerekirken, bir önceki yıla ait olan fiyatların kullanıldığı ve bu suretle cari yıl birim fiyatlarının altında kalan fiyatların teklif edildiği, ayrıca bu istekli tarafından yapılan açıklamalarda yine hukuka aykırı olarak cari yıl birim fiyat listesinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin rayiç fiyatların kullanıldığı, rayiç fiyatları kullanılan pozlar ile açıklama yapılması istenen pozların birbiriyle uyuşmadığı, dolayısıyla söz konusu analiz girdileri için kullanılan fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci ve 45.1.6’ncı maddelerine uygun olmadığı ve Tebliğin 45.1.13’üncü maddesine göre de belgelendirilmediği,
ı) Analizlerdeki işçilik bedellerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olarak 2025 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlendiği, işçilik maliyetleri için en az saatlik asgari ücretin esas alınması gerekirken işçilik maliyetlerinin de fiyat tekliflerine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dahildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,
i) Anılan isteklinin açıklamalarında kullandığı akaryakıt fiyatlarının, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan ve ihale ilan tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olduğu, EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt fiyatının TL/lt cinsinden hesaplanmasında, mazotun litre’den kg’ye dönüşümündeki yoğunluk 0,820-0,845 kg/lt aralığında belirlenmediği,
j) “C 25/30 beyaz beton harcı normal hazır beton harçları”, “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C,B500B-C) (TS 708)”, “Demir boru (Karışık çaplı)”, “C 20/25 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TSEN 206)”, “C 16/20 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TSEN 206)”, “Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 10223-1)” girdileri başta olmak üzere tüm analiz girdilerine ait fiyat tekliflerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre fiyat teklifine konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı ve bu hususu tevsik eden belgelerin idareye sunulmadığı,
k) Fiyat tekliflerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, fiyat tekliflerini veren firmalar ile bu teklifleri imzalayan ve onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi veya beyannamelerini imzalamaya yetki veren bir sözleşme bulunmadığı ya da bu sözleşmelerin geçerlilik sürelerinin sona erdiği, söz konusu belgelerde, meslek mensubunun kaşesi ve imzası ile iletişim bilgileri ve fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşenin de eksik olduğu, fiyat tekliflerindeki teklif sahibinin ve meslek mensubunun imzasının hem tutanaklarda hem de tutanakların ekinde sunulması gereken imza sirkülerlerinde ve imza beyannamelerindeki imzalarla aynı olmadığı, fiyat teklifleri ve ekindeki tutanakların farklı kişiler tarafından imzalandığı,
l) Fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden faturaların, fiyat teklifine konu mala veya hizmete ilişkin olmadığından fiyat tekliflerinin geçersiz olduğu, fiyat tekliflerinde tarih, fiyat teklifine konu malın veya hizmetin adının, birim fiyatının ve miktarının bilgilerinin bulunmadığı, yer verilen bilgilerin ise fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil etmesi gereken tespit tutanaklarındaki bilgilerden farklı olduğu, özellikle tespit tutanaklarının tarih ve sayıları ile bu tutanaklara istinaden düzenlenen fiyat tekliflerinde belirtilen tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının birbirleriyle çeliştiği, fiyat tekliflerinin geçerlik süresinin dolduğu,
m) Fiyat tekliflerinde yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, satışlar dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların, satış tutarı tespit tutanaklarında gösterilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin, maliyetler dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların ise maliyet tespit tutanaklarında gösterilen ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olduğu, fiyat tekliflerini düzenleyen gerçek ya da tüzel kişilerin, ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifinin konusu mal miktarının 1/20’si kadar alım ya da satım yapmadıkları,
n) Ayrıca, fiyat teklifi veren firmaların yasal defter ve belgelerinde, ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya bundan önceki üç ay içinde fiyat teklifine konu mal veya hizmetin alış, satış veya üretimine ilişkin kayıt bulunmadığı halde, sırf aşırı düşük teklif açıklaması yapılabilmesini sağlamak amacıyla muvazaalı bir biçimde gerçekte olmayan işlemler varmış gibi gösterilerek fiyat tekliflerinin düzenlendiği, fiyat teklifi veren kişi veya şirketlerin, faal durumda olmadıkları gibi, vergi ve oda kayıtlarının da bulunmadığı,
o) Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile stok tespit tutanağında, tutanağa esas alınan son üç ay veya bundan önceki üç ay hatalı şekilde belirlendiği veya hiç belirlenmediği,
ö) Tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine ve ekindeki Ek-O.5, Ek-O.6., Ek-O.7 ve Ek-O.8 standart formlarına aykırı şekilde düzenlendiği,
p) Stoklarda olduğu belirtilerek Stok Tespit Tutanağı kullanılmak suretiyle açıklama yapılan malın stoktaki miktarı, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olduğu halde, eksik kalan miktar için Tebliğ’deki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılmadığı, isteklinin kendi ürettiği ve aldığı mallara ilişkin maliyetlere dayanarak Ek-O.7 tutanağı ile yaptığı açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği halde, belirtilen süreler içinde mevzuatta düzenlenen asgari miktarda alım yapılmadığı,
r) Maliyet/satış tutarı ve stok tespit tutanaklarında, söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisinin ve tutanak tarih ve sayısının bulunmadığı, tutanaklarda mükellefin ve meslek mensubunun adı, soyadı/unvanı ile diğer bilgilerinin (meslek mensubunun bağlı olduğu oda, oda sicil ve kaşe numarası bilgileri gibi) geçici vergi beyanname dönemi, defterlerin tasdik makamı, noter tasdik tarihi ve sayısı bilgilerinin yazılmadığı veya hatalı olarak ya da eksik yazıldığı, söz konusu defterlerin, e-defter veya defter beyan sistemi gibi elektronik ortamlarda tutulduğu halde buna ilişkin açıklayıcı bilgiye tutanaklarda yer verilmediği, aynı fiyat teklifi kapsamında birden fazla mal için fiyat teklifi alınmasına rağmen, bu tekliflerin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında her bir mal için satış veya maliyet tutarının hesaplanması amacıyla ayrı bir tablo düzenlenmediği,
s) Tutanakların ekinde meslek mensuplarının oda faaliyet belgeleri ile mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ve mükellef adına temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi ya da Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, ayrıca vekile ait vekaletnameler ile vekilin imza beyannamesi açıklama kapsamında sunulmadığı, sunulan ticaret sicili gazeteleri veya tasdiknameleri ile vekaletnameler ise hem münferiden imza yetkisini, hem de üçüncü kişilere fiyat teklifi verilmesi yetkisini içermediği, ticaret sicili gazeteleri, ticaret sicili tasdiknamesi, imza beyannamesi ve vekaletnamelerdeki geçerlilik sürelerinin sona erdiği, meslek mensuplarının oda faaliyet belgelerinin, fiyat tekliflerinin ve tutanakların meslek mensubunca onaylandığı tarihi kapsamadığı, meslek mensubunun faaliyet belgelerinin, kendisi tarafından aslı gibidir şeklindeki tasdik yapılmadan sunulduğu, fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile fiyat teklifleri arasında, tutanakların tarih ve sayısı, hangi mala/hizmete ilişkin olarak düzenlendiği, fiyat teklifini veren ve meslek mensubuna ait bilgiler de dahil olmak üzere içerdikleri bilgiler bakımından tutarsızlık bulunduğu,
ş) Söz konusu tutanaklardaki hesaplamalarda hataların bulunduğu, satışlara dayalı açıklamalar için ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, maliyete dayalı açıklamalar için ise ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmaması koşullarının gerçekleşmediği, meslek mensubunca düzenlenen tutanaklarda yer alan mal ve hizmetler ile fiyat teklifine konu mal ve hizmetler farklı teknik özelliklerde olduğu için söz konusu belgelerin açıklamaya esas alınmasının mümkün bulunmadığı, maliyet tespit tutanağına dayalı olarak mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için, fiyat teklifini veren kişi tarafından ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerektiği halde, bu kurala uyulmadığı, bunun yanında, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması koşuluna da uyulmadığı,
t) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını düzenleyen mükellef (fiyat teklifini veren firma) adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye ticaret sicili gazetesinin aslı ya da sureti ile vekil sıfatıyla tutanağı imzalayan kişinin vekaletnamesi ve imza beyannamesinin aslı ya da suretinin sunulması kuralına uyulmaması nedeniyle bu isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği,
u) Gerek maliyet tespit tutanakları gerekse satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan fatura bilgileri tablosu usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, tablodaki bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, tablodaki fatura adedi, faturaya konu mamul/mal veya hizmetin adı/nevi, miktar ve tutarı bilgileri ile tutanağın satış veya maliyet tutarının tespitine ilişkin kısmında yer alan tablodaki bilgiler birbiriyle çeliştiği, tutanakta, ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde düzenlenmeyen faturalara da yer verildiği, faturaların bir kısmının fiyat teklifine konu mal veya hizmetlere ilişkin olmadığı, fatura içeriğinde fiyat teklifine konu mal veya hizmet dışında başka mal ve hizmetlerin de bulunduğu halde, bunların tutarlarının ayrıştırılmadığı, faturanın mükellef tarafından düzenlendiği durumda alıcı bilgilerine, mükellef tarafından düzenlenmediği durumda ise faturayı düzenleyen bilgilerine ve vergi kimlik numaralarına yer verilmediği gibi, söz konusu bilgiler hatalı ve eksik şekilde düzenlendiği, fiyat tekliflerine dayanak oluşturan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki ortalama/toplam birim maliyet ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının, ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde fiyat teklifine konu mala/hizmete ilişkin olarak düzenlenen bütün faturalar dikkate alınmak suretiyle hesaplanması gerekirken sadece fiyatı uygun olanlar seçilerek fatura bilgileri tablosunda gösterildiği ve hesaplamanın bunlar üzerinden yapıldığı, sunduğu maliyet tespit tutanağının, fiyat teklifi veren mükellefin, fiyat teklifine konu malın veya hizmetin üreticisi sıfatıyla düzenlenmiş olmasına rağmen, mükellefin sahip olduğu kapasite raporuna ilişkin bilgilere bu tutanakta hiç yer verilmediği ya da eksik veya hatalı olarak yer verildiği, tutanaktaki kapasite raporunun geçerlilik süresi sona erdiği gibi üretim konusu yıllık üretim kapasite miktarının ve üretim konusu malların biriminin, fiyat teklifine konu mal veya hizmet üretimi için uygun ve yeterli olmadığı, bu çerçevede, fiyat teklifi veren mükelleflerin ve Ek-O.7 (maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve Ek-O.8 (stok tespit tutanağı) ile açıklama yapan isteklinin defter kayıtlarının ve faturaların ilgili meslek mensuplarından istenmesi ve iddia konusu edilen hususlara yönelik tespit ve değerlendirmelerin bu belgeler incelenmek suretiyle yapılması gerektiği,
ü) Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.13.16’ncı maddesi niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin olarak istekli tarafından sunulan fiyat teklifleri beton priz süresini aşan mesafelerde bulunan üretim tesislerinden temin edildiği, bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık teşkil ettiği,
v) Dikenli tel(galvanizli) analiz girdisine ait fiyat teklifi ve tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.13.1 hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, satış tutarı tespit tutanağı 5. Paragrafı olan fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura miktarı ile yine tutanağın 4. Paragrafındaki tabloda ‘’Yurtiçi Satışlar ( varsa Yurtdışı Satışlar Hesabında kayıtlı olan … [ mamülün, malın veya hizmetin adı ] ilişkin*’’ kısmında gösterilmesi gereken fatura sayısı ve faturaya ait bilgilerinin eksik ve hatalı yazıldığı, bunun da ortalama satış tutarının hatalı hesaplamaya sebep olacağı ve bu tutarın ortalama satış tutarının %80 lik diliminin üstünde olacağı, dolayısıyla ihale üzerine bırakılan istekliye avantaj sağlayacağı, Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine aykırılık teşkil eden bu durumun aşırı düşük savunmasının reddini gerektirdiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan**** Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,
…
b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,
teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.
(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur. …” hükmü,
İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan**** Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “…(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur.
Bu kişilerin;
a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,
b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri** __**esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 31’inci maddesinde “… 31.3 Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde istenen bilgilerin EKAP üzerinde eksiksiz, doğru ve güncel tutulması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından anılan maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. Bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Anonim şirketlerde, ilgili mevzuatına göre yapılan işlemler sonucunda ortaklar ve ortaklık oranlarının aynı kalması şartıyla, bu işlemlere ilişkin belgelerin EKAP’a yüklenmemesi durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılmaz. Ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgiler esas alınacaktır.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;
1) (Mülga: 20/06/2021-31517 R.G./5.md.; yürürlük: 19/08/2021)
2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.
…
d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname.” … düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin “Aşağı Fırat 2. Merhale Sulama ve Tahliye Kanalları İle Rezervuar Etrafı Tel Çit Korkuluk ve Uyarı Levhası 3. Kısım Yapımı İşi” ne ilişkin olduğu, ihaleye 27 isteklinin e-teklif verdiği, teklifi sınır değerin altında olan 11 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu isteklilerden 3’ünün aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu ve idarece yapılan değerlendirmede isteklilerin açıklamalarının uygun bulunduğu, 03.09.2025 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile ihalenin Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, Pırlanta Taahhüt İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. - Nsb Taahhüt İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelere teklif sunacak aday ve isteklilerin yönetimindeki görevlileri ile ilgisine göre; ortakları ve ortaklık oranlarını (halka arz edilen hisseler hariç) ve üyelerine/kurucularına ilişkin bilgileri EKAP’a kaydetmelerinin zorunlu olduğu, aday ve istekliler tarafından bu bilgiler kaydedilirken ticaret sicil verilerinin esas alındığı, ayrıca anonim şirketlerde ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında (tek ortaklı şirketler hariç), beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının da taranarak EKAP’a yüklenmesi gerektiği,
Bu çerçevede, EKAP’a kayıtlı olan tüzel kişilerin kendileri, ortakları ve ortaklık oranları, üyeleri ya da kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevlileri ile vekilleri veya temsilcilerine ilişkin bilgilerin EKAP’a kaydedilmesinin ve söz konusu bilgilerin ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellenmesinin zorunlu olduğu, EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerektiği, ihaleye teklif veren isteklilerce kaydedilen/güncellenen bilgilerinin yeterlik bilgileri tablosuna EKAP üzerinden yansıyacağı, bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgilerin esas alınacağı** __** anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin**** yeterlik bilgileri tablosunun ilgili satırında tüzel kişiliğin yöneticilerine ilişkin bilgilerin beyan edildiği ve sınırlı yetkili olan kişilerin atanmasına ilişkin şirket iç yönergesinin yer aldığı Ticaret Sicili Gazetesi’nin ve imza sirkülerinin yüklendiği, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerle EKAP üzerinden temin edilen bilgilerin uyumlu olduğu, e-teklifin istekliyi ihalelerde temsile yetkili kişi tarafından e-imza ile imzalandığı,
Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin yeterlik bilgileri tablosunun ilgili satırında tüzel kişiliğin ortaklarına ilişkin bilgilerin beyan edildiği, istekli tarafından EKAP a şirketin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının yüklendiği, söz konusu beyan ve belgelerden; ihale tarihinde (31.07.2025) şirket ortaklarının Cemal Yazıcı (ortaklık oranı: %49) ile Nuray Yazıcı (ortaklık oranı: %51) olduğu, ayrıca istekli tarafından EKAP a yüklenen pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının Noter tarafından onaylı olduğu, pay defterlerinde tüm ortaklara ilişkin bilgilerin yer aldığı ve pay defterinde yer alan bilgiler ile yönetim Kurulu karar defterinde yer alan bilgilerin birbiriyle uyumlu olduğu, bu çerçevede istekli tarafından beyan edilen bilgilerin EKAP’a yüklenen şirketin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinde yer alan bilgilerle uyumlu ve güncel olduğu anlaşılmıştır.
**** Bu itibarla,**** ihale üzerinde bırakılan Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin yeterlik bilgileri tablosunda yöneticilere ilişkin beyan ettiği bilgilerin EKAP üzerinden temin edilen ticaret sicili verileri ile uyumlu olduğu, e-teklifin istekliyi ihalelerde temsile yetkili kişi tarafından e-imza ile imzalandığı, ortaklara ilişkin beyan ettiği bilgilerin istekli tarafından EKAP’a yüklenen şirketin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinde yer alan bilgilerle uyumlu ve güncel olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’nci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.
(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir. …” hükmü,
**** “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.
(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.
(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden e-teklif şeklinde gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.
(4) (Mülga fıkra: 30/11/2021-31675 R.G./2. md.; yürürlük: 20/12/2021)
(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.
…
(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.
(10) İhale komisyonu tarafından 60 ıncı madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
a) Aşırı düşük tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceği ihalelerde, geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine; yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır.
b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;
1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.
2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.
…” hükmü,
**** İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan**** Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19 uncu maddesinde “ (1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır. …” hükmü ile,
**** “e-tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 24 üncü maddesinde****“(1) e-tekliflerin açılması ve ilk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Ancak bu durumda her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir.
(2) Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 23 üncü madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya belgelerinin eksik olduğu ya da geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilenlerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve buna ilişkin kayıt yapılır.
(3) İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile ilgili değerlendirme, e-teklif kapsamında yüklü olan belgelerin ve EKAP üzerinden ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinden sorgulama suretiyle elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle yapılır.__
(4) Yeterlik kriterlerinin istekliler tarafından karşılanıp karşılanmadığına ilişkin değerlendirme ihale dokümanında yer alan hükümler çerçevesinde yapılır. Yeterlik kriterlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu husus gerekçesi de açıkça belirtilmek suretiyle EKAP’a kaydedilir.
(5) EKAP üzerinden sorgulanmasının mümkün olmaması nedeniyle bilgisayarda taratılarak sunulması gereken belgeler ve eklerinden herhangi birinin e-teklif kapsamında sunulmamış olması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz ve bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak, bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulan belgelerde, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, bilgi eksikliği bulunması halinde idare tarafından bilgilerin tamamlanması istenir. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin tamamlanması için iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Bu süre içerisinde istekli tarafından eksik bilgilere ilişkin belgeler idareye sunulur. Belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayanların teklifleri dördüncü fıkrada belirtildiği şekilde değerlendirme dışı bırakılır. …” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;
1) (Mülga: 20/06/2021-31517 R.G./5.md.; yürürlük: 19/08/2021)
2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.
b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,
c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.
ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,
d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname.
e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, teklif mektubu standart formu ekinde yer alan iş ortaklığı beyannamesi,
f) Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde, isteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi,
g) Bu madde boş bırakılmıştır.
ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,
h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge,
ı) Bu bent boş bırakılmıştır.
i) Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin 13/1/2011 tarih ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belge
7.1.1) Bu madde boş bırakılmıştır.
7.1.2) Bu ihalede, istenen belgeler yerine yeterlik sertifikası sunulamaz.
7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;
7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) bendinde yer alan belgelere ilişkin bilgilerin ayrı ayrı beyan edilmesi zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan/en az % 51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak ilgisine göre (ğ) ve (h) bendindeki belgeye ilişkin bilgileri de beyan etmek zorundadır. Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde, bu belgeyi kullanan ortağın 7.1 inci maddenin (i) bendindeki belgeyi de sunması zorunludur.
7.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler
İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;
a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,
b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,
İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.
İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.
7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.
7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.
7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:
{Belirtilmemiştir}
7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.
7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
19.06.2018 Tarih ve 30453/m Sayılı Yapım İşlerinde benzer iş grupları tebliğinin eki olan yapım işlerinde benzer iş grupları listesinde yer alan (A) IX. Grup: Su Yapıları benzer iş olarak kabul edilecektir.
7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar :
Belge Adı Açıklama
İnşaat Mühendisliği Mezuniyet Belgesi veya Diploma
7.7. Numune ve demonstrasyon değerlendirmesi:
7.7.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.7.2. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.8. Tekliflerin dili
7.8.1. Teklifi oluşturan bütün belgeler ile tekliflerin değerlendirmesi aşamasında idarece talep edilmesi halinde isteklilerce sunulması gereken belgeler ve ekleri Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işlerinde ilgili maddeki düzenlemeler esas alınacaktır.
7.9. Belgelerin sunuluş şekli:
7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.
7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.
7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.
7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler.” düzenlemeleri yer almaktadır.
**** Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden,**** elektronik ortamda teklif verilmesi öngörülen ihalelerde isteklilerin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtilmiş olan yeterlik belgeleri ile kriterlerine ilişkin gerekli beyanlara yeterlik bilgileri tablosu içeriğinde ilgili satırlarda yer vermeleri gerektiği, teyidi yapılamayan belgelerin taratılarak sisteme teklif kapsamında yüklenmesi gerektiği, idarelerce yapılacak yeterlik değerlendirmelerinin de İdari Şartname’nin ilgili maddelerinde belirlenmiş olan yeterlik belgeleri üzerinden yapılması gerektiği, ihale komisyonlarınca yapılacak olan değerlendirmelerin öncelikle istekliler tarafından EKAP’a yüklenen ve yeterlik bilgileri tablosunda bilgileri belirtilen belgeler üzerinden yapılması gerektiği, ihale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde ihtiyaç duyulması halinde teyidi yapılamayan belgelerin, belgelerin sunuluş şekline uygun şekilde sunulmasının talep edilebileceği anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede, söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için gereken belgelere ve yeterlik kriterlerine yer verildiği, anılan maddede söz konusu belgelerin ve yeterlik kriterlerine ilişkin bilgi/belgelerin istekliler tarafından e-teklifleri kapsamında beyan edilmesinin/belirtilmesinin istenildiği, ihale komisyonunca yeterlik değerlendirmesinin bu çerçevede istekliler tarafından teklif mektubu ekinde sunulan yeterlik bilgileri tablosunda yer alan beyanlar ile yüklenen belgelerde yer alan bilgiler üzerinden yapıldığı,
İdare tarafından 11.08.2025 tarihinde EKAP üzerinden teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen 11 istekliye “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması”na yönelik tebligat yapıldığı ve söz konusu belgelerin 18.08.2025 tarihine kadar idareye sunulmasının istenildiği görülmüştür.
Bu bağlamda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin tebligatında belirtilen tüm belgeleri 18.08.2025 tarihinde idareye sunduğu, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgeler kapsamında; 6 adet yapım işleri ciro bilgileri tablosu ve eki faturalar ile iş ortaklığına ilişkin olan ciro bilgileri için ise iş ortaklığı sözleşmelerini idareye sunduğu, söz konusu belgelerin; belgelerin sunuluş şekline uygun olarak idarece istenilen süre içerisinde sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü,****
İlan tarihinde yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31'inci maddesinde “… Aday veya istekliler tarafından, yedinci fıkradaki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.” hükmü,
“Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “ (1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.
…
(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.” hükmü,
**** İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde****“26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.
26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.
26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 27.12.2025 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.
26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi,
__
“ Geçici teminatın verilmesi” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Geçici teminat mektubunu düzenleyen kuruluş tarafından mektuba verilen ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.
28.2. Teminat mektupları dışındaki teminatların DSİ GAP 15. Bölge Müdürlüğü Muhasebe Şube Müdürlüğüne yatırılması ve teminatın yatırıldığını gösteren belgelere ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilmesi gerekir.” düzenlemesi yer almaktadır.
__
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden ihalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacağı, isteklilerin teklif ettiği kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacağı,__ Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda belirtilmesinin yeterli olacağı, geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihinin belirtilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin yeterlik bilgileri tablosunun “Teminata ilişkin bilgiler” başlıklı bölümünde Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubuna ilişkin ayırt edici numaranın “M101012528495372R ” olarak belirtildiği, EKAP üzerinden yapılan incelemede beyan edilen ayırt edici numarayla EKAP’taki ayırt edici numaranın birbiriyle uyumlu olduğu, söz konusu geçici teminat mektubunun Türkiye Garanti Bankası A.Ş. tarafından düzenlendiği; teminat tutarının 8.500.000,00 TL, geçerlilik tarihinin 30.01.2026 olarak düzenlendiği görülmüştür.
**** Bu çerçevede, anılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun yetkili banka tarafından düzenlendiği ve TAKASBANK entegrasyonundan gelen ayırt edici numaranın beyan edildiği, sunulan geçici teminat tutarının isteklinin sağlaması gereken teminat tutarını karşıladığı, dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda standart formda belirtilen tüm bilgileri taşıdığının kabulü gerekeceği, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda belirtilmesinin yeterli olduğu anlaşıldığından, geçici teminat mektubunun ihale konusu işle uyumlu olmadığı yönündeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan**** Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin**“** Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35 inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,
sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
…
(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
…
(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü ile,
**** “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan** __**önceki yıla ait;
a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,
b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.
Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir.
(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;
a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden,__yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,
…
gerekir. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihaleler hariç olmak üzere, yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.
(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.__İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihalelerde, üçüncü fıkradaki kriterleri sağlayamayan aday veya isteklinin yapım işleri cirosuna ilişkin asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam ciro tutarının üçüncü fıkranın (a) bendinde sayılan ihalelerde teklif ettiği bedelin %40’ından veya üçüncü fıkranın (b) bendinde sayılan ihalelerde yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutarın iki katından az olmaması durumunda, yapım işleri ile ilgili ciro kriterinin sağlandığı kabul edilir. Bu durumda, aday veya isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da teklif veya başvuru kapsamında sunması gereklidir
(6) Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
(8) Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
…
(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.
…
(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.
(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.
Anılan Yönetmelik ekinde yer alan KİK024.2/Y sayılı standart form aşağıdaki gibidir:****
__YAPIM İŞLERİ CİRO BİLGİLERİ TABLOSU
| Tespit Yapılan Kişinin Adı ve Soyadı/Ticaret Unvanı | __ |
|---|---|
| T.C / Vergi Kimlik Numarası | __ |
| Belge Düzenleme Tarihi | __ |
| __ | |
| Yıl / Yıllar | 20… |
| --- | --- |
| Yapım İşleri Ciro Tutarı | __ |
| YAPIM İŞLERİ FATURA BİLGİLERİ LİSTESİ (20..)* | |
| Sıra No | Fatura Tarihi |
| --- | --- |
| 1 | __ |
| 2 | __ |
| 3 | __ |
| …** | __ |
| TOPLAM | __ |
*Fatura bilgileri listesi her yıl için ayrı olarak düzenlenecektir.
** Listeye gerektiği kadar satır eklenecektir.
Tespit yapılan kişinin yapım işleri ciro bilgilerinin, yukarıda listede belirtilen faturalar esas alınarak ticari defterleri üzerinden tespit edildiğini beyan ve taahhüt ederim.
Anılan Yönetmelik ekinde yer alan KİK024.3/Y sayılı standart form aşağıdaki gibidir:
__YAPIM İŞLERİ CİRO BİLGİLERİ TABLOSU _(_Ortak Girişim Olarak Yapılan İşler)
| _Ortak Girişimin Ticaret Unvanı /_Vergi Kimlik Numarası (varsa) | __ |
|---|---|
| Tespit Yapılan Ortağın Adı ve Soyadı/Ticaret Unvanı | __ |
| Tespit Yapılan Ortağın T.C / Vergi Kimlik Numarası | __ |
| Tespit Yapılan Ortağın Ortak Girişimdeki Hisse Oranı/Taahhüt Ettiği Kısım Tutarı | __ |
| Belge Düzenleme Tarihi | __ |
| __ | |
| Yıl / Yıllar | 20… |
| --- | --- |
| Ortak Girişim Yapım İşleri Ciro Tutarı | __ |
| __ORTAK GİRİŞİM YAPIM İŞLERİ FATURA BİLGİLERİ LİSTESİ (20..)* | |
| Sıra No | Fatura Tarihi |
| --- | --- |
| 1 | __ |
| 2 | __ |
| 3 | __ |
| …** | __ |
| TOPLAM | __ |
*Fatura bilgileri listesi her yıl için ayrı olarak düzenlenecektir.
** Listeye gerektiği kadar satır eklenecektir.
*** Tespit yapılan kişinin hissesine/kısmına düşen fatura tutarı olarak, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanan tutar yazılacaktır.
Tespit yapılan kişinin ortak girişim olarak gerçekleştirdiği yapım işleri ciro bilgilerinin, yukarıda listede belirtilen faturalar esas alınarak ticari defterleri üzerinden tespit edildiğini beyan ve taahhüt ederim.
KİK024.3/Y sayılı standart formun dört numaralı dipnotunda “Aday veya isteklinin ortak girişim yapım işleri ciro tutarı, ortak olduğu iş ortaklığına ait ciro tutarı açısından hissesi oranında, konsorsiyuma ait tutar açısından ise taahhüt ettiği iş kısmı çerçevesinde dikkate alınarak belirlenecektir. Ayrıca aday veya isteklinin ciro tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgeleri de teklif veya başvuru kapsamında sunması gerekmektedir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin yeterlik kriterlerine ilişkin 7’nci maddesinde “…7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler
İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;
a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,
b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,
İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.
İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir. …” düzenlemesinin yer aldığı, bahse konu ihale dokümanı içeriğinde KİK024.2/Y ve KİK024.3/Y sayılı standart forma yer verildiği görülmüştür.
**** İhale üzerinde bırakılan istekli Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş. tarafından yeterlik bilgileri tablosunun ilgili satırında 2024 yılı bilançosuna ilişkin “Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar) 2,22136468, Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif) 0,65294649, Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı 0 (sıfır)” bilgilerinin beyan edildiği, EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde isteklinin 2024 yılı bilanço verileriyle mevzuatta aranılan oranları karşıladığı,
İş hacmine ilişkin ise yapım işleri cirosunu tevsiken; 2024 yılına ilişkin kendi adına SMMM tarafından düzenlenen yapım işleri ciro bilgileri tablosunu ve ekinde tabloya konu faturalar ile 2024 yılına ilişkin 5 ayrı iş ortaklığından elde edilen cirolara ilişkin SMMM tarafından ayrı ayrı düzenlenen yapım işleri ciro bilgileri tabloları ekinde tabloya konu faturalar ve her bir iş ortaklığına ilişkin ortaklık sözleşmelerinin yeterlik bilgileri tablosuna yüklendiği, söz konusu belgelerin SMMM tarafından TURMOB kaşesi ile kaşelenerek imzalandığı, SMMM tarafından yapım işleri ciro bilgileri tablolarının standart forma uygun düzenlendiği,
Anılan isteklinin kendine ait 2024 yılı yapım işleri ciro bilgileri tablosu incelendiğinde; tabloda yer alan faturaların 2024 yılına ait olduğu ve ciro bilgileri tablosu ekinde yer alan faturalarla uyumlu olduğu, faturalara konu işin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Dağlıca - Oramar Tepe - İkiyaka - Üzümkıran - Ayranlı - Meşelik - Aktütün - Konur - Uğuraçan - Yaylapınar Yolu Km:0+000,00-47+580,00 (I Kısım) ve Bağlantı Yolu Km:0+000,00-1+552,38 Kesimlerinin Yapım İşi” ne ilişkin olduğu, söz konusu yapım işine ilişkin isteklinin 2024 yılı toplam cirosunun ..684,68 TL olduğu, bu tutarın tek başına ve güncellenmesine gerek olmaksızın isteklinin bahse konu ihalede sağlaması gereken asgari iş hacmi tutarını karşıladığı görülmüştür.
**** Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin yapım işleri cirosunu tevsiken yeterlik bilgileri tablosuna yüklediği yapım işleri ciro bilgileri tablosu ve eklerinin SMMM tarafından TURMOB kaşesi ile kaşelenerek imzalandığı, SMMM tarafından düzenlenen yapım işleri ciro bilgileri tablolarının standart forma uygun olduğu, anılan isteklinin 2024 yılına ilişkin beyan ettiği bilanço ve yapım işleri ciro tutarlarının bahse konu ihalede aranılan bilanço oranları ve iş hacmi tutarlarını karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan**** Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri … ifade eder.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.
…
(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.
…
(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler…
(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.
…
(17) Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir. Ancak, işin amacı ile işlevini gerçekleştirecek seviyede veya bir iş grubuna ilişkin aşama ve kısımları içerecek şekilde tamamlanmaması gibi hallerde esaslı unsur belirtilmez ve belgede buna ilişkin açıklamaya yer verilerek işin tamamlanan aşama ve kısımları belirtilir.” hükmü,
**** Bahse konu Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.
(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.
…
(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;
a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,
b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,
c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,
1) Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,
2) Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,
şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.
(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;
a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,
b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,
dikkate alınır…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:
a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.
b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.
c) (a) ve (b) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.
d) Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir.
(2) Yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin olarak; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinde; alt yüklenici iş bitirme belgeleri dahil diğer belgeler ise belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilerek yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde birinci fıkranın (b) bendine göre, bu kapsama girmeyen işlerde ise, birinci fıkranın (c) bendine göre güncellenir.” hükmü,
Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde “A IX. GRUP: SU YAPILARI” başlıklı grupta
****“1.AVIII. Grup işler
2.Sulama ve drenaj tesisleri
3.Regülatörler, bentler, rezervuarlar
4.Akarsu düzenleme işleri
5.Nehir ıslahı işleri
6.Taşkın koruma tesisleri
7.Sel kapanları” açıklamaları ile,
"A VIII. GRUP: BARAJLAR” başlıklı grupta
“1.Dolgu barajlar
2.Beton barajlar
3.Kemer barajlar
4.Göletler” açıklamaları,
İdari Şartname’nin 7.5.’inci maddesinde “ 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.__
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.
7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.
7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:
{Belirtilmemiştir}
7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.
7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
19.06.2018 Tarih ve 30453/m Sayılı Yapım İşlerinde benzer iş grupları tebliğinin eki olan yapım işlerinde benzer iş grupları listesinde yer alan (A) IX. Grup: Su Yapıları benzer iş olarak kabul edilecektir.
7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar :
Belge Adı Açıklama
İnşaat Mühendisliği Mezuniyet Belgesi veya Diploma” düzenlemesi yer almaktadır .
**** İhale dokümanı düzenlemelerinden, bahse konu ihalede isteklilerin teklif dosyaları kapsamında teklif ettikleri bedelin % 80’inden az olmamak üzere iş deneyim belgesi sunmaları gerektiği, iş deneyime ilişkin benzer işin; “ (A) IX. Grup: Su Yapıları” olarak tanımlandığı görülmüştür.
Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.**** tarafından yeterlik bilgileri tablosunun ilgili satırına 02.08.2024 tarihli ve Devlet Su İşleri 2. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen iş deneyim belgesinin yüklendiği, söz konusu belgenin standart forma uygun ve EKAP’a kayıtlı bir iş bitirme belgesi olduğu,**** belgenin****“Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.” adına düzenlendiği, belgeye konu işin adının “Ödemiş Rahmanlar İçmesuyu Projesi Ödemiş Rahmanlar Barajı İkmali, 2017/407150 ” , uygulanan yapı tekniğinin “Ön yüzü beton kaplı kaya dolgu gövdeli baraj dolgu ve ön yüz beton imalatı, baraja ait diğer ünite imalatları, içmesuyu iletim hattı ve sanat yapıları yapımı” olduğu , belgeye konu işin esaslı unsurunun “AVIII. Grup: Barajlar” olduğu, belge tutarının ise “48.418.693,58 TL” olduğu görülmüştür.
**** Yapılan incelemede, belgeye konu işin içerisinde yer alan “ AVIII. Grup: Barajlar ” işlerinin bahse konu ihalede benzer iş grubu olarak belirlenen “ (A) IX. Grup: Su Yapıları ” grubunda yer alan işlerden olduğu, söz konusu belgede benzer işe uygun iş kalemlerinin**** güncellenmiş tutarının, isteklinin teklif bedelinin %80’ini karşıladığı anlaşılmıştır.
**** Bu itibarla, Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş bitirme belgesinin standart forma uygun ve EKAP’a kayıtlı bir iş bitirme belgesi olduğu, belgedeki benzer işe uygun iş kalemlerinin güncellenmiş tutarının İdari Şartname’de aranılan oranı karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiaları yerinde görülmemiştir.
Öte yandan, başvuru sahibinin Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin sunduğu iş deneyim belgesinin tutarının hatalı hesaplandığı (iş artışı/eksilişi/fiyat farkı vb.) yönündeki iddialarına ilişkin olarak; söz konusu iş bitirme belgesinin belgeyi düzenleyen yetkili kurum/kuruluş tarafından Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun olarak EKAP üzerinden anılan Yönetmelik’in ekinde yer alan standart form esas alınarak düzenlendiği dikkate alındığında, anılan belgede belirtilen tutarın; ilgili standart formda yer alan açıklamalar doğrultusunda Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesindeki düzenlemeler esas alınarak fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil hakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı esas alınarak sisteme kaydedilmesi zorunluluğunun bulunduğu, bununla birlikte incelemeye konu iş bitirme belgesine ilişkin yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde benzer işe uygun olduğu ve parasal tutar yönünden bahse konu ihalede aranılan şartları karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ... ” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.
...
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
sunacaklardır.
Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.
Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.
Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.__Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
...
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
...
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.
45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir
...
45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
...
45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.
45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)
45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)
45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.
...
45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.
45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.
Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.
45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.
45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.
45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.
45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.
İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;
a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,
b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,
kullanılabilecektir.
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir...” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
**** Başvuruya konu ihalede sınır değerin 289.029.356,75 TL olarak belirlendiği, teklifi sınır değerin altındaki geçerli teklif sahibi 11 adet isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu isteklilerden 3’ünün aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu ve idarece yapılan değerlendirmede isteklilerin açıklamalarının uygun bulunduğu,
**** İdarece anılan isteklilere 11.08.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen sorgulama yazısında “… Buna göre; teklif dosyanızda sunulan birim fiyat teklif mektubunuz ve ekindeki birim fiyat teklif cetveli doğrultusunda; toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile yazımız ekindeki iş kalemlerine ait analizler ve bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler ((proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler v.b.) ile Müteahhit karı ve genel giderler v.b. hususları belgelendirmek suretiyle yapacağımız yazılı açıklamaların yukarıda belirtilen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38. maddesi, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ıncı Maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine uygun olarak hazırlanarak 18.08.2025 Pazartesi günü saat 17:00'a kadar İdaremize (DSİ GAP 15. Bölge Müdürlüğü-Sulama Şube Müdürlüğü Hamidiye Mah. Emniyet Cad. 63300/Şanlıurfa) sunulması …” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde Açıklama İstenen İş Kalemleri Listesi ile açıklama istenilen her bir iş kalemine ilişkin açıklama istenilen/açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirtildiği Sıralı Analiz Girdileri Tablosu’nun isteklilere tebliğ edildiği, buna göre “TEL-01 Betonarme direkli dikenli tel çit yapılması (nakliyeler dahil)” ve “TEL-09 Projesinde belirtildiği şekilde muhtelif ebatlarda demir borudan jiletli telli korkuluk yapılması ve yerine konulması (nakliyeler dahil)” iş kalemleri için açıklama istenildiği, açıklamaya konu belgelerin; belgelerin sunuluş şekline uygun sunulmasının istenilmediği görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye 18.08.2025 tarihinde idarece istenilen süre içerisinde sunulduğu görülmüş olup anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelenmesinden;
**** “TEL-01 Betonarme direkli dikenli tel çit yapılması (nakliyeler dahil)” iş kaleminde açıklama istenilen analiz girdilerinden; “10.130.1704 Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C,B500B-C) (TS 708)”, “10.130.1504 C 20/25 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)” ve “10.130.1503 C 16/20 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)” girdileri için ve,
“TEL-09 Projesinde belirtildiği şekilde muhtelif ebatlarda demir borudan jiletli telli korkuluk yapılması ve yerine konulması (nakliyeler dahil)” iş kaleminde açıklama istenilen analiz girdilerinden; “10.120.1194 Demir doğrama imalat atölyesi”, “10.130.1525 C 25/30 beyaz beton harcı normal hazır beton harçları”, “10.200.4507 Demir boru (Karışık çaplı)”, “10.130.1704 Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C,B500B-C) (TS 708)” girdileri için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan 2025 yılı rayiçlerinin kullanıldığı ve poz numaraları belirtilmek suretiyle liste halinde sunulduğu, başvuru sahibinin iddiasına konu hazır beton harcının nakliyesine ilişkin analiz girdisinin idarece gönderilen analiz formatında her iki iş kalemi için açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, ayrıca mazot (motorin) girdisinin de idarece gönderilen analiz formatında her iki iş kalemi için açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği,
Analizlerdeki işçilik girdilerinin tamamı için 115,58 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu tutarın ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin __(115,58 TL) altında olmadığı,
İstekli tarafından sunulan analizlerin idarece gönderilen analiz formatlarına uygun olduğu, analizlerde açıklama istenilen/istenilmeyen girdilerin tamamına yer verildiği, söz konusu girdi cins ve miktarlarının idarece gönderilen analiz formatlarında yer alan cins ve miktarlarla uyumlu olduğu, analizlerde; kar ve genel gider hariç analiz toplamlarına asgari %10 yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü, aritmetik hata yapılmadığı, analizlerde iş kalemleri için öngörülen fiyatların istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen birim fiyatın üzerinde olmadığı, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun üzerinde fiyat öngörüldüğü ve bu tutarın virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlandığı, her iki iş kaleminde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenen aynı girdiler için (ör; “10.130.1704 Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C,B500B-C) (TS 708)”) farklı fiyatlar öngörülmediği,
“TEL-01 Betonarme direkli dikenli tel çit yapılması (nakliyeler dahil)” iş kaleminde açıklama istenilen “10.480.1801 Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 10223-1)” analiz girdisi için Yılpa Yapı Malzemeleri Pazarlama İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. den alınan fiyat teklifi ile ekinde EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağı sunduğu, fiyat teklifinin “Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 10223-1)” e ilişkin olduğu, fiyat teklifi üzerinde meslek mensubu kaşesi ve imzası ile fiyat teklifi alınan firmanın kaşe ve imzasının yer aldığı, fiyat teklifi üzerinde mevzuat gereğince meslek mensubu tarafından yer verilmesi gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifi ekinde; 17 Mart 2015 tarih ve 8780 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi, şirket yetkilisini gösterir 05 Mart 2015 tarihli yönetim kurulu karar metni ile şirket yetkilisinin noter onaylı imza sirkülerinin sunulduğu, fiyat teklifinin şirketi temsili yetkili kişi tarafından imzalandığının anlaşıldığı, fiyat teklifi alınan şirketin unvanından teklife konu alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşıldığı,
EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının**** SMMM tarafından TÜRMOB kaşesi ile kaşelenerek imzalandığı, tutanakta fiyat teklifi alınan firmanın kaşe ve imzasının da bulunduğu, fiyat teklifi ile tutanakların aynı şirket yetkilisi tarafından imzalandığı, tutanak ekinde;**** meslek mensubu faaliyet belgesi, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir Ticaret Sicili Gazetesi’nin de açıklama kapsamında sunulduğu, ayrıca meslek mensubu ile fiyat teklifi veren şirket arasındaki sözleşmenin de sunulduğu görülmekle birlikte**** meslek mensubuna ait tam tasdik sözleşmesinin sunulmasına gerek bulunmadığı, tutanak tarih sayı bilgisi ile fiyat teklifinde yer alan tutanak tarih ve sayı bilgisinin birbiriyle uyumlu olduğu,
**** Fiyat teklifine dayanak tutanağın; ihale ilan tarihinin (07.07.2025) içinde bulunduğu aydan önceki üç ay içindeki bilgiler (01.04.2025-30.06.2025) esas alınarak düzenlendiği, esas alınan döneme ilişkin envanter defterinin tasdik makamı, noter tasdik tarihi ve sayısı bilgilerine yer verildiği, “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış tutarı” kısmında yurtiçi satışlar hesabına konu malın cinsinin fiyat teklifiyle uyumu bir şekilde “Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 10223-1)” olarak düzenlendiği , teklif edilen birim fiyatların (33,51 TL) satış tutarı tespit tutanağında belirlenen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80 inin altında olmadığı (33,51 TL), “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgiler” başlıklı kısımda yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu”nda 2 adet faturaya yer verildiği, fatura tarihlerinin tutanağa esas alınan üç aylık süre içerisinde olduğu, ancak “Fatura Bilgileri Tablosu”nda yer verilen 2 adet faturaya konu malın nevi/işlevinin “dikenli tel” olarak düzenlendiği, tutanağın standart forma uygun olduğu görülmüştür.
**** Bu çerçevede, “10.480.1801 Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 10223-1)” analiz girdisi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifi ile fiyat teklifine dayanak tutanakta yer alan bilgilerdeki uyumsuzluklar nedeniyle 13.10.2025 tarihli Kurum yazısı ile tutanağı düzenleyen SMMM den tutanağa konu faturalar istenilmiş olup, SMMM tarafından gönderilen faturalar incelendiğinde; söz konusu 2 adet faturaya konu malın cinsinin “Dikenli Tel (KG)” olduğu, faturaya konu malların galvanizli ve TS EN 10223-1 standardına haiz olduğuna dair bir bilginin yer almadığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklanması istenen “TEL-01 Betonarme direkli dikenli tel çit yapılması (nakliyeler dahil)” iş kaleminin analiz girdileri arasında yer alan “10.480.1801 Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 10223-1)” analiz girdisi için sunulan açıklamaların idarece gönderilen analiz formatına uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı, bu itibarla teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, ihaleye ilişkin yapılan itirazen şikayet başvurusu incelemesinde talep sahibinin iddialarının gelinen aşamadaki güncel hukuki durumda bir kısmının haklı görülmediği ve dolayısıyla Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
**** Başvuru sahibinin 6’ncı iddiası kapsamında yapılan incelemede;
**** Pırlanta Taahhüt İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. - Nsb Taahhüt İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın “TEL-01 Betonarme direkli dikenli tel çit yapılması (nakliyeler dahil)” iş kaleminde açıklama istenilen “10.480.1801 Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 10223-1)” analiz girdisi için Yılpa Yapı Malzemeleri Pazarlama İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. den alınan fiyat teklifi ile ekinde EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağı sunduğu, fiyat teklifinin “Dikenli tel (galvanizli)” e ilişkin olduğu,
**** Fiyat teklifine dayanak tutanağın; “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgiler” başlıklı kısımda yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu”nda 2 adet faturaya yer verildiği, söz konusu 2 adet faturaya konu malın nevi/işlevinin “dikenli tel” olarak düzenlendiği görülmüştür.
**** Anılan iş ortaklığının sunduğu tutanağa konu faturalar da yukarıda sözü edilen 13.10.2025 tarihli Kurum yazısı ile tutanağı düzenleyen SMMM den istenilmiş olup, SMMM tarafından gönderilen faturalar incelendiğinde; söz konusu 2 adet faturaya konu malın cinsinin “Dikenli Tel (KG)” olduğu, faturaya konu malların galvanizli ve TS EN 10223-1 standardına haiz olduğuna dair bir bilginin yer almadığı görülmüştür.
Palet Enerji Kömür Madencilik San. ve Ticaret Ltd. Şti. - Surçim Taahhüt İnşaat Ticaret Sanayi A.Ş. İş Ortaklığı’nın “TEL-01 Betonarme direkli dikenli tel çit yapılması (nakliyeler dahil)” iş kaleminde açıklama istenilen “10.480.1801 Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 10223-1)” analiz girdisi için Yılpa Yapı Malzemeleri Pazarlama İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. den alınan fiyat teklifi ile ekinde EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağı sunduğu, fiyat teklifinin “Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 10223-1)” e ilişkin olduğu,
Fiyat teklifine dayanak tutanağın; “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgiler” başlıklı kısımda yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu”nda 2 adet faturaya yer verildiği, söz konusu 2 adet faturaya konu malın nevi/işlevinin “dikenli tel” olarak düzenlendiği görülmüştür.
Anılan iş ortaklığının sunduğu tutanağa konu faturalar da yukarıda sözü edilen 13.10.2025 tarihli Kurum yazısı ile tutanağı düzenleyen SMMM den istenilmiş olup, SMMM tarafından gönderilen faturalar incelendiğinde; söz konusu 2 adet faturaya konu malın cinsinin “Dikenli Tel (KG)” olduğu, faturaya konu malların galvanizli ve TS EN 10223-1 standardına haiz olduğuna dair bir bilginin yer almadığı görülmüştür.
Bu itibarla, anılan istekliler tarafından açıklanması istenen “TEL-01 Betonarme direkli dikenli tel çit yapılması (nakliyeler dahil)” iş kaleminin analiz girdileri arasında yer alan “10.480.1801 Dikenli tel (galvanizli) (TS EN 10223-1)” analiz girdisi için sunulan açıklamaların idarece gönderilen analiz formatına uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş., Pırlanta Taahhüt İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. - Nsb Taahhüt İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ile Palet Enerji Kömür Madencilik San. ve Ticaret Ltd. Şti. - Surçim Taahhüt İnşaat Ticaret Sanayi A.Ş. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
****| ****| ****
****| ****| ****
****| ****| ****
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.