KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/043

Gündem No : 48

Karar Tarihi : 30.10.2025

Karar No : 2025/UY.II-2337

BAŞVURU SAHİBİ:

Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş. - Nena Serkar İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/660496 İhale Kayıt Numaralı “Çankırı Devrez Kızlaryolu Barajı Sulaması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çankırı Devrez Kızlaryolu Barajı Sulaması” ihalesine ilişkin olarak Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş. - Nena Serkar İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 12.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.10.2025 tarih ve 195534 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1975 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 29.07.2025 tarihinde idarece taraflarına aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının gönderildiği, ilgili yazıda yer alan ÇD 066-93 numaralı iş kaleminde boru girdisi için resmi rayiç kullanılmadığı, resmi rayiç kullanılmayan ilgili kalemler nedeniyle yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığı, ÇD-366 ve ÇD-367 numaralı iş kalemleri ile açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdilerinde ise hata bulunduğu iddialarıyla 01.08.2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvurularında haklı oldukları hususlarla ilgili olarak idare tarafından analiz girdilerinde gerekli düzeltmeler yapılarak 04.08.2025 tarihinde taraflarından tekrar aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği, 05.08.2025 tarihinde anılan yazıda maddi hata bulunduğuna ilişkin idareye itirazda bulunulduğu, aynı tarihte idarece bu hatanın da giderildiği, taraflarınca 11.08.2025 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama dosyasının idareye sunulduğu, bahse konu aşırı düşük teklif açıklama dosyasında da ÇD-366 numaralı iş kalemindeki elektrik imalatları kapsamında projelerde olmayan ancak sıralı analiz girdilerinde bulunan imalat kalemleri ile projesinde mevcut olan ancak sıralı analiz girdilerinde projesinden farklı nitelikte ve miktarda olan imalat kalemleri bulunduğunun ve yeniden savunma istenmesi gerektiğinin ifade edildiği,

Ancak, idarece söz konusu hususlar ile ilgili olarak herhangi bir işlem yapılmadığı, ana imalat kalemi olan borularda resmi rayiç olmasına rağmen piyasanın çok üzerinde gerçekçi olmayan fiyatların esas alındığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığı ve sınır değerin yüksek çıktığı yönündeki itirazlarına ayrıntılı cevap verilmediği, buna yönelik düzeltmelerin yapılmadığı, şikayete cevapta iki iş kaleminde toplamda %1 bulmayan maliyet değişikliğinin ihalenin gidişatını etkilemediği ve hak kaybına yol açmadığının belirtildiği, ancak analizlerde düzeltme yapıldıktan sonra sadece iki iş kaleminde 14.629.637,58 TL’lik bir maliyet azalışı olduğu, bu düzeltmelerin diğer iş kalemlerinde de yapılması halinde bu miktarın çok daha büyüyeceği ve yaklaşık maliyetin, sınır değerin, açıklama istenecek iş kalemlerinin, ihaledeki teklif sıralamasının ve fiyat dışı unsur puanlamasının değişeceği, gelinen aşamada ÇD-366 ve ÇD-367 numaralı iş kalemlerine ilişkin analizlerin manuel olarak değiştirildiğinin anlaşıldığı, ihale komisyonu kararı ile de yaklaşık maliyette herhangi bir düzeltme yapılmadığı, söz konusu hususa ilişkin emsal Kurul kararının da bulunduğu,

Ayrıca analiz girdilerinde olmayan ancak projelerde olan frekans konvektörü imalatları, güç kaynakları, yüksek tavan armatürü ve kabloların da analizlere eklenmesi gerektiği,

Sonuç olarak idarece iş kalemlerine ait analizlerin ve yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması, yeni yaklaşık maliyete göre fiyat dışı unsur puanı ve aralıklarının, sınır değerin hesaplanması, aşırı düşük sorgulamasında kullanılacak iş kalemlerinin yeniden belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği,

2. Taraflarına ait aşırı düşük teklif açıklama dosyasında “ Q=358 m3/h, Hm=71 m kademel” analiz girdisi için fiyat teklifi sunulduğu, idarece koruma sınıfı IP55 yerine daha üst koruma sınıfını da karşılayan IP68 koruma sınıfının uygun bulunmamasının hatalı olduğu, her idarenin ihtiyaç ve talebine göre üretim ile ilgili şartlar ve isteklerin farklı olduğu, ancak teklifin esaslı ürünü karşıladığı, teklif ekinde teknik şartname ve projeye uygun ürün verileceğinin belirtildiği,

Ayrıca doğrudan su içinde çalışmasa da doğası gereği dikey milli pompaların su içinde ve sulu ortamda çalışabildiği, basma hattında oluşabilmesi muhtemel bir su arızasında pompa motorunun su ile temasında IP68 koruma sınıfının daha güvenli bir koruma sağlayacağı, talep edilmesi halinde alt koruma sınıfı ile üretim yapılacağına ilişkin ilave teknik verilerin idareye teslim edilebileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir… ” hükmü,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. ” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “ Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir. ” hükmü,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır... ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar. ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “ (1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir. ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “ (1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ …45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır… ” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çankırı Devrez Kızlaryolu Barajı Sulaması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2017A01-2886 (2017A010050 - Devrez Kızlaryolu Sulaması)

d) Kodu:

e) Miktarı:

Çankırı Devrez Kızlaryolu Barajı Sulaması işi kapsamında 14.376 ha sulama alanı anaboru ve yedek boru hatlarının döşenmesi, sanat yapıları, pompa binaları, regülatör yapılarının yapılması, dere geçişleri, yatay sondaj, işletme bakım yoluna ait yapım hizmetlerinin yürütülmesi işleri yapılacaktır

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Çankırı İli ” düzenlemesi yer almaktadır.

02.09.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre, 73 adet ihale dokümanı indirilen ve 04.07.2025 tarihinde gerçekleştirilen söz konusu ihaleye 9 isteklinin katıldığı, Mehmet Güneş İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş. - Maruf İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle reddedildiği, başvuru sahibi Gökalp Proje Müş. A.Ş.- Nena Serkar İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin İnelsan İnş. Elek. San. ve Tic. A.Ş.- Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Sam Teknik Yapı A.Ş.- Öz Aras Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Emba Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece 29.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değer altında olan isteklilere “Aşırı Düşük Açıklama” konulu yazının tebliğ edildiği, ilgili yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının beş iş günü içerisinde sunulmasını talep edildiği, söz konusu yazı ekinde sıralı analiz girdi tablolarının, açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından, söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talep yazısındaki ÇD 066-93 numaralı iş kaleminde boru girdisi için resmi rayiç kullanılmadığı, resmi rayiç kullanılmayan ilgili kalemler nedeniyle yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığı, ÇD-366 ve ÇD-367 numaralı iş kalemleri ile açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdilerinde ise hata bulunduğu yönündeki iddialar ile 01.08.2025 ve 05.08.2025 tarihlerinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, akabinde idarece haklı olunan hususların bulunduğuna karar verildiği ve 04.08.2025 ve 05.08.2025 tarihli “Şikayete Cevap Tebligatı” konulu yazılar ile sıralı analiz girdi tabloları, açıklama istenilen analiz girdileri ve açıklama istenilen iş kalemleri listesi teklifi sınır değerin altında olan isteklilere yeniden gönderilerek ilgili isteklilerden aşırı düşük teklif açıklama dosyasının 11.08.2025 tarihine kadar sunulmasının talep edildiği görülmüştür.

Buna göre, 67 adet iş kalemini açıklanması istenen iş kalemi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyasının 11.08.2025 tarihinde idareye sunulduğu tespit edilmiştir.

03.09.2025 tarihinde isteklilere tebliğ edilen ihale komisyonu kararından, başvuru sahibi Gökalp Proje Müş. A.Ş.- Nena Serkar İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının “Q=398 m3/h, Hm=71 m kademeli pompa” ve “Q=358 m3/h, Hm=111 m kademeli pompa” analiz girdi fiyatlarının tevsiki için sunulan fiyat tekliflerine konu ürünlerin projede belirtilen özellikleri sağlamadığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihale komisyonu kararının kendilerine tebliği üzerine başvuru sahibi tarafından 12.09.2025 tarihinde idareye yeniden şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

Gelinen aşamada, başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde idareye 01.08.2025 ve 05.08.2025 tarihlerinde yaptıkları şikayet üzerine idarece aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında değişiklik yapıldığı, bu değişikliğin yaklaşık maliyeti, sınır değeri, açıklama istenecek iş kalemlerini, ihaledeki teklif sıralamasını ve fiyat dışı unsur puanlamasını değiştirecek nitelikte olduğu, ancak idarece buna yönelik düzeltmelerin yapılmadığı, yaklaşık maliyetin ve sınır değerin ihaleye etkisinin tespit edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği, ayrıca analiz girdilerinde olmayan ancak projelerde olan frekans konvektörü imalatları, güç kaynakları, yüksek tavan armatürü ve kabloların da analizlere eklenmesi gerektiği iddia edilmektedir. Ayrıca başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesi ekine ÇD-366 ve ÇD-367 numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak ilk aşırı düşük açıklama talep yazısı ekindeki analiz miktarları ile düzeltme sonrası gönderilen yazı ekindeki analiz miktarları arasındaki farkı gösteren tablonun eklendiği tespit edilmiştir.

Bu noktada, idarece 04.08.2025 ve 05.08.2025 tarihlerinde aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı kapsamındaki analizlerde değişiklik yapıldığından, ÇD-366 ve ÇD-367 numaralı iş kalemlerine ilişkin söz konusu tarihlerde tebliğ edilen yazı eklerinde yer alan belgeler ile idarece EKAP’a yüklenen ihale işlem dosyasındaki yaklaşık maliyete ilişkin belgeler incelenmiştir. Bunun sonucunda ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir:

“ÇD-366 İnköy P1 Pompa İstasyonun İnşaatı (Regülasyon Havuzu, Cebri Boru vb. Dahil)” iş kalemi ile “ÇD-367 P1-A ve P1-B Pompa İstasyonlarının İnşaatı (Regülasyon Havuzları Cebri Borular vb. Dahil)” iş kalemlerine ait yaklaşık maliyet hesaplamalarının mevzuata uygun olarak yapıldığı, ayrıca söz konusu iş kalemlerine ait analizlerin de yaklaşık maliyet hesabı kapsamında yer alan belgelere uygun hazırlandığı tespit edilmiştir.

Bir diğer ifade ile, idarece başvuru sahibinin şikayeti üzerine sınır değerin altında teklif sunan isteklilere yeniden tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekindeki itiraza konu ÇD-366 ve ÇD-367 numaralı iş kalemlerine yönelik analiz girdi tablolarındaki açıklama istenen analiz girdi miktarlarının yaklaşık maliyet hesabı kapsamında yer alan miktarlara uygun olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının aksine yaklaşık maliyette değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı değerlendirilmiştir.

**** Öte yandan, başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ analiz girdilerinde olmayan ancak projelerde olan frekans konvektörü imalatları, güç kaynakları, yüksek tavan armatürü ve kabloların da analizlere eklenmesi gerektiği ” iddiasında bulunulduğu, söz konusu iddianın 29.07.2025 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının uygun olmadığına ilişkin olarak yapılan 01.08.2025 tarihli şikayet dilekçesinde yer almadığı, söz konusu iddiaya ihale komisyonu kararı sonrası gerçekleştirilen 12.09.2025 tarihli şikayet dilekçesinde yer verildiği, ancak bahse konu iddianın 04.08.2025-05.08.2025 tarihlerinde idarece yenilenen aşırı düşük teklif açıklama talebi nedeniyle oluştuğuna ve bu tarihten sonra farkına varıldığına ilişkin bir iddianın bulunmadığı, dolayısıyla bahse konu hususun farkına varılması gereken tarihin idarece başvuru sahibine tebliğ edilen 29.07.2025 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı tarihi olarak dikkate alınması ve başvuru sahibi tarafından da ilgili tarihten itibaren 10 gün içinde (08.08.2025 mesai bitimine kadar) idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, ancak mevcut durumda başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının anılan nedenden dolayı uygun olmadığına ilişkin süresi içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığı görülmüştür.

İdarece 04.08.2025-05.08.2025 tarihlerinde tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekindeki itiraza konu ÇD-366 ve ÇD-367 numaralı iş kalemlerine yönelik analiz girdi tablolarındaki miktarların, yaklaşık maliyet hesabı kapsamında yer alan miktarlara uygun olduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyette değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sabinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibince 12.09.2025 tarihli şikayet dilekçesinde “ analiz girdilerinde olmayan ancak projelerde olan frekans konvektörü imalatları, güç kaynakları, yüksek tavan armatürü ve kabloların da analizlere eklenmesi gerektiği ” iddiasında bulunulduğu, ancak bahse konu iddianın 04.08.2025-05.08.2025 tarihlerinde idarece yenilenen aşırı düşük teklif açıklama talebi nedeniyle oluştuğuna ve bu tarihten sonra farkına varıldığına ilişkin bir iddianın bulunmadığı, dolayısıyla bahse konu hususun farkına varılması gereken tarihin idarece başvuru sahibine tebliğ edilen 29.07.2025 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı tarihi olarak dikkate alınması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından ilgili tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ …45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur… ” açıklaması yer almaktadır.

03.09.2025 tarihinde isteklilere tebliğ edilen ihale komisyonu kararından, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının “Q=398 m3/h, Hm=71 m kademeli pompa” ve “Q=358 m3/h, Hm=111 m kademeli pompa” analiz girdi fiyatlarının tevsiki için sunulan fiyat tekliflerine konu ürünlerin projede belirtilen özellikleri sağlamadığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İdarenin şikayete cevap yazısından, ihale konusu iş kapsamında “Q=398 m3/h, Hm=71 m kademeli dikey milli pompa” analiz girdisi için pompa özgül hızın 1500 devir/dakika, koruma bandının IP55 (kuru ortamda çalışan) olmasının istendiği, başvuru sahibince açıklama kapsamında yer verilen pompanın özgül hızının 2890 devir/dakika, koruma sınıfının ise IP68 (suda çalışan) olduğu, 2890 devir/dakika özgül hızın pompanın ömrünü kısaltacağı, IP68 koruma sınıfının ise suda çalışan pompalar için tasarlandığı gerekçeleriyle uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, ihale konusu iş kapsamında “Q=358 m3/h, Hm=111 m kademeli dikey milli pompa” analiz girdisi için dikey milli ve pompa gücü Pm: 160 KW özellikteki pompanın istendiği, başvuru sahibince açıklama kapsamında yer verilen pompanın yatay milli çok kademeli, pompa gücü Pm: 250 KW santrifüj pompa olduğu, pompa binalarının dikey milli pompalara göre projelendiği, aksi durumda pompa özelliklerinin ve pompa binalarına ait imalatların değişeceği, pompa gücünün fazla olmasının aynı miktardaki suyun daha fazla enerji ile basılması ve pompanın ömrünün azaltılıp daha fazla enerji sarfiyatı gerçekleşeceği anlamına geldiği gerekçeleriyle uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından, IP55 yerine daha üst koruma sınıflı, IP68 koruma sınıflı pompa ile açıklama yapıldığı, dikey milli pompaların su içinde ve sulu ortamda çalışabildiği, bu açıdan IP68 koruma sınıfının daha güvenli bir koruma sağlayacağı, teklifin esaslı ürünü karşıladığı, ayrıca teknik şartname ve projeye uygun ürün verileceğinin belirtildiği iddia edilmektedir.

**** “ÇD-367 P1-A ve P1-B Pompa İstasyonlarının İnşaatı (Regülasyon Havuzları Cebri Borular vb. Dahil)” iş kalemi kapsamında “POMPA Q=358,0 m3/h, Hm=111m, Kademeli Pompa” ve “POMPA Q=398,0 m3/h, Hm=71m, Kademeli Pompa” analiz girdilerinin bulunduğu ve söz konusu girdilerin açıklanması istenen girdilerden olduğu görülmüştür.

Teknik Şartname kapsamındaki P1-A ve P1-B Pompa İstasyonları Mimari ve Mekanik Planı’nda “ P1-A POMPA İSTASYONU

Q= 0.221 m3/s

Ab= 315.10 ha

1 pompa 0.1105 m3/s x 3600 s = 398 m3/saat

Yükleme Deposu 1103 m -1100 m arası çalışacaktır.

POMPA DİK MİLLİ KADEMELİ

Hm=71 m MOTOR 110 kW 400 KWA TRAFO

P1-B POMPA İSTASYONU

Q= 0.199 m3/s

Ab= 274.90 ha

1 pompa 0.09935 m3/s x 3600 s = 358** __**m3/saat

Yükleme Deposu 1153 m-1150 m arası çalışacaktır.

POMPA DİK MİLLİ KADEMELİ

Hm=111 m MOTOR 160 kW 500 KWA TRAFO ” tablosunun yer aldığı görülmüştür.

Aynı planda yer alan P1-A pompa istasyonu ekipman listesinde “ 1 ELEKTRİK MOTORU: 110 Kw 1500 dev/dak VOLTAJ 400 V, KORUMA SINIFI IP55, VERİMLİLİK SINIFI IE3

2 POMPA: Dik milli, Kademeli Q=398 m 3 /h- Hm=71 m ”, ekipmanlarının,

P1-B pompa istasyonu ekipman listesinde ise “ 1 ELEKTRİK MOTORU: 160 Kw 1500 dev/dak VOLTAJ 400 V, KORUMA SINIFI IP55, VERİMLİLİK SINIFI IE3

2 POMPA: Dik milli, Kademeli Q=358 m 3 /h - Hm=111 m ” ekipmanlarının yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu plandan, itiraza konu edilen “Q=398 m3/h, Hm=71 m kademeli pompa” analiz girdisindeki pompanın elektrik motorunun 1500 dev/dak, koruma sınıfının IP 55 özelliğinde olması gerektiği, “Q=358 m3/h, Hm=111 m kademeli pompa” analiz girdisindeki pompanın elektrik motorunun 160 Kw ve dik pompa özelliğinde olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibine ait aşırı düşük teklif açıklama dosyası incelendiğinde; Q=398 m3/h, Hm=71 m kademeli pompa” analiz girdisi için İrfan Pompa Motor Nak. Vas. Mak. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ilgili teklifin ekinde yer alan “Performans Eğrisi ve Teknik Özellikler” başlıklı belgelerde pompanın devir gücünün 2890 d/d, izolasyon sınıfının IP68 olarak belirtildiği görülmüştür.

“Q=358 m3/h, Hm=111 m kademeli pompa” analiz girdisi için CMK Grup Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ilgili teklifin ekinde yer alan “Veri Föyü” başlıklı belgede pompa montaj şeklinin yatay, motor gücünün 250 Kw olarak belirtildiği görülmüştür.

İhale dokümanı uyarınca “Q=398 m3/h, Hm=71 m kademeli pompa” analiz girdisindeki pompanın elektrik motorunun 1500 dev/dak, koruma sınıfının IP 55 özelliğinde olması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından anılan girdinin devir gücünün 2890 d/d, izolasyon sınıfı IP68 olan pompa ile açıklandığı, idarece 2890 devir/dakika özgül hızın pompanın ömrünü kısaltacağı, IP68 koruma sınıfının ise suda çalışan pompalar için tasarlandığı gerekçeleriyle ilgili açıklamanın uygun bulunmadığı, diğer taraftan ihale dokümanı uyarınca “Q=358 m3/h, Hm=111 m kademeli pompa” analiz girdisindeki pompanın elektrik motorunun 160 Kw ve dik pompa özelliğinde olması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından anılan girdinin yatay ve 250 Kw motor gücü olan pompa ile açıklandığı, idarece pompa binalarının dikey milli pompalara göre projelendiği, aksi durumda pompa özelliklerinin ve pompa binalarına ait imalatların değişeceği, pompa gücünün fazla olmasının aynı miktardaki suyun daha fazla enerji ile basılması ve pompanın ömrünün azaltılıp daha fazla enerji sarf edilmesi anlamına geleceği gerekçeleriyle ilgili açıklamanın da uygun bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde**,** başvuru sahibi tarafından anılan analiz girdileri için ihale dokümanına uygun şekilde açıklama yapılmadığı anlaşılmış olup, idarece başvuru sahibi Gökalp Proje Müş. A.Ş. - Nena Serkar İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması yönünde tesis edilen işlemin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****