KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/043

Gündem No : 40

Karar Tarihi : 30.10.2025

Karar No : 2025/UY.II-2329

BAŞVURU SAHİBİ:

Vestan İnş. Tic. ve San. A.Ş. - Syz Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/110573 İhale Kayıt Numaralı “Orhaneli Çayı Güzergah Değişimi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 22.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Orhaneli Çayı Güzergah Değişimi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Vestan İnş. Tic. ve San. A. Ş. - Syz Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 16.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.10.2025 tarih ve 196003 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2015 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Taraflarınca teklif verilen “Orhaneli Çayı Güzergah Değişimi Yapım İşi” ihalesinde, 01.09.2025 tarihli ve 2 no’lu ihale komisyonu kararı ile, aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun bulunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı; bu karara karşı, idareye yapılan şikâyet başvurusunda şikâyet gerekçeleri yerinde bulunmayarak başvurularının reddedildiği,

İdarece tesis edilen ret kararının, “ORH-03” poz numaralı iş kaleminin içerisinde yer alan “Kafes tel gabion şiltesi (galfan ve PVC kaplı)” girdisi ile “ORH-11” poz numaralı iş kaleminin içerisinde yer alan “Portland çimentosu (Dökme) (TS EN 197-1 CEM I 42.5 R)” girdisine ilişkin yapılan açıklamaların Tebliğ hükümlerine aykırı olduğu kanaatine dayandırıldığı;

“ORH-03” poz numaralı iş kalemi içerisinde açıklanması istenen “Kafes tel gabion şiltesi (galfan ve PVC kaplı)” girdisinin Türkiye’de hâkim durumda olan tek bir üretici ve satıcısının bulunduğu, söz konusu firmanın fiyat teklifi verme noktasında iradi ve fiili engeller çıkarttığı hususu ile birlikte Teknik Şartname’de tanımlanan özellikleri taşıyan rayicin bulunmadığı gerekçeleriyle maliyet tespiti yapılmasının yurt dışı üreticiden alınan teklif ve kamu rayiçlerinden oluşturulan yardımcı analiz yoluyla mümkün olduğu,

Her ülkenin mevzuat ve ticari teamüllerinde farklı uygulamaların bulunması nedeniyle İtalya’dan temin edilen belgelerin esasta istenen şartları sağlamakla birlikte Tebliğde öngörülen standart formlar ve diğer şekil kuralları yönüyle farklılıklar içerdiği, idare tarafından oluşturulan paçal analizde “Kafes tel gabion şiltesi (galfan ve PVC kaplı)” girdisinin metreküp(m3) ölçü birimi ile oluşturulduğu; ancak bu ürünün piyasa koşullarında genellikle metrekare(m2) veya adet bazında alım satıma konu edildiği, bu nedenle İtalya’dan alınan fiyat teklifinin m2 cinsinden belirtildiği ancak m3’e çevrim işleminin ayrıca gösterildiği, nitekim, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca (ÇŞİDB) yayımlanan 2024 Yılı Birim Fiyat Listesinde bahse konu ürünün mamul halinin “adet”, malzeme girdisini oluşturan çelik kafes tel ağların m2 olarak fiyatlandırıldığı,

Açıklamaların hukuki dayanağının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen, açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmaması halinde, son 12 ay içerisinde düzenlenmiş diğer bilgi ve belgelerin kullanılabileceği hükmüne dayandığı; ayrıca, resmi belge niteliğinde olmayan fatura, fiyat teklifi gibi ticari belgeler açısından apostil zorunluluğu bulunmamasına rağmen, sunulan belgelerin temsilci ve mali müşavir imzalarının apostil onayına tabi tutularak söz konusu hususta ilaveten titizlik gösterildiği,

Açıklamanın üç yöntemle yapıldığı, Tebliğ’de birden fazla yöntemle açıklanmasını engelleyen bir hüküm bulunmadığı; birinci yöntemde, İtalyan firma ARRIGO GABBIONI ITALIA S.R.L.den alınan 15.10.2024 tarihli ve 407 sayılı satış tespitine dayalı fiyat teklifi sunulduğu, ikinci yöntemde; aynı firmadan alınan maliyet tespitine dayalı belge ve analizlerin sunulduğu, üçüncü yöntemde ise, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇSİDB) rayiçleri esas alınarak benzer ürünler üzerinden yardımcı analiz oluşturulduğu ve bu üç bedelden en yüksek olanın fiyat analizinde esas alındığı,

İdarece sunulan belgelerde, Ankara 54. Noterliğince tasdik edilen 407 numaralı teklifte nakliye/teslimat koşullarının, açıklama kısmında malzeme özelliğinin “Şilteler: … (Tel Ağı): 5*8” olarak sunulduğu iddiasına yönelik olarak söz konusu fiyat teklifinde teklife konu ürünün açık biçimde “6*8 örgü tipi…” olarak gösterildiği, ayrıca “Kafes Tel Gabion Şiltesi (Galfan ve PVC Kaplı)” malzemesinin nakliye bedelinin ayrıca belirtilmediği idarece iddia edilmişse de, teklifin nakliye bedelini içermesi yönünde özel bir talebin bulunmadığı, paçal analizde nakliyeye ilişkin ayrıca açıklama istenmediği, açıklama talebi dışında kalan unsurlar için açıklama yapılmasının istenemeyeceği,

Sunulan belgeler arasında yer alan farklı tarihli teklifler arasında imza farklılığı bulunduğu, imzalayan kişinin şirketi temsil ettiğine dair belge sunulmadığına yönelik idarece ileri sürülen iddiaya yönelik olarak; ilgili kişilerin imzalarının apostil makamı tarafından onaylandığı, tercüme belgelerinde “aslından Türkçeye çevrildiği” yönündeki beyan ve noter şerhlerinin açıkça yer aldığı ve noter onayları ile birlikte sunulduğu, bahse konu belgelerin apostil onayına tabi tutulduğu,

“ORH-11” poz numaralı iş kalemi kapsamında yer alan “Portland çimentosu (Dökme) (TS EN 197-1 CEM I 42.5 R)” analiz girdisine ilişkin olarak ise, açıklamada “Portland çimentosu (Torbalı) (TS EN 197-1 CEM I 42.5 R)” ifadesinin yer alması ve satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda “Portland çimentosu (Torba) (TS EN 197-1 CEM I 42.5)” ifadesinin yer alması hususunun basit bir maddi hata olduğu, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Birim Fiyat Kitapçığında (TS EN 197-1 CEM I 42.5) sınıfına ait ve “R” etiketi bulunmayan ürün bulunmadığı, söz konusu her iki çimentonun da teknik açıdan aynı nitelikte olduğu; nitekim, anılan kitapçıkta da bu ürünlerin aynı teknik standartta yer aldığı, ayrıca torbalı ve dökme çimentoların da teknik anlamda birbirinden farklı olmadığı, yalnızca ambalaj farkı bulunduğu, fiyat farklılığının yalnızca torbalama giderinden kaynaklandığı, fatura düzenleme tekniği yönüyle faturada satılan ürünün ayırt edici özelliğinin yer almasının yeterli olduğu, gerekli gereksiz tüm ayrıntıların gösterilmesinin ticari hayatın olağan işleyişine aykırı olduğu,

Sonuç olarak, her iki analiz girdisi bakımından yapılan açıklamaların mevzuata ve piyasa koşullarına uygun şekilde hazırlandığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen hükümlere uygun olarak farklı açıklama yöntemlerinin kullanıldığı, resmi belge niteliği taşımayan belgelerde apostil onayı dâhil tüm şekli unsurların titizlikle sağlandığı, nakliye veya benzeri maliyet unsurlarının açıklama kapsamında yer almaması nedeniyle eksiklik oluşturmadığı ve sunulan belgelerin teknik ve hukuki açıdan geçerli olduğu, buna rağmen idarece tesis edilen ret kararının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

…

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. …

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). …

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Orhaneli Çayı Güzergah Değişimi Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2021B00-162468 (-Orh ... ayı Güzergah Değişimi)

d) Kodu:

e) Miktarı:

Yaklaşık 3000 metre Orhaneli Çayı Güzergahının değişiminin yapılarak ıslahının yapılması, yaklaşık 2700 metre ocak tarafına slurry trench bulamaç hendeği yapılması, yaklaşık 1800 metre rölekasyon yolu yapılması, membran, gabion ve rip-rap işlerinin yapılması.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kestelek/Mustafakemalpaşa/Bursa” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İhalenin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu ihalenin konusu, Orhaneli çayının üzerinden aktığı Kestelek Açık Ocağında ki bor madenini çıkarmak için Orhaneli Çayının ıslahı ve kısmen güzergâh değişimi ile yeni güzergâha göre Orhaneli Çayına paralel geçen karayolunun deplasesi yapılması işidir. Ayrıca proje ile açık ocak işletmeciliğine çok büyük engel ve tehdit oluşturan yeraltı sularının ocağa gelmesini önlemek amacını da taşımaktadır.” düzenlemesi,

“Şilte Gabion Kaplama yapılması” başlıklı 6’ncı maddesinde “Şilte Gabion birimleri, EN 10223-3’e uyumlu olarak, 6x8 cm hegzagonal gözenek tipinde, 2.20/3.20 mm tel çapına sahip çift bükümlü çelik tel ağlardan oluşan hücresel yapılı elemanlardır. …

Tablo 6.1 Şilte Gabion Ünitesi Standart Tel Yapısı

Standart Tel Ağ Yapısı

Tip Göz açıklığının kısa gösterilişi| D=Göz Açıklığı (mm)| Göz açıklığının boyut toleransları| Ağ Teli İç/Dış Çap (mm)| Kenar Tel Çapı İç/Dış Çap (mm)
6 x 8| 60| - 0/+8| 2.20/3.20| 2.70/3.40

__

…

Şilte Gabion birimleri, esnek ve geçirgen nitelikte monolitik yapı oluşturabilmeleri açısından Yüklenici firma kendisinin bulacağı ocaktan, taş/kaya parçalarını temin edilmesi ile proje sahasında doldurulmaktadırlar (Şekil 6.1). Şilte Gabion imalatında kullanılan çelik tel malzemesi, TS EN 10244-2:2014 ve ISO 7989-2 uyumluluğunda Galfan (%95 Zn - %5 Al) kaplamalı olmalıdır. TS EN 10223-3 standardına göre “Yüksek saldırgan: (C4) nemli koşullar Polivinil klorür (PVC) Zn %95 /Al %5 alaşımlı sınıfı EN-10224-2 göre A olacaktır. CE veya TSE standartlarına uygun olacaktır.

Şilte Gabion üniteleri, gözenek ağ yapısında kullanılan tel çapından daha büyük çapta ve EN 10223-3’e uyumlu kenar telleri ile güçlendirilmiş olmalıdır (Tablo 6.1). Hücresel yapıdaki üniteler, iç diyaframları sayesinde uniform olarak bölünmüş içsel hücrelere sahip olmalıdır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

__

“ORH-3” poz numaralı “Gabion kaplama 60x80 mm göz açıklığı (ŞİLTE 300x300x30) (malzeme, nakliye her türlü gider dahil)” iş kalemine ait birim fiyat tarifinin “Projede ve teknik şartnamede gösterilen esaslara uygun olarak ocak ve/veya kaya malzemesi ariyet sahalarından istenilen özelliklerde taşların seçilmesi, ayıklanması, proje sahasına kullanılmadan önce istenilen ağırlık, boyutta getirilerek gabion şilte kafeslere taş ile doldurma işlemi, üniteler halinde gerçekleştirilmelidir.

Gabion şilte kafeslerin görünen yüzleri oluşturulurken dikkat edilerek sadece uygun büyüklükte olan taşlar kullanılacak. Deformasyon ve şişmeyi önlemek için gabion şiltelerin görünen yüzlerini oluştururken özel dikkat gösterilerek uygun büyüklükteki seçilmiş taşlar kullanılacaktır. Gabion şilte için gerekli tüm malzemeler birim fiyata dahildir.

Bu imalat için kullanılacak her türlü malzeme, ekipman, araç-gereç ve zayiatı (taş, gabion, tel v.b), nakliye, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil.

ÖLÇÜ: Proje ve yerinde ölçülerek hesaplanacaktır. (TL/m³)

Notlar:

1. İmalat sırasında kuruya alınması gerektiği durumlarda suyun imalat veya şantiye alanından uzaklaştırılması bedeli fiyata dahildir. YÜKLENİCİ’ ye hiçbir durumda su boşaltma zammı, suda çalışma zammı ve benzer ödeme yapılmayacaktır.

2. İmalat aşamasında süpervizör gerekmesi halinde teklif birim fiyata dahildir.” şeklinde olduğu,

“ORH-11” poz numaralı “Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) yapılması Projelere, teknik şartnamelere ve İdarenin talimatına uygun olarak her türlü zeminde Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) için uygun ekipmanlar ile zeminin kazılması ve plastik beton ile geçirimsizlik perdesi yapılması” iş kalemine ait birim fiyat tarifinin “(Nakliye dahil) (TL/m²) Her türlü zeminde, her uzunluk, genişlik ve derinlikte, kuruda ve su içerisinde, her yerde her türlü şartlar altında, her cins ve her kapasitede ekipmanlar (freze vb.) kullanılarak zeminin özelliklerine uygun yöntem ve ekipman ile kılavuz duvarları ve çalışma platformu hazırlanıp geçirimsizlik perdesi hendeği kazılması, kazı için gerekli bentonit çamurunun hazırlanıp hendeğe pompajı, kazıdan çıkan pasa ve çamur karışımının beraberce ayrıştırma (Desander) tesislerine pompalanması, ayrıştırma tesislerinde bentonitin tekrar kullanılacak hale getirilmesi için yapılan işlemler, emniyet tedbirlerinin alınması, ayrıştırma tesislerinde bentonit çamurundan ayrıştırılan pasanın en yakın yerde depolanması, lüzumlu iş iskelelerinin ve geçici iksaların yapılması, perde içerisinde toplanacak suların tahliyesi, kazı yerindeki işlerin ve kontrollerin hassas ve emniyetli bir şekilde yapılması, geçirimsizlik perdesi için plastik beton karışım numunelerinin hazırlanması, muhafazası, teste tabi tutulması, idarece kabul edilen uygun plastik beton karışımın hazırlanması, taşınması ve hazırlanmış olan kuyulara tremi veya uygun borular vasıtasıyla, teknik şartnamelerde belirtilen şartlar altında yerleştirilmesi, aks boyunca yan yana sürekliliğin sağlanması için bir ano diğer anoya projesindeki bindirme boylarına uygun olarak bindirilecek ve ana kayaya projesindeki derinlikte soketlenecek şekilde geçirimsizlik perdesi teşkil edilmesi, sızdırmazlık kontrolü yapılması için, aşağıda “Birim fiyata dahil olmayan masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan bütün bu iş kalemleri için gereken her türlü işçilik, malzeme, donanım, ekipman, iş makineleri, enerji, su vs. gibi giderler ve şantiye mobilizasyonu, iş zorlukları, randıman düşüklükleri, yüklenici karı ve genel giderler.

Birim fiyata dahil olmayan masraflar: Geçirimsizlik perdesi (slurry trench)imalatı için gerekli kılavuz duvarı bünyesine giren çimento, agrega, kalıp ve demir ilgili teklif birim fiyattan ödenecektir.

Ölçü : Proje ebatları üzerinden hesaplanan metrekare cinsinden alanıdır.

Notlar : 1-Bu birim fiyat, kullanılan ekipman ve malzemeye bağlı değildir. Bu nedenle, kullanılan ekipman ve malzeme nedeniyle farklı fiyat talep edilemez. Gerekli olan kazı, kazı nakli, sahadan uzaklaştırılması gereken su için harcanacak tüm masraflar birim fiyata dahildir.

2- Tasdikli projesine göre poz tarifindeki ano bindirmelerinde meydana gelebilecek değişiklik nedeniyle teklif birim fiyatta değişiklik yapılmaz. Ano bindirmelerinde yapılacak kazı ve dolgular için ilave bir bedel ödenmeyecek olup bu imalatlar teklif birim fiyata dahildir.

3- Kılavuz duvarları ve çalışma platformunun inşaatı için yapılacak geçici platform ulaşım yolları (duvar için kazı-dolgu imalatları dahil) ve bunların daha sonra gerekmesi halinde kaldırılması, kaldırıldıktan sonra zeminin eski haline getirilmesi, kaldırılması esnasında su birikmesi halinde suyun pompajla atılması, bulamaç hendeği ve/veya plastik betonun temizlenmesi ve çatlak kontrollerinin yapılması, gözlem ve kontrol kuyularının açılması teklif birim fiyata dahildir.

4- Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) teknik şartnamesinde belirtilen tüm deneyler teklif birim fiyata dahildir.” şeklinde olduğu görülmüştür.

__

Başvuruya konu 22.10.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 39 adet ihale dokümanı indirildiği ve 8 isteklinin ihaleye teklif verdiği, 04.12.2024 tarihli ihale komisyonu kararında; sınır değerin 984.576.463,72 TL olduğu, sınır değerin altında 2 isteklinin bulunduğu, söz konusu isteklilerden Onh İnş. ve Taah. A.Ş.nin yeterlik bilgileri tablosunda iş hacmine ilişkin yeterlik kriterine yönelik bilgi/belge girişinde bulunulmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi istekliden 07.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının ve yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulmasının istenildiği, ancak anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ve ekinde yer alan belgelerde aykırılık olduğu yönünde yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik yapılan düzeltmeler dikkate alınarak söz konusu istekliye 19.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden yeniden aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ve eklerinin gönderildiği, bahse konu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, bu çerçevede ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak ise Uluova İnş. A.Ş.nin belirlendiği,

Başvuru sahibi tarafından yapılan şikayet ve itirazen şikayet başvuruları neticesinde Kamu İhale Kurulu tarafından 18.12.2024 tarihli ve 2024/UY.IV-1662 sayılı karar ile “Başvurunun reddine” kararının verildiği, anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 12. İdare Mahkemesinin 24.01.2025 tarihli ve E:2025/7, K:2025/77 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelenmesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 28.05.2025 tarihli ve E:2025/842, K:2025/2154 sayılı kararının uygulanmasını teminen alınan 02.07.2025 tarihli ve 2025/MK-108 sayılı Kurul kararında “… 1- Kamu İhale Kurulunun 18.12.2024 tarihli ve 2024/UY.IV-1662 sayılı kararındaki başvuru sahibinin iddiasında yer alan “ORH-11 iş kalemi”ne yönelik değerlendirmelerin iptaline,

2-Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin “ORH-11 iş kalemi”ne yönelik iddiasının esasının incelenmesine geçilmesine…” kararının verildiği,

Akabinde, Kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde 30.07.2025 tarih ve 2025/UY.II-1606 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “…idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı bir şekilde ve herhangi bir tereddüde yer verilmeksizin gerçekleşmesi adına iddia konusu edilen iş kalemindeki analiz girdisine yönelik karışıklığın giderilmesi suretiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesi ile sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilerek açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin idarece oluşturulması, bahse konu hususlar belirlenip hazırlandıktan sonra bu hususlara uygun bir şekilde teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibi istekliden, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanarak geçerli teklif sahibi olan başvuru sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden istenilmesi gerekmektedir. …” ifadelerine yer verilerek sınır değerin altında teklif sunan isteklilere yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından Kurul kararını yerine getirmek üzere teklifleri sınır değerin altında olan başvuru sahibi istekliye 07.08.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve / veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi / kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda “…Orhaneli Çayı Güzergâh Değişimi Yapım İşi ile ilgili olarak; Kamu İhale Kurulu'nun (Toplantı No:2025/30, Gündem No:22, Karar Tarihi:30.07.2025, Karar No.2025/UY.II-1606) kararı gereğince, "ORH-11" numaralı iş kalemine ait "Sıralı Analiz Girdi Tabloları" ve "Açıklama İstenen Analiz Girdileri" tablosunda yer alan "2mm Tırnaklı membran İşçilik (Düz İşçi-İnşaat İşçisi)" girdisine yönelik düzeltici işlem yapılmış olup, aşırı düşük teklif açıklamalarınızı ve beyan ettğiniz bilgi ve belgeler tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeler ekleri ile birlikte İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak 15.08.2025 tarihi mesai bitimine kadar Genel Müdürlüğümüze sunmanız gerekmektedir.

Sunulması Gereken Belgeler

Vekaletname Bilgileri

Ticaret Sicil Bilgileri

Geçici Teminat Mektubu/Kefalet Senedi

Nakit Teminatlar

EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi

EKAP’ta Kayıtlı Olmayan İş Deneyim Belgesi

Mezuniyet Belgesi

Ortaklık Tespit Belgesi

Ortaklık Tespit Belgesi

Mezuniyet Belgesinin Kullanılmasına İlişkin Ortaklık Durum Belgesi

Alt Yükleniciye Yaptırılması Düşünülen İşler

Diğer Belge

Diğer Belgelere İlişkin Açıklamalar

AÇIKLAMA : Yazımız eki sıralı iş kalemleri listesinde belirtilen iş kalemlerine ilişkin analiz ve açıklamalarınız ile tarafınızca seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde

kullanacağınız avantajlı koşulların ispatlayıcı belgeler ile birlikte Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. Maddesinde belirtilen hususlar göz önüne alınarak hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamaları da aynı tarihe kadar sunulacaktır.

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır. …” ifadelerine yer verildiği, ayrıca söz konusu yazının ekinde, aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilecek iş kalemleri listesine (3 adet iş kalemi; “ORH-01” , “ORH-03” ve “ORH-11”), sıralı analiz girdi tablolarına, açıklama istenecek ve istenilmeyecek analiz girdilerine ve açıklama istenilecek iş kalemlerine ilişkin analiz formatına yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmadığı görülmüş olup başvuru konusu hususların ise özetle; “ORH-03” poz numaralı iş kaleminin içerisinde yer alan “Kafes tel gabion şiltesi (galfan ve PVC kaplı)” girdisi için, anılan istekli tarafından sunulan yurtdışından temin edilen satış ve maliyet tespitine dayalı fiyat teklifleri ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB) rayiçleri esas alınarak benzer ürünler üzerinden yardımcı analizlerle oluşturulan fiyat teklifinin mevzuata uygun kabul edilmesi gerektiği ve “ ORH-11” poz numaralı iş kaleminin içerisinde yer alan Portland Çimentosu (Dökme) (TS EN 197-1 CEM I 42.5 R) girdisine ilişkin açıklamada “Portland çimentosu (Torbalı) (TS EN 197-1 CEM I 42.5 R)” ifadesine, satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgilerinde ise “ Portland çimentosu (Torba) (TS EN 197-1 CEM I 42.5)” ifadesine yer verilmesine ilişkin hususta; R harfine yer verilmemesinin basit bir maddi hata niteliğinde olduğu, teknik açıdan herhangi bir farklılık oluşturmadığı ayrıca torbalı ve dökme çimentoların da teknik anlamda birbirinden farklı olmadığı, yalnızca ambalaj farkı bulunduğu ve fiyat farklılığının torbalama giderinden kaynaklandığı gerekçesiyle söz konusu açıklamanın mevzuata uygun kabul edilmesi gerektiği yönünde olduğu anlaşılmıştır.

İtirazen şikâyete konu edilen “ORH-03” poz numaralı “Gabion kaplama 60x80 mm göz açıklığı (ŞİLTE 300x300x30) (malzeme, nakliye her türlü gider dahil)” iş kaleminin analizinde yer alan “Kafes tel gabion şiltesi (galfan ve PVC kaplı)” girdisine yönelik yapılan incelemede;

Başvuru sahibi tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarece verilen cevapta, isteklinin sunduğu fiyat tekliflerinde nakliye ve ithalat maliyetlerinin teklife dahil edilmediği, teknik şartnameye uygun hesaplama yapılmadığı, noterlikçe tercüme şerhinin bulunmadığı, proforma nitelikli belgelerin tevsik edici kabul edilmediği, sunulan belgelerde çelişkili bilgiler ile yetki ve imza tutarsızlıklarının tespit edildiği, apostil tasdikinin yetkili imzaya ilişkin olmadığı ve tercüme işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmediği hususları belirtilerek şikâyet başvurusunun idare tarafından uygun bulunmadığının ifade edildiği anlaşılmıştır.

Bahse konu iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde, şikâyete konu edilen analiz girdisinin Sıralı Analiz Girdi Tablolarında aşağıdaki şekilde düzenlendiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde, isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini açıklama yöntemlerine sayma suretiyle yer verildiği, söz konusu açıklama yöntemlerinin ise;

“a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

_b._Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

_c._Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

_ç._Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

_d._Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.” olarak ifade edildiği görülmüştür.

Sayma yoluyla belirlenen aşırı düşük teklif açıklama yöntemlerinde; istekliler tarafından tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanların açıklamaları kapsamında sunulabileceği, belirtilen bilgi ve belgelerden herhangi biriyle açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda ise gerekçesi ortaya konulmak suretiyle ilgili mevzuata göre son on iki ay içinde düzenlenen ve açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgelerin kullanılabileceği belirtilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından yapılan açıklamada; ilgili analiz girdisinin Türkiye’de yalnızca bir üretici tarafından temin edilebildiği, bu firmanın fiyat teklifi vermekten ısrarla imtina etmesi nedeniyle yerli piyasadan teklif temin edilemediği, teknik şartnameye birebir karşılık gelen bir kamu rayicinin bulunmadığı, ihale analiz formatında belirlenen ölçü biriminin piyasa alım satım birimiyle uyumlu olmadığı, dolayısıyla yurt dışından fiyat teklifi alınarak ve yardımcı analiz yöntemi kullanılması suretiyle açıklama yapılmasının zorunlu hale geldiği, ayrıca taraflarınca uygulanan yöntemlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer verilen açıklama yöntemleriyle açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmaması halinde diğer bilgi ve belgelerle de açıklama yapılabileceği hususuna uygun olduğunun ifade edildiği görülmüştür.

Ancak, anılan istekli tarafından söz konusu girdinin teminine ilişkin Türkiye’de bir üretici firma bulunduğu ve bahse konu firmanın teklif vermekten kaçındığını, bir başka deyişle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer verilen açıklama yöntemleriyle açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmaması haline yönelik gerekçeleri belgeleyen somut ve bu durumu ispatlayıcı herhangi bir bilgi veya belgenin ihale işlem dosyasında yer almadığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, idare tarafından şikâyete verilen cevapta; söz konusu girdinin analizi için Teknik Şartname ve Sıralı Analiz Girdi Tablolarında belirtilen düzenlemelere birebir uygun poz numarasının bulunduğunun belirtildiği anlaşılmış olup yapılan incelemede anılan pozun İller Bankası A.Ş. Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanan 2024 Yılı Altyapı Tesisleri Birim Fiyatları içerisinde yer aldığı tespit edilmiş ve ilgili satırlar aşağıda gösterilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, “ORH-03” poz numaralı “Gabion kaplama 60x80 mm göz açıklığı (ŞİLTE 300x300x30) (malzeme, nakliye her türlü gider dahil)” iş kaleminde açıklama istenilecek itirazen şikayete konu girdinin “Kafes tel gabion şiltesi (galfan ve PVC kaplı)” olduğu, Teknik Şartname’nin “Şilte Gabion Kaplama yapılması” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan düzenlemelere göre Şilte Gabion birimlerinin 6x8 cm (60x80 mm) ölçülerinde hegzagonal gözenek tipinde ve 2,20/3,20 mm tel çapına sahip çift bükümlü çelik tel ağlardan oluşan hücresel yapılı elemanlar olarak tanımlandığı, çelik tel malzemesinin Galfan (%95 çinko – %5 alüminyum) kaplamalı ve PVC kaplı olması gerektiğinin belirtildiği, kenar tel çaplarının iç/dış çap olarak sırasıyla 2,70 mm ve 3,40 mm olarak açıkça düzenlendiği görülmüş olup İller Bankası A.Ş. Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanan 2024 Yılı Altyapı Tesisleri Birim Fiyatları içinde yer alan 40.149.1112 poz numaralı “ Kafes tel gabion şiltesi (Şilte yüksekliği h <50 cm, %95 çinko + %5 alüminyum alaşımlı galfan ve PVC kaplı, gözenek açıklığı 60 x 80 mm, gözenek teli Ø2,2 mm +1 mm PVC (toplam: 3,2 mm), kenar teli Ø2,7 mm +1 mm PVC (toplam: 3,7 mm)” pozunun itirazen şikayete konu edilen girdi ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, söz konusu girdinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinin (ç) bendinde yer verilen “Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar” kapsamında açıklanmasının mümkün olduğunun değerlendirildiği, bu nedenle Tebliğ’de saymak suretiyle yer verilen açıklama yöntemleriyle açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmaması halinde kullanılması öngörülen istisnai açıklama yöntemine başvurma koşullarının oluşmadığı, başvuru sahibi tarafından seçilen yöntemin somut bilgi ve belge ile gerekçelendirilmediği, bununla birlikte idarece iddia konusu edilen kaleme ilişkin istekli tarafından yurtdışından alınan fiyat teklifi ve dayanağı belgeler üzerinden esasa girilerek anılan isteklinin söz konusu kalem yönünden aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin değerlendirme yapılmış olmasına rağmen başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının Tebliğ’in 45’inci maddesinde öngörülen açıklama yöntemlerinden biri niteliğini taşımadığı dikkate alındığında anılan isteklinin bahse konu iş kalemine yönelik sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle mevzuata aykırılık içerdiği hususlarının tespit edilmesi sonucunda, anılan isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İtirazen şikâyete konu edilen “ORH-11” poz numaralı “Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) yapılması Projelere, teknik şartnamelere ve İdarenin talimatına uygun olarak her türlü zeminde Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) için uygun ekipmanlar ile zeminin kazılması ve plastik beton ile geçi” iş kaleminin analizinde yer alan “ Portland çimentosu (Dökme) TS EN 197-1 CEM I 42.5 R girdisine” yönelik yapılan incelemede;

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarece verilen cevapta; ORH-11 poz numaralı iş kaleminin analizinde yer alan Portland çimentosu (Dökme) TS EN 197-1 CEM I 42.5 R girdisine ilişkin olarak dayanım kazanımı hızlı çimentoların erken dayanımı yüksek çimentolar olarak “R” harfiyle ifade edildiği, bu çimentoların uygulamalarda yüksek erken dayanım sağlama, kalıp alma süresini kısaltma, üretim hızını artırma, soğuk hava koşullarında daha fazla hidratasyon ısısı üreterek donma riskini azaltma ve imalata daha erken başlanmasına imkân tanıma gibi faydalar sağladığının belirtildiği, isteklinin sunduğu faturada dayanım sınıfına dair bir değerlendirme yapılamadığı, ayrıca torbalı ve dökme çimentoların ÇŞİDB birim fiyatlarında farklı poz numaraları ve rayiç fiyatlara sahip olduğunun gösterildiği, Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca teknik şartnameye uygun olmayan girdilerin teklifinin reddedileceğinin düzenlendiği, bu nedenle dökme çimento girdisi yerine torbalı çimento fiyat teklifinin sunulması nedeniyle şikâyetin uygun bulunmadığının ifade edildiği anlaşılmıştır.

Şikâyete konu edilen girdinin T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB) Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı tarafından yayımlanan 2024 Yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları içinde yer aldığı anlaşılmış olup söz konusu girdiye ilişkin satırlar aşağıda gösterilmiştir.

Bahse konu iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde, şikâyete konu edilen analiz girdisinin Sıralı Analiz Girdi Tablolarında aşağıdaki şekilde düzenlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “ORH-11” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak sunduğu ve Sıralı Analiz Girdi Tablolarında “Portland çimentosu (Dökme) TS EN 197-1 CEM I 42.5 R” şeklinde yer verilen girdinin fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklandığı, bu kapsamda Arel Enerji Altyapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi temin edilerek 14.08.2025 tarihli ve 2025/001 sayılı satış tutarı tespit tutanağı ile dayanağı fatura bilgilerinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılmasına ilişkin zorunlu ibarenin yer aldığı, ancak fiyat teklifinde analizde belirtilen girdiden farklı olarak “Portland çimentosu (Torbalı) TS EN 197-1 CEM I 42.5 R” ibaresine yer verildiği, bununla birlikte fiyat teklifine dayanak olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağının fatura bilgilerinde ise hem Sıralı Analiz Girdi Tablolarındaki girdiden hem de isteklinin fiyat teklifinde belirtilen ifadeden farklı olarak “Portland çimentosu (Torba) TS EN 197-1 CEM I 42.5 (torba 50 kg)” ibareli ürünlere ilişkin satışların bulunduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan Tebliğ’in ilgili maddeleri uyarınca, isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerini kullanabileceği, ancak bu tekliflerin açıklama istenilen analiz girdisine ilişkin olması gerektiği açıkça düzenlenmiş olup, başvuru sahibinin sunduğu fiyat teklifinin Sıralı Analiz Girdi Tablolarında açıklanması istenecek girdi olarak belirtilen ve itirazen şikayete konu edilen “Portland çimentosu (Dökme) TS EN 197-1 CEM I 42.5 R” için alınmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan “Portland çimentosu (Dökme) TS EN 197-1 CEM I 42.5 R” girdisi için alınan fiyat teklifi ve dayanağı satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****
****| ****| ****

****| |