KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/042

Gündem No : 18

Karar Tarihi : 22.10.2025

Karar No : 2025/UY.II-2278

BAŞVURU SAHİBİ:

Solakoğlu Yol Yap. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Uday İnş. Taah. Mad. Nak. Hay. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/978173 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü 61. Şube (Kırşehir), 64. Şube (Niğde) ve 67. Şube (Nevşehir) Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü 61. Şube (Kırşehir), 64. Şube (Niğde) ve 67. Şube (Nevşehir) Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Solakoğlu Yol Yap. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Uday İnş. Taah. Mad. Nak. Hay. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 05.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.09.2025 tarih ve 193871 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1878 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece isteklilere EKAP üzerinden tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama talebine ilişkin yazıdaki aykırılıklar nedeniyle sınır değerin altında teklif sunan isteklilere maliyet avantajı sağlandığı, bu aykırılıkların düzeltilmesi durumunda sınır değerin, açıklama istenecek ve istenmeyecek iş kalemleri ve analiz girdilerinin değişeceği, şöyle ki;

1. Açıklanması istenen KGM/SERİM poz numaralı “Her Cins Kaplamalı Yolda Greyder ile Temel Malzemesi veya Bitümlü Sıcak Karışım Kullanılarak Serim Yapılması” iş kaleminde yer alan 10.120.1061 poz numaralı “Damperli kamyon (120 HP gücünde, 7 ton kapasiteli)” girdisinin, ihale dokümanında azami yüklü ağırlığının 24 ton olarak düzenlendiği, ancak idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında söz konusu girdinin bu teknik özelliği dikkate alınarak analiz formatının oluşturulmadığı,

2. Açıklanması istenen iş kalemlerinde “Trimmer aparatlı lastik tekerlekli mini yükleyici (bobcat)” iş makinasına yer verilmediği,

3. Açıklanması istenen KGM/BAKIM poz numaralı “5.391,60 km muhtelif bakım ve trafik güvenliği işlerinin 3 yıl süreyle yapılması ((1.797,20 km/yıl) x 3 yıl))” iş kaleminde yer alan analiz girdilerinden 10.120.1060 poz numaralı “Arazöz (pick-up)” girdisinin rayicinin 220.000,00 TL olarak belirlendiği, ancak ihale dokümanında söz konusu aracın teknik özellikleri dikkate alındığında aracın rayicinin 1.200.000,00 TL civarında olduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan araç ile ihale dokümanında düzenlenen araçların teknik özelliklerinin uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Yapım yönteminin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ …45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

….

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

…

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. …” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü 61. Şube (Kırşehir), 64. Şube (Niğde) ve 67. Şube (Nevşehir) Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje No'su (yapım işlerinde): 2024E04-229882 (Rutin Yol Bak. ve On. ile Kar ve Buz Müc. Yap.)

…

e) Miktarı: Takriben 5.391,60 kilometre yolun rutin yol bakımı, onarım ile kar ve buz mücadelesi yapılması yapım işidir

Ayrıntılı bilgi İdari Şartname’nin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü 61. Şube (Kırşehir), 64. Şube (Niğde) ve 67. Şube (Nevşehir)” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece 08.08.2025 tarihinde EKAP üzerinden sınır değerin altında teklif sunan isteklilere tebliğ edilen “ Aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı incelendiğinde; bahse konu yazıda açıklama istenilen iş grubu/kalemlerinin KGM/Bakım poz numaralı “ 5.391,60 km Muhtelif bakım ve trafik güvenliği işlerinin 3 yıl süreyle yapılması” , KGM/KAMTEM poz numaralı “Kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde kamyon temini” , KGM/SERİM poz numaralı “ Her Cins Kaplamalı Yolda Greyder ile Temel Malzemesi veya Bitümlü Sıcak Karışım Kullanılarak Serim Yapılması” ve KGM/YAMA poz numaralı “ Her Cins Kaplamalı Yolda El ile Temel Malzemesi veya Bitümlü Sıcak Karışım Kullanılarak Asfalt Yaması Yapılması” olarak belirlendiği, bahse konu yazı ekinde açıklanması istenen ve istenmeyen sıralı analiz girdileri tablolarının yer aldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına konu ettiği KGM/SERİM poz numaralı “Her Cins Kaplamalı Yolda Greyder ile Temel Malzemesi veya Bitümlü Sıcak Karışım Kullanılarak Serim Yapılması” iş kaleminin analizinde yer alan 10.120.1061 poz numaralı “ Damperli kamyon (120 HP gücünde, 7 ton kapasiteli)” analiz girdisinin, söz konusu iş kalemine ilişkin analiz toplamının %3’ünün altında olması gerekçesiyle açıklanması istenmeyen analiz girdisi olarak belirlendiği,

İhale dokümanında yer alan makine parkı listeleri incelendiğinde; başvuru sahibinin iddiasına konu ettiği azami yük ağırlığı 24 ton olarak belirlenen kamyon girdisinin KGM/BAKIM poz numaralı “5.391,60 km Muhtelif bakım ve trafik güvenliği işlerinin 3 yıl süreyle yapılması ((1.797,20 km/yıl) x 3 yıl))” iş grubunda yer aldığı,

Başvuruya konu KGM/BAKIM poz numaralı “ 5.391,60 km muhtelif bakım ve trafik güvenliği işlerinin 3 yıl süreyle yapılması ((1.797,20 km/yıl) x 3 yıl))” iş grubuna ilişkin idarenin yaklaşık maliyet hesaplamaları incelendiğinde, çalıştırılması öngörülen araçlar için 2020 model yılına ait belli marka ve modeldeki araçlar için 2025 yılı Ocak ayı kasko değer listesinde yer alan tutarlar güncellenerek bu tutarların ortalaması alınması suretiyle yaklaşık maliyetin belirlendiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan tespitler çerçevesinde; açıklanması istenen KGM/SERİM poz numaralı iş kaleminde yer alan kamyon girdisinin teknik özelliklerinin ihale dokümanında başvuru sahibinin iddia ettiği üzere 24 ton olarak belirlenmediği, diğer taraftan; KGM/BAKIM poz numaralı iş grubunda yer alan araçların yaklaşık maliyetinin başvuru sahibinin iddia ettiği tutarda hesaplanmadığı, ayrıca, iddia konusu edilen “Trimmer aparatlı lastik tekerlekli mini yükleyici (bobcat)” girdisinin açıklanması istenen iş grubu/kalemi analiz formatlarında, idarece yaklaşık maliyet hesaplamalarında ve söz konusu iş grubu/kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinde yer almadığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****