KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/038

Gündem No : 18

Karar Tarihi : 24.09.2025

Karar No : 2025/UY.II-2021

BAŞVURU SAHİBİ:

Karat Taahhüt İnşaat Mühendislik Petrol Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hacettepe Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1103345 İhale Kayıt Numaralı “Hacettepe Üniversitesi Sağlık Yapıları 2025 Yılı 2 Kısım Tadilat ve Onarımları İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hacettepe Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 18.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “HÜ Sağlık Yapıları 2025 Yılı 2 Kısım Tadilat ve Onarımları İşi” ihalesine ilişkin olarak Karat Taahhüt İnşaat Mühendislik Petrol Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin 25.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2025 tarih ve 192604 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1775 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Hacettepe Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 2025/1103345 İhale Kayıt Numaralı “Hacettepe Üniversitesi Sağlık Yapıları 2025 Yılı 2 Kısım Tadilat ve Onarımları İşi”nin 18.08.2025 tarihinde ihale edildiği, İdarece SGK borç sorgusu sonucunda firmalarına ait toplam borç bakiyesi göründüğü gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ayrıca geçici teminatlarının gelir kaydedileceğinin bildirildiği, oysa ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş SGK prim borçlarının bulunmadığı, bu hususun SGK Malatya İl Müdürlüğü’nden alınan resmi yazı ile açıkça belgelendirildiği, 5510 sayılı Kanun ve SGK'nın 2024/16 sayılı Genelgesi uyarınca, borçlarının yapılandırıldığı ve düzenli taksitlendirilen SGK borçları kesinleşmiş borç kapsamında değerlendirilmeyeceği, tüm taksitlerin düzenli şekilde ödendiği, mevzuat uyarınca ihale tarihi itibarıyla SGK borçlarının bulunmadığı, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesinin mevzuat aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

…

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. ” hükmü bulunmaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında SGK prim ve prim-ilişkili borçların belirli şartlarla yapılandırılması mümkündür. Yapılandırma; gecikmiş SGK borçlarının taksitlendirilerek ödenmesi, gecikme cezalarının ve faizlerinin silinmesi ya da azaltılması, peşin ödeme halinde borç indirimi gibi avantajlar sağlayan yasal düzenlemelerdir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 52’nci maddesinde “(1) Kanun’un 10’uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;__

…

c) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

ç) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

…

adaylar ve istekliler ihale dışı bırakılır.

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.

(3) Ortak girişimlerde söz konusu belgelerin yukarıda öngörülen şekilde bütün ortaklarca ayrı ayrı verilmesi zorunludur.

(4) Birinci fıkranın (c) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu”nun kapsamı ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

(5) Türkiye’de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun değerlendirilmesinde, isteklinin;

a) İlgili mevzuatına göre tahakkuk eden prim borçlarının süresi içinde ödenmemesi halinde kesinleşmiş prim borcu olduğu,

b) Prim borcuna karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim borcu olduğu,

c) Prim borcunun 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim borcu olduğu,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak ilgili kurum tarafından belli bir vadeye bağlanarak tecil edilmiş prim borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş prim borcu olmadığı,

kabul edilecektir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “…17.3. 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin son fıkrasının (c) bendi uygulamasında kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun belirlenmesinde aşağıda belirtilen hususlar esas alınacaktır:

…

Öte yandan isteklinin Türkiye genelindeki;

1) İlgili kanunlara göre tecil ve taksitlendirilerek ya da özel kanunlara göre yeniden yapılandırılarak ödeme planına bağlanan ve anılan kanunlar gereğince tecil ve taksitlendirmeye ya da yapılandırmaya ilişkin taksit ve/veya cari aya ilişkin ödeme yükümlülükleri yerine getirilmiş olması kaydıyla, tecil ve taksitlendirmeye ya da yeniden yapılandırmaya konu prim, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, kesenek, kurum karşılığı ile bunların fer’ileri,

2) (a) bendi kapsamına giren sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi ile bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL'yi aşmayan borçlar,

3) (b) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara ilişkin sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi ile bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL'yi aşmayan borçlar,

4) (b) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara ilişkin prim, kesenek, kurum karşılığı ile bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL'yi aşmayan borçlar,

5) (c) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara ilişkin sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi ile bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL'yi aşmayan borçlar,

6) (c) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılan sigortalılığından doğan prim borçları, sosyal güvenlik destek primi borçları ve 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortası prim borçları ile bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL'yi aşmayan borçlar,

7) (ç) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılan sigortalılığından doğan prim borçları, sosyal güvenlik destek primi borçları ile 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortası prim borçları ile bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL'yi aşmayan borçlar,

8) Tasarrufa teşvik kesintisi ve katkı tutarları, konut edindirme yardımı, idari para cezaları borçları,

9) İlgili kanunlar uyarınca takip ve tahsil görevi verilmiş olan özel işlem vergisi, eğitime katkı payı ve damga vergisi ile bunlara bağlı gecikme zamları,

kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olarak değerlendirilmeyecektir.

17.3.3. İsteklilerin sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin belgeyi işyerinin kayıtlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden/Sosyal Güvenlik Merkezinden alması, bu belgenin; ilgili müdürlükçe aynı işverene ait Türkiye genelini kapsayacak şekilde yapılacak araştırma neticesinde düzenlenmesi ve son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi gerekmektedir. Aynı isteklinin başka yerlerdeki işyeri sicil kayıtlarına ilişkin sosyal güvenlik prim borcu bulunduğunun idarelerce tespit edilmesi halinde 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi uyarınca işlem yapılması gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

2020/5 sayılı Genelge , SGK'nın alacaklarının 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde tecil ve taksitlendirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. 2024/16 sayılı Genelge ise bu düzenlemelerde yapılan güncellemeleri içermektedir.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin “Hacettepe Üniversitesi Sağlık Yapıları 2025 Yılı 2. Kısım Tadilat ve Onarımları İşi’ne ilişkin olduğu, ihalenin 18.08.2025 tarihinde elektronik ortamda teklif birim fiyat alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, işin süresinin işyeri teslim tarihinden itibaren 75 (Yetmişbeş) gün olduğu, ihaleye 16 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler neticesinde ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı uygun bulunan isteklilerin teklifi esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerin belirlendiği, daha sonra yapılan incelemeler neticesinde teklifi hesaplanan sınır değerin altında kalan 3 isteklinin teklifinin İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yapılan düzenleme uyarınca reddedildiği, kesinleşen ihale komisyonu kararında belirtilen gerekçelerle de 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 21.08.2025 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Esha Yapı Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Köşk Grup İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin söz konusu ihalede ihale tarihinde “idarelerce e-borç sorgulama” internet sayfası üzerinden yapılan sorgulamada 18.08.2025 tarihi itibarıyla 26.514,57 TL SGK prim borcu bulunduğunun belirlenmesi üzerine teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve söz konusu isteklinin geçici teminatının gelir kaydedildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalenin ilanının 25.07.2025 tarihi olduğu göz önüne alınarak, incelemenin ilanın yayınlandığı mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılması gerektiği, mevzuat uyarınca ihale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu, bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği, bu belgeleri getirmeyen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedildiği hüküm altına alınmıştır.

Yine Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak ilgili kurum tarafından belli bir vadeye bağlanarak tecil edilmiş prim borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş prim borcu olmadığı belirtilmiş, Kamu İhale Genel Tebliği’nde de bu hususa ilişkin detaylı açıklamalara yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin dilekçesinde**** ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş SGK prim borçlarının bulunmadığı, bu hususun SGK Malatya İl Müdürlüğü’nden alınan resmi yazı ile açıkça belgelendirildiği, 5510 sayılı Kanun ve SGK'nın 2024/16 sayılı Genelgesi uyarınca, borçlarının yapılandırıldığı ve düzenli taksitlendirilen SGK borçları kesinleşmiş borç kapsamında değerlendirilmeyeceği, tüm taksitlerin düzenli şekilde ödendiği, mevzuat uyarınca ihale tarihi itibarıyla SGK borçlarının bulunmadığı iddia edilmiştir.

Başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunun ekinde Malatya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün 25.08.2025 tarih ve 124608746 sayılı yazısı ve 02.09.2025 tarih ve 1250099210 sayılı yazısı ile SGK borçlarının aylık olarak yatırıldığını gösteren döküm listesini de Kuruma ilettiği belirlenmiştir. Malatya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün 25.08.2025 tarihli yazısında, “İlgideki yazı incelenmiş olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesi hükmü uyarınca 5200731680 vergi numarası üzerinden Türkiye genelinde 18.08.2025 tarihi itibarıyla yapılan sorgulama sonucunda, Kurumumuza kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunuzun bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bu belge, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesi hükmüne istinaden ihalelere katılmak amacıyla düzenlenmiş olup, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 90’ıncı maddesi gereğince çıkarılmış olan “Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerinden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in 7’nci maddesi uyarınca ilişkisizlik niteliğinde değildir.” ifadesi,

Malatya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün 02.09.2025 tarih ve 1250099210 sayılı yazısında, “İlgide kayıtlı dilekçenize istinaden 5200731680 vergi numarası üzerinden Türkiye genelinde yapılan araştırmada, işyerinizin borçlarının 02.06.2025 tarihi itibarıyla 145.017,03 TL tutarındaki borcun 6183 sayılı Kanun’un 48’inci maddesi kapsamında 24 ay süreyle yapılandırıldığı,18.08.2025 tarihinde yapılandırılan borçların düzenli şekilde ödendiği ve muaccel hale gelmiş başkaca borcunuzun bulunmadığı tespit edilmiştir.” ifadesine yer verilmiştir.

Şikâyete konu ihaleye ilişkin ilanın yayınlandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve vergi borcu bulunan isteklilerin ihale dışı bırakılacakları, isteklilerin anılan durumlarda olmadığına dair taahhütlerine ilişkin belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu, bu çerçevede ihalede gelinen durum itibariyle isteklilerin yalnızca söz konusu hususa yönelik taahhütlerinin dikkate alınarak işlem tesis edilmesi gerektiği, taahhütlerine yönelik değerlendirmenin ise isteklilerin sözleşme imzalanmadan önce sunmaları gereken belgeler üzerinden yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin söz konusu ihalede sözleşmeyi imzalayacak taraf olmadığı, dolayısıyla bu aşamada anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının gelir kaydedilmesinin mevzuata aykırı olduğu belirlendiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 101.344,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

**** Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Karat Taahhüt İnşaat Mühendislik Petrol Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirmeye alınarak geçici teminatının iade edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2)**** Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****