KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/037

Gündem No : 58

Karar Tarihi : 17.09.2025

Karar No : 2025/UY.II-1989

BAŞVURU SAHİBİ:

İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Ef-Nur Petrol İnş. Nak. Oto. Tarım Ürünleri Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/590107 İhale Kayıt Numaralı “Çankırı Acıçay Koyunbaba Barajı Sulaması Tamamlama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 18.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çankırı Acıçay Koyunbaba Barajı Sulaması Tamamlama” ihalesine ilişkin olarak İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Ef-Nur Petrol İnş. Nak. Oto. Tarım Ürünleri Tic. A.Ş. iş ortaklığının 17.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.08.2025 tarih ve 189277 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1506 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif sorgulamasına konu KB-129 iş kalemine ait analiz tablosunda 1 m³ Taş Dolgu işi için 2 Ton taş nakliyesi öngörüldüğü ancak Özel Teknik Şartnamede anılan taşın özgül ağırlığının 2,60 T/m³ değerinden büyük olması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu analiz girdisinin yanlış hesaplandığı, belirtilen hususun KBİ-123, KBİ-125, KBİ-130 ve KBİ-131 iş kalemleri için de geçerli olduğu, analiz girdisinin hatalı belirlenmesi nedeniyle yaklaşık maliyetin de yanlış hesaplandığı,

2. İhale dokümanında yer alan KB-123 nolu iş kaleminin analizinde, nakliye girdisindeki taş miktarının hesaplanabilmesi için gerekli olan hendek kazılarına ilişkin kesit hesaplamalarının nasıl yapıldığının anlaşılamadığı, taş miktarına ilişkin olarak, Boru İşleri Teknik Şartnamesi’ndeki hendek genişlikleri dikkate alınmadan yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, yaklaşık maliyetin belirtilen gerekçeyle hatalı hesaplandığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.” hükmü,

Yapım İşleri**** İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 13’üncü maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.

…

(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çankırı Acıçay Koyunbaba Barajı Sulaması Tamamlama

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2007A01-45 ( - Tamamlama)

…

e) Miktarı: Toplam 5.500 ha alanda, yer alan tüm imalatlar, imalatı tamamlanmamış veya yapılmamış tüm sanat yapıları, tahliye, drenaj kanalları, yol geçişleri, dere geçişleri, yatay sondaj, işletme bakım yolu ve kadim arkların imalatlarının yapılması işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Çankırı” düzenlemesi yer almaktadır.

__

Özel Teknik Şartnamenin “F) Taş İşleri” başlıklı maddesinde “ Taşın özelikleri, aşağıda verilen sınır değerleri taşımalıdır.

…” düzenlemesi,

Birim fiyat tariflerinin ilgili kısmında aşağıdaki tablo yer almaktadır.

Dolgu İşleri Teknik Şartnamesinin “12 Kaya Dolgu” başlıklı maddesinde “12.2 … Kaya malzeme iyi granülometreye sahip olacaktır. Kaya malzemede tane çapı maksimum 90cm en büyük tane hacmi 0,750 m3 olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde yer alan “Sıralı Analiz Girdileri” tablosunda aşağıdaki tabloların yer aldığı görülmüştür.

İhale konusu işin Çankırı “Acıçay Koyunbaba Barajı Sulaması Tamamlama” işi olduğu, bahse konu ihalede toplam 87 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, sınır değerin altında teklif sunduğu belirlenen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibi İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Ef-Nur Petr. İnş. Nak. Oto. Tar. Ürün. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilerek ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

**** EKAP üzerinden tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yer alan iddiaya konu KBİ-129 iş kaleminin 1 m³ İstifsiz Taş Dolgu Yapılması işine ilişkin olduğu, iş kaleminin biriminin m³ olduğu, iş kaleminin içeriğinde 1 m³ taş dolgu yapılması için gerekli taşın nakliyesi analiz girdisinin yer aldığı, buna göre 1 m³ İstifsiz Taş Dolgu Yapılması için 2 ton taş nakliyesi yapılması öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Teknik Şartname’de dolgu işlerinde kullanılacak taş malzemenin özgül ağırlığının 2.60gr/cm³‘ten büyük olması gerektiğinin düzenlendiği, bu doğrultuda KBİ-129 numaralı iş kalemi kapsamında 1 m3 İstifsiz Taş Dolgu imalatı için asgari 2.60 gr/cm³ özgül ağırlığa sahip 2 ton taş nakliyesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Genel Teknik Şartnameleri arasında yer alan İnşaat, Makine Tesisatı ve Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamesi’nin “Yapılardaki İmalatın Ana Malzemesine Bağlı Olarak Birim Hacim Ağırlıkları” başlıklı 3 sayılı Cetvel’inde istifsiz taş dolgu imalatında birim metreküp başına ağırlığın 1,800 ton, istifli taş dolgu imalatında ise birim metreküp başına ağırlığın 2,000 ton olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Katı malzemelerin özgül ağırlığının, malzemenin kütlesinin hacmine bölünerek elde edildiği, Teknik Şartname’deki iddiaya konu düzenlemenin, 1 cm3 hacmindeki boşluksuz taş malzemenin kütlesinin 2.60 gr’dan daha düşük olmaması gerektiğine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Taş Dolgu yapımının; taşınacak olan dolgu taşının belirli bir alana doldurulması, yayılması, serilmesi anlamına geldiği, Taş Dolgu işlerinde kullanılacak malzemeler tek parça halinde olmayacağından, dolguda kullanılan taş malzemelerinin taneleri arasında boşluklar oluşacağı, dolguda kullanılacak malzeme miktarı hesaplanırken söz konusu boşlukların dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasına konu diğer iş kalemleri kapsamında, 1 metre KBİ-123 poz numaralı CTP boru ile dere geçişi yapılması iş kalemi için gerekli 23.258 ton taş nakliyesi yapılacağı, 1 adet KBİ-125 poz numaralı yatay dirsek tespit kitlesi yapılması iş kalemi için gerekli 2.4 ton taş nakliyesi yapılacağı, 1 metreküp KBİ-130 poz numaralı taş tahkimat yapılması iş kalemi için gerekli 2 ton taş nakliyesi yapılacağı ve son olarak 1 metre KBİ-131 poz numaralı zemin ıslahı yapılması iş kalemi için gerekli 6 ton taş nakliyesi yapılacağı görülmüştür.

**** Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: iddiaya konu iş kalemlerinde yer alan “ Taş Nakliyesi” analiz girdilerinin, ilgili iş kalemlerinde kullanılacak taşın nakliyesine ilişkin olduğu ve iş kalemleri için gerekli olan taş miktarlarının ton cinsinden ifade edildiği, Teknik Şartname’de yer alan özgül ağırlık kriterinin, taşın kütlesinin hacmine bölümü ile bulunan değere ilişkin olduğu, iddiaya konu iş kalemleri için gerekli taş malzemesi nakliyelerinde, söz konusu malzeme taneleri arasında oluşacak boşluğun dikkate alınması gerektiği bu sebeple de taşın özgül ağırlığı dikkate alınarak belirlenecek ağırlığı ile anılan malzemenin nakliye hesaplamalarındaki ağırlığının farklı olacağı dikkate alındığında ihale dokümanının iddiaya konu düzenlemeleri arasında uyumsuzluk bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “… Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi … zorunludur.” hükmü,

“İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

“İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. … Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

“Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15’inci maddesinde “(1) Kuruma yapılan başvurular, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde incelenir…” hükmü,

“Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

e) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği,

… yönlerinden sırasıyla incelenir…” hükmü,

“Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü yer almaktadır.

İlgili mevzuat hükümleri gereğince,**** idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurular dışındaki hallerde on gün olduğu, ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için şikâyet başvuru süresinin dokümanın edinildiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı, anılan Kanun’un 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, isteklilerin teklif mektuplarında ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasından sonra ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunulamayacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde, ihale dokümanında yer alan KB-123 nolu iş kaleminin analizinde, nakliye girdisindeki taş miktarının hesaplanabilmesi için gerekli olan hendek kazılarına ilişkin kesit hesaplamalarının nasıl yapıldığının anlaşılamadığı, taş miktarına ilişkin olarak, Boru İşleri Teknik Şartnamesi’ndeki hendek genişlikleri dikkate alınmadan hesaplanan yaklaşık maliyetin hatalı olduğu iddia edilmekte olup, söz konusu iddianın ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Yine başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde yaklaşık maliyet hesaplamasında yararlanılan iş kalemlerinin hatalı olduğu, bu sebeple yaklaşık maliyetin ve yaklaşık maliyete bağlı olarak sınır değerin yanlış hesaplandığı iddia edilmekte olup, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yaklaşık maliyet hesabına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile şikâyete konu edilen husus birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu, anılan istekli tarafından 14.05.2025 tarihinde ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin 14.05.2025 olduğu, dolayısıyla ihale dokümanına yönelik iddialara ilişkin olarak şikâyet başvurusunun ihale dokümanının indirildiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde yapılabileceği, ancak başvuru sahibi istekli tarafından bu süre ve ihale tarihi geçtikten sonra 17.07.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu durumun da yukarıda yer verilen kamu ihale mevzuatı hükümlerine aykırı olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin yaklaşık maliyete yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, ilgili mevzuat hükmü gereğince yaklaşık maliyetin ihale tarihinde yapılan ilk oturumda açıklandığı, idare tarafından ihale tarihi olan 18.06.2025 tarihinde saat: 17:20’de hazırlanan Teklif Edilen Fiyatlar ve Yaklaşık Maliyetin Açıklanmasına Ait Tutanak’ta isteklilere yaklaşık maliyet açıklandığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin öğrenildiği veya öğrenilmesi gerektiği tarihin ihale günü olan 18.06.2025 olduğu, başvuru sahibi tarafından ihale tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, ancak bu süre geçtikten sonra 17.07.2025 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusu yapıldığı, başvuru sahibinin ikinci iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****