KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/035

Gündem No : 34

Karar Tarihi : 03.09.2025

Karar No : 2025/UY.II-1863

BAŞVURU SAHİBİ:

Gönülalan Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Doğubayazıt Belediye Başkanlığı Mezarlıklar Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/571313 İhale Kayıt Numaralı “Kent Mezarlığı Duvar Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Doğubayazıt Belediye Başkanlığı Mezarlıklar Müdürlüğü tarafından 03.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kent Mezarlığı Duvar Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gönülalan Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 16.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusuna idarece süresi içerisinde cevap verilmemesi üzerine, başvuru sahibince 01.08.2025 tarih ve 189163 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1492 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, itirazen şikayete konu ihalede Yiğit Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Sinay İnş. Mim. Müh. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunduğunun belirtildiği, ihale uzmanı 2 (iki) üye tarafından ise açıklamaların dayanaksız olduğu, açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerinin olmadığı ve standart forma uygun olarak düzenlenmediği, açıklamaların proforma fatura ile sunulduğu yönünde karşı oy kullanıldığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük teklif kapsamında bulunan isteklilerin açıklama istenilen kalemlerine ait analizlerini ilgili pozun analizlerine yani standart forma uygun olarak düzenlenmesi ve yüklenici kârının %10 olarak gösterilmesinin zorunlu olduğunun düzenlendiği, söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

Örnek:

Yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan bir ihalede; ihale komisyonu, (38.1) maddesine göre idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ni kullanarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 den küçük olan (0,6888) 8, 9 ve 10 nolu iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan 4 nolu iş kalemi/grubunu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları olarak belirleyecektir.

Sıralı iş kalemleri/grupları listesi

_İş kalemi/_grubu No| İş kalemi /grubu adı| Tutarı| Tutar/YM| Kümülatif toplam
8| …….| 32.000| 0,3200| 0,3200
9| …….| 20.000| 0,2000| 0,5200
10| …….| 16.880| 0,1688| 0,6888
4| …….| 15.000| 0,1500| 0,8388
6| …….| 9.600| 0,0960| 0,9348
7| …….| 2.400| 0,0240| 0,9588
3| …….| 2.250| 0,0225| 0,9813
5| …….| 1.000| 0,0100| 0,9913
2| …….| 750| 0,0075| 0,9988
1| …….| 120| 0,0012| 1,0000
__| TOPLAM| 100.000| 100,0000| __

Sorgulama yapılacak olan “4” nolu iş kalemi/grubunun kar ve genel gider hariç birim fiyatının18,49 TL olduğu varsayıldığında, ihale komisyonu tarafından, tutarı 18,49 TL’nin % 3’ü olan (18,49 x 0,03=0,55) 0,55 TL’ye eşit veya altında kalan analiz girdileri “vida ve plastik dupel, agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” olarak tespit edilecektir.

Ancak söz konusu girdilerin tutarları toplamı olan 2,81 TL’nin, 4 nolu iş kaleminin kar ve genel gider hariç analiz toplamının (birim fiyatının) % 15’i olan (18,49x0,15=2,77) 2,77 TL’den fazla olması nedeniyle sıralı analiz girdileri tablosuna göre 2,77 TL’lik tutarın aşılmasına neden olan “vida ve plastik dubel” açıklama yapılması gerekli olmayan analiz girdileri içinden çıkarılacak ve “agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” açıklama yapılmasına gerek olmayan analiz girdileri olarak ihale komisyonunca tespit edilecektir.

İş kalemi / grubu analizi

(NOT = Örnekteki iş kalemine ait analizdeki girdiler ve tutarları gerçek verileri yansıtmamaktadır, (45.1.2.1) ve (45.1.2.2) maddesi için oluşturulmuş sayısal örnektir.)

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kent Mezarlığı Duvar Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı: 1356,77 metre duvar yapım işi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Doğubayazıt İlçesi Yeni Mahalle 581 Ada 16 Nolu Parsel” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. Bu Sözleşme, birim fiyat sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan ön projeye/projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak, İdarece hazırlanmış birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan ...... (rakam ve yazıyla) bedel üzerinden akdedilmiştir.

6.2. Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, birim fiyat teklif cetvelinde yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatlar ile varsa sonradan tespit edilen yeni birim fiyatlar esas alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikayete konu ihalenin Doğubayazıt Belediye Başkanlığı Mezarlıklar Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Kent Mezarlığı Duvar Yapım işi olduğu ve açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bahse konu ihalede 27 adet ihale dokümanı indirildiği, 03.06.2025 tarihinde yapılan ihaleye 23 isteklinin katıldığı, 07.07.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Yiğit Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Bahse konu ihalede 11.06.2025 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda teklifi sınır değerin altında kaldığı belirtilen 8 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunulması talep edildiği, anılan yazıda “Kent Mezarlığı Duvar Yapım İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 18.06.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 18.06.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

İdaremizce yapılan değerlendirme sonucunda, Doğubayazıt Belediyesi Kent Mezarlığı Çevre Duvarı Yapım İşi konulu ihaleye vermiş olduğunuz teklifin sınır değerin altında kaldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38. maddesi ile Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60. maddesi gereğince, teklifinizin aşağıdaki hususlarda hangi gerekçelere dayandığını ve bu gerekçelerin dayanaklarını gösteren belgelerle birlikte 18/06/2025 tarihi mesai bitimine kadar idaremize yazılı olarak sunmanız gerekmektedir.

Sunulması Gereken Belgeler

1.Teklifinizdeki işçilik, malzeme ve ekipman maliyetleri,

2.Kullanılacak yapım yönteminin ekonomikliği,

3.Sahip olduğunuz özel avantajlar (örneğin işletme içi üretim, taşeron kullanımı, mevcut ekipman ve personel kapasitesi vb.).” ifadelerine yer verildiği, 4 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu görülmüştür.

07.07.2025 onay tarihli ihale komisyonu incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin Yiğit Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Sinay İnş. Mim. Müh. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmekle birlikte anılan komisyon kararında karşı oyların yer aldığı ve “…18/06/2025 tarihine kadar aşırı düşük savunmaya cevap veren firmalar:

İhaleye 1. Sırada teklif sunan YİĞİT YAPI İNŞAAT GIDA VE SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ.

İhaleye 21. Sırada teklif sunan SİNAY İNŞAAT MİMARLIK MÜHENDİSLİK TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ,

İhaleye 13. Sırada teklif sunan ONUR TEK. ORMANCILIK HAY. ELEK. İNŞ. ÜRE. VE SAN. TİC. LTD.ŞTİ.

İhaleye 12.Sırada teklif sunan İZCİSAN İNŞ. NAK. TUR. MED. KIR. BÜRO MAK. BİL. İLE. OTO. TEM. ELEK. NAK. GÜM. TAAH. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

Mevcut değerlendirmeler neticesinde İhalenin aşırı düşük değerlendirilmesinde 3 komisyon üyemiz işin uzmanı M. S., mali üye F. K. ve üye D. Ö. aşır düşük savunma sunan firmaların cevapları yeterli olduğu karar verilmiştir. İhalenin aşırı düşük yazılı gerekçelerin yetersiz olduğuna karar veren komisyon üyeleri; Komisyon başkanı sıfatıyla S. S. ve İşin Uzmanı sıfatıyla E. G. olmuştur.

Karşı oy gerekçesi;

İdaremizce gerçekleştirilen [Doğubayazıt Belediyesi Kent Mezarlığı Çevre Duvarı Yapım İşi / İKN: 2025/571313] konulu yapım işi ihalesine sunmuş olduğunuz teklif, eşik değerin altında kaldığından dolayı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38. maddesi ve Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği'nin 60. maddesi gereğince aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur. Tarafınıza yapılan bildirim doğrultusunda, teklifinizin neden düşük olduğunu açıklayan belgeleri ve analizleri komisyonumuza sunmuş bulunmaktasınız.

Yapılan değerlendirme sonucunda: tarafınızca yapılan açıklamalar Komisyonumuz tarafından değerlendirilmiş olup aşağıda belirtilen hususlar nedeniyle açıklamalarınız uygun bulunmamıştır:

1. Maliyet analizlerinin sunulmaması.

2. Teklifi destekleyici belge ve kanıtların eksik olması.

3. Sunulan proforma faturaların yalnızca tek bir firmadan alınmış olması, aynı firmadan alınan diğer proforma faturalardaki bedeller ile çelişkili tutarlar içermesi,

4. Teklifin ekonomik gerekçelerinin açık biçimde ortaya konulmaması,

5. Teklif kapsamında kullanılması gerekli araç, ekipman ve makineye ilişkin ruhsat, envanter kaydı ve kira sözleşmesi gibi belgelerin sunulmaması,

6. İşin yürütülmesinde görev alacak personele ilişkin SGK kayıtları veya bu kişilerin firmaya ait personel olduklarını gösterir belgelerin sunulmamış olması.

7. Teklifin bütününü karşılamaktan uzak olduğu.

8. Maliyet bileşenlerine ilişkin belge ve analizlerin yeterli düzeyde sunulmadığı veya piyasa gerçekleriyle örtüşmediği,

9. Açıklamalarda yer alan hususların somut belgeye dayandırılamadığı, işin gerçekleştirilmesine yönelik maliyet düşürücü unsurların açık ve ikna edici şekilde ortaya konulamadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle, teklifin değerlendirmeye alınabilmesi için gerekli makul, teknik ve ekonomik gerekçelerin oluşturulmadığı kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak; Sunmuş olduğunuz aşırı düşük teklif açıklaması 4734 sayılı Kanunun 38. maddesi uyarınca yukarıda yer alan 4 firma değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği incelenmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Mevzuatın yukarıya aktarılan düzenlemeleri gereğince, ihale dokümanında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağı belirtilen ihalelerde idarece, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerekmektedir. Anılan ihalelerde, ihale komisyonunca, öncelikle geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet esas alınarak sınır değerin hesaplanması ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri/grupları listesine göre tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kaleminin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği ve bunların dışında kalan iş kalemleri için ise sorgulama yapılmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca idarece oluşturulan sıralı analiz girdileri tablosu kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, ayrıca tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi, analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer verilmemesi, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece yaklaşık maliyete esas alınan 7 adet iş kaleminin “15.120.1101. Makine ile her derinlik ve her genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması (Derin kazı)”, “15.150.1003: Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 16/20 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)”, “15.150.1005: Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 25/30 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)”, “15.160.1003: 0 8 -0 12 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması”, “15.160.1004: 0 14- 0 28 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması”, “15.180.1001: Ahşaptan seri kalıp yapılması” ve “15.180.1004: Sac ile eğri yüzeyli beton ve betonarme kalıbı yapılması” olduğu, idarece yapılan işlemler incelendiğinde idarece sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulmadığı, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenmediği, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmediği, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmediği ,

Söz konusu iş kalemlerinin niteliği gereği işçilik, malzeme, makine vb. girdileri ihtiva ettiği, aktarılan Tebliğ açıklamalarına göre aşırı düşük teklif sorgulanması aşamasında idarece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olmak üzere sıralı iş kalemleri/grupları listesi, sıralı analiz girdileri listesi açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ve açıklaması istenilen/istenilmeyen analiz girdileri listesi verilmek suretiyle açıklama istenilmesi gerektiği, ancak mevcut durumda idarece bu hususta herhangi bir belirleme yapılmaksızın açıklama istenmesinin mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 50.640,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 50.640,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olmak üzere sıralı iş kalemleri/grupları listesi, sıralı analiz girdileri listesi, açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ve açıklaması istenilen/istenilmeyen analiz girdileri listesi verilmek suretiyle açıklama istenilmesi, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****